III SA/Kr 1272/10

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Wojewody z dnia 20 września 2010 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia: oddalić wniosek. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym żoną, dwoma dorosłymi synami i dorosłą córką . Określając swój majątek i dochody uwidocznił brak nieruchomości, zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych, dochodów. Gdy natomiast chodzi o stan majątkowy i dochody osób pozostających ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym to powiada, że z uwagi na izolację więzienną nie posiada w tym zakresie informacji. Uzasadniając swoje starania poprzestał na odniesieniu się do okoliczności nurtującej go sprawy administracyjnej . Z uwagi na fakt, że oświadczenia skarżącego wzbudziły wątpliwości wezwano skarżącego o złożenie dodatkowych wyjaśnień. Rzeczą skarżącego było określenie wysokości i źródeł dochodów osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie a także wskazanie wysokości miesięcznych wydatków jakie osoby te ponoszą na czynsz i opłaty medialne. W odpowiedzi skarżący oświadczył, że z dorosłymi dziećmi nie utrzymuje kontaktów w żadnej formie. Nadmienił, że zwrócił się do administracji zakładu karnego o potwierdzenie tej informacji i oczekuje odpowiedzi. Z małżonką skarżący kontaktuje się natomiast telefonicznie oraz w trakcie odwiedzin. Twierdzi jednak, że nie posiada żadnych informacji o dochodach i kosztach utrzymania swojej rodziny. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 243 §1 w związku z art. art. 246 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie m.in. adwokata (art. 245 §2 ppsa) o ile wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zgodnie z wolą ustawodawcy wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien jednak zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o jej stanie majątkowym, rodzinnym i dochodach (art. 252 ppsa). Dokładność owych danych stopniowana jest natomiast przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący. Trzeba też pamiętać, że o przyznaniu stronie prawa pomocy nie decyduje wyłącznie stan majątkowy strony ale również jej stan rodzinny (arg. ex art. 252 §1 ppsa). Przenosząc te uwagi na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że skarżący nie przedstawił w sposób przekonywujący swoich możliwości płatniczych. Pomijając, że przyczyn nie do końca zależnych od skarżącego, nie wykonał on zarządzenia zgodnie z treścią wezwania, odmówić wiary należało twierdzeniom skarżącego, że nie posiada żadnych informacji o dochodach i kosztach utrzymania swojej rodziny. Z zasad doświadczenia życiowego wynika bowiem, że skoro utrzymuje z małżonką kontakt zarówno w trakcie odwiedzin a także telefonicznie, to jest to akurat jeden z podstawowych tematów do rozmowy zwłaszcza, że z jego wcześniejszych wyjaśnień nie wynika, by stosunki pomiędzy małżonkami uniemożliwiały dialog. Przeciwnie z wcześniejszego pisma skarżącego datowanego na dzień 25.11.2010 r. daje się wyczytać swego rodzaju troska o rodzinę. W konsekwencji trudno oprzeć się wrażeniu, iż obecne twierdzenia skarżącego, że nie posiada żadnych informacji o dochodach i kosztach jej utrzymania rodziny mają uzasadniać brak żądanych wyjaśnień o źródło i wysokość dochodów małżonki a także jego dorosłych dzieci. Skarżący traci jednak z pola widzenia dwie kwestie. Mianowicie, że małżonkowie mają względem siebie obowiązek pomocy wynikający z art. 23 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, który obejmuje także prowadzenie procesów sądowych i pokrywanie związanych z nimi kosztów (por. postan. NSA w Warszawie z dnia 6 października 2004 r. GZ 71/04 a także postan. WSA w Gdańsku z 14 listopada 2005 r. I SA/Gd 140/04). Równocześnie z przepisów kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wynika, iż rodzice i dzieci zobowiązani są wspierać się wzajemnie (art. 87 kro). Pojęcie wzajemnego wspierania się jest w tym samym stopniu ogólne i pojemne aby pozwalało na objecie nim różnorakich form i sposobów pomocy stosownej do sytuacji życiowej osoby, której ta pomoc jest potrzebna. Ponieważ udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa a co za tym idzie wiąże się z przerzuceniem tego ciężaru na resztę społeczeństwa powinno więc sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Stąd tak ważne było poznanie czy rodzina będzie w stanie okazać skarżącemu pomoc. Szkopuł w tym, że poprzez unikanie jednoznacznego wyjaśnienia tej kwestii skarżący uniemożliwił dokonanie takiej jednoznacznej oceny. Jednocześnie skarżący nie przytoczył żadnych, konkretnych okoliczności na podstawie których można byłoby wnioskować, że wyegzekwowanie od małżonki spoczywającej na niej powinności będzie niemożliwe, utrudnione albo sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Skoro jednak taka była decyzja strony, to przypomnieć należy, że w sytuacji gdy przedstawione dane uniemożliwiają pełną ocenę sytuacji życiowej skarżącego, albo gdy nie jest ona do końca jasna wobec uchylania się strony od złożenia stosownych wyjaśnień sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia jakichkolwiek dochodzeń (por. postan. WSA w Gd. z14 listopada 2005 r. I SA/Gd 140/04) bo to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym przypomnieć też wypada, że prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06). Mając na uwadze powyższe postanowiono więc jak w sentencji działając na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 i art. 255 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 i art. 245 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm).