III SA/Kr 1259/17
WyrokWSA w Krakowie2018-01-11
Skład orzekający: Janusz Bociąga, Hanna Knysiak-Sudyka, Ewa Michna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do stwierdzenia choroby zawodowej w postaci astmy oskrzelowej u pracownika, jeśli jednostki orzecznicze dwukrotnie wydały orzeczenie o braku podstaw do jej rozpoznania, mimo podnoszonych przez pracownika zarzutów dotyczących narażenia zawodowego i analizy dokumentacji medycznej?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo oparły swoje rozstrzygnięcia na orzeczeniach lekarskich jednostek orzeczniczych, które dwukrotnie stwierdziły brak podstaw do rozpoznania astmy oskrzelowej jako choroby zawodowej. Organy te nie są uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji medycznej i podważania opinii biegłych, a przedstawione przez skarżącego zarzuty i dowody nie dawały podstaw do odmiennego rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Skarżący T. B. domagał się stwierdzenia u niego choroby zawodowej – astmy oskrzelowej. Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej, po przeprowadzeniu wielokrotnych postępowań diagnostyczno-orzeczniczych, dwukrotnie wydały decyzje o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, opierając się na orzeczeniach Ośrodka Medycyny Pracy i Instytutu Medycyny Pracy. Skarżący kwestionował te rozstrzygnięcia, podnosząc zarzuty dotyczące narażenia zawodowego i analizy dokumentacji medycznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Bociąga Sędziowie WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) WSA Ewa Michna Protokolant Małgorzata Krasowska-Świt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi T. B. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia 23 sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej skargę oddala.
Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 23 sierpnia 2017 r. znak [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), art. 5 pkt 4a i art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz.1261) oraz § 8 ust. 1 i § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 1367) po rozpatrzeniu odwołania skarżącego T. B. od decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego nr [...] z dnia [...] 2017 r., znak: [...], o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - astmy oskrzelowej wymienionej w poz. 6 wykazu chorób zawodowych, będącego załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r., wydanego na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym: Powiatowy Inspektor Sanitarny w dniu [...] 2017 r. wydał decyzję nr [...], znak: [...], o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej - astmy oskrzelowej wymienionej w poz. 6 wykazu chorób zawodowych, będącego załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 1367).
Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie do Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego. W odwołaniu podniósł, iż występujące u niego udokumentowane objawy choroby astmy oskrzelowej są wywołane czynnikami szkodliwymi występującymi w środowisku pracy, a zatem istnieją podstawy do stwierdzenia choroby zawodowej.
Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie prowadzone było po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 października 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 1318/11, którym uchylono decyzje organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej I i II instancji w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uzasadniając rozstrzygnięcie wyjaśnił, iż zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia RM z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, z zastrzeżeniem ust. 2, do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne. Natomiast zgodnie z treścią § 11 ust. 2 postępowania w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczęte i niezakończone przed dniem 3 września 2002 r. są prowadzone na podstawie przepisów obowiązujących w dniu ich wszczęcia. Z treści tego przepisu wynika, że postępowania niezakończone przed dniem 3 lipca 2009 r. prowadzone są na podstawie nowych przepisów. Postępowania w sprawie chorób zawodowych skarżącego są postępowaniami wszczętymi w 2002 r. i niezakończonymi przed dniem wejścia w życie rozporządzenia z 2009 r. W kwestii stosowania przepisów wykonawczych w sprawach chorób zawodowych u skarżącego wyroki WSA w Krakowie: III SA/Kr 777/07, 778/07 i 1227/08 oraz wyrok II SA/Kr 3061/03 wyeliminowały z obrotu prawnego wszystkie rozstrzygnięcia organów administracji wydane w połączonych w nin. postępowaniu sprawach, zatem postępowania te są postępowaniami wszczętymi i nie zakończonymi przed dniem wejścia w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Rozstrzyganie w tych sprawach powinno więc następować zgodnie z treścią § 11 ust. 1. Weszło ono w życie z dniem 3 lipca 2009 r., natomiast wyroki te zapadły przed dniem jego wejścia w życie w dniu 26 lutego 2009 r. Skoro więc poprzednio obowiązujące akty wykonawcze - rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych z 1983 r. i z 2002 r. nie mają z uwagi na ich niekonstytucyjność zastosowania i zachodzą wyżej wskazane okoliczności, to organy ponownie rozpatrując sprawy chorób zawodowych u skarżącego, winny dokonać tego w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Nadto powinny oprzeć rozstrzygnięcia na dowodach posiadających walor aktualności, tj. aktualnych orzeczeniach lekarskich wydanych na podstawie przepisów rozporządzenia z 2009 r.
Po zapoznaniu się z zebranym materiałem dowodowym i przytoczoną w odwołaniu argumentacją, Wojewódzki Inspektor Sanitarny wskazał, że skarżący zatrudniony był:
od 1 września 1961 r. do 30 czerwca 1964 r. jako uczeń kucharski w [...] Zakładach Gastronomicznych "[...]", K, ul. S,
od 1 lipca 1964 r. do 20 października 1965 r. w K Oddział - "B", K, os. Z - Restauracja "H", na stanowisku kucharza,
- od 20 października 1965 r. do 21 października 1967 r. pełnił służbę wojskową w marynarce wojennej jako kucharz na okręcie,
od 1 września 1971 r. do 17 czerwca 1972 r. w K Oddział - "B", K, os. Z - Bar "K",
od 1972 r. do 1997 r. w Stołówkach [...] na stanowisku kuchmistrz, st. rzemieślnik
specjalista, kucharz - szef kuchni, starszy kucharz garmażer, w tym:
od 20 czerwca 1972 r. do 23 września 1972 r. w Ośrodku Wczasów [...] w Z,
od 25 września 1972 r. do 9 marca 1997 r. w Stołówkach nr: [...], [...], [...] - Oddział Socjalny [...] w K (następca prawny – P S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w K.
W wyżej wymienionych okresach czasu skarżący pracował w narażeniu na tlenek węgla (okresowe przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń 1,4 do 2,1 x) oraz w ekspozycji na pył mąki i przypraw.
Skarżący pracował również od 10 marca 1997 r. do 30 czerwca 1998 r. w Stacji [...] w K na stanowisku robotnika, a od 1 lipca 1998 r. do 31 sierpnia 2000 r. w P w Zakładzie Teleinformatyki [...] w K (obecnie Telekomunikacja [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W, Zakład Telekomunikacji w K) na stanowisku robotnika przyuczonego i wykwalifikowanego. Do zakresu jego obowiązków należała ewidencja i roznoszenie telegramów służbowych. Podczas pełnienia obowiązków służbowych nie był narażony na tlenek węgla oraz pył mąki i przypraw.
Realizując zalecenia zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 października 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 1318/11, Powiatowy Inspektor Sanitarny skierował skarżącego na badania w związku z podejrzeniem choroby zawodowej do Ośrodka Medycyny Pracy.
Ośrodek Medycyny Pracy po przeprowadzeniu ponownego postępowania diagnostyczno - orzeczniczego wydał orzeczenie lekarskie Nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - astmy oskrzelowej. Jednostka orzecznicza w uzasadnieniu orzeczenia podniosła, iż skarżący został objęty badaniem internistycznym, alergologicznym, laryngologicznym, wykonano badania laboratoryjne, spirometryczne, dokonano analizy całości dostępnej dokumentacji medycznej. Przeprowadzony wywiad, badania oraz analiza dokumentacji medycznej nie wykazała cech schorzenia alergicznego ani cech atopii i rodzinnej predyspozycji do alergii. W badaniu fizykalnym ani w badaniach spirometrycznych nie stwierdzono objawów bronchospastycznych. Z wywiadu wynika, że badany jest leczony z powodu nadciśnienia tętniczego i przewlekłego zapalenia oskrzeli - dodatni test nadreaktywnosci oskrzeli świadczy o nadwrażliwości oskrzeli w przebiegu tych schorzeń i nie stanowi podstawy do rozpoznania astmy oskrzelowej. Zgodnie z obowiązującymi przepisami astmę oskrzelową można rozpoznać jako chorobę zawodową do roku czasu od ustania narażenia na czynniki alergizujące. Badany nie pracuje od 2000 r. W postępowaniu dotyczącym narażenia zawodowego wykazano tlenek węgla, który nie jest czynnikiem alergizującym. Brak jest dokumentacji potwierdzającej rozpoznanie astmy oskrzelowej w okresie trwania zatrudnienia i do roku czasu po jego ustaniu. W badaniu w Instytucie Medycyny Pracy w 2006 r. nie rozpoznano astmy oskrzelowej. Także utrzymywanie się dolegliwości ze strony układu oddechowego 15 lat od ustania zatrudnienia świadczy o jego pozazawodowym charakterze. Biorąc pod uwagę powyższe brak jest podstaw do uznania związku przyczynowo - skutkowego aktualnych dolegliwości z pracą zawodową. Brak zatem podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.
Ośrodek Medycyny Pracy poinformował, że skarżący odwołał się od wydanego orzeczenia lekarskiego do Instytutu Medycyny Pracy w terminie przewidzianym w rozporządzeniu.
W trybie odwoławczym Instytut Medycyny Pracy wydał orzeczenie nr [...] z dnia [...] 2015 r. o braku podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej - astmy oskrzelowej. Z uzasadnienia orzeczenia wynika, iż badany podawał w wywiadzie, że dolegliwości ze strony układu oddechowego pod postacią duszności wysiłkowej, ucisków w klatce piersiowej, wodnistych katarów, chrypy oraz bóle gardła i głowy, zawroty głowy i wzmożona potliwość występują od lat 80-tych. Dolegliwości występują całorocznie, ale nasilały się w okresie pracy. Od momentu rozpoznania gruźlicy płuc w 1967 r. badany przebywa pod opieką Poradni Chorób Płuc - według dokumentacji z 2001 r. jest leczony z powodu przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (konsultacja lekarza pulmonologa Szpitala [...] w K w 53 r.ż. zawiera wpis o objawach ostrego zapalenia oskrzeli - bronchitis acuta). W dokumentacji medycznej pacjenta znajduje się badanie spirometryczne z dnia 4 kwietnia 2001 r. wykonane w Poradni Gruźlicy i Chorób Płuc Szpitala [...] w K, w którym zmierzone parametry wentylacji płuc wynoszą odpowiednio: FEV1%FVC - 85.35 (106% wartości należnej), FEV1 -1.78 (53% wartości należnej), FVC ex -2.08 (50% wartości należnej). Jednostka orzecznicza w uzasadnieniu orzeczenia podniosła, iż w trakcie aktualnej hospitalizacji w Klinice Chorób Zawodowych IMP u skarżacego przeprowadzono konsultację laryngologiczną oraz wykonano szereg badań alergologicznych i czynnościowych układu oddechowego. Testy skórne wykonane metodą punktową nie wykazały uczulenia na alergeny pospolite, jak również na główną grupę alergenów zawodowych obecnych w gastronomii, tj. zestawu mąk i alfa - amylazy. W teście wziewnym z metacholiną nie stwierdzono obecności nieswoistej nadreaktywności oskrzeli, pomimo, iż badany nie przyjmuje leków steroidowych. W badaniach spirometrycznych uzyskano wartość parametru FEV1 na poziomie 86.5 i 90.3 w stosunku do wartości należnych. W podsumowaniu lekarze orzecznicy wskazali, iż analiza narażenia zawodowego, dokumentacji medycznej skarżącego oraz wyników aktualnie przeprowadzonych badań nie dają podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią astmy oskrzelowej (poz. 6 wykazu chorób zawodowych).
W dniu 22 grudnia 2015 r. skarżący zapoznał się ze zgromadzoną dokumentacją, a następnie wniósł pisemne uwagi, w których zawarł zarzuty dotyczące orzeczeń lekarskich wydanych przez jednostki orzecznicze I i II stopnia. W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Sanitarny zwrócił się pismem z dnia 15 stycznia 2016 r. do jednostek orzeczniczych o ustosunkowanie się do zarzutów skarżącego.
Ośrodek Medycyny Pracy w opinii z dnia 18 lutego 2016 r. wyjaśnił, iż w aktualnych postępowaniach diagnostyczno - orzeczniczych w jednostkach orzeczniczych I i II stopnia nie rozpoznano choroby - astmy oskrzelowej. Zgodnie z wykazem chorób zawodowych okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowych wynosi 1 rok. Brak jest dokumentacji potwierdzającej, by w okresie pracy w narażeniu bądź do roku od zaprzestania pracy u skarżącego stwierdzone było schorzenie w postaci astmy oskrzelowej.
Instytut Medycyny Pracy w opinii medycznej z dnia 4 marca 2016 r. wskazał, iż w procesie diagnostyczno-orzeczniczym analizie poddawany jest całokształt zgromadzonej dokumentacji medycznej wraz z wynikami aktualnie przeprowadzonych badań w aspekcie narażenia zawodowego. Wyniki pojedynczych badań, np. pomiary PEF nie mają przewagi nad szczegółową diagnostyką innych badań czynnościowych układu oddechowego, w tym w szczególności badań spirometrycznych. Postępowanie diagnostyczno-orzecznicze zostało przeprowadzone zgodnie z dostępnością metod badawczych i aktualną wiedzą w zakresie chorób zawodowych.
W związku z oświadczeniem skarżącego z dnia 6 kwietnia 2016 r. w kwestii braku wyjaśnień przez jednostki orzecznicze uwag wniesionych przez skarżącego, Powiatowy Inspektor Sanitarny pismem z dnia 26 kwietnia 2016 r. zwrócił się do Ośrodka Medycyny Pracy o dodatkowe uzasadnienie wydanych orzeczeń lekarskich oraz wyjaśnienie, czy u skarżącego były wykonywane badania dotyczące innych czynników alergizujących (np. pyłów mąki).
Ośrodek Medycyny Pracy pismem z dnia 31 maja 2016 r. poinformował, iż analiza narażenia zawodowego wykazała, że w okresie pracy w latach 1961-1965 pacjent początkowo wykonywał pracę jako uczeń zawodu, następnie pracował jako kucharz oraz w latach 1971-1997 był zatrudniony jako kuchmistrz, st. rzemieślnik, kucharz, garmażer, gdzie głównie był narażony na działanie (zgodnie z oceną dokonaną przez PIS zawartą w skierowaniu) tlenku węgla. Natomiast na stanowisku robotnik wykwalifikowany, gdzie pracował w latach 1997 - 2000 był narażony na zmienne warunki atmosferyczne. Czynniki chemiczne (tlenek węgla) i warunki pracy na wyżej wymienionych stanowiskach nie wykazują działania, które mogłoby stać się przyczyną rozwoju schorzeń o podłożu alergicznym. Wywiad chorobowy uzyskany od badanego, wykonane badania oraz analiza dokumentacji medycznej dostarczonej przez pacjenta w trakcie procesu diagnostyczno-orzeczniczego w Poradni Alergologicznej oraz Poradni Laryngologicznej nie potwierdziły cech schorzenia alergicznego ani cech atopii i rodzinnej predyspozycji do alergii. Jednostka orzecznicza wyjaśniła, iż wobec powyższego nie poszukiwano innych czynników o działaniu alergizującym.
W dniu 4 i 10 sierpnia 2016 r. Powiatowy Inspektor Sanitarny przesłuchał skarżącego w charakterze strony w celu weryfikacji danych o narażeniu zawodowym z okresu jego aktywności zawodowej. W związku z ustaleniem istnienia ekspozycji na pyły organiczne na stanowiskach pracy kucharza, a także zarzutami skarżącego dotyczącymi rozbieżności wyników badań obrazowych oraz w związku z dostarczoną przez niego dokumentacją medyczną organ I instancji kolejny raz zwrócił się pisemnie (pisma z dnia 16 i 19 sierpnia 2016 r.) do jednostek orzeczniczych o opinię medyczną.
Ośrodek Medycyny Pracy w piśmie z dnia 13 września 2016 r. podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w przedmiotowym orzeczeniu lekarskim uzasadniając, iż nowe informacje dotyczące narażenia zawodowego na czynniki alergizujące nie mają wpływu na treść orzeczeń lekarskich wydanych przez jednostkę orzeczniczą I stopnia, w tym orzeczenia dotyczącego poz. 6 obowiązującego wykazu chorób zawodowych. Przeprowadzone badania alergologiczne nie wykazały ani cech atopii, ani cech schorzenia alergicznego. Wykonany w trakcie diagnostyki alergologicznej dodatni test nadreaktywności oskrzeli łącznie z danymi z wywiadu (POCHP, nadciśnienie tętnicze) świadczy o istnieniu nadwrażliwości oskrzeli w przebiegu tych schorzeń i nie stanowi podstawy do rozpoznania astmy oskrzelowej. W badaniach laryngologicznych nie stwierdzono cech alergicznego nieżytu nosa oraz zmian o podłożu alergicznym w cystogramie śluzówek nosa. Nie stwierdzono również cech obrzękowego zapalenia krtani oraz brak jest zmian o podłożu alergicznym w cytogramie śluzówek krtani. Stwierdzony przewlekły, prosty nieżyt nosa i przewlekły prosty nieżyt krtani nie figuruje w wykazie chorób zawodowych. Reasumując, analiza narażenia zawodowego, w tym nowe informacje przesłane przez PPIS, analiza dostępnej dokumentacji medycznej oraz wyników przeprowadzonych badań nie dają podstaw, zgodnie z obowiązującym wykazem chorób zawodowych, do rozpoznania choroby zawodowej, astmy oskrzelowej.
Instytut Medycyny Pracy w piśmie z dnia 15 września 2016 r. również podtrzymał swoje stanowisko wyrażone we wcześniejszym orzeczeniu lekarskim uzasadniając, iż w trakcie hospitalizacji w 2015 r. u pacjenta przeprowadzono szereg badań czynnościowych układu oddechowego i testów alergologicznych, w tym wykluczono nadwrażliwość na alergeny mąki. Abstrahując od kwestii narażenia na ewentualne inne alergeny o znacznie słabszym potencjale alergizującym niż mąki (wymienione przyprawy), wobec braku nadreaktywności ze strony oskrzeli oraz wielokrotnie powtórzonych badań spirometrycznych, na podstawie których uzyskano wartości parametrów wentylacyjnych płuc w zakresie wartości referencyjnych, nie ma jakichkolwiek podstaw do rozpoznania w chwili obecnej astmy, czy też przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli o etiologii zawodowej. Nie wykazano cech alergicznego nieżytu nosa, czy też obrzękowego zapalenia krtani w badaniu laryngologicznym. Dokumentacja medyczna nie wskazuje na wystąpienie schorzeń o takich rozpoznaniach w okresie świadczenia pracy zawodowej. Ponadto po 18 latach od zakończenia pracy zawodowej w narażeniu na alergeny mąk i przyprawy oraz w obliczu aktualnego stanu klinicznego pacjenta (brak astmy, brak spełnienia kryteriów rozpoznania alergicznego nieżytu nosa, obrzękowego zapalenia krtani i zawodowego przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli) i brak danych w dostępnej dokumentacji medycznej pacjenta, przeprowadzenie kolejnych testów oddechowo-czynnościowych oraz alergologicznych będzie bezzasadne.
Powiatowy Inspektor Sanitarny ponownie powiadomił strony o zakończeniu postępowania w sprawie choroby zawodowej skarżącego i związanej z tym możliwości zapoznania się i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie. W dniu 20 października 2016 r. skarżący zapoznał się z zgromadzoną dokumentacją i w dniu 25 października 2016 r. wniósł uwagi do zgromadzonego materiału dowodowego, wskazując na rozbieżności w orzeczeniach lekarskich jednostek orzeczniczych I i II stopnia. Dodatkowo wskazał na alergeny występujące w środowisku pracy kucharza, z którymi nie były wykonywane testy alergologiczne oraz podniósł, iż nie uwzględniono wyników spirometrii z 1996 i 2001 roku.
Organ I instancji kolejny raz uznał za konieczne wystąpienie do jednostek orzeczniczych o ustosunkowanie się do treści pisma skarżącego. Instytut Medycyny Pracy w opinii z dnia 18 listopada 2016 r. podtrzymał swoje stanowisko uzasadniając, iż prawidłowe wyniki badań spirometrycznych oraz wykluczona w obiektywnym teście wziewnym z metacholiną nadreaktywność nieswoista oskrzeli nie daje w chwili obecnej podstaw do rozpoznania astmy w ogóle, w tym o etiologii zawodowej (zarówno na podłożu alergicznym, jak i niealergicznym. Jest to niezbędny element obrazu klinicznego choroby. Natomiast obecność nieswoistej nadreaktywności oskrzeli stwierdzić można poza astmą również w przebiegu innych schorzeń układu oddechowego (np. dysplazji włóknistej, infekcji, a zatem wskazanie nadreaktywności nieswoistej nie jest jednoznaczne z automatycznym rozpoznaniem astmy, ale jej brak uzasadnia nierozpoznanie choroby. Zmienny mikroklimat nie jest czynnikiem wywołującym astmę, ale mogącym prowokować jej napady, jeśli choroba już istnieje, jest więc to czynnik jedynie zaostrzający przebieg choroby. Ze względów medycznych nie wykonuje się swoistych wziewnych prób prowokacyjnych z czynnikami drażniącymi, które w wyniku swojego działania drażniącego mogą wywołać reakcję spastyczną ze strony dróg oddechowych u każdej osoby poddanej ekspozycji, także zupełnie zdrowej. Jednak w przypadku zespołu reaktywnej dysfunkcji dróg oddechowych, tzw. RADS, czyli wariantu niealergicznego astmy oskrzelowej wywołanego ekspozycją na wysokie stężenia czynników drażniących w powietrzu oddechowym, również należy wykazać rozwój objawów ze strony układu oddechowego w okresie 24 godzin od potwierdzonej masywnej ekspozycji wziewnej oraz istnienie nieswoistej nadreaktywności oskrzeli utrzymującej się przez co najmniej 3 miesięczny okres czasu od udokumentowanego narażenia.
Ośrodek Medycyny Pracy w opinii z dnia 13 grudnia 2016 r. argumentował, iż orzeczenia lekarskie wydane przez jednostki orzecznicze I i II stopnia są spójne w swej treści. Nadreaktywność oskrzeli to wzmożona ich odpowiedź na działanie bodźców swoistych i nieswoistych, które wywołują zmniejszenie ich światła oraz inne objawy kliniczne, m.in. kaszel, duszność, świszczący oddech. Nadreaktywność nieswoista oskrzeli występuje w astmie oskrzelowej, ale również w przebiegu innych schorzeń układu oddechowego, np. w POChP, sarkoidozie, zakażeniach dróg oddechowych, lewokomorowej niewydolności serca. Natomiast w diagnostyce astmy oskrzelowej o podłożu zawodowym test swoistej prowokacji wziewnej jest uznawany za złoty standard diagnostyczny. Test ten wykonuje się, gdy potwierdzone jest rozpoznanie astmy oskrzelowej i służy do potwierdzenia jej podłoża zawodowego. Pojęcie astmy oskrzelowej nie jest więc tożsame z pojęciem astmy oskrzelowej o podłożu zawodowym. Występowanie nieswoistej nadreaktywności oskrzeli może świadczyć o występowaniu astmy oskrzelowej, POChP, sarkoidozy, zakażeniu dróg oddechowych itp., a tylko dodatni test swoistej nadreaktywności wziewnej może świadczyć o istnieniu astmy oskrzelowej o podłożu zawodowym. Aby postawić rozpoznanie astmy o podłożu zawodowym, oprócz udokumentowanych objawów choroby występujących w okresie zatrudnienia oraz do roku od zakończenia pracy, udokumentowanych wyników badań spełniających kryteria diagnostyczne astmy, musi być udokumentowane narażenie zawodowe na czynniki alergizujące w środowisku pracy. W przypadku skarżącego nie rozpoznano astmy oskrzelowej, a tym bardziej astmy o podłożu zawodowym.
W dniu 11 stycznia 2017 r. skarżący dosłał dokumentację medyczną świadczącą w jego ocenie o rozpoznaniu u niego astmy oskrzelowej. Pismami z dnia 19 stycznia 2017 r. Powiatowy Inspektor Sanitarny wniósł o ocenę dokumentacji medycznej i opinię medyczną do jednostek orzeczniczych.
Ośrodek Medycyny Pracy w opinii medycznej z dnia 9 lutego 2017 r. wyjaśnił, iż dokument wystawiony przez [...] Szpital Kliniczny [...] w K, Poradnia Gruźlicy i Chorób Płuc w formie informacji dla lekarza kierującego został wystawiony w dniu 21 kwietnia 2008 r. i zawiera rozpoznanie POCHP (przewlekła obturacyjna choroba płuc). Brak informacji o leczeniu i rozpoznaniu astmy oskrzelowej. Zgodnie z obowiązującymi przepisami rozpoznanie astmy oskrzelowej jako choroby zawodowej jest możliwe do roku czasu od zakończenia pracy w narażeniu. Skarżący zakończył pracę zawodową w 1997 r. i brak jest w dokumentacji medycznej informacji o rozpoznaniu i leczeniu astmy oskrzelowej. Instytut Medycyny Pracy w opinii z dnia 13 kwietnia 2017 r. wyjaśnił, iż w analizowanym dokumencie w miejscu rozpoznania ostatecznego wpisano "przewlekła obturacyjna choroba płuc".
Na podstawie orzeczeń lekarskich, uzupełniających opinii medycznych, przeprowadzonej oceny narażenia zawodowego i całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, Powiatowy Inspektor Sanitarny w dniu [...] 2017 r. wydał decyzję Nr [...], znak: [...] o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej astmy oskrzelowej wymienionej w poz. 6 wykazu chorób zawodowych. Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie.
Wojewódzki Inspektor Sanitarny uznał, iż wydana decyzja organu I instancji jest merytorycznie uzasadniona. Organ odwoławczy wskazał, że aby doszło do stwierdzenia u danej osoby choroby zawodowej, schorzenie tej osoby powinno być wykazane w wykazie chorób zawodowych, załączonym do rozporządzenia oraz powinno być spowodowane narażeniem zawodowym, przy czym związek przyczynowy między schorzeniem i narażeniem zawodowym powinien być stwierdzony bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem. Osoba zainteresowana, której dotyczy podejrzenie, winna być skierowana na badanie w celu rozpoznania choroby zawodowej do właściwej jednostki orzeczniczej. Następstwem wykonanego tam badania jest orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej, bądź o braku podstaw do jej rozpoznania wydane na podstawie wyników badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Bez wskazanych wyżej opinii lekarskich bądź sprzecznie z tymi opiniami organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych, co nie oznacza zwolnienia organu orzekającego od obowiązku dokonania oceny orzeczenia lekarskiego w granicach wskazanych w art. 80 k.p.a. Organ nie może bowiem oprzeć swego rozstrzygnięcia w sprawie na opinii lekarskiej lakonicznej treści, niezawierającej przekonującego i należytego uzasadnienia, bądź sprzecznej z przepisami prawa.
Zgodnie z art. 10 k.p.a. Wojewódzki Inspektor Sanitarny wystosował zawiadomienie do stron o możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Żadna ze stron postępowania nie skorzystała z tej możliwości.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego, a dotyczących przeprowadzonego postępowania diagnostyczno - orzeczniczego, Wojewódzki Inspektor Sanitarny nie znalazł podstaw do zakwestionowania opinii jednostek orzeczniczych. W ocenie organu odwoławczego lekarze obu jednostek wydali jednobrzmiące orzeczenia o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u skarżącego. Obie jednostki orzecznicze w wydanych orzeczeniach i opiniach medycznych szczegółowo wyjaśniły zgłaszane przez skarżącego wątpliwości, w tym z zakresu analizy wyników wykonywanych u niego badań i konsultacji, które nie dały podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej astmy oskrzelowej wymienionej w poz. 6 wykazu chorób zawodowych.
Zgodnie z § 8 ust. 1 cytowanego powyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, decyzję o stwierdzeniu albo o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim jednostki orzeczniczej właściwej do rozpoznawania chorób zawodowych oraz oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.
W przedmiotowej sprawie orzekały jednostki właściwe do rozpoznania chorób zawodowych zgodnie z § 5 ust. 2 pkt. 1 oraz § 5 ust. 3 cytowanego wyżej rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Wydane orzeczenia lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wraz z opiniami uzupełniającymi są jasno i wyczerpująco uzasadnione oraz merytorycznie zbieżne.
Odmawiając stwierdzenia choroby zawodowej Inspektor wyjaśnił, iż w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione wszystkie warunki konieczne do stwierdzenia choroby zawodowej, a to: choroba musi być rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych; choroba ta musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy albo sposobem wykonywania pracy oraz wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych musi nastąpić w okresie ustalonym w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.
W niniejszym przypadku nie został spełniony podstawowy warunek, to jest obydwie jednostki orzecznicze nie rozpoznały u skarżącego astmy oskrzelowej. Przeprowadzony wywiad, badania oraz analiza dokumentacji medycznej nie wykazała cech schorzenia alergicznego ani cech atopii i rodzinnej predyspozycji do alergii. W badaniu fizykalnym ani w badaniach spirometrycznych nie stwierdzono objawów bronchospastycznych. U skarżącego rozpoznano natomiast przewlekłe zapalenie oskrzeli bez cech niewydolności oddechowej.
Zgodnie z poglądem utrwalonym w orzecznictwie sądowo-administracyjnym, orzeczenia lekarskie są w istocie opiniami biegłych. Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie są uprawnione do podważania takich opinii. Jednakże zgodnie z obowiązującymi przepisami, na podstawie których prowadzone jest postępowanie administracyjne w sprawach chorób zawodowych, tutejszy organ ocenił wydane orzeczenia w granicach wskazanych w art. 80 k.p.a.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęła skarga na powyższą decyzję wniesiona przez T. B.
Skarżący podniósł, że pomiary badań spirometrycznych FEVl, wynoszą FEV1 55,91% -1996 r., FEVl 53% - 2001 r., EVl 56,8% - 2014 r., FEV1 84,8% i 86,5 % -2015 r. Niezrozumiałe dla skarżącego jest, jaka miałaby być przewaga pomiarów PEF nad badaniami pomiarów FEV1, gdzie tak PEF, jak i FEV1 jest poniżej normy w wymaganym okresie do rozpoznania astmy oskrzelowej i w teraźniejszych badaniach. Skarżący podniósł, że astmę poprzedzają takie postacie choroby jak zapalenie błony śluzowej nosa, co jest rozpoznane u niego w czasie pracy zawodowej, uzasadniając podstawę do rozpoznania astmy oskrzelowej. Skarżący wskazał, że rozpoznanie astmy oskrzelowej i POCHP wzajemnie się nie wykluczają.
Skarżący zakwestionował ustalony przez organy stan faktyczny sprawy, jego zdaniem utrzymywanie się objawów i dolegliwości ze strony układu oddechowego 15 i wiele lat po ustaniu zatrudnienia może świadczyć o zawodowej astmie oskrzelowej. W jego ocenie praca wykonywana była w ciągłym narażeniu na działanie czynników drażniących, toksycznych, niekorzystny klimat, czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy wywołujących objawy astmy oskrzelowej, takich jak: występujący tlenek węgla z przekroczeniem NDN, wdychanie jego związków zawartych w powietrzu szkodliwe dla dróg oddechowych, wdychanie oparów zanieczyszczonego powietrza przy niewłaściwym spalaniu gazu z pieców gazowych, piekarników, taboretów gazowych, wdychanie zanieczyszczonego powietrza przez wytwarzające się rożne czynniki szkodliwe w czasie produkcji żywności - smażenie, pieczenie gotowanie, wydzielające opary, dymy z piekarników gazowych, używanie środków chemicznych czystości, i inne czynniki zmienna temperatura, para, wilgoć, zmienny mikroklimat. Tlenek węgla jest czynnikiem drażniącym, toksycznym wywołującym objawy i chorobę astmy oskrzelowej. Całość pracy i produkcji wykonywana była przy użyciu gazu. Zanieczyszczenie powietrza w środowisku pracy to narażenie zawodowe sprzyjające astmie oskrzelowej. Praca gońca - nagła i częsta zmiana temperatur, jak również wilgotność powietrza jest czynnikiem sprzyjającym w podrażnieniu błon śluzowych nosa, krtani - objawom astmy. W ocenie skarżącego fakty i okoliczności są przez organy pomijane lub przyjmowane wybiórczo.
Skarżący wniósł o uchylenie decyzji, rozpoznanie choroby - astma oskrzelowa oraz rozpoznanie choroby zawodowej astma oskrzelowa wymienionej w poz. 6 wykazu chorób zawodowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie, jak również rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji odpowiadają prawu.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm.; zwanej dalej "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego wyeliminowania z obrotu prawnego.
Przede wszystkim należy podnieść, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie toczyło się po uchyleniu wcześniej wydanych decyzji administracyjnych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 30 października 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 1318/11. W powyższym wyroku Sąd wskazał w szczególności, że "Zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia RM z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, z zastrzeżeniem ust. 2, do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym, że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne. Natomiast zgodnie z treścią § 11 ust. 2 postępowania w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczęte i niezakończone przed dniem 3 września 2002 r. są prowadzone na podstawie przepisów obowiązujących w dniu ich wszczęcia. Z treści tego przepisu wynika, że postępowania niezakończone przed dniem 3 lipca 2009 r. prowadzone są na podstawie nowych przepisów. Postępowania w sprawie chorób zawodowych T. B. są postępowaniami wszczętymi w 2002 r. i niezakończonym przed dniem wejścia w życie rozporządzenia z 2009 r. W kwestii stosowania przepisów wykonawczych w sprawach chorób zawodowych u skarżącego nie może bowiem ujść uwadze, że wyroki tut. Sądu III SA/Kr 777/07, 778/07 i 1227/08 oraz wyrok II SA/Kr 3061/03 wyeliminowały z obrotu prawnego wszystkie rozstrzygnięcia organów administracji wydane w połączonych w nin. postępowaniu sprawach, zatem postępowania te są postępowaniami wszczętymi i nie zakończonymi przed dniem wejścia w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2009r., Nr 105, poz. 869), tak: wyrok NSA dnia 11.08.2011r. sygn. akt II OSK 723/11, opublikowany: https://cbois.nsa.gov.pl/doc/684F3D0F7 Rozstrzyganie w tych sprawach powinno więc następować zgodnie z treścią § 11 ust. 1, czyli na podstawie przepisów "nowego" rozporządzenia. Nadto, weszło ono w życie z dniem 3 lipca 2009 r. , natomiast wyroki te zapadły przed dniem jego wejścia w życie - w dniu 26 lutego 2009 r. Skoro więc poprzednio obowiązujące akty wykonawcze – rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych z 1983 r. i z 2002 r. nie mają z uwagi na ich niekonstytucyjność zastosowania i zachodzą wyżej wskazane okoliczności, to organy ponownie rozpatrując sprawy chorób zawodowych u T. B., dokonają tego w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Nadto powinny oprzeć rozstrzygnięcia na dowodach posiadających walor aktualności, tj. aktualnych orzeczeniach lekarskich wydanych na podstawie przepisów rozporządzenia z 2009 r.".
Powyższe wskazania zachowują aktualność w niniejszym postępowaniu, stosownie bowiem do art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba, że przepisy prawa uległy zmianie. Dokonując kontroli zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji Sąd orzekający był więc związany oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wyroku tut. Sądu z dnia 30 października 2012 r. wydanym w sprawie o sygn. akt III SA/Kr 1318/11. Z powyższego wynika, że organy administracji miały obowiązek oprzeć rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie na przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.
Podstawę prawną do wydania zaskarżonej decyzji stanowił m.in. art. 235¹ oraz art. 237 § 1 pkt 3-6 k.p. oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Pierwszy z wymienionych aktów prawnych definiuje pojęcie choroby zawodowej, uznając za taką "chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy". O stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje zachowanie następujących wymogów: zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych oraz ustalenie, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy. Jednocześnie art. 235² k.p. stanowi, że rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.
Dla zatem stwierdzenia wystąpienia choroby zawodowej koniecznym jest wykazanie związku przyczynowego zachorowania z wykonywaną pracą. Nadto przyczyną ją wywołującą jest sama praca, jej rodzaj, charakter i warunki jej wykonywania. Z tego powodu choroby zawodowe są przewidywalne i zostały ujęte w tzw. wykazie chorób zawodowych, które przybrało formę rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Zawiera ono normy o charakterze materialnoprawnym, do jakich zaliczyć należy sam wykaz chorób zawodowych, jak i przepisy procesowe regulujące tryb postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych.
Zgodnie z brzmieniem jego § 6 ust. 1 orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, zwane dalej "orzeczeniem lekarskim", wydaje lekarz spełniający określone w § 5 ust. 1 wymogi, na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w odrębnych przepisach zatrudniony w jednostce orzeczniczej I lub II stopnia (§ 5 ust. 1 rozporządzenia), a jednostkami orzeczniczymi II stopnia od orzeczeń wydanych przez lekarzy zatrudnionych w jednostkach orzeczniczych I stopnia są jednostki badawczo-rozwojowe w dziedzinie medycyny pracy (§ 5 ust. 3 rozporządzenia). Lekarze zatrudnieni w jednostkach orzeczniczych wydają orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, zwane "orzeczeniem lekarskim" (§ 6 ust. 1 rozporządzenia).
Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika (§ 8 ust. 1 rozporządzenia). Jeżeli właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału (§ 8 ust. 2 rozporządzenia).
Ponadto w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, iż każde orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią kwalifikowaną, stąd organ jest takim orzeczeniem związany i nie ma prawa do dokonania samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do rozpoznania odmiennego schorzenia. Wynika to z faktu, że stanowi ono podstawowy wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej. Związanie organu orzeczeniem właściwej placówki medycznej nie jest wprawdzie tożsame z bezkrytyczną akceptacją zawartych w nim informacji, tym niemniej nie oznacza to możliwości kwestionowania ujętego w orzeczeniu rozpoznania w sytuacji, gdy nie budzi ono wątpliwości w świetle pozostałych dowodów (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06, i wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 maja 2007 r., sygn. akt IV SA/Gl 794/06).
Co więcej orzeczenia lekarskie, o których mowa w § 5 i § 6 rozporządzenia stanowią dowód w rozumieniu art. 75 k.p.a. w zw. z art. 84 § 1 k.p.a., podlegający ocenie organu właściwego do stwierdzenia choroby zawodowej. Okoliczność, że organ administracji nie może we własnym zakresie, bez uzyskania orzeczenia lekarskiego, dokonać rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych, nie zwalnia organu od oceny tego orzeczenia stosownie do art. 80 k.p.a. Organ ma bowiem obowiązek kontrolować, czy wydane orzeczenia wyjaśniły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalnych. Organ ma możliwość uzupełnienia materiału dowodowego, a w razie potrzeby może zwracać się do lekarzy jednostek orzeczniczych o wyjaśnienie wątpliwości, rozbieżności czy sprzeczności, które nie pozwalają mu na jednoznaczne rozstrzygnięcie i wydanie decyzji w sprawie. Nie są wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy orzeczenia lekarskie, które nie odnoszą się w sposób szczegółowy do całości zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie. Orzeczenie lekarskie musi w sposób wszechstronny i przekonujący wyjaśniać wszystkie wątpliwości. Opinia jednostki uprawnionej do rozpoznawania chorób zawodowych powinna zawierać merytoryczne uzasadnienie stanowiska z odniesieniem się nie tylko do wyników badań tej jednostki, ale również do innych zebranych dowodów.
Przenosząc powyższe na grunt badanej sprawy wskazać trzeba, iż przed wydaniem zaskarżonych w sprawie decyzji organy właściwe w sprawie pozyskały orzeczenia lekarskie, o których mowa powyżej. Skarżący została bowiem przebadany w Ośrodku Medycyny Pracy, jak również w Instytucie Medycyny Pracy. W efekcie orzeczeniami nr [...] oraz nr [...] stwierdzono brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej – astmy oskrzelowej wywołanej sposobem wykonywania pracy. Orzecznicy stwierdzili, że analiza narażenia zawodowego, dokumentacji medycznej skarżącego oraz wyników aktualnych badań nie dają podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią astmy oskrzelowej (poz. 6 wykazu chorób zawodowych). Orzeczenia powyższe zostały szczegółowo uzasadnione, co więcej, zarówno Ośrodek Medycyny Pracy, jak i Instytut Medycyny Pracy kilkukrotnie odpowiadały na pytania organów i uzupełniały swoje opinie o analizę dalszych dokumentów przedkładanych w toku postępowania przez skarżącego.
Zdaniem Sądu wydane w niniejszej sprawie orzeczenia lekarskie w sposób należyty i wyczerpujący przedstawiają powody, z których wyprowadzono wniosek o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Z ich treści wynika, iż podjęte ustalenia w zakresie stanu klinicznego na podstawie badania lekarskiego i przeprowadzonych badań dodatkowych oraz konsultacji specjalistycznych zostały skonfrontowane z zakresem oceny narażenia zawodowego, charakterystyki stanowiska pracy podanego przez pracodawcę, jak również na podstawie wywiadu zawodowego zebranego od skarżącego. Stąd przyjąć trzeba, iż analiza akt sprawy dowodzi, że przed wydaniem opinii uwzględniono informacje o zagrożeniach zawodowych w środowisku pracy, dokumentację dotyczącą przebiegu zatrudnienia, jak również stosowną dokumentację medyczną, popartą wynikami badań. Sporządzające opinie instytuty odniosły się również do wszelkich podnoszonych przez skarżącego w toku postępowania zarzutów, wskazując, iż nie dostarczają one żadnych informacji mogących wpłynąć na treść wydanego orzeczenia lekarskiego, a ponowna szczegółowa analiza procesu diagnostyczno – orzeczniczego wykazała, iż proces diagnostyczny został wykonany zgodnie z przyjętymi zasadami i nie ma żadnych przesłanek do weryfikacji wydanego orzeczenia o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Stąd nie można też przyjąć, iż w toku rozpoznawania sprawy nie uwzględniono podnoszonych przez skarżącego kwestii związanych z charakterem wykonywanej pracy, czy też pominięto zastrzeżenia skarżącego złożone w odniesieniu do zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Mając zatem na względzie powyższe trzeba zgodzić się ze stanowiskiem organów orzekających w niniejszej sprawie, iż wydane w sprawie orzeczenia lekarskie poprzedzone zostały specjalistycznymi badaniami stanu zdrowia skarżącego oraz dokładną analizą zgromadzonej dokumentacji, są obiektywne i przekonujące. Bez z kolei pozytywnej opinii lekarskiej bądź sprzecznie z taką opinią organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie bowiem podkreślano, że organ nie ma prawa samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie – jak już wyżej wspomniano - stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej i organy administracji są związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych. Stąd nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia skarżącego kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących podstawę orzeczeń lekarskich (wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06, publ. CBOSA i powołane w nim orzecznictwo).
Mając powyższe na względzie Sąd podziela stanowisko organu, iż w stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.
Zdaniem Sądu w realiach niniejszej sprawy postępowanie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a zaskarżonej decyzji nie można zarzucić wadliwości, uzasadniającej jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Organy w toku prowadzonego postępowania w sposób należyty wyjaśniły bowiem okoliczności stanu faktycznego oraz dokonały prawidłowego ustalenia mającej zastosowanie normy. Sporządzone natomiast uzasadnienia wyjaśniają podstawę prawną przyjętego rozstrzygnięcia w sposób wyczerpujący, tak aby strona mogła zrozumieć przesłanki i argumenty, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy, nie naruszając tym samym wyrażonej w art. 11 k.p.a. zasady przekonywania.
Mając powyższe na uwadze, działając w oparciu o art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło