III SA/Kr 1124/18

|Sygn. akt III SA/Kr 1124/18 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 grudnia 2018 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Halina Jakubiec, Sędziowie: WSA Janusz Kasprzycki (spr.), WSA Barbara Pasternak, Protokolant: Tomasz Famulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2018 r., sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję. Zaskarżoną przez J. P. (dalej skarżąca) decyzją z dnia 27 sierpnia 2018 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 4, 10, 13 ust. 1 i 2, 15, 22, 23 i 28 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 1851, zwanej dalej ustawą o pomocy państwa w wychowaniu dzieci) w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2017 r. nr [...] orzekającą o odmowie przyznania skarżącej świadczenia wychowawczego na dziecko – syna skarżącej - w okresie od dnia 1 października 2017 r. do dnia 30 września 2018 r. Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach stanu faktycznego i prawnego: Skarżąca zwróciła się do Prezydenta Miasta w dniu 18 sierpnia 2017 r. z wnioskiem o przyznanie jej świadczenia wychowawczego na dziecko – syna skarżącej - na okres od dnia 1 października 2017 r. do dnia 30 września 2018 r. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] 2017 r. nr [...] odmówił jej przyznania wnioskowanego świadczenia. Dokonał obliczeń wskazujących na przekroczenie kryterium dochodowego uprawniającego do otrzymania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko (800 zł). Wskazał, że dochód rodziny skarżącej w roku 2016 wyniósł 19.562,80 zł, na który złożył się między innymi dochód skarżącej uzyskany przez 12 miesięcy (tj. dochód w wysokości 19.126,25 zł pomniejszony o składkę na ubezpieczenie społeczne w wysokości 2.790,04 zł i zdrowotne w wysokości 1580,37 oraz należny podatek od dochodu w wysokości 0,00 zł) w wysokości 14.755,84 zł. Do dochodu rodziny doliczono dochód uzyskany z tytułu pobierania alimentów z Funduszu Alimentacyjnego na rzecz syna w wysokości 4.800 zł. Miesięczny dochód rodziny wyniósł 1.630,23 zł, co w przeliczeniu na jednego członka rodziny daje kwotę 815,12 zł, która przekracza dopuszczalną ustawowo kwotę 800,00 zł. przyznania prawa do świadczenia wychowawczego. Skarżąca wniosła odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając organowi naruszenie przepisów art. 7, art. 77 k.p.a. przez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i wydanie błędnej decyzji, naruszenie art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci. Wskazała między innymi, że wskutek dokonanej korekty zeznania podatkowego jej dochód uległ zmniejszeniu, zatem wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] 2017 r. nr [...] utrzymało w mocy powyższą decyzję. Na skutek wniesienia przez skarżącą skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie decyzja Kolegium została uchylona (wyrok z dnia 21 lutego 2018 r., sygn. akt III SA/Kr 1573/17). Sąd wskazał na uchybienia decyzji odwoławczej w zakresie wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia, w szczególności nieodniesienie się do zarzutów odwołania dotyczących korekty zeznania podatkowego i rozbieżności pomiędzy kwotami odliczonymi od dochodu skarżącej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, ponownie rozpoznając sprawę, wydało opisaną na wstępie decyzję z dnia [...] 2017 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2017 r. nr [...]. Kolegium, ponownie rozpoznając sprawę, zwróciło się do organu I instancji o przekazanie aktualnej informacji dotyczącej wysokości uzyskanego przez rodzinę skarżącej dochodu za rok 2016 celem weryfikacji przesłanek przyznania świadczenia wychowawczego na dzień orzekania w sprawie. Organ I instancji przekazał wydruk z systemu Epodatki oraz dane ZUS o odprowadzanych składkach dotyczące dochodu skarżącej osiągniętego w 2016 r. Dane te uwzględniły złożoną w październiku 2017 r. korektę zeznania podatkowego. W treści decyzji odwoławczej, Kolegium przytoczyło w szerokim zakresie przepisy ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci dotyczące zasad przyznawania wnioskowanego przez skarżącą świadczenia, w tym zasady uwzględniania utraty i uzyskania dochodu. Kolegium uściśliło, że złożony przez skarżącą wniosek obejmował ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na jedno dziecko, będące pierwszym dzieckiem w rozumieniu ustawy. Stąd też w przypadku analizy spełnienia przesłanek przyznania świadczenia wychowawczego w przedmiotowej sprawie konieczna jest weryfikacja kryterium dochodowego określonego w ustawie. Ponieważ wniosek obejmuje ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na okres zasiłkowy 2017/2018 rokiem, z którego dochód stanowi podstawę weryfikacji spełnienia kryterium dochodowego jest rok 2016. Rodzina skarżącej liczy dwie osoby - ją samą oraz syna. Na dochód rodziny skarżącej uzyskany w roku 2016 składa się jej wynagrodzenie z tytułu pracy oraz uzyskiwane świadczenie z Funduszu Alimentacyjnego. Do tych dochodów dolicza się również kwotę niewykorzystanej ulgi na dziecko (stanowiącą kwotę otrzymaną na podstawie przepisu art. 27 f ust. 8 — 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych) w wysokości 606,96 zł. Z pozyskanego do akt sprawy wydruku z systemu Epodatki z dnia 31 lipca 2017 r. wynika, że dochód skarżącej z tytułu wynagrodzenia za pracę wyniósł w roku 2016 kwotę 19 126,25 zł. Kwotę tę pomniejszyć należy o kwoty składek na ubezpieczenie społeczne (2 790,04 zł), zdrowotne (1580,37 zł) oraz należny podatek (0,00 zł), co daje kwotę 14 755,84 zł. Doliczając do tej kwoty kwotę uzyskanych świadczeń z Funduszu Alimentacyjnego, która wyniosła 4200 zł oraz kwotę 606,96 zł z tytułu niewykorzystanej ulgi na dziecko, Kolegium ustaliło, że dochód rodziny skarżącej za rok 2016 wyniósł łącznie 19 562, 80 zł, co w przeliczeniu na miesiąc daje kwotę 1630,23 zł. Miesięczny dochód na członka rodziny wyniósł zatem 815,12 zł, co oznacza, że kryterium dochodowe wynoszące 800 zł miesięcznie na członka rodziny zostało w niniejszej sprawie przekroczone. Kolegium wskazało na koniec, że korekta zeznania podatkowego nie wpłynęła na dokonane ustalenia co do dochodu rodziny skarżącej. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarżąca wyraziła w skardze stanowisko, że nadal decyzja organu odwoławczego nie odnosi się w sposób konieczny do zarzutu odwołania, iż dokonana przez nią korekta zeznania podatkowego miała wpływ na ostateczną kwotę przypadającego na rodzinę skarżącej dochodu. Upatruje sprzeczności w stanowisku organu, że kwota niewykorzystanej ulgi na dziecko w kwocie 606,96 zł została doliczona do dochodu, skoro kwotę tę zwróciła fizycznie do Urzędu Skarbowego. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podnosząc, że uwzględniło okoliczność dokonanej korekty i zwrotu niewykorzystanej ulgi na dziecko, niemniej z dokonanych przez organ obliczeń wynika, że wysokość ulgi nie miała wpływu na ostateczny rezultat w sprawie wskazujący na przekroczenie kryterium dochodowego uprawniającego do uzyskania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Przeprowadzona bowiem kontrola zaskarżonej decyzji według wyżej wskazanych kryteriów doprowadziła Sąd do stwierdzenia, że przy jej wydawaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Spór w rozpatrywanej sprawie pomiędzy skarżącą a orzekającymi organami koncentruje się wokół okoliczności dokonania przez nią 12 października 2017 r. korekty zeznania podatkowego za rok 2016 i jej wpływu na ustalenia dochodu rodziny skarżącej – tj. nieprzekroczenia kryterium dochodowego warunkującego uzyskanie żądanego przez skarżącą świadczenia wychowawczego na syna. Ponownie orzekające w sprawie SKO ustaliło, że korekta zeznania podatkowego, jaką złożyła skarżąca, nie wpłynęła na dokonane ustalenia dochodu rodziny skarżącej. Wskazało bowiem, że po dokonanych obliczeniach miesięczny dochód na członka rodziny wyniósł 815,12 zł, co oznacza, iż kryterium dochodowe wynoszące 800 zł miesięcznie na członka rodziny zostało przekroczone. Zdaniem Sądu SKO orzekając ponownie co do istoty sprawy nie uczyniło zadość postanowieniom artykułów: 7 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.). Zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. jedn., Dz. U. z 2018 r., poz. 2220, dalej zwanej ustawą o świadczeniach rodzinnych), do którego odsyła art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (t. jedn., Dz. U. z 2018 r., poz. 2134) ilekroć jest w ustawie mowa o dochodzie – oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób oprócz przychodów wskazanych pod literą a) ww. przepisu także inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych (litera c)), w tym między innymi – co do zasady - "kwoty otrzymane na podstawie art. 27f ust. 8 – 10 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych."(art. 3 pkt 1 lit. c tiret 29 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Zwrócić jednakże należy uwagę na fakt, który ma zasadnicze znaczenie dla kwestii prawidłowości ustaleń Kolegium w niniejszej sprawie. Już z samych wskazań Kolegium wynika, że nie jest uprawnione kategoryczne stwierdzenie, iż złożona przez skarżącą 12 października 2017 r. korekta zeznania podatkowego za rok 2016 nie miała znaczenia dla ustaleń dochodu jej rodziny. Ustalając dochód rodziny skarżącej samo Kolegium podnosi w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że uwzględniło poszczególne jego składniki "(...) z systemu Epodatki z dnia 31 lipca 2017 r.(...)", zaś korekta została złożona przecież później - 12 października 2017 r. W tym względzie podkreślić należy, że w niniejszej sprawie zobowiązanie podatkowe w podatku od osób fizycznych zostało określone przez samą skarżącą w składanej korekcie zeznania podatkowego (vide: art. 81 i następne ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa; t. jedn., Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm., zwanej dalej Ordynacją podatkową). Z akt nie wynika, by organ podatkowy wydał w tym zakresie postanowienie (art. 216 Ordynacji podatkowej) zawiadamiając podatnika o bezskuteczności korekty, czy ewentualnie decyzję kończącą postępowanie podatkowe. W związku z tym nic nie wskazuje na to, aby dokonana przez skarżącą korekta zeznania podatkowego nie była skuteczna. Jeżeli Kolegium miało w tym względzie jakiekolwiek wątpliwości co do "akceptacji" przez organ podatkowy złożonej przez skarżącą korekty zeznania podatkowego powinno się zwrócić z zapytaniem do właściwego organu podatkowego. Nade wszystko jednak, skoro nic na to nie wskazywało, uwzględnianie poszczególnych danych, jako składników dochodu rodziny skarżącej, które nie uwzględniają złożonej korekty, a więc są nieaktualne, nie mogło być uznane, za prawidłowe działanie. Wreszcie, Kolegium nie mogło nie uwzględnić również i tej okoliczności, że jak wynika z akt administracyjnych, a co podnosiła skarżąca w odwołaniu od decyzji organu I instancji (s. 2 odwołania), kwota ulgi prorodzinnej, o której mowa w art. 27f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1509 ze zm.), którą to podatnik ma prawo odliczyć, zgodnie z ust. 2 tego przepisu, została przez skarżącą zwrócona, na dowód czego dołączyła do akt kopię polecenia przelewu (dołączona do odwołania). Wobec powyższego zasadne okazały się zarzuty skarżącej naruszenia - art. 7, 77 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie istotnych dla treści rozstrzygnięcia okoliczności, jak i naruszenia art. 8 k.p.a. wyrażającego zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej - w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić zatem należy, że: "Jeżeli przesłanką przyznania określonego świadczenia jest wysokość dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę, to nie można wysokości tego dochodu ustalać nie uwzględniając wysokości rzeczywistej tego dochodu" (por. wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2007 r., sygn. akt I OSK 1449/06). Już z samego porównania choćby kwot składek na ubezpieczenie zdrowotne, uzyskanych z systemu Epodatki z dnia 31 lipca 2017 r. (k. 54 akt administracyjnych) z tą wynikającą ze złożonej korekty zeznania podatkowego, wynika, że mogło to mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Skoro są one różne, to mogło się to przełożyć na inny wynik matematycznych działań kwoty uzyskiwanego miesięcznego dochodu na członka rodziny skarżącej, a w konsekwencji na kwestię spełnienia kryterium dochodowego warunkującego przyznanie świadczenia wychowawczego na syna skarżącej. Wyrażone w zaskarżonej decyzji stanowisko Kolegium jest więc całkowicie arbitralne. Kolegium po raz wtóry nie uwzględniło więc wskazań zawartych w wydanym w tej sprawie wyroku tut. Sądu z dnia 21 lutego 2018 r., sygn. akt III SA/Kr 1573/17, które to stanowisko wobec postanowień art. 153 P.p.s.a. jest wiążące nie tylko dla Sądu, ale i dla organów. W ponownym rozpoznaniu sprawy działające jako organ odwoławczy SKO zobowiązane jest bezwzględnie uwzględnić powyższe wskazania i ustalić w sposób poprawny dochód rodziny skarżącej mając na uwadze złożoną przez skarżącą korektę zeznania podatkowego (chyba że organ podatkowy uznał ją za nieskuteczną) oraz okoliczność zwrotu kwoty ulgi prorodzinnej. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), orzekł jak sentencji wyroku.