III SA/Kr 1221/11

Sygn. akt III SA/Kr 1221/11 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 października 2012r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki, Sędziowie WSA Dorota Dąbek, WSA Maria Zawadzka (spr.), , Protokolant Urszula Bukowiec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2012r., sprawy ze skargi Z. K., na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji i Restrukturyzacji, i Modernizacji Rolnictwa, z dnia 16 sierpnia 2011r. nr [...], w przedmiocie przyznania płatności I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji i Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 12 maja 2010 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zwanej dalej "ARiMR" wpłynął wniosek skarżącej Z. K. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010, obejmujący: jednolitą płatność obszarową (JPO), uzupełniającą krajową płatność bezpośrednią do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (tzw. płatności zwierzęce - PZ) i płatność do krów i owiec (PK). Wniosek dotyczył przyznania płatności do obszaru kilkudziesięciu działek rolnych położonych w powiecie [...], gmina J, obręb ewid. L nr [...]. Skarżąca zadeklarowała do płatności JPO 3,16 ha, do płatności PZ 0,82 ha i 2 sztuki bydła. Postępowanie zainicjowane wnioskiem strony zostało zakończone decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] 2011 r., nr [...]. Na mocy ww. decyzji przyznano płatność JPO do powierzchni zadeklarowanej i odmówiono płatności PZ i PK za 2010 r. Przyczyną rozstrzygnięcia dotyczącego płatności PZ było ustalenie poczynione na skutek kontroli administracyjnej, że skarżąca w wymaganym okresie referencyjnym (czyli w okresie od dnia 01.04.2005 r. do 31.03.2006 r.) nie była w posiadaniu bydła. Fakt ten zdaniem organu zadecydował, że nie zostały spełnione warunki określone w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. 2009 r., Nr 40, poz. 326). W przypadku natomiast płatności PK na podstawie kontroli na miejscu, nie stwierdzono w gospodarstwie skarżącej zadeklarowanej sztuki bydła o nr [...], a także nie stwierdzono informacji dotyczącej zbycia sztuki w Księdze Rejestracji Stada Bydła. Znaleziono jedynie paszport ww. sztuki bydła. Powołując się na treść art. 65 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, wobec faktu, że różnica pomiędzy zadeklarowaną, a stwierdzoną liczbą zwierząt wyniosła 1 szt. obniżono kwotę płatności o 100 %, a tym samym odmówiono płatności PK za 2010 r. Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie w zakresie płatności PZ i PK. Skarżąca zarzuciła, że zaskarżona decyzja została wydana bez wskazania podstawy prawnej, z pozbawieniem jej czynnego udziału w postępowaniu, z naruszeniem zasady informowania stron, a także z naruszeniem art. 77 § 1, art. 103 § 3 oraz art. 76 § 1 K.p.a. Powołując się na treść art. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051 ze zm.) skarżąca podniosła, że była uprawniona do otrzymania płatności PZ i PK albowiem zwierzę, którego nie stwierdzono w stadzie w dniu kontroli zostało zbyte przez skarżącą w lipcu 2010 r., a zatem na dzień 31 maja 2010 r. było w siedzibie stada. Decyzją Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia 16 sierpnia 2011 r., nr [...] utrzymano w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie Kierownika Biura Powiatowego. W uzasadnieniu decyzji, odnośnie płatności PZ powtórzono za organem pierwszej instancji, że stwierdzony w gospodarstwie skarżącej brak bydła w okresie referencyjnym decydował o niespełnieniu wymogów do przyznania płatności PZ. Jako podstawę takiego rozstrzygnięcia organ odwoławczy powołał § 6 ust. 1 i 2 cyt. wyżej rozporządzenia z dnia 9 marca 2009 r. Także odnośnie płatności PK podzielono stanowisko organu pierwszej instancji. Powołując się na treść art. 7 ust. 2b i ust. 2c stwierdzono, że dane dotyczące liczby zwierząt zadeklarowanych przez stronę we wniosku są zgodne ze stanem przypadającym na dzień 31 maja 2010 r., jednakże sprzedaż wskazanej we wniosku sztuki bydła została nieterminowo zgłoszona do ARiMR. Zbycie sztuki o nr [...] do siedziby stada o nr [...] miało co prawda miejsce w dniu 31 lipca 2010 r. lecz zostało zgłoszone w Biurze Powiatowym ARiMR dopiero w dniu 6 października 2010 r. Ponadto fakt sprzedaży spornej sztuki bydła nie został uwzględniony w Księdze Rejestracji Stada Bydła. Opóźnienie w zgłoszeniu sprzedaży sztuki bydła naruszyło zdaniem organu art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz.U. 2004 r., Nr 91, poz. 872 ze zm.). Natomiast zgodnie z art. 7 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1760/2000 z dnia 17 lipca 2000 r.(Dz.Urz WE Nr L 204 z 11.08.2000 ze zm.) zgłoszenie powinno nastąpić najpóźniej 7 dni od dnia zdarzenia, które miało zostać zgłoszone. Odnośnie nieprawidłowego zawiadomienia skarżącej o kontroli na miejscu, organ uznał zarzut za nieuprawniony przytaczając treść art. 27 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 11222/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: - art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 35 § 3, art. 36 § 1 K.p.a., - art. 7 ust. 2b pkt 2 i ust. 2c, i art. 7 ust. 7a ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Skarżąca zakwestionowała odmowę przyznania jej płatności PZ i PK. Podniosła, iż nie zgadza się z odmową przyznania płatności PK za 2010 r., gdyż w dniu 31.05.2010 r. była w posiadaniu dwóch sztuk bydła wskazanych w załączniku do wniosku o przyznanie płatności obszarowych za 2010 r. Zwróciła też uwagę, że sztuka bydła o nr [...] została sprzedana w dniu 31.07.2010 r., dlatego też podczas kontroli w dniu 4 sierpnia 2010 r. nie przebywała w siedzibie stada. Skarżąca podniosła też zarzut nieprawidłowego powiadomienia o kontroli na miejscu, wskazując, iż korespondencję w tej sprawie, w dniu 3 sierpnia 2010 r. odebrała jej matka, która z uwagi na podeszły wiek, niepełnosprawność i problemy z pamięcią nie przekazała jej w terminie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r. poz. 270 – dalej: "P.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej m.in. poprzez badanie legalności, czyli zgodności z prawem wydawanych aktów w tym decyzji administracyjnych. Z treści art. 145 § 1 P.p.s.a. wynika, że sąd uchyla zaskarżoną decyzję gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sad stwierdzi naruszenie przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) i rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, iż skarga jest zasadna jednakże nie wszystkie zarzuty w niej podniesione zasługują na uwzględnienie. Istota sporu dotyczy odmowy przyznania skarżącej tzw. płatności zwierzęcych (PZ) oraz płatności do krów (PK). Zdaniem organów, względem płatności PZ skarżąca nie spełniła warunków umożliwiających jej przyznanie zawartych w § 6 ust 1 i ust. 2 rozporządzenia z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. nr 40 poz. 236 ze zm.) albowiem w okresie referencyjnym (czyli w okresie od dnia 01.04.2005 r. do 31.03.2006 r.) nie była w posiadaniu bydła. Natomiast odnośnie płatności PK, organy przyjęły, że skarżąca nie spełniła warunków do jej przyznania albowiem jakkolwiek na dzień 31 maja 2010 r. była w posiadaniu dwóch sztuk bydła, to jednak jedną z nich sprzedała w dniu 31 lipca 2010r., a zgłoszenia sprzedaży do oddziału ARiMR dokonania dopiero w dniu 6 października 2010 r., a zatem z uchybieniem 7 – dniowego terminu. Ponadto fakt sprzedaży spornej sztuki bydła nie został uwzględniony w Księdze Rejestracji Stada Bydła. Odnosząc się do płatności do krów (PK), stwierdzić należy, że kwestia ich przyznania została uregulowana w art. 7 ust. 2b i 2c ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. nr 170 poz. 1051 ze zm.). Zgodnie z brzmieniem przywołanych przepisów rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej i złożył wniosek o przyznanie tej płatności, przysługuje wsparcie specjalne w formie: 1. specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych uprawianych w plonie głównym, do których została przyznana jednolita płatność obszarowa; 2. płatności do samic gatunku bydło domowe (Bos taurus) i do samic gatunku owca domowa (Ovisaries), zwane dalej "płatnością do krów i owiec", jeżeli: a) w dniu 31 maja danego roku posiada nie więcej niż 10 samic z gatunku bydło domowe mających co najmniej 36 miesięcy życia lub b) w dniu 31 maja danego roku posiada co najmniej 10 samic z gatunku owca domowa mających co najmniej 12 miesięcy życia, znajdujących się w siedzibie stada położonej w rejonie wrażliwym pod względem gospodarczym lub środowiskowym – co potwierdza wpis do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych prowadzonego na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt; Płatność do krów i owiec przysługuje do zwierząt, o których mowa w ust. 2b pkt 2, znajdujących się w dniu 31 maja danego roku w siedzibie stada położonej w rejonie wrażliwym pod względem gospodarczym lub środowiskowym, co potwierdza wpis do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych prowadzonego na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. W niniejszej sprawie skarżącej została przyznana jednolita płatność obszarowa za 2010 r., a nadto, czego nie kwestionował sam organ, w dniu 31 maja 2010 r. posiadała dwie sztuki samic z gatunku bydło domowe mających co najmniej 36 miesięcy życia, co dodatkowo potwierdza również wpis do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych. W ocenie Sądu ww. okoliczności przesądzają, że skarżąca spełniła warunki do przyznania jej płatności PK za 2010 r. Sąd nie podziela stanowiska organu, jakoby fakt nieterminowego zgłoszenia jednostce ARiMR sprzedaży (która miała miejsce w dniu 31 lipca 2010 r.) jednej z dwóch zgłoszonych we wniosku przez skarżącą sztuk bydła oraz brak odnotowania tego faktu w Księdze Rejestracji Stada Bydła, decydował sam w sobie o braku spełnienia przesłanek do przyznania płatności PK względem sprzedanej sztuki bydła. Przywołana wyżej ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poza przepisami zawartymi w art. 7 ust. 2b i 2c, nie wprowadza żadnych dodatkowych przesłanek przyznania płatności PK. W ocenie Sądu, nie ulega wątpliwości, że powołany przez organ odwoławczy art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz.U. Nr 91, poz. 872 z późn. zm.) nakłada na posiadacza zwierząt obowiązek powiadomienia w terminie 7 dni kierownika biura o każdym nabyciu i zbyciu zwierząt. Jednak niedopełnienie tego obowiązku i w konsekwencji nieujawnienie w rejestrze zwierząt sprzedaży sztuki bydła zgłoszonej we wniosku o przyznanie płatności, nie stanowi przyczyny odmowy płatności. Sankcją za niewykonanie powyższego obowiązku może być ewentualnie wymierzenie grzywny - art. 33 ust. 1 pkt 13 ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, a nie odmowa płatności zwierzęcej - bo o takiej odmowie nie stanowi żadnej przepis cyt. ustawy ani też rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Orzekający Sąd w pełni podziela stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym - odnoszące się co prawda do płatności zwierzęcych PZ, jednakże znajdujące także zastosowanie w niniejszej kwestii – z którego wynika, że wpis w rejestrze jest jednym z elementów, które można wziąć pod uwagę przy ustalaniu stanu posiadania, nie można jednak ograniczać się jedynie do tej kwestii.(por. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2010r. sygn. akt II GSK 354/09, wyrok NSA z dnia 24 września 2009 r. o sygn. akt II GSK 58/09 oraz II GSK 74/09, wyrok NSA z dnia 15 października 2009 r. sygn. akt II GSK 135/09). Orzecznictwo jednoznacznie wskazuje, że istotne jest posiadanie zwierząt danego gatunku – w przypadku płatności PK w dniu 31 maja danego roku - przez rolnika ubiegającego się o płatność, czy inaczej rzecz ujmując – prowadzenie w tym okresie działalności rolniczej polegającej na chowie danego gatunku zwierząt, które jednocześnie spełnia wymagania z art. 7 ust. 2b i 2c ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Odnosząc powyższe do realiów niniejszej sprawy stwierdzić należy, że brak jest podstaw prawnych umożliwiających przyjęcie, że organ odmawia przyznania płatności osobie, która nie dokonała w terminie zgłoszenia sprzedaży zgłoszonej sztuki bydła właściwej jednostce ARiMR, przy jednoczesnym ustaleniu rzeczywistego jej posiadania na dzień 31 maja 2010 r. Odnośnie płatności PZ stwierdzić należny, że zgodnie z § 6 ust. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. płatność zwierzęca w danym roku kalendarzowym przysługuje, jeżeli: 1. rolnik lub jego małżonek w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, co potwierdza wpis lub zgłoszenie tych zwierząt do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w tym okresie; 2. na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych, złożonego w 2006 r., rolnikowi lub jego małżonkowi przyznano płatność uzupełniającą do powierzchni: a) trwałych użytków zielonych lub b) upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych, lub c) mieszanek roślin motylkowatych drobnonasiennych z trawami, jeżeli we wniosku złożonym w 2006 r. o przyznanie tej płatności rolnik wskazał taki rodzaj mieszanki – także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim. Z powyższych regulacji wynika, że warunkiem otrzymania płatności PZ jest posiadanie przez rolnika lub jego małżonka odpowiedniej liczby zwierząt przeżuwaczy w tzw. okresie referencyjnym. Zwierzęta musiały być w tym okresie wpisane lub zgłoszone do prowadzonego przez jednostki ARiMR tzw. rejestru zwierząt gospodarskich, oznakowanych. Ponieważ z akt administracyjnych nie wynika bezsprzecznie czy podstawą nieprzyznania płatności PZ był fakt sprzedaży w dniu 31 lipca 2010 r. sztuki bydła, czy też chodziło o inne bydło, którego rolnik nie posiadał w okresie od 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r., zatem w tej kwestii organ ponownie powinien przeanalizować tą sytuację uwzględniając orzeczenie sądu w przedmiocie płatności PK. Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego przewlekłości postępowania Sąd uznał go za bezzasadny. Zaskarżona decyzja o nr [...] została wydana w terminie przewidzianym przez obowiązujące prawo. Odwołanie skarżącej wpłynęło do Biura Powiatowego w dniu 8 czerwca 2011 r. i zgodnie z art. 133 K.p.a., zostało przekazane do Oddziału Regionalnego ARiMR (data wpływu 16.06.2011 r.). Decyzja Dyrektora OR ARiMR, czyli organu II instancji, została wydana w dniu 16.08.2011 r., a więc zgodnie z art. 19 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, który stanowi, iż odwołanie od decyzji w sprawie przyznania płatności obszarowych oraz płatności do krów i owiec rozpatruje się w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania odwołania. Nie jest także zasadny zarzut nieprawidłowego zawiadomienia o kontroli. Zgodnie z art. 27 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r., kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli. Zapowiedzenie kontroli następuje z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do niezbędnego minimum, nieprzekraczającym 14 dni. W przypadku kontroli na miejscu odnoszących się do wniosków o pomoc z tytułu zwierząt gospodarskich wyprzedzenie nie przekracza 48 godzin, z wyjątkiem należycie uzasadnionych przypadków. W związku z powyższym, należy uznać, iż skarżąca została prawidłowo powiadomiona o kontroli, czego dowodem jest zwrotka od w/w zawiadomienia, potwierdzająca odebranie pisma przez matkę strony w dniu 03.08.2010 r., a więc dzień przed planowaną kontrolą (co potwierdza także strona w treści odwołania i skargi). Powiadomienie o kontroli zostało zatem dostarczone zgodnie z art. 39 k.p.a., stanowiącym, iż organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy, a także zgodnie z art. 43 K.p.a. przyjmującym, iż w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Analiza zwrotnych potwierdzeń wskazuje, iż odbiór korespondencji był dokonywany przez matkę strony niejednokrotnie. Powyższy problem strona mogła jednak rozwiązać poprzez zgłoszenie Poczcie Polskiej faktu, iż jakakolwiek korespondencja, z uwagi na wiek i niepełnosprawność matki, ma być dostarczana do rąk własnych adresata. Odnosząc się do zarzutu naruszenia zasad postępowania Sąd stwierdza, że organy obu instancji w sposób kompleksowy ustaliły stan faktyczny sprawy mający znaczenie dla rozstrzygnięcia, a jedynie dokonały złej interpretacji prawa materialnego odnośnie płatności PK oraz ewentualnie PZ. Ponadto Sąd stwierdza, że w istocie doszło do naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. odnośnie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji, jednakże nie mogło mieć ono istotnego wpływu na wynik sprawy. Sama skarżąca stawiając ten zarzut nie wskazała jaki wpływ mogło mieć ww. naruszenie na wynik sprawy. Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, że organy dokonując nieprawidłowej interpretacji naruszyły art. 7 ust. 2b i ust. 2c ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, co miało wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR winien uwzględnić dokonaną przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu interpretację przepisu art. 7 ust. 2b i ust. 2c ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz ponownie przeanalizować podstawę do przyznania płatności PZ. Wobec powyższego, Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - uchylił decyzje organów obu instancji. W punkcie II wyroku Sąd na podstawie art. 200 powołanej ustawy orzekł o kosztach sądowych.