III SA/Kr 1309/13
WyrokWSA w Krakowie2014-05-21
Skład orzekający: Tadeusz Wołek, Barbara Pasternak, Janusz Kasprzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie zarejestrowanej jako bezrobotna przysługuje specjalny zasiłek opiekuńczy, jeśli spełnia pozostałe przesłanki, a jej dochód nie przekracza kryterium ustawowego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że mimo iż status osoby bezrobotnej nie wyklucza przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego, to w niniejszej sprawie przesłanką negatywną było przekroczenie kryterium dochodowego. Łączny dochód rodziny skarżącego w przeliczeniu na osobę przekroczył ustawowo ustaloną kwotę, co stanowiło wystarczającą podstawę do odmowy przyznania zasiłku.Stan faktyczny
Skarżący J. D. ubiegał się o specjalny zasiłek opiekuńczy z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Organ I instancji odmówił przyznania zasiłku, wskazując na przekroczenie kryterium dochodowego oraz fakt zarejestrowania skarżącego jako bezrobotnego po rezygnacji z pracy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie konstytucyjnej zasady ochrony praw nabytych i niedziałania prawa wstecz, argumentując, że nowelizacja ustawy pozbawiła go środków do życia.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek Sędziowie WSA Barbara Pasternak (spr.) WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2014 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 września 2013 r. [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego skargę oddala.
Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] 2013 r. znak: [...] odmówił J. D. przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką L. D. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 20 w związku z art. 3 pkt 11, art. 16a, art. 23 oraz art. 24 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 ze zm.), art. 104 i art. 107 kpa, a także rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. poz. 959) i rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 stycznia 2013 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. poz. 3).
W uzasadnieniu organ I instancji podał, że J. D. złożył wniosek o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad matką L. D. Na podstawie załączonych do wniosku dokumentów ustalono, co następuje: orzeczeniem powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 1 lutego 2012 r. L. D. została trwale zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności. J. D. w okresie od 1 listopada 2001 r. do 31 lipca 2010 był zatrudniony w A Sp. z o.o., a następnie do dnia 26 czerwca 2012 r. zarejestrowany był w Grodzkim Urzędzie Pracy, zaś od 27 czerwca 2012 r. do 30 czerwca 2013 r. pobierał świadczenie pielęgnacyjne przyznane decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] 2012 r. znak [...]. Zdaniem organu I instancji fakt, że po rezygnacji z zatrudnienia J. D. był zarejestrowany w Grodzkim Urzędzie Pracy przemawiał za tym, że rezygnacja z zatrudnienia nie nastąpiła w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawna matką. Ponadto na podstawie przedłożonych zaświadczeń i oświadczeń o dochodach organ I instancji ustalił, że łączny dochód rodziny J. D. za 2011 r. wyniósł 35.858,32 zł, w tym dochód J. D. 0,00 zł, dochód L. D. – 18.932,50 zł i dochód C. D. – 16.925,82 zł. Zatem miesięczny dochód rodziny wyniósł – 2.988,20 zł, co w przeliczeniu na jednego członka rodziny wynosi 996,07 zł i przekracza dopuszczalną kwotę kryterium dochodowego wynoszącą 623 zł. Organ I instancji nie zakwestionował faktu sprawowania przez J. D. opieki nad matką, lecz wyjaśnił, że z uwagi na fakt przekroczenia kryterium dochodowego oraz to, że specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, wnioskowany zasiłek nie przysługiwał J. D.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył J. D., podnosząc, że decyzja organu I instancji odmawiająca przyznania wnioskowanego świadczenia była sprzeczna z konstytucyjną zasadą ochrony praw nabytych. Odwołujący się wskazał, że po zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych nie zaszła żadna zmiana w sytuacji zdrowotnej jego matki i podkreślił, że zrezygnował z poszukiwania pracy tylko z powodu konieczności sprawowania opieki nad niepełnosprawnymi rodzicami. Zdaniem odwołującego się zmiana przepisów ustawy nie powinna prowadzić do pozbawienia nabytych wcześniej praw. Odwołujący się wyjaśnił, że sprawuje także opiekę na 90-letnim ojcem, który również jest ciężko chory i niepełnosprawny (inwalida l grupy od 1993 r.) oraz nad siostrą swojej matki A. M. po rozległym udarze, któremu uległa 1 października 2012 r. i jest osobą samotną. Podkreślił, że w tej sytuacji podjęcie przez niego zatrudnienia jest niemożliwe. Podał również, że nie ma ustalonego prawa do emerytury, renty, renty rodzinnej, renty socjalnej ani żadnego innego zasiłku stałego czy też świadczenia przedemerytalnego. Nie zaszły też żadne inne okoliczności, o których mowa w art. 25 ustawy o świadczeniach rodzinnych, które miałyby wpływ na zmianę prawa do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego. Odwołujący się zaznaczył, że świadczenie pielęgnacyjne w 2012 r. otrzymał po rezygnacji z zarejestrowania w Grodzkim Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna, a więc argument podany w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, iż to samo czasowe zarejestrowanie jako osoby bezrobotnej stanowi przeszkodę do przyznania specjalnego zasiłku pielęgnacyjnego jest bezzasadny. Odwołujący się wyjaśnił, że zrezygnował z poszukiwania pracy tylko z powodu konieczności sprawowania opieki nad niepełnosprawnymi rodzicami i zarejestrował się wówczas jako osoba bezrobotna, gdyż nie miał żadnego ubezpieczenia zdrowotnego. Zdaniem odwołującego się sprawowanie opieki nad dwojgiem niepełnosprawnych rodziców sprawia, że powinien otrzymywać zasiłek pielęgnacyjny za opiekę nad matką oraz nad ojcem, a zatem dochód na członka rodziny winien być liczony dla każdego z nich z osobna.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 3 września 2013 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 3, art. 5 ust. 4, art. 16a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne, art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustawy (Dz. U. poz. 1548), a także art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało decyzję organu I instancji w mocy.
W uzasadnieniu Kolegium przedstawiło warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ustalania, przyznawania i wypłacania tych świadczeń zawarte w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych i wyjaśniło zmiany wprowadzone do tej ustawy na podstawie ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustawy, które to zmiany weszły w życie z dniem 1 stycznia 2013 r., z wyjątkiem art. 1 pkt 5 lit. "c", który wszedł w życie z dniem 1 lipca 2013 r. Kolegium wskazało przesłanki przyznania nowego świadczenia opiekuńczego, jakim jest specjalny zasiłek opiekuńczy. Podkreśliło, że brak było możliwości objęcia odwołującego się pomocą w formie specjalnego zasiłku opiekuńczego z uwagi na przekroczenie dochodu na jedną osobę w rodzinie. Kolegium wyjaśniło, że osobami, których dochód brany jest pod uwagę w rozstrzyganej sprawie są: J. D., L. D. oraz C. D., a dochody tych osób w 2011 r. wyniosły: dochód L. D. – 18.932,50 zł, C. D. – 16.925,82 oraz J. D. - 0,00 zł. Tym samym łączny dochód rodziny za 2011 r. wyniósł 35.858,32 zł. Miesięczny dochód wyniósł 2.988,20 zł, a dochód na jednego członka rodziny - 996,07 zł, czyli dochód ten przekraczał kryterium dochodowe wynoszące 623 zł. Ponadto Kolegium wskazało, że organ I instancji ustalił, iż odwołujący się nie spełnia wymogu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Kolegium podkreśliło, że ani Kolegium ani też organ I instancji nie są powołane do stwierdzenia niekonstytucyjności przepisów w tym tych, które przewidują skutek wygaśnięcia decyzji, na podstawie których strony nabyły prawo do świadczeń pielęgnacyjnych.
Skargę na decyzję SKO złożył J. D., zarzucając, że zostało naruszone jego konstytucyjne prawo do ochrony praw nabytych, ponieważ ustawa z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw pozbawiła go z dniem 1 lipca 2013 r. świadczenia, które nabył w związku z rezygnacją z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Skarżący podkreślił, że ta nowelizacja pozbawiła go środków do życia, gdyż po rezygnacji z poszukiwania zatrudnienia celem sprawowania opieki nad matką, nadal jest zmuszony opiekę tę sprawować, bowiem emerytura rodziców z trudem wystarcza na leki i ich utrzymanie, a w żadnym razie nie wystarcza na pokrycie kosztów opiekunki lub opiekuna. Zdaniem skarżącego wprowadzenie kryterium dochodowego spowodowało odebranie mu świadczenia, które przyznano mu wcześniej, z naruszeniem konstytucyjnej zasady ochrony praw nabytych i zasady niedziałania prawa wstecz. Skarżący złożył wniosek o zawieszenie postępowania, w sytuacji, gdyby sąd uznał, że zachodzą podstawy do skierowania pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ppsa), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. "b") oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt.1 lit. "c" ppsa). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 ppsa), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.
Kontrola sądowa przeprowadzona z uwzględnieniem wyżej wskazanych zasad prowadzi do uznania, że skarga J. D. podlega oddaleniu.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 16a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 ze zm.), dalej u.ś.r., regulujący zasady przyznawania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Zasiłek ten wprowadzony został do ustawy o świadczeniach rodzinnych z dniem 1 stycznia 2013 r. przez art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r. poz. 1548).
Jak wynika z art. 16a u.ś.r., specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 788 ze zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Jednocześnie w art. 16a ust. 8 ustawa wskazuje, iż zasiłek ten nie przysługuje, jeżeli:
1) osoba sprawująca opiekę:
a) ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno - rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego,
b) podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innych tytułów,
c) ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego,
d) legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
2) osoba wymagająca opieki została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, w rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno - wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu;
3) na osobę wymagającą opieki inna osoba ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury;
4) członek rodziny osoby sprawującej opiekę ma ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego;
5) na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego lub prawo do świadczenia pielęgnacyjnego;
6) na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.
Jak wynika z ust. 2 art. 16a, świadczenie to przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2 ustawy, czyli przyznanie tego świadczenia ustawodawca uzależnił od spełnienia kryterium dochodowego.
Niesporne w sprawie były okoliczności dotyczące stanu zdrowia matki skarżącego, która legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności i wymaga opieki, a opiekę tą sprawuje skarżący, na którym niewątpliwie ciąży obowiązek alimentacyjny wobec matki. Ustalenie tych okoliczności pozwalało organom przejść do oceny przesłanki spełnienia kryterium dochodowego. Materiał dowodowy zgromadzony w kontrolowanym postępowaniu wskazuje, że dla obliczenia kryterium dochodowego należało uwzględnić dochód J. D. (osoba sprawująca opiekę) oraz rodziny osoby wymagającej opieki (L. D. i C. D.). Niezasadnie skarżący w toku postępowania administracyjnego domagał się obliczenia dochodu na członka rodziny w taki sposób, by przy obliczaniu dochodu dla potrzeb zasiłku specjalnego opiekuńczego z tytułu opieki nad matką nie uwzględniać dochodu ojca, a by przy obliczaniu dochodu dla potrzeb zasiłku specjalnego opiekuńczego z tytułu opieki nad ojcem nie uwzględniać dochodu matki. Ustawa o świadczeniach rodzinnych nie przewiduje takiego sposobu obliczania kryterium dochodowego, a więc organy prawidłowo uwzględniły dochody skarżącego oraz obojga jego rodziców. W rezultacie łączny dochód rodziny J. D. za 2011 r. wyniósł 35.858,32 zł, w tym dochód J. D. 0,00 zł, dochód L. D. – 18.932,50 zł i dochód C. D. – 16.925,82 zł. Zatem miesięczny dochód rodziny wyniósł 2.988,20 zł, co w przeliczeniu na jednego członka rodziny dało kwotę 996,07 zł. Nie ulega zatem wątpliwości, że w kontrolowanym postępowaniu została przekroczona kwota kryterium dochodowego wynosząca 623 zł. To zaś było wystarczającą podstawą do odmowy przyznania skarżącemu specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu opieki nad matką. Dlatego też nie mogły skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji zarzuty skargi dotyczące błędnego zbadania przez organy przesłanki rezygnacji przez skarżącego z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Gdyby bowiem nawet przyjąć, że skarżący zrezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad matką, to niespełnienie kryterium dochodowego również skutkowałoby odmową przyznania skarżącemu specjalnego zasiłku opiekuńczego. Wyjaśnić trzeba też, że zarzut skargi naruszenia konstytucyjnego prawa do ochrony praw nabytych nie jest zasadny, ponieważ przyznanie świadczenia w ramach pomocy społecznej nie oznacza, że ustawodawca nie ma możliwości zmiany zasad przyznawania tego świadczenia. Dlatego nie można przyjąć, że uprawnienie do danego świadczenia z pomocy społecznej jest nabywane w taki sposób, iż nie może być ono odebrane albo zmodyfikowane. Nie można natomiast podzielić oceny prawnej prezentowanej przez organy w niniejszej sprawie, iż w przypadku skarżącego nie została spełniona przesłanka rezygnacji z zatrudnienia. W znowelizowanej u.ś.r nie ma przepisu wykluczającego osobę bezrobotną z kręgu osób mogących skutecznie ubiegać się o uzyskanie specjalnego zasiłku opiekuńczego. Przepis art. 16a ust. 8 u.ś.r. zawiera przesłanki wyłączające prawo do omawianego świadczenia, wyliczając w sposób enumeratywny kategorie osób, którym zasiłek ten nie przysługuje. Katalog ten ma charakter zamknięty. Wśród osób pozbawionych z mocy ustawy świadczenia, o jakim mowa w art. 16a ust. 1, nie wymieniono bezrobotnego, zatem ustawodawca nie wykluczył tej kategorii osób z możliwości uzyskania omawianego świadczenia. Analogiczną treść zawiera też art. 17 ust. 5 u.ś.r. Również w tej regulacji, dotyczącej zasad przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego, status bezrobotnego nie został powołany przez ustawodawcę jako okoliczność wyłączająca uregulowane tym przepisem świadczenie. Obydwie te instytucje prawne zbliża do siebie fakt, że skuteczność starań o obydwa te świadczenia została powiązana z rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 1 i art. 16a ust. 1 u.ś.r.).
Uregulowanie zawarte w przepisie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "j" ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. nr 69, poz. 415 ze zm.), definiując pojęcie bezrobotnego, wskazuje, iż jest to osoba, która – przy spełnieniu innych warunków – nie pobiera na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania. W dotychczasowym orzecznictwie trafnie przyjmuje się, że treść art. 17 ust. 5 u.ś.r. nie stwarza podstaw do przyjęcia, że osoba bezrobotna nie może być traktowana na równi z osobą rezygnującą z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Przyznanie takiej osobie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego skutkuje natomiast w sferze stosunków zatrudnienia i bezrobocia, stanowiąc podstawę do wszczęcia przez organ zatrudnienia postępowania w przedmiocie pozbawienia jej statusu bezrobotnego wobec niespełnienia warunków przewidzianych w art. 33 ust. 4 pkt 1, w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 18 lipca 2013 r. sygn. akt IV SA/Wr 312/13). Status osoby bezrobotnej nie może eliminować takiej osoby z grona tych, którym przysługuje świadczenie pielęgnacyjne. Za taką wykładnią przemawia także art. 17 ust. 5 u.ś.r., który określa w jakich sytuacjach świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje. Ustawodawca nie wykluczył nim osób bezrobotnych (z prawem do zasiłku lub bez tego prawa). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku dnia 24 października 2008 r. sygn. akt I OSK 1758/07 trafnie wskazał, że gdyby ustawodawcy zależało na pozbawieniu osób bezrobotnych możliwości ubiegania się o świadczenia pielęgnacyjne, to z pewnością uczyniłby to w tym przepisie. Natomiast z samego faktu, że z grona osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego zostały wyeliminowane osoby z ustalonym prawem do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nie da się wyprowadzić wniosku, że również osobom bezrobotnym świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje. Podkreślono przy tym, że status bezrobotnego jest jedną z przesłanek do ustalenia prawa do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, których przyznanie dopiero pozbawia osobę prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Inna natomiast jest sytuacja, gdy określona osoba pobiera świadczenie pielęgnacyjne, co pozbawia ją statusu bezrobotnego. Oznacza to, że osoba zarejestrowana jako bezrobotna może ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., a dopiero fakt pobrania takiego świadczenia pozbawia ją statusu bezrobotnego. Uwagi powyższe zachowują swą aktualność także w stosunku do art. 16a u.ś.r., bowiem przesłanka rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej jest przesłanką przyznania zarówno świadczenia pielęgnacyjnego, jak i specjalnego zasiłku opiekuńczego. Powyższe nie może jednak wpłynąć na ocenę, że w przypadku skarżącego nie została spełniona jedna z dwóch, koniecznych przesłanek przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego, tj. nieprzekroczenie kryterium dochodowego. W tym zakresie ustawodawca nie przewidział żadnych wyjątków.
W związku z sytuacją, w jakiej znalazł się skarżący należy jednak zauważyć, że w dniu 15 maja 2014 r. weszła w życie ustawa z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. 2014.567), która określa warunki nabywania oraz zasady ustalania i wypłacania zasiłków dla opiekunów osobom, które utraciły prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z dniem 1 lipca 2013 r. w związku z wygaśnięciem z mocy prawa decyzji przyznającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Zatem w przypadku złożenia przez skarżącego stosownego wniosku organy pomocy społecznej obowiązane będą brać pod uwagę regulacje przewidziane tą ustawą.
Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób wymagający wyeliminowania jej z obrotu prawnego i oddalił skargę na podstawie art. 151 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło