III SA/Kr 1215/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Kasprzycki po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: przyznać skarżącemu adwokata. W dniu 28 sierpnia 2014 r. skarżący G. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie adwokata. W treści wniosku podał, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a na jego majątek składa się piętro w starej kamienicy o powierzchni ok. 100 m2, przy czym czynsz za wynajem lokali mieszkalnych zajął komornik w związku z zadłużeniem alimentacyjnym wynoszącym ok. 140.000 zł. Skarżący nie posiada innych nieruchomości, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Na dochód skarżącego składa się jedynie zasiłek stały w kwocie 529 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że ma przyznany umiarkowany stopień niepełnosprawności na stałe i leczy się na przewlekłe choroby, a na leki wydaje ok. 100 zł miesięcznie. Skarżący podał również, iż mieszka w hotelu robotniczym, a miesięczna opłata za pokój wynosi ok. 600 zł. Postanowieniem z dnia 10 października 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 1215/14, referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek skarżącego o ustanowienie adwokata. Zdaniem referendarza sądowego, skarżący nadużywa instytucji prawa pomocy, gdyż inicjuje szereg spraw przed Sądem, których przedmiotem są decyzje organów wywołane zachowanie skarżącego, który nie podjął negocjacji w celu zawarcia kontraktu socjalnego. Referendarz sądowy wskazał również na wątpliwości związane z potrzebą ustanawiania pełnomocnika na etapie postępowania przed sądem I instancji. Od powyższego postanowienia referendarza sądowego skarżący wniósł sprzeciw, w którym nie zgodził się z twierdzeniami referendarza, że nadużywa prawa pomocy. WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 12 grudnia 2014r. oddalił wniosek skarżącego o ustanowienie adwokata. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 11 marca 2015r., sygn. akt I OZ 192/15 uchylił ww. zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. G. P. został w dniu 2 kwietnia 2015r. w trybie przepisu art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wezwany pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy o uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedłożenie dokumentacji obrazującej sytuację majątkową skarżącego, w tym w szczególności: kopii decyzji o przyznaniu zasiłku stałego, dokumentów dot. zobowiązań alimentacyjnych, dowodów wpłaty za mieszkanie w hotelu robotniczym. G. P. za pismem z dnia 21 kwietnia 2015r. przedstawił żądane dokumenty. Sąd I instancji postanowieniem z dnia 3 czerwca 2015r. pozostawił wniosek o ustanowienie adwokata bez rozpoznania. Rozstrzygnięcie powyższe zostało uchylone postanowieniem Sądu odwoławczego z dnia 6 października 2015r., sygn. akt I OZ 1138/15 i sprawę przekazano WSA w Krakowie do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Wniosek o przyznanie G. P. profesjonalnego pełnomocnika podlega rozpoznaniu na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) stanowiącego, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z zasadami prawa pomocy, to do strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy należy wykazanie, że znajduje się ona w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tej instytucji. Przyznanie prawa pomocy ma na celu zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, między innymi kosztów niezbędnych dla ustanowienia pełnomocnika. Dlatego też prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionym (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Natomiast przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, że nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych i zaspokoić fundamentalnych potrzeb życiowych (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25.03.2014 r. sygn. akt II OZ 280/14, Lex nr 1447304, z 29.05.2013 r. sygn. akt II OZ 405/13, Lex nr 1319088). W ocenie Sądu G. P. wykazał w sposób dostateczny, że poniesienie przez niego kosztów pomocy prawnej w postaci ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika może odbyć się z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla niego samego i dla jego zobowiązań. Z całokształtu materiału dowodowego wynika, że utrzymuje się ze środków pomocy społecznej i sporadycznie ze środków pochodzących z organizacji charytatywnych, które wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Skala zobowiązań finansowych skarżącego (zadłużenie alimentacyjne) w sposób znacznie odbiegający od uzyskiwanego dochodu powoduje, że znajduje się on w ciągłym zadłużeniu. Powyższe wskazuje na spełnienie przesłanki przyznania G. P. adwokata, o czym orzeczono w sentencji postanowienia na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.