III SA/Kr 1168/13

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 24 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C. B. P. sp. z o.o. we W. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi C. B. P. sp. z o.o. we W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 sierpnia 2013 r. nr [....] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić wniosek. Reprezentujący spółkę Prezes Zarządu, który swoje umocowanie do działania w sprawie wykazał wyciągiem z rejestru przedsiębiorców, w złożonym na urzędowym formularzu "PPPr" wniosku o przyznanie prawa pomocy zaznaczył, że domaga się zwolnienia spółki od kosztów sądowych. Wysokość kapitału zakładowego określił na 50.000 zł, wartość jej środków trwałych oszacował na 5450 zł, zaś wysokość zysku za ostatni rok obrotowy według bilansu ocenił na 8,66 zł. Nie ujawnił żadnego rachunku bankowego spółki. Uzasadniając starania spółki Prezes Zarządu zaakcentował, że kapitał zakładowy spółki wynosi 50.000 zł z czego 46.000 zł zostało wniesionych aportem w postaci mebli biurowych. Suma bilansowa na dzień 31.12.2012 r. wynosi 35.617 zł a w skład majątku wchodzą przede wszystkim meble biurowe. Z dalszych jego wyjaśnień wynika, że spółka dysponuje funduszem specjalnym w kwocie 20.000 zl, który powstał w 2007 r.. Na fundusz ten składają się elementy wyposażenia wniesione aportem. W ocenie Przesa spółka nie dysponuje aktywami pozwalającymi na poniesienia opłaty gdyż aktualna suma bilansowa wynosi 35.617,52 zł przy czym nie są to aktywa płynne a ich ewentualna sprzedaż oznaczałaby, iż spółka nie spełniałaby kryteriów z art. 233 §1 ksh. Powiada, że choć spółka nie ma nadwyżek pozwalających na próbę poprawienia jej bieżącej płynności finansowej to równocześnie spółka nie ma też zaległości wobec ZUS i Urzędu skarbowego. Strata wynika zaś tylko z amortyzacji środków trwałych. Spółka nie zatrudnia pracowników, nie zaciąga ani nie poręcza kredytów lub pożyczek. Nie prowadzi konta bankowego. Nie ma środków w kasie. Opłaca jednak na bieżąco usługi telekomunikacyjne w kwocie 35 zł. Do wniosku dołączył kopie bilansu spółki na dzień 31.12.2012 r. oraz rachunku zysków i strat w okresie 1.01.2012 – 31.12.2012 r. Wezwany o wyjaśnienie od kiedy spółka nie prowadzi kont bankowych i przedstawienie na tę okoliczność kopii stosownych wypowiedzeń umów rachunku bankowego, wyjaśnienie czy w związku z oferowaniem przez spółkę standardowych produktów wielu renomowanym firmom spółka sporządzała w bieżącym roku deklaracje podatkowe a jeśli tak to okazanie ich kopii za ostatnie trzy miesiące, przedstawienie kopii raportów kasowych z ostatnich trzech miesięcy, przedstawienie pisemnej informacji o wysokości wynagrodzenia pobieranego przez Prezesa Zarządu spółki z podaniem składników innych świadczeń otrzymywanych w związku z pełnioną funkcją - Prezes Zarządu poprzestał na enigmatycznym stwierdzeniu, że dokumenty dotyczące uprzedniego prowadzenia konta bankowego zostały brakowane z uwagi na upływ terminów przewidzianych w przepisach dotyczących obowiązku archiwizowania dokumentacji związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej. Z przedstawionej kopii deklaracji VAT-7K wynika, że podstawa opodatkowania w 3 kwartale 2013 r. wyniosła 0 zł. Oświadczył, że nie pobierał i nie pobiera wynagrodzenia od spółki. Podał, że stan kasy na dzień 30.11.2013 r., 30.10.2013 r. i 30.09.2013 r. wynosił 0 zł. Mając na uwadze powyższe zważyć należało, co następuje: Zgodnie z generalną zasadą ponoszenia kosztów postępowania sądowego i stosownie do art. 214 § 1ppsa, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Prawo pomocy jest zaś wyjątkiem od tej zasady i zastosowanie tej instytucji ogranicza się do szczególnie uzasadnionych przypadków. Strona skarżąca inicjująca postępowanie sądowe powinna zatem przewidzieć możliwość ponoszenia związanych z tym kosztów (por. postanowienie NSA z dnia 9 listopada 2007 r. sygn. akt II OZ 1090/07, postanowienie NSA z 12 lutego 2008 r. sygn. akt II OZ 80/08, opublikowane w internetowej bazie orzeczeń NSA). Wobec tego, że w niniejszej sprawie spółka domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych więc przypomnieć trzeba że osoba prawna, obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postepowania (art. 246 §2 pkt. 2 ppsa), ale również, że nie ma ich mimo, iż podjęła wszelkie niezbędne kroki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków Wskazując na powyższe zwrócenia uwagi wymaga zaś rzecz następująca. Po pierwsze wysokość wpisu stałego od skargi przewidywanego w oparciu o §2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. (Dz.U. Nr 221 poz. 2193 ze zm.) na 200 zł nie przekracza wysokości aktywów spółki. Aktualna suma bilansowa wynosi bowiem 35.617,52 zł. Prezes Zarządu podnosi co prawda, że nie jest to gotówka lecz aport rzeczowy a ewentualna próba sprzedaży mebli i wyposażenia spółki oznaczałaby, że spółka nie spełnia kryteriów określonych w art. 233 §1 ksh. Nie można jednak tracić z pola widzenia, że sprzedanie tych aktywów nie stanowi jedynej apcji dla pozyskania środków pieniężnych potrzebnych do opłacenia obecnych kosztów sądowych. Meble i pozostałe wyposażenie biurowe posiadają bowiem określoną wartość podkładową. To zaś oznacza możliwość stosunkowo łatwego ich zastawienia. Wobec tego, że aktualnie spółka nie wykazuje większej aktywności gospodarczej rozporządzenia tego rodzaju nie będą więc godzić w podstawy jej działania. Po drugie nieporozumieniem jest wewnętrznie sprzeczna argumentacja Prezesa Zarządu, akcentującego z jednej strony brak płynności finansowej spółki a z drugiej podnoszącego, że nie ma przeszkód kapitałowych do kontynuowania przez spółkę działalności gospodarczej gdyż spółka wskutek czynności podejmowanych przez Prezesa Zarządu dąży do powstania i maksymalizowanie zysków. Po trzecie w wyjaśnieniach tych razi też brak konsekwencji. Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że przy podnoszonym braku kont bankowych i pustej od miesięcy kasie spółka jest w stanie opłacać jednak usługi telekomunikacyjne u operatora telefonii komórkowej. Wskazując na to wszystko, przypomnieć zaś wypada w ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). Mając na uwadze powyższe postanowiono zatem jak w sentencji działając na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 i art. 255 w związku z art. 246 §2 pkt. 2 i art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.