III SA/Kr 1269/11
WyrokWSA w Krakowie2012-06-21
Skład orzekający: Krystyna Kutzner, Barbara Pasternak, Grażyna Danielec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wydać decyzję o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli opuszczenie lokalu nastąpiło z powodu trudnych relacji rodzinnych, a nie na skutek bezprawnych działań innych osób?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może wydać decyzję o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli ustalono, że osoba ta dobrowolnie i trwale opuściła dotychczasowe miejsce zamieszkania, koncentrując swoje centrum życiowe w innym miejscu. Motywy opuszczenia lokalu, nawet jeśli wynikają z trudnych relacji rodzinnych, nie wyłączają możliwości wymeldowania, o ile nie miały charakteru bezprawnych działań uniemożliwiających zamieszkiwanie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi I. C. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza o wymeldowaniu I. C. i jej małoletniego syna W. C. z pobytu stałego. Skarżąca twierdziła, że opuściła lokal pod przymusem fizycznym i psychicznym ze strony męża i jego rodziny, a nieruchomość ta stanowi centrum jej życia. Organy administracji uznały, że opuszczenie lokalu było dobrowolne i trwałe, ponieważ skarżąca sama podjęła decyzję o wyprowadzce i skoncentrowała swoje życie w innym miejscu, nie podejmując kroków prawnych do powrotu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Barbara Pasternak (spr.) NSA Grażyna Danielec Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi I. C. działającej w imieniu własnym oraz w imieniu małoletniego W. C. na decyzję Wojewody z dnia 1 sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania skargę oddala
Wojewoda decyzją z dnia 1 sierpnia 2011 r. , [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania I. C. działającej w imieniu własnym oraz małoletniego syna W. C. od decyzji Burmistrza Gminy i Miasta D. z dnia [...] 2011 r. znak: [...] orzekającej o wymeldowaniu I. C. wraz z niepełnoletnim synem W. C. z pobytu stałego N. [...] gm. D., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Decyzja Wojewody wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym : na wniosek J. S.-C., Burmistrz Gminy i Miasta D. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wymeldowania I. C. wraz z małoletnim dzieckiem W. C. z pobytu stałego w N. nr [...], gmina D. Wnioskujący o wymeldowanie podał we wniosku z dnia 4. 10. 2010r., że I. C. wraz z małoletnim synem W. nie mieszka w domu w N. [...] od ponad roku, nie ma tam żadnych rzeczy i przebywa w miejscowości S. Przesłuchany w charakterze strony w dniu 17.10. 2010r. J. S.-C. podał, że I. C. wraz z niepełnoletnim dzieckiem W. wyprowadziła się z N. z posesji nr [...] w lipcu lub w sierpniu 2009 r. Zrobiła to podczas jego nieobecności w domu, przez kilka dni wywoziła swoje rzeczy samochodem. W domu nie znajdują się żadne rzeczy stanowiące własność I. C. i jej dziecka. Wyprowadzka spowodowana była nieporozumieniami między wnioskującym a I. C. Od czasu wyprowadzenia się I. C. nie pojawiła się w budynku nr [...] w N. Przesłuchana w charakterze strony w dniu 23 lutego 2011 r. I. C. podała, że mieszka w wynajętym mieszkaniu w miejscowości S. Została zmuszona do wyprowadzenia się z miejsca stałego zameldowania ze względu na utrudnianie jej zamieszkiwania przez męża, jego brata i matkę. Fizycznie nie była zmuszona do wyprowadzenia się. Utrudnienia polegały na zakręcaniu gazu, ściągnięciu drzwi od pokoju i awanturach. Z tego powodu postanowiła się wyprowadzić. Podczas wyprowadzki teściowa wezwała policję, z uwagi na nieporozumienia co do rzeczy, które I. C. chciała zabrać. I. C. podała, że rozważa możliwość powrotu do tego mieszkania, z uwagi na brak pieniędzy na wynajmowanie mieszkania. Podała, że w mieszkaniu tym pozostały jej rzeczy- talerze i telewizor, oraz że posiada klucze od mieszkania. Ostatnio była w nim we wrześniu 2009 r. ponieważ boi się tam sama wchodzić. Oświadczyła, że nie podjęła żadnych prawnych kroków związanych z powrotem do przedmiotowego budynku, oraz że nie wymelduje się dobrowolnie. Świadek W. C. zeznał, że I. C. wraz z synem nie mieszkają w N. pod nr [...] od 2009 lub 2010 r, zaś świadek A. H. zeznała, że stan taki trwa od września 2009 r. Dysponując takim materiałem dowodowym Burmistrz Gminy i Miasta D. wydał w dniu [...] 2011 r. decyzję [...] o wymeldowaniu I. C. wraz z małoletnim dzieckiem W. C. z pobytu stałego N. [...] gm. D., w podstawie prawnej podając przepisy art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, oraz art. 104 kpa. Organ pierwszej instancji ustalił, że I. C. wraz z synem W. nie mieszkają w N. pod nr [...] od lipca lub sierpnia 2009 r. Swoje centrum życiowe I. C. skoncentrowała w innym miejscu i nie podjęła żadnych kroków prawnych związanych z powrotem do domu w N. Tym samym nie uczyniła żadnych starań o zapewnienie sobie dalszego w nim pobytu. Lokal ten nie jest więc miejscem pobytu stałego I. C. i jej syna. Skoro I. C. nie dopełniła ciążącego na niej obowiązku wymeldowania się z lokalu, który opuściła, to organ administracji winien wydać decyzję o wymeldowaniu. Dalsze zameldowanie I. C. wraz z synem pod dotychczasowym adresem stanowiłoby fikcję meldunkową i byłoby niezgodne z obowiązującymi przepisami. W odwołaniu od decyzji Burmistrza pełnomocnik I. C. i jej małoletniego syna wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i orzeczenie o odmowie wymeldowania, lub o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Pełnomocnik odwołujących się zarzucił, że w sprawie nie doszło do spełnienia żadnej przesłanek określonych w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Wskazując na okoliczności stanowiące przyczyny poważnych nieporozumień między I. C. i jej mężem W. C. (dopuszczenie się zdrady małżeńskiej przez W. C. i urodzenie się z tego związku dziecka), pełnomocnik odwołujących się podał, że te okoliczności stały się powodem szykan stosowanych wobec I. C. przez rodzinę męża, oraz przymusu fizycznego i psychicznego w celu wyrzucenia ich z nieruchomości. Z tych przyczyn odwołująca się zmuszona była dopuszczenia nieruchomości w N., obawiała się bowiem, że zachowanie męża i jego rodziny wpłynie negatywnie na psychikę jej i syna. Pełnomocnik podał, że nieruchomość w N. stanowi centrum życiowe odwołujących się a wyprowadzenie się nigdy nie było i nie jest ich wolą i zamierzają tam powrócić. Gdyby nie obawiali się szykan ze strony męża i teściowej nadal mieszkaliby pod tym adresem. Pełnomocnik zarzucał, że odwołujący się mają prawo do korzystania z nieruchomości w N., wynikające z art. 28 (1) kriop. W odwołaniu podano, że przed Sądem Okręgowym [...] do sygn. akt [...] toczy się postępowanie o rozwód małżeństwa I. i W. C., w którym to postępowaniu I. C. dochodzi swoich praw do zajmowania nieruchomości w N. i podejmuje kroki prawne celem powrotu do zamieszkania tam. Twierdzenie organu, że nie skorzystała ze środków prawnych umożliwiający jej powrót do budynku jest więc bezpodstawne i nie może stanowić uzasadnienia do wymeldowania. Nadto zdaniem pełnomocnika organy administracji powinny wstrzymać się z wydaniem decyzji o wymeldowaniu odwołujących się z pobytu stałego, do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawy ze skargi I. C. na ostateczne postanowienie Wojewody z dnia [...] 2001 r. o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego, do czasu zakończenia sprawy o rozwód [...].
Wojewoda rozpoznając odwołanie od decyzji Burmistrza Gminy i Miasta D. uznał, że nie zachodzą podstawy do jego uwzględnienia. Przytaczając treść przepisu art. 15 ust. 2 Ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych wskazał, że spełnienie przesłanki opuszczenia dotychczasowego miejsca zamieszkania ma miejsce wówczas, gdy opuszczenie to jest dobrowolne i trwałe oraz wynika z woli osoby opuszczającej budynek. Przeprowadzając analizę zeznań złożonych przez I. C. przed organem pierwszej instancji Wojewoda wskazał, że odwołująca się w trakcie postępowania przed organem pierwszej instancji nie kwestionowała opuszczenia wraz z synem dotychczasowego miejsca pobytu stałego i nie przebywania w nim w sposób stały. Wojewoda podkreślił, że I. C. nie została fizycznie zmuszona do opuszczenia budynku, lecz uczyniła to z powodu szykan ze strony męża i jego rodziny. Wojewoda uznał, że o opuszczeniu budynku przez I. C. zdecydowało pogorszenie się relacji między małżonkami z powodu związania się męża z inną kobietą, oraz pogorszenie się z tego powodu stosunków I. C. także z rodziną męża. I. C. z własnej woli podjęła decyzję o wyprowadzeniu się. W sprawie brak dowodów wskazujących na niedobrowolny charakter opuszczenia miejsca pobytu stałego przez odwołującą się. Na tej podstawie i w oparciu o pozostały zebrany w sprawie materiał dowodowy organ odwoławczy uznał, że doszło do dobrowolnego opuszczenia miejsca stałego pobytu przez I. C. w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Organ wskazał także na treść pisma Sądu Okręgowego [...] z dnia 14 stycznia 2011 r. w którym sąd informował, że w sprawie o rozwód między I. C. i W. C. żadna ze stron nie wystąpiła o podział majątku wspólnego, natomiast kwestia przywrócenia pozwanej posiadania nie należy do właściwości rzeczowej tego sądu. Zatem zdaniem organu odwoławczego słuszne jest uznanie przez organ pierwszej instancji, że zobiektywizował się zamiar trwałego opuszczenia miejsca stałego pobytu. Odwołująca się nadal nie powróciła wraz z synem do budynku położonego w miejscowości N. [...] i mieszka w innym miejscu, gdzie koncentrują się jej najważniejsze sprawy życiowe. Wojewoda wskazał, że w przypadku dobrowolnego opuszczenia budynku organ nie bada przyczyn, które skłoniły osobę do opuszczenia miejsca stałego pobytu, ustala tylko fakt jego opuszczenia jako jedynej przesłanki warunkującej wymeldowanie. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych Wojewoda wskazał, że za miejsce stałego pobytu uznaje się takie miejsce, w którym zainteresowana osoba stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe tj. mieszka, wypoczywa, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje swoje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania , przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych. Przejawem woli opuszczenia miejsca pobytu jest ponadto niepodejmowanie we właściwym czasie środków prawnych zmierzających do przywrócenia utraconego budynku. Dla oceny zamiaru strony opuszczenia budynku mają znaczenie nie tylko jej deklaracje, ale także działania które podejmuje, lub brak tych działań. I. C. od kilku lat nie przebywa pod adresem N. [...] i zdaniem Wojewody obecnie nie ma również takiego zamiaru. Wojewoda wskazał, że zameldowanie służy wyłącznie celom ewidencyjnym a czynność zameldowania potwierdza jedynie istniejący stan faktyczny i ma charakter wtórny do zaistniałych wcześniej zdarzeń. Skoro osoba dobrowolnie i trwale opuszcza miejsce stałego pobytu koncentrując swoje centrum życiowe w innym miejscu, to naturalną konsekwencją tej czynności jest obowiązek wymeldowania się z pobytu stałego. Jeżeli nie dokonała tego z własnej woli, do czego była zobowiązana na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy - a taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, to wówczas organ gminy na wniosek osoby mającej w tym interes prawny lub z urzędu obowiązany jest wymeldować tę osobę w drodze decyzji administracyjnej. Wojewoda wskazał także, że zawisła przed sądem Okręgowym [...] sprawa o rozwód między I. C. i W. C. nie stanowiła zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt. 4 kpa. Postanowienie Wojewody utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza Gminy i Miasta D. o odmowie zawieszenia postępowania jako ostateczne podlegało wykonaniu a wniesienie skargi do sądu administracyjnego na to postanowienie w sytuacji, gdy zebrany przez organ materiał dowodowy był wystarczający do prawidłowego ustalenia przesłanki opuszczenia, nie dawało podstawy do przedłużania postępowania.
Skargę na decyzję Wojewody z dnia 1 sierpnia 2011 r. , [...] wniosła I. C. imieniem własnym oraz małoletniego W. C., działając przez pełnomocnika. W skardze zarzucono:
- naruszenie przepisu art. 15 ust. 2 Ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przez wymeldowanie I. C. i W. C. z pobytu stałego w nieruchomości w N. [...] mimo, że nie opuścili oni tej nieruchomości dobrowolnie, lecz pod przymusem fizycznym i psychicznym ze strony W. C. i jego brata J. S.-C.,
-naruszenie art. 28 (1) kodeksu rodzinnego i opiekuńczego poprzez wymeldowanie I. C. i W. C. z pobytu stałego, mimo że zgodnie z tym przepisem skarżąca jako małżonka W. C. jest uprawniona do zajmowania nieruchomości w N. [...] w celu zaspokajania potrzeb rodziny,
- naruszenie art. 97 § 1 pkt. 4 kpa przez wydanie zaskarżonych decyzji mimo, że skarżący wnieśli o zawieszenie postępowania administracyjnego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania przed Sądem Okręgowym [...] sygn. akt [...] a skarga na postanowienie Wojewody o utrzymaniu w mocy postanowienia organu pierwszej instancji o odmowie zawieszenia postępowania nie została dotychczas rozpoznana ,
- błąd w ustaleniach faktycznych przez przyjęcie, że I. C. i W. C. opuścili nieruchomość w N. [...] dobrowolnie a nie pod przymusem fizycznym i psychicznym ze strony W. C. i jego brata J. S.-C.
W uzasadnieniu skargi przytoczono argumentację powołaną w odwołaniu od decyzji Burmistrza Gminy i Miasta D., wskazując na brak przesłanki dobrowolności w opuszczeniu miejsca dotychczasowego pobytu, prawo skarżącej do zajmowania spornego lokalu wynikające z art. 28 (1) kriop, oraz bezzasadną odmowę zawieszenia postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153,. poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta prowadzona jest pod względem zgodności z prawem zaskarżonych do sądu rozstrzygnięć i aktów, wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., oraz w sprawach ze skarg na bezczynność organów i przewlekłość postępowania administracyjnego - art. 3 § 2 pkt. 8 p.p.s.a. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z treścią art. 134 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b) p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit.c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.
Kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona zgodnie z zasadami wynikającymi z powyższych przepisów prowadzi do uznania, że skarga podlega oddaleniu.
Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowódcach osobistych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) dalej ustawa, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęte jest jednolite stanowisko, iż wydanie decyzji, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy musi być poprzedzone ustaleniem przez organ, że osoba wymeldowana faktycznie opuściła bez wymeldowania się dotychczasowe miejsce pobytu stałego, oraz że opuszczenie lokalu ma charakter trwały i jest dobrowolne (por. wyroki NSA z 14 maja 2010 r. II OSK 851/09, LEX nr 597910, NSA z dnia 7 grudnia 2005 r. II OSK 302/05, LEX nr 190969). Dobrowolne opuszczenie lokalu ma miejsce wówczas, gdy wynika wyłącznie z woli czy zamiaru osoby zainteresowanej, nie zaś z powodu bezprawnych działań lub zachowań innych osób. Przesłanka trwałości spełniona jest natomiast, gdy dana osoba faktycznie nie przebywając w lokalu ma zamiar opuszczenia go na stałe, a zamiar ten jest związany z założeniem w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Opuszczenie miejsca stałego pobytu nie oznacza więc tylko fizycznego przebywania w innym miejscu, ale musi towarzyszyć temu zamiar związania się z tym miejscem. Przy ustalaniu istnienia takiego zamiaru nie jest wystarczające poprzestanie na oświadczeniu osoby zainteresowanej. Dla oceny, że opuszczenie lokalu ma charakter trwały niezbędne jest ustalenie, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę osoby mającej być wymeldowaną, czy też stoją z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich będą należeć w szczególności sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w innym miejscu a także obiektywna możliwość realizacji wyrażonej woli przebywania w danym lokalu (por. wyroki NSA z 19 października 2010 r. II OSK 1577/09, WSA z 8 listopada 2010r. , II SA/Op 318/10, LEX nr 754152). Konieczność ustalenia, czy opuszczenie lokalu ma charakter trwały obliguje więc w każdym wypadku organy administracyjne do przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób pozwalający na ustalenie, że zamiar opuszczenia lokalu rzeczywiście istnieje, w konfrontacji ze wskazanymi okolicznościami faktycznymi. Kontrola zaskarżonej decyzji pod kątem zgodności z mającymi zastosowanie w sprawie przepisami prawa prowadzi do wniosku, że organy administracyjne dokonując wymeldowania skarżącej oraz jej małoletniego syna z pobytu stałego w miejscowości N. [...] nie naruszyły prawa. Zdaniem sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do uznania, że w sprawie zachodzą przesłanki wymeldowania, wynikające z art. 15 ust. 2 ustawy. Ustalony przez organy stan faktyczny nie budzi wątpliwości. Skarżąca wraz z synem nie mieszka w przedmiotowym lokalu od sierpnia 2009 r. Okoliczność ta wynika przede wszystkim z przesłuchania samej skarżącej w toku postępowania administracyjnego, w dniu 23 lutego 2011 r. , a także z treści zeznań wnioskującego o wymeldowanie J. S. –C., oraz świadków W. C.-męża skarżącej i W. H. Przesłuchiwana przez organ pierwszej instancji skarżąca oświadczyła, że nie mieszka w przedmiotowym lokalu od sierpnia 2009 r. i podała że mieszka w wynajętym mieszkaniu w miejscowości S. Fakt ten ustalony przez organy nie był w toku postępowania ani w skardze kwestionowany, należao więc uznać go za bezsporny. Odnosząc go do uregulowania, które zawiera przepis art. 15 ust. 2 ustawy uznać więc należało, że ziściła się przesłanka wymeldowania z pobytu stałego polegająca na opuszceniu miejsca pobytu stałego przez skarżącą oraz jej syna. Natomiast kwestią sporną w sprawie jest dobrowolność i trwałość opuszczenia lokalu przez skarżącą W tej kwestii również organy dokonały prawidłowych ustaleń i w sposób prawidłowy odniosły ustalony stan faktyczny do regulacji art. 15 ust. 2 ustawy. W ustaleniach swych organy - wbrew twierdzeniom skargi - nie pominęły podkreślanej skarżącą okoliczności, że wyprowadzenie się z zajmowanego lokalu nastąpiło na skutek nieporozumień między skarżącą i rodziną męża, powstałych na tle związania się W. C. z inną kobietą i urodzenia się z tego związku dziecka. Okoliczność ta, jako nie mająca wpływu na dokonanie ustalenia co do dobrowolności opuszczenia przez skarżącą wraz z synem miejsca pobytu stałego została przez organy oceniona w sposób prawidłowy i stanowisko to należy podzielić. Skarżąca podjęła decyzję o opuszczeniu miejsca stałego pobytu samodzielnie i zamiar ten samodzielnie zrealizowała. Świadczy o tym treść zeznania skarżącej, w którym oświadczyła, że postanowiła się wyprowadzić. Skarżąca nie została usunięta z lokalu na skutek bezprawnych działań osób trzecich. Fakterm jest, że motywy podjęcia przez skarżącą decyzji o wyprowadzeniu się wynikały z sytuacji jaka zaistniała w małżeństwie skarżącej i spowodowała nieporozumienia z rodziną męża. Jednak nie można uznać, że zachowania ze strony rodziny męża, o których mowa w zeznaniu skarżącej oraz w odwołaniu i skardze, nawet gdyby nie załugiwały na społeczną aprobatę, były zachowaniami, które można zakwalifikować jako bezprawne działania polegające na usunięciu skarżącej z lokalu w N. Należy także podkreślić, że twierdzenia skarżącej tak w toku postępowania administracyjnego, jak i w skardze, o dopuszaniu się wobec skarżącej przymusu fizycznego i psychicznego nie znajdują oparcia w materiale dowodowym sprawy. Są ogólnikowe i nie powołują się na żadne konkretne okoliczności mogące świadczyć o stosowaniu wobec skarżącej bezprawnych działań pozbawiających ją możliwości zamieszkania. Podkreślenia wymaga w tym miejscu, że czym innym było podjęcie przez skarżącą decyzji o wyprowadzeniu się i zrealizowanie tego zamiaru, a czym innym są motywy, które skłoniły skarżącą do podjęcia takiej decyzji. Różnica ta została przez organ zauważona i trafnie oceniona, czego konsekwencją było prawidłowe uznanie, że skarżąca opuściła miejsce stałego pobytu dobrowolnie. Istotne jest w kontrolowanej sprawie niepodjęcie przez skarżącą żadnych kroków prawnych mających świadczyć o woli powrotu do przedmiotowego budynku, co skarżąca będąc przesłuchiwana sama przyznała. Nie podejmowała także skarżąca przed wyprowadzeniem się żadnych kroków majach na celu powstrzymanie działań rodziny męża określanych w odwołaniu i skardze stosowaniem przymusu fizycznego i psychicznego. Brak w sprawie dowodów zgłaszania do organów ścigania stosowania wobec skarżącej przymusu polegającego na uniemożliwieniu skarżącej zamieszkania. Twierdzenie skarżącej o awanturach zgłaszanych na Policję nie zostało poparte żadnym dowodem. Skarżąca nie wskazała ani na konkretne zgłoszenia do organów ścigania, ani na konkretne zdarzenia. Natomiast twierdzenia skarżącej o zamiarze zamieszkania w spornym lokalu należy oceniać w kontekście całego materiału dowodowego. Skarżąca mieszka w wynajętym mieszkaniu w innej miejscowości Stan ten nie uległ zmianie od wyprowadzenia się z N., do dnia wniesienia skargi. Wynika więc z powyższego, że swoje centrum życiowe skarżąca zlokalizowała poza lokalem położonym w N., uczyniła to bezpośrednio po jego opuszczeniu w sierpniu 2009 r. i stan taki ma cechy trwałości, skoro od tego czasu w lokalu tym nie przebywa. Sama tylko wola skarżącej i zamiar powrotu do stanu poprzedzającego wyprowadzenie się musi być oceniona w kontekście całości materiału dowodowego. W kontrolowanej sprawie sama tylko wola skarżącej, jak podkreśla się w skardze, czy też "rozważanie możliwości powrotu" jak zeznała presłłuchiwana przez organ skarżąca - nie mogą one zdaniem sądu świadczyć o braku trwałości opuszczenia miejsca pobytu stałego. Prawidłowe jest ustalenie organów, że skarżąca nie podjęła kroków mających na celu zapewnienie sobie powrotu do zajmowanego do sierpnia 2009 r. lokalu. Zarzutów skargi kierowanych przeciwko temu ustaleniu nie można uznać za zasługujące na uwzględnienie. Jak wynika z treści skargi, skarżąca w toku postępowania w sprawie o rozwód zmierza do ustalenia swojego prawa do przebywania w lokalu w N. [...]. Z przepisu art. 28 (1) kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wynika, że jeżeli prawo do mieszkania przysługuje jednemu małżonkowi, drugi małżonek jest uprawniony do korzystania z tego mieszkania w celu zaspokojenia potrzeb rodziny. Należy podkreślić, że zameldowanie jest tylko rejestracją stanu faktycznego. Nie tworzy jakichkolwiek uprawnień do uzyskania praw do lokalu, a także nie wynika z przysługujących praw do lokalu. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 5 maja 2011 r., II OSK 781/10 (LEX nr 1024738): "Ewidencja ludności służąca rejestrowaniu pobytu ma charakter wyłącznie porządkowy, co oznacza, że zameldowanie nie jest związane z rozstrzyganiem uprawnień do lokalu ani tym samym do przebywania w nim. Jedynie stwierdenie faktu przebywania w lokalu winno być kryterium rozstrzygającym o zameldowaniu, a podstawę do wymeldowania stanowi ustalenie przez właściwy organ faktu opuszczenia lokalu.". Stwierdzić należy, że działania skarżącej podejmowane w toku postępowania w sprawie o rozwód małżeństwa z W. C., o których mowa w skardze, zmierzają do ustalenia prawa do przebywania w lokalu w N. nr [...]. , która to okoliczność jest obojętna dla ustalenia, czy ziściły się przesanki do wymeldowania skarżącej. Wywody skargi w tym zakresie należało uznać za nie mające znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji. Tym samym zarzut naruszenia przez organy przepisu art. 28(1) kriop należało uznać za całkowicie chybiony. Organy administracyjne w postępowaniu o wymeldowanie z pobytu stałego nie prowadzą ustaleń w przedmiocie tytułu prawnego do lokalu opuszczonego przez osobę mającą być wymeldowaną. Dane te - jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 maja 2002 r., K 20/01 (Dz.U. z 2002 r. Nr 78, poz. 716). nie są objęte ewidencją ludności. W postępowaniu o wymeldowanie badaniu podlegają zdarzenia ze sfery faktów a nie ze sfery faktów oraz prawa (tak NSA w cyt. wyżej wyroku z 5 maja 2011 r.). Nie mogły więc organy naruszyć przepisu art. 28(1) kriop, skoro nie ma on w ogóle zastosowania w postępowaniu administracyjnym mającym za przedmiot wymeldowanie z pobytu stałego. Nie jest uzasadniony także zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt. 4 kpa. Jak słusznie uznał organ, ostateczny wynik sprawy o rozwód małżeństwa skarżącej nie stanowi zagadnienia wstępnego w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją, ze względów wyżej przytoczonych. Organy nie naruszyły więc przepisu art. 97 § 1 pkt. 4 kpa nie uwzględniając wniosku o zawieszenie postępowania. Ustalenia dokonywane przez Sąd Okręgowy w sprawie [....] w przedmiocie prawa skarżącej do zamieszkiwania w lokalu w N. nr [...] nie miały znaczenia dla oceny zaistniienia przesłanek z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Nie jest zasadne także stanowisko skarżącej, iż postępowanie administracyjne nie piwinno się toczyć do czasu rozstrzygnięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawy ze skargi I. C. na ostateczne postanowienie Wojewody o utrzymaniu wmocy postanowienia organu pierwszej instancji o odmowie zawieszenia postępowania. Zgodnie ze sformułowaną w art. 61 § 1 p.p.s.a. zasadą, iż wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, organy nie były zobowiązane do zawieszenia postępowania w sprawie z powodu wniesienia do sądu administracyjnego skargi na ostateczne postanowienie Wojewody z dnia [...] 2011 r. [...] o utrzymaniu w mocy postanowienia Burmistrza Gminy i Miasta D. oodmowie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie o wymeldowanie skarżącej i małoletniego W. C.
Przeprowadzona przez sąd kontrola doprowadziła do uznania, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, dlatego zarzuty skargi nie mogły zostać uwzględnione. Sąd nie stwierdził także innych naruszeń prawa, kontrolując zaskarżoną decyzję z uwazględnieniem art. 134 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.
W związku z powyższym należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło