III SA/Kr 1174/17
WyrokWSA w Krakowie2018-01-23
Skład orzekający: Hanna Knysiak-Sudyka, Janusz Bociąga, Bożenna Blitek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej mogą samodzielnie ocenić dokumentację medyczną i dokonać odmiennego rozpoznania schorzenia niż wskazane w orzeczeniu lekarskim jednostki orzeczniczej w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej nie są uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji medycznej i dokonywania odmiennego rozpoznania schorzenia niż wskazane w orzeczeniu lekarskim jednostki orzeczniczej w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej. Orzeczenie lekarskie stanowi podstawowy i wiarygodny środek dowodowy, a organy są nim związane, chyba że istnieją przeciwdowody podważające jego wiarygodność. Organ ma obowiązek ocenić orzeczenie w granicach art. 80 k.p.a., w tym żądać wyjaśnień lub dodatkowej konsultacji, ale nie może kwestionować ustaleń medycznych jednostki orzeczniczej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej – alergicznego nieżytu nosa. Skarżący pracował w zawodach związanych z gastronomią, narażony na czynniki alergizujące i tlenek węgla. Po uchyleniu wcześniejszych decyzji przez WSA, organy ponownie prowadziły postępowanie, opierając się na przepisach rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych z 2009 r. Mimo badań przeprowadzonych w Ośrodku Medycyny Pracy i Instytucie Medycyny Pracy, które nie potwierdziły choroby zawodowej, skarżący podnosił zarzuty dotyczące sposobu prowadzenia diagnostyki i interpretacji wyników.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) Sędziowie WSA Janusz Bociąga WSA Bożenna Blitek Protokolant Małgorzata Krasowska-Świt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi T. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 1 sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej skargę oddala.
Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 1 sierpnia 2017 r., znak [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), art. 5 punkt 4 a i art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1261) i § 8 ust. 1 i § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 1367) po rozpatrzeniu odwołania skarżącego T. B. od decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2017 r., nr [...], znak: [...], o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, alergicznego nieżytu nosa, wymienionego w poz. 12 wykazu chorób zawodowych, będącego załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. wydanego na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy w całości.
Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym: Powiatowy Inspektor Sanitarny w dniu [...] 2017 r. wydał decyzję nr [...], znak: [...], o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej - alergicznego nieżytu nosa, wymienionego w poz. 12 wykazu chorób zawodowych będącego załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.
Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie. Organ odwoławczy wskazał, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie prowadzone było po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 października 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 1318/11, którym Sąd uchylił decyzje organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej I i II instancji w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, z zastrzeżeniem ust. 2, do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy tego rozporządzenia z tym, że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne. Natomiast zgodnie z treścią § 11 ust. 2 postępowania w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczęte i niezakończone przed dniem 3 września 2002 r., są prowadzone na podstawie przepisów obowiązujących w dniu ich wszczęcia. Z treści tego przepisu wynika, że postępowania niezakończone przed dniem 3 lipca 2009 r. prowadzone są na podstawie nowych przepisów. Postępowania w sprawie chorób zawodowych skarżącego są postępowaniami wszczętymi w 2002 r. i niezakończonym przed dniem wejścia w życie rozporządzenia z 2009 r.
W kwestii stosowania przepisów wykonawczych w sprawach chorób zawodowych u skarżącego wyroki WSA w Krakowie wydane w sprawach o sygnaturach III SA/Kr 777/07, III SA/Kr 778/07 i III SA/Kr 1227/08 oraz wyrok w sprawie II SA/Kr 3061/03 wyeliminowały z obrotu prawnego wszystkie rozstrzygnięcia organów administracji wydane w połączonych w niniejszym postępowaniu sprawach, zatem postępowania te są postępowaniami wszczętymi i nie zakończonymi przed dniem wejścia w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Weszło ono w życie z dniem 3 lipca 2009 r., natomiast wyroki te zapadły przed dniem jego wejścia w życie, w dniu 26 lutego 2009 r. Skoro więc poprzednio obowiązujące akty wykonawcze - rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych z 1983 r. i z 2002 r. nie mają z uwagi na ich niekonstytucyjność zastosowania i zachodzą wyżej wskazane okoliczności, to organy ponownie rozpatrując sprawy chorób zawodowych u skarżącego mają obowiązek dokonać tego w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Nadto powinny oprzeć rozstrzygnięcia na dowodach posiadających walor aktualności, tj. aktualnych orzeczeniach lekarskich wydanych na podstawie przepisów rozporządzenia z 2009 r.
Wojewódzki Inspektor Sanitarny wskazał, że skarżący zatrudniony był:
- od 1 września 1961 r. do 30 czerwca 1964 r. jako uczeń kucharski w [...] Zakładach Gastronomicznych "Z", K, ul. S;
- od 1 lipca 1964 r. do 20 października 1965 r. w KPPG Oddział - "B", K, os. Z - Restauracja "H", na stanowisku kucharza;
- od 20 października 1965 r. do 21 października 1967 r. pełnił służbę wojskową w marynarce wojennej jako kucharz na okręcie;
- od 1 września 1971 r. do 17 czerwca 1972 r. w KPPG Oddział - "B", K, os. Z - Bar "K";
- od 1972 r. do 1997 r. w Stołówkach P na stanowisku kuchmistrz, st. rzemieślnik
specjalista, kucharz - szef kuchni, starszy kucharz garmażer, w tym:
od 20 czerwca 1972 r. do 23 września 1972 r. w Ośrodku [...] w Z;
od 25 września 1972 r. do 9 marca 1997 r. w Stołówkach nr: [...], [...], [...] - Oddział Socjalny P w K (następca prawny – P S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w K).
W powyższych okresach skarżący pracował w kontakcie z czynnikami alergizującymi: pyły mąki, przypraw oraz w narażeniu na tlenek węgla.
Nadto skarżący pracował od 10 marca 1997 r. do 30 czerwca 1998 r. w Stacji Rejonowej w K na stanowisku robotnika, a od 1 lipca 1998 r. do 31 sierpnia 2000 r. w P w Zakładzie [...] w K (obecnie T Sp. z o.o. z siedzibą w W, Zakład [...] w K) na stanowisku robotnika przyuczonego i wykwalifikowanego. Do zakresu jego obowiązków należała ewidencja i roznoszenie telegramów służbowych. Podczas wykonywania pracy na ww. stanowiskach skarżący nie pracował w kontakcie z czynnikami alergizującymi.
Realizując zalecenia zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 października 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 1318/11, Powiatowy Inspektor Sanitarny skierował skarżącego na badania w związku z podejrzeniem choroby zawodowej do Ośrodka Medycyny Pracy, który wydał orzeczenie lekarskie Nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - alergicznego nieżytu nosa. Jednostka orzecznicza w uzasadnieniu orzeczenia podniosła, iż skarżący został objęty badaniem internistycznym, alergologicznym, laryngologicznym. Ponadto wykonano badania laboratoryjne, spirometryczne, dokonano analizy całości dostępnej dokumentacji medycznej. Biorąc pod uwagę wykonane badania: laryngologiczne, w których nie stwierdzono cech alergicznego nieżytu nosa oraz alergologiczne - brak zmian o podłożu alergicznym w cytogramie śluzówek nosa, jednostka orzecznicza I stopnia stwierdziła, iż nie ma podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - alergicznego nieżytu nosa. Stwierdzane u skarżącego schorzenie (przewlekły prosty nieżyt nosa) nie figuruje jako schorzenie zawodowe. Zgodnie z obowiązującym wykazem chorób zawodowych, alergiczny nieżyt nosa jako schorzenie zawodowe można rozpoznać do roku od zaprzestania pracy w narażeniu na czynniki alergizujące. Analiza dostępnej dokumentacji lekarskiej nie dostarczyła dowodów na to, aby w czasie pracy zawodowej i do roku od zaprzestania narażenia zawodowego w obrębie górnych dróg oddechowych były stwierdzane zmiany wymienione w obowiązującym wykazie chorób zawodowych. Ośrodek Medycyny Pracy w wydanym orzeczeniu zaznaczył, iż wskazywany czynnik narażenia zawodowego w postaci tlenku węgla nie ma działania alergizującego. W związku z powyższym brak było podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.
Skarżący odwołał się od wydanego orzeczenia lekarskiego do Instytutu Medycyny Pracy, który wydał orzeczenie [...] o braku podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej - alergicznego nieżytu nosa. Badany podawał w wywiadzie, że dolegliwości ze strony układu oddechowego pod postacią duszności wysiłkowej i spoczynkowej, ucisków w klatce piersiowej, wodnistych katarów, chrypy oraz bólu gardła i głowy, zawrotów głowy i wzmożonej potliwości występują od lat 80-tych. Dolegliwości występują całorocznie, ale nasilały się w okresie pracy. Od momentu rozpoznania gruźlicy płuc w 1967 r., pacjent przebywa pod opieką Poradni Chorób Płuc - wg dokumentacji z 2001r. jest leczony z powodu przewlekłej choroby obturacyjnej płuc (konsultacja lekarza pulmunologa Szpitala [...] w K w 53 r.ż. zawiera wpis o objawach ostrego zapalenia oskrzeli — bronchitis acuta). Z powodu dolegliwości ze strony nosa i zatok przynosowych, od lat 80-tych objęty jest także opieką Poradni Laryngologicznej. W trakcie hospitalizacji w Klinice Chorób Zawodowych IMP u skarżącego przeprowadzono konsultację laryngologiczną oraz wykonano szereg badań alergologicznych i czynnościowych układu oddechowego. Testy skórne wykonane metodą punktową nie wykazały uczulenia na alergeny pospolite, jak również na główną grupę alergenów zawodowych obecnych w gastronomii, tj. zestawu mąk i a-amylazy. W badaniu laryngologicznym rozpoznano przewlekły nieżyt nosa i zatok przynosowych oraz przewlekły prosty nieżyt krtani. Analiza narażenia zawodowego u skarżacego wykazała, iż w okresie zatrudnienia na stanowisku kucharza był on narażony na działanie głównie tlenku węgla (oraz wg słów pacjenta "na produkty jego spalania z wdychaniem związków chemicznych zawartych w powietrzu"), natomiast w latach 1998 - 2006 r. na działanie zmiennych warunków atmosferycznych. Instytut Medycyny Pracy w orzeczeniu podaje, iż czynniki chemiczne i warunki opisane na stanowiskach pracy zajmowanych przez zainteresowanego nie wykazują działania, które mogłoby stać się przyczyną rozwoju schorzeń o podłożu alergicznym. Ponadto wyniki badań przeprowadzonych u pacjenta w trakcie aktualnej hospitalizacji pozwalają wykluczyć uczulenie na główną grupę alergenów obecnych w środowisku pracy pracowników gastronomii. Podsumowując, jednostka orzecznicza podała, iż analiza narażenia zawodowego, dokumentacji medycznej skarżącego oraz wyników aktualnie przeprowadzonych badań, nie daje podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią alergicznego nieżytu nosa poz. 12 wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r.
W dniu 22 grudnia 2015 r. skarżący zapoznał się ze zgromadzoną dokumentacją, a następnie wniósł pisemne uwagi, w których zawarł zarzuty dotyczące orzeczeń lekarskich wydanych przez jednostki orzecznicze I i II stopnia. W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Sanitarny zwrócił się pismem z dnia 15 stycznia 2016 r. do jednostek orzeczniczych o ustosunkowanie się do zarzutów skarżącego.
Ośrodek Medycyny Pracy w opinii z dnia 18 lutego 2016 r. odnosząc się do kwestii zawodowych schorzeń alergicznych, w tym choroby zawodowej wymienionej w poz. 12 obowiązującego wykazu chorób zawodowych wyjaśnił, iż w aktualnych postępowaniach diagnostyczno-orzeczniczych w jednostkach orzeczniczych I i II stopnia nie ujawniono istnienia takich jednostek chorobowych. Zgodnie z wykazem chorób zawodowych, okres w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym w przypadku tych schorzeń wynosi 1 rok. Ponadto, jednostka orzecznicza w przedmiotowym piśmie poinformowała, iż nie dysponuje dokumentacją potwierdzającą, by w okresie pracy w narażeniu bądź do roku od zaprzestania pracy u skarżącego stwierdzane były schorzenia z poz. 6, 12, 13 wykazu chorób zawodowych.
Instytut Medycyny Pracy w opinii medycznej z dnia 4 marca 2016 r. wskazał, iż w procesie diagnostyczno - orzeczniczym analizie poddawany jest całokształt zgromadzonej dokumentacji medycznej wraz z wynikami aktualnie przeprowadzonych badań w aspekcie narażenia zawodowego. Wyniki pojedynczych badań, np. pomiary PEF nie mają przewagi nad szczegółową diagnostyką innych badań czynnościowych układu oddechowego, w tym w szczególności badań spirometrycznych. Postępowanie diagnostyczno - orzecznicze zostało przeprowadzone zgodnie z dostępnością metod badawczych i aktualną wiedzą w zakresie chorób zawodowych.
W związku z oświadczeniem skarżącego z dnia 6 kwietnia 2016 r. w kwestii braku wyjaśnień przez jednostki orzecznicze uwag wniesionych przez skarżącego, Powiatowy Inspektor Sanitarny pismem z dnia 26 kwietnia 2016 r. zwrócił się do Ośrodka Medycyny Pracy o dodatkowe uzasadnienie wydanych orzeczeń lekarskich, w szczególności wyjaśnienie, czy u skarżącego były wykonywane badania dotyczące innych czynników alergizujących (np. pyłów mąki).
Ośrodek Medycyny Pracy pismem z dnia 31 maja 2016 r., poinformował, iż analiza narażenia zawodowego wykazała, że w okresie pracy w latach 1961-1965 pacjent początkowo wykonywał pracę jako uczeń zawodu, następnie pracował jako kucharz oraz w latach 1971-1997 był zatrudniony jako kuchmistrz, st. rzemieślnik, kucharz, garmażer, gdzie głównie był narażony na działanie (zgodnie z oceną dokonaną przez PPIS zawartą w skierowaniu) tlenku węgla. Natomiast na stanowisku robotnik wykwalifikowany, gdzie pracował w latach 1997 - 2000 był narażony na zmienne warunki atmosferyczne. Czynniki chemiczne (tlenek węgla) i warunki pracy na ww. stanowiskach nie wykazują działania, które mogłoby stać się przyczyną rozwoju schorzeń o podłożu alergicznym. Wywiad chorobowy uzyskany od badanego, wykonane badania oraz analiza dokumentacji medycznej dostarczonej przez pacjenta w trakcie procesu diagnostyczno-orzeczniczego w Poradni Alergologicznej oraz Poradni Laryngologicznej nie potwierdziły cech schorzenia alergicznego ani cech atopii i rodzinnej predyspozycji do alergii. Jednostka orzecznicza wyjaśniła, iż wobec powyższego nie poszukiwano innych czynników o działaniu alergizującym.
W dniu 4 i 10 sierpnia 2016 r. Powiatowy Inspektor Sanitarny przesłuchał skarżącego w charakterze strony w celu weryfikacji danych o narażeniu zawodowym z okresu jego aktywności zawodowej. W związku z ustaleniem istnienia ekspozycji na pyły organiczne na stanowiskach pracy kucharza, zarzutami dotyczącymi rozbieżności wyników badań obrazowych oraz dostarczoną dokumentacją medyczną organ I instancji kolejny raz zwrócił się pisemnie (pisma z dnia 16 i 19 sierpnia 2016 r.) do jednostek orzeczniczych o opinię medyczną.
Ośrodek Medycyny Pracy w piśmie z dnia 13 września 2016 r. podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w przedmiotowym orzeczeniu lekarskim uzasadniając, iż nowe informacje dotyczące narażenia zawodowego na czynniki alergizujące nie mają wpływu na treść orzeczeń lekarskich wydanych przez jednostkę orzeczniczą I stopnia, w tym orzeczenia dotyczącego poz. 12 obowiązującego wykazu chorób zawodowych. W badaniach laryngologicznych nie stwierdzono cech alergicznego nieżytu nosa oraz zmian o podłożu alergicznym w cystogramie śluzówek nosa. Nie stwierdzono również cech obrzękowego zapalenia krtani oraz brak jest zmian o podłożu alergicznym w cytogramie śluzówek krtani. Stwierdzony przewlekły, prosty nieżyt nosa i przewlekły prosty nieżyt krtani nie figuruje w wykazie chorób zawodowych.
Instytut Medycyny Pracy w piśmie z dnia 15 września 2016 r. również podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w przedmiotowym orzeczeniu lekarskim uzasadniając, iż w trakcie hospitalizacji w 2015 r. u pacjenta przeprowadzono szereg badań czynnościowych układu oddechowego i testów alergologicznych, w tym wykluczono nadwrażliwość na alergeny mąki. Abstrahując od kwestii narażenia na ewentualne inne alergeny o znacznie słabszym potencjalne alergizującym niż mąki (wymienione przyprawy), wobec braku nad reaktywności ze strony oskrzeli oraz wielokrotnie powtórzonych badań spirometrycznych, na podstawie których uzyskano wartości parametrów wentylacyjnych płuc w zakresie wartości referencyjnych, nie ma jakichkolwiek podstaw do rozpoznania w chwili obecnej astmy, czy też przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli o etiologii zawodowej. Nie wykazano cech alergicznego nieżytu nosa, czy też obrzękowego zapalenia krtani w badaniu laryngologicznym. Dokumentacja medyczna nie wskazuje na wystąpienie schorzeń o takich rozpoznaniach w okresie świadczenia pracy zawodowej. Ponadto po 18 latach od zakończenia pracy zawodowej w narażeniu na alergeny mąk i przyprawy oraz w obliczu aktualnego stanu klinicznego pacjenta (brak astmy, brak spełnienia kryteriów rozpoznania alergicznego nieżytu nosa, obrzękowego zapalenia krtani i zawodowego przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli) i brak danych w dostępnej dokumentacji medycznej pacjenta, przeprowadzenie kolejnych testów oddechowo - czynnościowych oraz alergologicznych będzie bezzasadne.
Powiatowy Inspektor Sanitarny ponownie powiadomił strony o zakończeniu postępowania w sprawie choroby zawodowej skarżącego i związanej z tym możliwości zapoznania się i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie. W dniu 20 października 2016 r., skarżący zapoznał się z zgromadzoną dokumentacją i w dniu 25 października 2016 r. wniósł uwagi do zgromadzonego materiału dowodowego.
Skarżący wskazał w swoim piśmie m. in. na rozbieżności w orzeczeniach lekarskich. Dodatkowo wskazał na alergeny występujące w środowisku pracy kucharza odnośnie, których nie był badany i testowany oraz podniósł, iż nie uwzględniono wyników spirometrii z 1996 r. i 2001 r. W tej sytuacji w ocenie organu I instancji koniecznym było wystąpienie do jednostek orzeczniczych o ustosunkowanie się do treści pisma skarżącego.
Instytut Medycyny Pracy w piśmie z dnia 18 listopada 2016 r. podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w przedmiotowym orzeczeniu lekarskim uzasadniając, iż u skarżącego nie wykazano cech alergicznego nieżytu nosa, czy też obrzękowego zapalenia krtani w badaniu laryngologicznym. Dokumentacja medyczna pacjenta nie wskazuje na wystąpienie schorzeń o takich rozpoznaniach w okresie świadczenia pracy zawodowej.
Ośrodek Medycyny Pracy w opinii z dnia 13 grudnia 2016 r. argumentował, iż orzeczenia lekarskie wydane przez jednostki orzecznicze I i II stopnia są spójne w swej treści. Nadreaktywność oskrzeli to wzmożona ich odpowiedź na działanie bodźców swoistych i nieswoistych, które wywołują zmniejszenie ich światła oraz inne objawy kliniczne m.in. kaszel, duszność, świszczący oddech. Nadreaktywność nieswoista oskrzeli występuje w astmie oskrzelowej, ale również w przebiegu innych schorzeń układu oddechowego, np. w POChP, sarkoidozie, zakażeniach dróg oddechowych, lewokomorowej niewydolności serca. Natomiast w diagnostyce astmy oskrzelowej o podłożu zawodowym test swoistej prowokacji wziewnej jest uznawany za złoty standard diagnostyczny. Test ten wykonuje się, gdy potwierdzone jest rozpoznanie astmy oskrzelowej i służy do potwierdzenia jej podłoża zawodowego. Pojęcie astmy oskrzelowej nie jest więc tożsame z pojęciem astmy oskrzelowej o podłożu zawodowym. Występowanie nieswoistej nadreaktywności oskrzeli może świadczyć o występowaniu astmy oskrzelowej, POChP, sarkoidozy, zakażeniu dróg oddechowych itp., a tylko dodatni test swoistej nadreaktywności wziewnej może świadczyć o istnieniu astmy oskrzelowej o podłożu zawodowym.
Na podstawie orzeczeń lekarskich i wydanych opinii medycznych, przeprowadzonej oceny narażenia zawodowego i całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, Powiatowy Inspektor Sanitarny w dniu [...] 2017 r. wydał decyzję Nr [...], znak: [...] o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej - alergicznego nieżytu nosa, wymienionego w poz. 12 wykazu chorób zawodowych. Od powyższej decyzji T. B. złożył odwołanie.
Organ odwoławczy stwierdził, że aby doszło do stwierdzenia u danej osoby choroby zawodowej, schorzenie tej osoby powinno być wykazane w wykazie chorób zawodowych, załączonym do rozporządzenia oraz powinno być spowodowane narażeniem zawodowym, przy czym związek przyczynowy między schorzeniem i narażeniem zawodowym powinien być stwierdzony bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem. Osoba zainteresowana, której dotyczy podejrzenie, winna być skierowana na badanie w celu rozpoznania choroby zawodowej do właściwej jednostki orzeczniczej. Następstwem wykonanego tam badania jest orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej bądź o braku podstaw do jej rozpoznania wydane na podstawie wyników badań lekarskich i pomocniczych, dokumentami medycznej pracownika, dokumentami przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Bez wskazanych wyżej opinii lekarskich bądź sprzecznie z tymi opiniami organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych, co nie oznacza zwolnienia organu orzekającego od obowiązku dokonania oceny orzeczenia lekarskiego w granicach wskazanych w art. 80 k.p.a. Organ nie może bowiem oprzeć swego rozstrzygnięcia w sprawie na opinii lekarskiej lakonicznej treści, nie zawierającej przekonującego i należytego uzasadnienia, bądź sprzecznej z przepisami prawa.
Zgodnie z § 8 ust. 1 cytowanego wyżej rozporządzenia, właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu albo o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.
Wojewódzki Inspektor Sanitarny w związku z zarzutami podnoszonymi przez skarżącego w odwołaniu od decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego, wystąpił pismami z dnia 20 marca 2017 r. do obu jednostek orzeczniczych o wyjaśnienie istniejących rozbieżności w zakresie dokonanych ustaleń medycznych dotyczących wykonanych w trakcie diagnostyki alergologicznej dotyczącymi nieswoistego testu nadreaktywności oskrzeli, który wypadł dodatnio w trakcie procesu diagnostyczno-orzeczniczego w Ośrodku Medycyny Pracy, natomiast wykluczono ją w Instytucie Medycyny Pracy w obiektywnym teście wziewnym z metacholiną.
W opinii medycznej z dnia 21 kwietnia 2017 r. Instytut Medycyny Pracy wyjaśnił, iż podczas hospitalizacji skarżącego w Oddziale Chorób Zawodowych w dniach 13-17.09.2015 r. uzyskano ujemny wynik testu oceny nieswoistej nadreaktywności z metacholiną. Wykluczona w obiektywnym teście wziewnym z metacholiną nadreaktywność nieswoista oskrzeli u pacjenta nie dawała więc podstaw do rozpoznania aktywnej postaci astmy oskrzelowej, w tym o etiologii zawodowej, gdyż jest to niezbędny element obrazu klinicznego choroby. W konsultacji specjalistycznej - alergologicznej przeprowadzonej w OMP istnieje wpis o dodatnim wyniku niespecyficznej nadreaktywności oskrzeli u pacjenta, jednak wobec braku naszej oceny klinicznej pacjenta w dniu przeprowadzonego testu trudno się odnieść do interpretacji tego wyniku (w tym stopnia nadreaktywności), na uzyskanie którego może wpłynąć wiele czynników, w tym np. rozpoczynająca się lub trwająca infekcja, inhalacja innych czynników drażniących, w tym dymu tytoniowego itp. Wykazanie nadreaktywności nieswoistej nie jest jednoznaczne z automatycznym rozpoznaniem astmy, jakkolwiek jej brak uzasadnia nierozpoznanie aktywnej postaci choroby. U skarżącego nie wykazano cech alergicznego nieżytu nosa, czy też obrzękowego zapalenia krtani w badaniu laryngologicznym. Dokumentacja medyczna pacjenta nie wskazywała na wystąpienie schorzeń o takich rozpoznaniach w okresie świadczenia pracy zawodowej, a jest to jedyne obiektywne źródło w prowadzonym postępowaniu diagnostyczno-orzeczniczym. Wydając orzeczenia lekarskie o braku podstaw do rozpoznania chorób zawodowych u skarżącego, w IMP analizie poddano całość zgromadzonej dokumentacji badanego, a ostateczną opinię sformułowano także w oparciu o badania przeprowadzone w Instytucie jednostce, za które jednostka orzecznicza ponosi odpowiedzialność w kwestii interpretacji wyników.
Ośrodek Medycyny Pracy w opinii z dnia 24 kwietnia 2017 r. wyjaśnił, iż nadreaktywność oskrzeli na działanie czynnika bronchospastycznego (powodującego skurcz), wykazywana w teście oceny nieswoistej prowokacji dróg oddechowych nie jest stałą cecha osobniczą - w związku z powyższym w sześciomiesięcznym odstępie czasowym pomiędzy kolejnymi badaniami (w ramach postępowania diagnostyczno-orzeczniczego w Ośrodku Medycyny Pracy w dniu 6 marca 2015 r. oraz w trakcie hospitalizacji w IMP dniu 16 września 2015 r.) wynik powyższego badania może być odmienny.
Zgodnie z art. 10 k.p.a., Wojewódzki Inspektor Sanitarny wystosował zawiadomienie do stron o możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. W dniu 19 czerwca 2017 r. skarżący zapoznał się ze zgromadzonym materiałem. Podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, jednakże wniesione uwagi nie stanowiły nowych istotnych okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na sposób rozstrzygnięcia sprawy.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego, a dotyczących przeprowadzonego postępowania diagnostyczno-orzeczniczego, Wojewódzki Inspektor Sanitarny nie znalazł podstaw do zakwestionowania opinii jednostek orzeczniczych. W ocenie organu lekarze obu jednostek wydali jednobrzmiące orzeczenia o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącego. Obie jednostki orzecznicze w wydanych orzeczeniach i opiniach medycznych szczegółowo wyjaśniły zgłaszane przez skarżącego wątpliwości, w tym z zakresu analizy wyników wykonywanych u niego badań i konsultacji, które nie dały podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej pod postacią alergicznego nieżytu nosa. Zarówno jednostka orzecznicza I stopnia oraz jednostka orzecznicza II stopnia wskazały, iż badania nie ujawniły u skarżącego zmian, które można by odnieść do ekspozycji na czynniki alergizujące występujące w środowisku pracy.
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z § 8 ust. 1 cytowanego powyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, decyzję o stwierdzeniu albo o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim jednostki orzeczniczej właściwej do rozpoznawania chorób zawodowych oraz oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. W przedmiotowej sprawie orzekały jednostki właściwe do rozpoznania chorób zawodowych zgodnie z § 5 ust. 2 pkt. 1 oraz § 5 ust. 3 cytowanego wyżej rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Wydane orzeczenia lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wraz z opiniami uzupełniającymi są jasno i wyczerpująco uzasadnione oraz merytorycznie zbieżne.
W przedmiotowej sprawie choroby zawodowej nie zostały spełnione wszystkie warunki konieczne do stwierdzenia choroby zawodowej, a to: choroba musi być rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych; choroba ta musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy albo sposobem wykonywania pracy oraz wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych musi nastąpić w okresie ustalonym w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Organ podniósł, że nie został spełniony podstawowy warunek, to jest obydwie jednostki orzecznicze nie rozpoznały u skarżącego choroby: alergicznego nieżytu nosa (poz. 12 wykazu chorób zawodowych).
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z poglądem utrwalonym w orzecznictwie sądowo-administracyjnym, orzeczenia lekarskie są w istocie opiniami biegłych. Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie są uprawnione do podważania takich opinii. Jednakże zgodnie z obowiązującymi przepisami, na podstawie których prowadzone jest postępowanie administracyjne w sprawach chorób zawodowych, organ ocenił wydane orzeczenia w granicach wskazanych w art. 80 k.p.a.
Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący T. B. Skarżący podniósł, że rozpoznano u niego: nos błona śluzowa różowa - małżowina przerosła, przewlekłe zmiany polipowate i obrzękowe zatok obocznych nosa, to jest przewlekły stan zapalny błony śluzowej nosa. Obrzęk polipowaty śluzówki małżowiny nosowej, przerost polipowaty śluzówki małżowiny nosowej medycyna uznaje za przerostowy nieżyt nosa.
Skarżący podkreślił, iż schorzenia wystąpiły w czasie świadczenia pracy zawodowej w narażeniu na czynniki szkodliwe dla zdrowia występujące w środowisku pracy, takie jak: ciągła praca w kuchni wśród wytwarzających się oparów z ich wdychaniem przy produkcji - gotowanie, smażenie, pieczenie, wdychanie oparów niewłaściwego spalania gazu drażniące błony śluzowe nosa, krtań, opary środków czystości używanych w czasie mycia sprzętu, naczyń. Zmienna temperatura, klimat, wilgoć - działanie na błony śluzowe nosa, krtań. Praca odbywała się w narażeniu na wdychanie tlenku węgła przy przekroczeniu stężenia w powietrzu dopuszczalną normę ok. 2,1 krotnie.
Skarżący zarzucił, że decyzja nie podaje, w jakim okresie objawy chorobowe dawałyby podstawę do stwierdzenia choroby zawodowej. W przewidzianym okresie do złożonego wniosku, to jest przed 3.09.2002 r. nie przeprowadzono i nie wykonano odpowiedniego w czasie postępowania badań, a wymogi o niedostarczeniu dowodów z okresu złożenia wniosku skarżący uważa za nieuzasadnione. Schorzenie jest rozpoznane w przewidzianym czasie, znajduje się w wykazie. Praca była wykonywana w narażeniu na czynniki szkodliwe. W ocenie skarżącego w czasie trwającego świadczenia pracy zawodowej i postępowania udokumentowane objawy upoważniają i dają podstawę do rozpoznania choroby zawodowej z rozpoznanych występujących schorzeń do poz. 12.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie, jak również rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji odpowiadają prawu.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm.; zwanej dalej "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego wyeliminowania z obrotu prawnego.
Przede wszystkim należy podnieść, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie toczyło się po uchyleniu wcześniej wydanych decyzji administracyjnych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 30 października 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 1318/11. W powyższym wyroku Sąd wskazał w szczególności, że "Zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia RM z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, z zastrzeżeniem ust. 2, do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym, że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne. Natomiast zgodnie z treścią § 11 ust. 2 postępowania w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczęte i niezakończone przed dniem 3 września 2002 r. są prowadzone na podstawie przepisów obowiązujących w dniu ich wszczęcia. Z treści tego przepisu wynika, że postępowania niezakończone przed dniem 3 lipca 2009 r. prowadzone są na podstawie nowych przepisów. Postępowania w sprawie chorób zawodowych T. B. są postępowaniami wszczętymi w 2002 r. i niezakończonym przed dniem wejścia w życie rozporządzenia z 2009 r. W kwestii stosowania przepisów wykonawczych w sprawach chorób zawodowych u skarżącego nie może bowiem ujść uwadze, że wyroki tut. Sądu III SA/Kr 777/07, 778/07 i 1227/08 oraz wyrok II SA/Kr 3061/03 wyeliminowały z obrotu prawnego wszystkie rozstrzygnięcia organów administracji wydane w połączonych w nin. postępowaniu sprawach, zatem postępowania te są postępowaniami wszczętymi i nie zakończonymi przed dniem wejścia w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2009r., Nr 105, poz. 869), tak: wyrok NSA dnia 11.08.2011r. sygn. akt II OSK 723/11, opublikowany: https://cbois.nsa.gov.pl/doc/684F3D0F7 Rozstrzyganie w tych sprawach powinno więc następować zgodnie z treścią § 11 ust. 1, czyli na podstawie przepisów "nowego" rozporządzenia. Nadto, weszło ono w życie z dniem 3 lipca 2009 r. , natomiast wyroki te zapadły przed dniem jego wejścia w życie - w dniu 26 lutego 2009 r. Skoro więc poprzednio obowiązujące akty wykonawcze – rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych z 1983 r. i z 2002 r. nie mają z uwagi na ich niekonstytucyjność zastosowania i zachodzą wyżej wskazane okoliczności, to organy ponownie rozpatrując sprawy chorób zawodowych u T. B., dokonają tego w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Nadto powinny oprzeć rozstrzygnięcia na dowodach posiadających walor aktualności, tj. aktualnych orzeczeniach lekarskich wydanych na podstawie przepisów rozporządzenia z 2009 r.".
Powyższe wskazania zachowują aktualność w niniejszym postępowaniu, stosownie bowiem do art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba, że przepisy prawa uległy zmianie. Dokonując kontroli zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji Sąd orzekający był więc związany oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wyroku tut. Sądu z dnia 30 października 2012 r. wydanym w sprawie o sygn. akt III SA/Kr 1318/11. Z powyższego wynika, że organy administracji miały obowiązek oprzeć rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie na przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.
Podstawę prawną do wydania zaskarżonej decyzji stanowił m.in. art. 235¹ oraz art. 237 § 1 pkt 3-6 k.p. oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Pierwszy z wymienionych aktów prawnych definiuje pojęcie choroby zawodowej, uznając za taką "chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy". O stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje zachowanie następujących wymogów: zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych oraz ustalenie, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy. Jednocześnie art. 235² k.p. stanowi, że rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.
Dla zatem stwierdzenia wystąpienia choroby zawodowej koniecznym jest wykazanie związku przyczynowego zachorowania z wykonywaną pracą. Nadto przyczyną ją wywołującą jest sama praca, jej rodzaj, charakter i warunki jej wykonywania. Z tego powodu choroby zawodowe są przewidywalne i zostały ujęte w tzw. wykazie chorób zawodowych, które przybrało formę rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Zawiera ono normy o charakterze materialnoprawnym, do jakich zaliczyć należy sam wykaz chorób zawodowych, jak i przepisy procesowe regulujące tryb postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych.
Zgodnie z brzmieniem jego § 6 ust. 1 orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, zwane dalej "orzeczeniem lekarskim", wydaje lekarz spełniający określone w § 5 ust. 1 wymogi, na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w odrębnych przepisach zatrudniony w jednostce orzeczniczej I lub II stopnia (§ 5 ust. 1 rozporządzenia), a jednostkami orzeczniczymi II stopnia od orzeczeń wydanych przez lekarzy zatrudnionych w jednostkach orzeczniczych I stopnia są jednostki badawczo-rozwojowe w dziedzinie medycyny pracy (§ 5 ust. 3 rozporządzenia). Lekarze zatrudnieni w jednostkach orzeczniczych wydają orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, zwane "orzeczeniem lekarskim" (§ 6 ust. 1 rozporządzenia).
Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika (§ 8 ust. 1 rozporządzenia). Jeżeli właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału (§ 8 ust. 2 rozporządzenia).
Ponadto w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, iż każde orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią kwalifikowaną, stąd organ jest takim orzeczeniem związany i nie ma prawa do dokonania samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do rozpoznania odmiennego schorzenia. Wynika to z faktu, że stanowi ono podstawowy wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej. Związanie organu orzeczeniem właściwej placówki medycznej nie jest wprawdzie tożsame z bezkrytyczną akceptacją zawartych w nim informacji, tym niemniej nie oznacza to możliwości kwestionowania ujętego w orzeczeniu rozpoznania w sytuacji, gdy nie budzi ono wątpliwości w świetle pozostałych dowodów (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06, i wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 maja 2007 r., sygn. akt IV SA/Gl 794/06).
Co więcej, orzeczenia lekarskie, o których mowa w § 5 i § 6 rozporządzenia, stanowią dowód w rozumieniu art. 75 k.p.a. w zw. z art. 84 § 1 k.p.a., podlegający ocenie organu właściwego do stwierdzenia choroby zawodowej. Okoliczność, że organ administracji nie może we własnym zakresie, bez uzyskania orzeczenia lekarskiego, dokonać rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych, nie zwalnia organu od oceny tego orzeczenia stosownie do art. 80 k.p.a. Organ ma bowiem obowiązek kontrolować, czy wydane orzeczenia wyjaśniły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalnych. Organ ma możliwość uzupełnienia materiału dowodowego, a w razie potrzeby może zwracać się do lekarzy jednostek orzeczniczych o wyjaśnienie wątpliwości, rozbieżności czy sprzeczności, które nie pozwalają mu na jednoznaczne rozstrzygnięcie i wydanie decyzji w sprawie. Nie są wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy orzeczenia lekarskie, które nie odnoszą się w sposób szczegółowy do całości zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie. Orzeczenie lekarskie musi w sposób wszechstronny i przekonujący wyjaśniać wszystkie wątpliwości. Opinia jednostki uprawnionej do rozpoznawania chorób zawodowych powinna zawierać merytoryczne uzasadnienie stanowiska z odniesieniem się nie tylko do wyników badań tej jednostki, ale również do innych zebranych dowodów.
Przenosząc powyższe na grunt badanej sprawy wskazać trzeba, iż przed wydaniem zaskarżonych w sprawie decyzji organy właściwe w sprawie pozyskały orzeczenia lekarskie, o których mowa powyżej. Skarżący został bowiem przebadany w Ośrodku Medycyny Pracy, jak również w Instytucie Medycyny Pracy. W efekcie orzeczeniami nr [...] oraz nr [...] stwierdzono brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej – alergicznego nieżytu nosa - wywołanej sposobem wykonywania pracy. Orzecznicy stwierdzili, że analiza narażenia zawodowego, dokumentacji medycznej skarżącego oraz wyników aktualnych badań nie dają podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią alergicznego nieżytu nosa (poz. 12 wykazu chorób zawodowych). Orzeczenia powyższe zostały szczegółowo uzasadnione, co więcej, zarówno Ośrodek Medycyny Pracy, jak i Instytut Medycyny Pracy kilkukrotnie odpowiadały na pytania organów i uzupełniały swoje opinie o analizę dalszych dokumentów przedkładanych w toku postępowania przez skarżącego.
Zdaniem Sądu wydane w niniejszej sprawie orzeczenia lekarskie w sposób należyty i wyczerpujący przedstawiają powody, z których wyprowadzono wniosek o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Z ich treści wynika, iż podjęte ustalenia w zakresie stanu klinicznego na podstawie badania lekarskiego i przeprowadzonych badań dodatkowych oraz konsultacji specjalistycznych zostały skonfrontowane z zakresem oceny narażenia zawodowego, charakterystyki stanowiska pracy podanego przez pracodawcę, jak również na podstawie wywiadu zawodowego zebranego od skarżącego. Stąd przyjąć trzeba, iż analiza akt sprawy dowodzi, że przed wydaniem opinii uwzględniono informacje o zagrożeniach zawodowych w środowisku pracy, dokumentację dotyczącą przebiegu zatrudnienia, jak również stosowną dokumentację medyczną, popartą wynikami badań. Sporządzające opinie instytuty odniosły się również do wszelkich podnoszonych przez skarżącego w toku postępowania zarzutów, wskazując, iż nie dostarczają one żadnych informacji mogących wpłynąć na treść wydanego orzeczenia lekarskiego, a ponowna szczegółowa analiza procesu diagnostyczno – orzeczniczego wykazała, iż proces diagnostyczny został wykonany zgodnie z przyjętymi zasadami i nie ma żadnych przesłanek do weryfikacji wydanego orzeczenia o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Stąd nie można też przyjąć, iż w toku rozpoznawania sprawy nie uwzględniono podnoszonych przez skarżącego kwestii związanych z charakterem wykonywanej pracy, czy też pominięto zastrzeżenia skarżącego złożone w odniesieniu do zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Mając zatem na względzie powyższe trzeba zgodzić się ze stanowiskiem organów orzekających w niniejszej sprawie, iż wydane w sprawie orzeczenia lekarskie poprzedzone zostały specjalistycznymi badaniami stanu zdrowia skarżącego oraz dokładną analizą zgromadzonej dokumentacji, są obiektywne i przekonujące. Bez z kolei pozytywnej opinii lekarskiej bądź sprzecznie z taką opinią organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie bowiem podkreślano, że organ nie ma prawa samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie – jak już wyżej wspomniano - stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej i organy administracji są związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych. Stąd nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia skarżącego kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących podstawę orzeczeń lekarskich (wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06, publ. CBOSA i powołane w nim orzecznictwo).
Mając powyższe na względzie Sąd podziela stanowisko organu, iż w stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.
Zdaniem Sądu w realiach niniejszej sprawy postępowanie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a zaskarżonej decyzji nie można zarzucić wadliwości, uzasadniającej jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Organy w toku prowadzonego postępowania w sposób należyty wyjaśniły bowiem okoliczności stanu faktycznego oraz dokonały prawidłowego ustalenia mającej zastosowanie normy. Sporządzone natomiast uzasadnienia wyjaśniają podstawę prawną przyjętego rozstrzygnięcia w sposób wyczerpujący, tak aby strona mogła zrozumieć przesłanki i argumenty, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy, nie naruszając tym samym wyrażonej w art. 11 k.p.a. zasady przekonywania.
Mając powyższe na uwadze, działając w oparciu o art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło