III SA/Kr 1143/21
WyrokWSA w Krakowie2022-01-18
Skład orzekający: Hanna Knysiak-Sudyka, Janusz Kasprzycki, Ewa Michna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy jednorazowe dodatkowe świadczenie roczne dla emerytów i rencistów (tzw. "trzynastka") powinno być wliczane do dochodu przy ustalaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, a tym samym stanowić podstawę do zmiany lub uchylenia decyzji przyznającej to świadczenie na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie zinterpretowały i zastosowały art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 10 ustawy o dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów, kwota tego świadczenia nie wlicza się do dochodu przy ustalaniu prawa do świadczeń rodzinnych, w tym świadczenia pielęgnacyjnego. W związku z tym, otrzymanie przez skarżącą "trzynastki" nie stanowiło "innej okoliczności mającej wpływ na prawo do świadczeń", która uzasadniałaby zmianę decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne. Ponadto, organy nie przeprowadziły właściwej wykładni przepisów, ograniczając się do cytowania ich treści.Stan faktyczny
Skarżąca J. B. domagała się przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na syna. Po wcześniejszych decyzjach i wyroku WSA uchylającym poprzednie rozstrzygnięcia, organ pierwszej instancji wydał decyzję zmieniającą poprzednią decyzję przyznającą świadczenie, odmawiając go za okres od 1 kwietnia 2021 r. do 30 kwietnia 2021 r. Uzasadniono to otrzymaniem przez skarżącą w kwietniu 2021 r. emerytury oraz dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego ("trzynastki"), których łączna kwota przewyższała wysokość świadczenia pielęgnacyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając organom ograniczenie się do wykładni językowej przepisów i naruszenie zasad konstytucyjnych.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka Sędziowie: WSA Janusz Kasprzycki (spr.) WSA Ewa Michna po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Zaskarżoną przez J. B., zwaną dalej skarżącą, decyzją z dnia 22 czerwca 2021 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.) i art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm., zwanej dalej ustawą o świadczeniach rodzinnych), Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza z dnia [...] 2021 r., znak: [...], w przedmiocie zmiany decyzji Burmistrza z dnia [...] 2020 r., znak: [...], o ustaleniu skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad synem Ł. w ten sposób, że odmówiono prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od 1 kwietnia 2021 r. do 30 kwietnia 2021 r.; pozostawienia pozostałych ustaleń decyzji Burmistrza z dnia [...] 2020 r., znak: [...] bez zmian, nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z dnia [...] 2019 r., znak: [...], Burmistrz, w wyniku rozpoznania wniosku skarżącej z dnia 17 lipca 2019 r., odmówił przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaną opieką nad synem Ł. B., legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności ustalonym na stałe.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w wyniku rozpatrzenia odwołania od tej decyzji decyzją z dnia [...] 2019 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Na skutek skargi wniesionej na powyższą decyzję WSA w Krakowie wyrokiem z dnia 6 grudnia 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 1123/19, uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, wskazując w uzasadnieniu wyroku, że ponownie rozpoznając sprawę organy administracji wezmą pod uwagę, iż prawidłowo interpretowany przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych znajduje zastosowanie do sytuacji skarżącej w ten sposób, że pozbawia ją przysługującego z mocy art. 17 ust. 1 tej ustawy prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tylko do wysokości otrzymywanej emerytury. Organy przyjmą zatem, że posiadanie przez skarżącą uprawnienia do emerytury nie stanowi przeszkody do ustalenia jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w ogóle, a jedynie uzasadnia przyznanie go w wysokości pomniejszonej o tę emeryturę, przy czym chodzi o emeryturę faktycznie otrzymywaną przez skarżącą, czyli w tzw. wysokości netto (pomniejszonej o zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składkę na ubezpieczenie zdrowotne).
W wykonaniu ww. wyroku Burmistrz decyzją z dnia [...] 2020 r. odmówił skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 1 kwietnia 2020 r. do dnia 30 kwietnia 2020 r. oraz przyznał świadczenie na okres od 1 lipca 2019 r. do 29 lutego 2020 r. i od 1 maja 2020 r. na czas nieokreślony w wysokości różnicy pomiędzy pobieraną przez skarżącą emeryturą, a ustawową kwotą świadczenia pielęgnacyjnego.
Decyzją z dnia [...] 2021 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych - organ pierwszej instancji - Burmistrz - zmienił ostateczną decyzję z dnia [...] 2020 r., znak: [...], w ten sposób, że odmówił skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad synem Ł. B. w okresie od 1 kwietnia 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r., w pozostałym zakresie pozostawiając decyzję z dnia [...] 2020 r. bez zmian i nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu tej decyzji Burmistrz wyjaśnił, że analizując wyrok WSA w Krakowie z dnia 6 grudnia 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 1123/19, stwierdził, że intencją Sądu było aby skarżąca końcowo, tj. po uwzględnieniu otrzymywanych świadczeń z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz świadczenia pielęgnacyjnego otrzymała pełną kwotę obowiązującego w danym okresie świadczenia pielęgnacyjnego. Wskazał, że zgodnie z art. 2 ustawy o dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów, prawo do dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego przysługuje osobom, które w dniu 31 marca roku, w którym, wypłacane jest dodatkowe roczne świadczenie pieniężne, mają m. in. prawo do emerytury. Z informacji uzyskanej w dniu 14 kwietnia 2021 r. z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wynika, że skarżąca w miesiącu kwietniu 2021 r. oprócz emerytury otrzymała także dodatkowe świadczenie roczne na podstawie art. 2 ustawy z dnia 9 stycznia 2020 r. o dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów, których łączna kwota w wysokości 2.088,60 zł netto przewyższa obowiązującą w tym miesiącu wysokość świadczenia pielęgnacyjnego, tj. kwotę 1.971,00 zł. Tym samym za miesiąc kwiecień 2021 skarżącej żądane świadczenie nie przysługuje. Powołując są na art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, stanowiący, że organ właściwy może beż zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, w tym świadczenia pielęgnacyjnego, jeżeli m. in. wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, orzekł, jak w sentencji decyzji.
W odwołaniu od tej decyzji skarżąca podniosła, że rozstrzygnięcie jest dla niej krzywdzące, ponieważ tzw. "13 emerytura" wypłacona jej przez ZUS nie powinna mieć wpływu na decyzję dotyczącą świadczenia pielęgnacyjnego.
Opisaną na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:
1) matce albo ojcu,
2) opiekunowi faktycznemu dziecka,
3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
W myśl art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:
1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia;
2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia.
Zgodnie zaś z regulacją art. 17 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli:
1) osoba sprawująca opiekę:
a) ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym,
b) ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów;
2) osoba wymagająca opieki:
a) pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności,
b) została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu;
3) na osobę wymagającą opieki inna osoba ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury;
4) uchylony;
5) na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego lub prawo do zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów;
6) na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.
Dalej Kolegium wskazało, że w 2021 r. świadczenie pielęgnacyjne wynosiło 1.971,00 zł (zgodnie z obwieszczeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 4 listopada 2020 r. w sprawie wysokości świadczenia pielęgnacyjnego w roku 2021 (M.P.2020.1031) (art. 17 ust. 3).
Podniosło, że zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych organ właściwy oraz wojewoda mogą beż zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń.
Kolegium stwierdziło, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa, co uzasadnia utrzymanie jej w mocy.
Zdaniem Kolegium stanowisko zaprezentowane przez skarżącą w odwołaniu nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ rację ma organ pierwszej instancji, że intencją WSA w Krakowie w powyżej omówionym wyroku z dnia 6 grudnia 2019 r. sygn. akt III SA/Kr 1123/19 było, aby odwołująca się końcowo, tj. po uwzględnieniu otrzymywanych świadczeń emerytalno-rentowych oraz świadczenia pielęgnacyjnego otrzymywała pełną kwotę obowiązującego w danym okresie świadczenia pielęgnacyjnego. W 2021 r. jest to kwota 1.971,00 zł.
Z treści pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 kwietnia 2021 r. wynika zaś, że w miesiącu kwietniu 2021 r. skarżąca otrzymała emeryturę w wysokości 1.066,30 zł netto oraz jednorazowe dodatkowe świadczenie roczne w kwocie 1.022,30 zł netto, tj. łącznie tym miesiącu 2.088,60 zł. Wskazana kwota przekracza zatem kwotę świadczenia pielęgnacyjnego wynoszącego 1.971,00 zł, co uzasadnia odmowę wypłaty Stronie świadczenia pielęgnacyjnego za miesiąc kwiecień 2021 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie
na powyższą decyzję skarżąca zarzuciła SKO oraz organowi pierwszej instancji, że ograniczyły się w swoich decyzjach do wykładni językowej obowiązującej ustawy. Powołując się na stanowisko doktryny i orzecznictwo sądowoadministracyjne, podniosła, ze dyrektywy wykładni językowej, systemowej i funkcjonalnej mają równorzędny charakter i nie można zakładać prymatu określonych reguł na innymi. Nawet zatem jeżeli rezultat wykładni językowej wydaje się jasny, należy po pierwsze, kontynuować wykładnię i po drugie, w razie konfliktu dać pierwszeństwo rezultatowi otrzymanemu według dyrektyw funkcjonalnych, zwłaszcza jeśli rezultat językowy burzy podstawowe założenia o racjonalności prawodawcy, zwłaszcza o jego spójnym systemie. Uważa, że z punktu widzenia konstytucyjnych zasad równości (art. 2 Konstytucji RP), oraz zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP), zaskarżona decyzja jest nietrafna. Przy ich uwzględnieniu należałoby bowiem dojść do wniosku, że wypłacone świadczenie dodatkowe nie powinno mieć wpływu na decyzję dotyczącą świadczenia pielęgnacyjnego.
Wniosła zatem o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i merytoryczne rozstrzygnięcie przez Sąd sprawy lub jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi drugiej instancji.
W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) tej działalności administracji publicznej, a więc czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę wydania decyzji przez orzekające w tej sprawie organy stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm., zwanej dalej ustawą o świadczeniach rodzinnych).
W podstawie prawnej kontrolowanych rozstrzygnięć organy obydwu instancji przywołały art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym organ właściwy oraz wojewoda mogą beż zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń.
Rolą sądu administracyjnego, kontrolującego wydane w danej sprawie decyzje według kryterium legalności, nie jest samodzielne poszukiwanie argumentów przemawiających za danym rozstrzygnięciem, a ocena tych, które zostały zaprezentowane przez organ w zaskarżonej decyzji.
Patrząc przez ten pryzmat na kontrolowane rozstrzygnięcia stwierdzić należy, że poza przytoczeniem treści ww. przepisu i wskazaniem okoliczności otrzymania przez skarżącą w kwietniu 2021 r. jednorazowego dodatkowego świadczenia rocznego w kwocie 1.022,30 zł netto, jak należy wysnuć - okoliczności mającej wpływ na prawo do świadczenia pielęgnacyjnego - organy obydwu instancji nie dokonały wykładni tego przepisu. Nie wskazały w motywach podjętych rozstrzygnięć z jakich powodów uważają, że możliwe było w tym stanie faktycznym i prawnym sprawy wydanie na jego podstawie podjętych przez nie rozstrzygnięć.
Zwrócić należy uwagę, że wykładnia przepisu, przepisów prawnych, to operacja myślowa polegająca na ustaleniu, jakie normy obowiązujące zawarte są w aktualnym tekście prawnym. Zdaniem Sądu w żaden sposób nie można nazwać "wykładnią" czynności organu ograniczające się jedynie do zacytowania, całej lub fragmentu, treści danego przepisu bez wskazania przez organ wyjaśnienia jego rozumienia, tj. zastąpienia wyrażeń tekstu prawnego wyrażeniami języka powszechnego.
Takiego zabiegu interpretacyjnego organy obydwu instancji w odniesieniu do art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zdaniem Sądu, nie przeprowadziły. A jest to kluczowe, by można było uznać działanie organu za zgodne z prawem, zwłaszcza, że w orzecznictwie sądów administracyjnych bezsporne jest, iż decyzja wydawana w trybie tego przepisu wywołuje skutki na przyszłość, ma bowiem charakter konstytutywny. (zob. wyroki NSA z dnia 27 września 2017 r., sygn. akt I OSK 196/16, z dnia 14 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1099/12, z dnia 16 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 1280/12, z dnia 29 listopada 2012 r., sygn. akt , z dnia 19 stycznia 2009 r., sygn. akt I OSK 535/08, z dnia 10 lipca 2009 r., sygn. I OSK 1501/08, z dnia 4 lutego 2010 r. sygn. I OSK 1208/09, z dnia 22 maja 2018 r., sygn. akt II SA/Łd 134/18 - dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając powyższe na uwadze orzekające organy nie wyjaśniły dla czego możliwe było zastosowanie tego przepisu i dokonanie decyzją z dnia [...] 2021 r., znak: [...], zmiany pierwotnej decyzji z dnia [...] 2020 r., znak: [...].
Po pierwsze, podnieść należy, że postępowanie w sprawie zmiany lub uchylenia decyzji administracyjnej przyznającej świadczenia rodzinne może dotyczyć jedynie aktu administracyjnego, który nadal reguluje sytuację prawną osoby otrzymującej bieżące świadczenia, a rozstrzygnięcie wydane w tym postępowaniu może dotyczyć jedynie prawa strony do świadczeń dotąd przez nią nie otrzymanych. Po drugie, przedmiotem rozstrzygnięć weryfikacyjnych w tym trybie jest więc nabycie prawa do świadczeń rodzinnych. W ten sposób ustawodawca ogranicza zastosowanie art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych wyłącznie do decyzji przyznających świadczenia rodzinne, zdefiniowane w art. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych (w tym świadczenie pielęgnacyjne – art. 2 pkt 2 ustawy). W tym trybie weryfikacji podlegają wyłącznie decyzje przyznające świadczenia. Nie jest natomiast możliwe poddanie weryfikacji na podstawie komentowanego przepisu decyzji odmawiających przyznania prawa do świadczenia rodzinnego (tak Rączka Piotr (red.), Świadczenia rodzinne, komentarz. WKP 2021).
Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie pogląd ten w pełni podziela.
Skoro decyzją z dnia [...] 2020 r., znak: [...], Burmistrz w pkt I odmówił przyznania skarżącej przedmiotowego świadczenia za okres od 1 kwietnia 2020 r. do 30 kwietnia 2020 r., a w pkt II przyznał skarżącej to świadczenie na okres od 1 lipca 2019 r. do 29 lutego 2020 r. i od 1 maja 2020 r. na czas nieokreślony w wysokości różnicy pomiędzy pobieraną przez skarżącą emeryturą, a ustawową kwotą świadczenia pielęgnacyjnego, która to decyzja została następnie zmieniona decyzją z dnia [...] 2021 r., znak: [...] (k. 98 akt administracyjnych organu pierwszej instancji), w ten sposób, że za okres od 1 stycznia 2021 r. na czas określony świadczenie przysługuje w wysokości 946,00 zł miesięcznie, tj. w wysokości różnicy pomiędzy pobieraną emeryturą, a ustawowa kwotą świadczenia pielęgnacyjnego oraz decyzją z dnia [...] 2021 r., znak: [...] (k. 118 akt administracyjnych organu pierwszej instancji), w ten sposób, ze za okres od 1 marca 2021 r. na czas nieokreślony świadczenie pielęgnacyjne przysługuje w wysokości 904,70 zł miesięcznie, zaś pozostałe ustalenia decyzji Burmistrza z dnia [...] 2020 r., znak: [...], pozostają bez zmian (pkt II), to Burmistrz, nie mógł dokonać zmiany na podstawie przepisu art. 32 ust. 1 pierwotnej decyzji z dnia [...] 2020 r., znak: [...]. Powinien dokonać zmiany decyzji o treści nadanej decyzją [...] 2021 r., znak: [...]. Decyzja z dnia [...] 2020 r., znak: [...], nie posiada już bowiem swojej pierwotnej treści. Dokonanie zatem zmiany decyzji pierwotnej bez wyraźnego zaznaczenia, że została ona zmieniona wskazaną decyzją z dnia [...] 2021 r., znak: [....], stanowi naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Jeżeli, jak zdaje się przyjęły organy, a przynajmniej tak wskazał organ pierwszej instancji, że tą okolicznością dającą podstawę do wydania tego rodzaju decyzji, było ustalenie otrzymania przez skarżącą w kwietniu 2021 r. jednorazowego dodatkowego świadczenia rocznego, jako "inna okoliczności mająca wpływ na prawo do świadczeń", o której mowa w art. 32 ust. 1 in fine ustawy o świadczeniach rodzinnych, to organy orzekające nie wyjaśniły w motywach podjętych rozstrzygnięć, z analizy jakich to konkretnie przepisów prawa materialnego wynika, że otrzymane przez skarżącą w kwietniu 2021 r. jednorazowe dodatkowe świadczenia roczne w kwocie 1.022,30 zł netto należało doliczyć do kwoty ustalonego dochodu na poczet żądanego przez nią świadczenia pielęgnacyjnego.
Istotnie ustawa o świadczeniach rodzinnych, wśród możliwych źródeł dochodu wskazuje w art. 3 pkt 1 lit. a wymienia przychody podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Nie należy jednakże tracić z pola widzenia, że zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 9 stycznia 2020 r. o dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów
i rencistów (Dz. U. z 2021, poz. 1808, zwanej dalej ustawą o dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów) kwoty dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego nie wlicza się do dochodu, o którym mowa w:
1) (uchylony);
2) art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2133 oraz z 2021 r. poz. 11);
3) art. 8 ust. 3 ustawy z dnia12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1876 i 2369 oraz z 2021 r. poz. 794 i 803);
4) art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 31 lipca 2019 r. o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji (Dz. U. z 2020 r. poz. 1936 oraz z 2021 r. poz. 353).
W myśl z kolei art. 10 ww. ustawy ustalając prawo do świadczeń rodzinnych, o których mowa w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111 oraz z 2021 r. poz. 1162), lub świadczeń z funduszu alimentacyjnego, o których mowa w ustawie z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2021 r. poz. 877 i 1162), do dochodu członka rodziny, o którym mowa w tych ustawach, nie wlicza się wypłaconej członkowi rodziny kwoty dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego.
Nie wskazały zatem organy, co doprowadziło je do stwierdzenia, że kwotę dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego otrzymanego przez skarżącą w kwietniu 2021 r. należało wliczyć do jej dochodu ustalanego na poczet świadczenia pielęgnacyjnego, a w konsekwencji, że dawało to asumpt do podjęcia decyzji na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organ musi bowiem wykazać, dokonując zmiany decyzji w trybie art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, że nastąpiła istotna, tj., mająca znaczenie dla prawa do tego świadczenia, zmiana sytuacji dochodowej beneficjenta.
W ocenie więc Sądu organy nie przeprowadziły właściwej wykładni przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w niniejszej sprawie. Wprost z przepisu art. 10 ustawy o dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów
i rencistów, wynika bowiem, że kwoty dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego otrzymanego przez skarżącą w kwietniu 2021 r. nie wlicza się do dochodu beneficjenta przy ustalaniu prawa do świadczeń rodzinnych, w tym do prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (art. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Konsekwencją powyższego było więc naruszenie wskazanych przepisów prawa materialnego (art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zw. z art. 10 ustawy o dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów), poprzez błędną wykładnię i zastosowanie, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, co wyczerpuje przesłankę o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. Jednocześnie uchylenie pierwotnej decyzji z dnia [...] 2020 r., znak: [...], o zmienionej już, następnie wydanymi decyzjami w przedmiocie jej zmiany, treści na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz nie wskazanie w wystarczający sposób, nakazany postanowieniami art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), nie tylko stanu faktycznego, ale i prawnego sprawy, który obejmuje rozumienie przepisów i wykazanie zaistnienia przesłanek do jego zastosowania, stanowiło obrazę przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wypełnia przesłankę z art. 145 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.
Wobec tego skarga musiała wywrzeć zamierzony skutek, gdyż zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca organu pierwszej instancji naruszają prawa
w stopniu skutkującym ich uchyleniem.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (t. jedn., Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) oraz art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia
2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobiegniem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło