III SA/Kr 1324/23
WyrokWSA w Krakowie2024-06-06
Skład orzekający: Tadeusz Kiełkowski, Janusz Kasprzycki, Ewelina Dziuban
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo oceniły sytuację skarżącego pod kątem przesłanek umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, uwzględniając jego sytuację dochodową, rodzinną i zdrowotną?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji nie przeprowadziły wystarczająco wnikliwej analizy sytuacji skarżącego, w szczególności jego stanu zdrowia i możliwości zarobkowych, co narusza przepisy postępowania administracyjnego (art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a.) i może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Brak szczegółowych ustaleń i argumentacji dotyczącej obiektywnych okoliczności uniemożliwiających skarżącemu wywiązanie się z obowiązku alimentacyjnego, a także nieuwzględnienie jego znacznego ubytku słuchu i dysfunkcji układu ruchowego, stanowiło podstawę do uchylenia decyzji.Stan faktyczny
Skarżący S. D. domagał się umorzenia należności alimentacyjnych z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami, które wyniosły ponad 23 tys. zł. Organ I instancji odmówił umorzenia, uznając, że sytuacja skarżącego, mimo trudności, nie uzasadnia zastosowania tej ulgi, zwłaszcza że jest on w wieku produkcyjnym i ma umiarkowany stopień niepełnosprawności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, podzielając argumentację o wyjątkowym charakterze umorzenia i braku przesłanek do jego zastosowania. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Andrychowa.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski Sędziowie Sędzia WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Asesor WSA Ewelina Dziuban Protokolant Specjalista Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi S. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 22 czerwca 2023 r. nr SKO.AI./4112/49/2023 w przedmiocie odmowy umorzenia należności alimentacyjnych z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji
Zaskarżoną przez S. D., zwanego dalej skarżącym, decyzją z dnia 22 czerwca 2023 r. znak: SKO.AL/4112/49/2023, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, działając na podstawie art. art. 30 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2023 r., poz. 581, zwanej dalej ustawą o pomocy osobom uprawnionym do alimentów) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., zwanej dalej w skrócie k.p.a.), utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Andrychowa z dnia 26 kwietnia 2023 r. znak: OPS.DŚR.ŚA.5001.03.10.2022.OD.JPPo odmowie umorzenia skarżącemu należności alimentacyjnych powstałych z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami za okres od 1 maja 2010 r. do 30 września 2022 r. w łącznej kwocie 23 742,57 zł.
Powyższa decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Decyzją z dnia 26 kwietnia 2023 r. znak: OPS.DŚR.ŚA.5001.03.10.2022.OD.JPPo Burmistrz Andrychowa odmówił skarżącemu umorzenia należności alimentacyjnych powstałych z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami za okres od 1 maja 2010 r. do 30 września 2022 r. w łącznej kwocie 23 742,57 zł.
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podał, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki umożliwiające umorzenie skarżącemu należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na warunkach określonych w art. 30 ust. 1 jak i również na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.
Organ stwierdził, że sytuacja skarżącego jest trudna, jednak nie w takim stopniu, który uzasadniałby zastosowanie najdalej idącej ulgi w spłacie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w postaci umorzenia tych należności. Dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy nie bez znaczenia jest okoliczność, iż skarżący jest osobą w wieku aktywności zawodowej i co prawda legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, niemniej jednak w ww. orzeczeniu wskazano, iż może pracować w warunkach pracy chronionej.
Na podstawie rodzinnego wywiadu środowiskowego organ ustalił, że dochód skarżącego wynosi 930,07 zł i składają się na niego: zasiłek stały w wysokości 439,64 zł miesięcznie; zasiłek celowy na zakup jednego posiłku dziennie w kwocie 154,07 zł oraz dodatek mieszkaniowy w wysokości 336,36 zł. Miesięczne wydatki skarżącego wynoszą 397,66 zł w tym: leki 86,00 zł, rachunek za prąd: 38,85 zł, opłaty za mieszkanie 254,00 zł oraz gaz 18,81 zł.
Organ wyjaśnił nadto, że umorzenie należności stanowi wyjątek od zasady obowiązku ich zwrotu, a zatem powinno mieć zastosowanie, o ile sytuacja zobowiązanego w sposób trwały i nie rokujący na przyszłość nie pozwala na wywiązanie się z niego i to z przyczyn obiektywnych (niezależnych od strony). Tymczasem w okolicznościach nin. sprawy sytuacja dochodowa skarżącego jest trudna, jednakże umorzenie zadłużenia prowadziłoby do przerzucenia obowiązku utrzymania jego dzieci na wszystkich podatników, co byłoby sprzeczne z interesem społecznym. Ponadto umorzenie należności powinno mieć miejsce tylko wówczas, gdy sytuacja dochodowa i rodzinna zobowiązanego w sposób trwały nie pozwala mu na wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył skarżący.
Opisaną na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy decyzje organu pierwszej instancji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie podało, że z przepisów art. 27 ust. 1 oraz 30 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów wynika, że ustawodawca zwolnił dłużnika alimentacyjnego z obowiązku zwrotu do budżetu państwa wypłaconych za niego alimentów jedynie w dwóch sytuacjach. W pierwszym z przypadków organ działa w sytuacji związania, gdyż regulacja art. 30 ust. 1 ww. ustawy w sposób ścisły wskazuje na okoliczności pozwalające na zastosowanie instytucji umorzenia obowiązku zwrotu. W drugim natomiast przypadku, uregulowanym w art. 30 ust. 2 ww. ustawy decyzja wydawana w przedmiocie umorzenia należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego ma charakter uznaniowy. Przy czym podkreślenia wymaga, że uznaniowy charakter decyzji nie oznacza dowolności organu w podejmowaniu decyzji. W celu wydania bowiem prawidłowego rozstrzygnięcia, mieszczącego się w ramach uznania administracyjnego organ obowiązany jest szczegółowo zbadać stan faktyczny sprawy, ocenić zgromadzony materiał dowodowy, w tym przedstawione stanowisko Strony, a następnie przedstawić tok rozumowania w uzasadnieniu decyzji.
Kolegium podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji, iż umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego ma charakter wyjątkowy i zachodzi jedynie wówczas, gdy na skutek obiektywnych okoliczności sytuacja dotycząca rodziny uniemożliwia zobowiązanemu wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku zwrotu świadczeń wypłaconych w ramach funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej. Zgodził się również z zaprezentowaną w decyzji organu I instancji argumentacją, co do tego, że stan zdrowia skarżącego nie stanowi sam w sobie przesłanki, która umożliwiłaby umorzenie należności z tytułu świadczeń nienależnie wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej. Tym bardziej, że skarżący jest osobą w wieku aktywności zawodowej i co prawda legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, niemniej jednak jak wynika z jego treści w sytuacji skarżącego możliwa jest praca w warunkach pracy chronionej. Ustalono, że dochód skarżącego to ok. 930,07 zł miesięcznie, zaś jego miesięczne wydatki wynoszą 397,66 zł.
Zdaniem Kolegium mimo, że wskazane dochody są stosunkowo niskie, nie sposób pominąć pozostałych okoliczności z których wynika, że wiek skarżącego ani jego schorzenia nie są czynnikami eliminującymi go całkowicie z rynku pracy. Prawidłowe jest więc stanowisko organu pierwszej I instancji, że sytuacja dochodowa skarżącego, choć obiektywnie jest trudna, nie pozwala na jego uprzywilejowane potraktowanie i zastosowanie najdalej idącej ulgi w spłacie zadłużenia.
Kolegium podkreśliło również, że środki budżetowe przeznaczone na świadczenia alimentacyjne w gminach stanowią środki publiczne. Społeczeństwo i jego obywatele powinni mieć pewność, że organy Państwa dbają o wykorzystywanie środków publicznych w sposób zgodny z ich przeznaczeniem. W przypadku umorzenia środków wydatkowanych z budżetu Państwa, gdy nie zachodzi wyjątkowa sytuacja, organ mógłby narazić się na zarzut marnotrawienia środków publicznych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów:
- art. 7 w zw. Z art. 77 § k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w całości materiału dowodowego,
- art. 30 ust. 1 pkt. 1, 2, 3, ust. 2 oraz ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, poprzez uznanie, iż sytuacja dochodowa i życiowa dłużnika nie uprawnia go do umorzenia wobec niego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ja decyzji organu pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi.
Na rozprawie w dniu 6 czerwca 2024 r. pełnomocnik skarżącego z urzędu zwrócił uwagę w kontekście art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, na okoliczności, że skarżący jest osobą schorowaną, żyje w ubóstwie. Pomagają mu sąsiedzi, a widoki i rokowania na przyszłość są złe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) zaskarżonego aktu (odpowiednio decyzji, postanowienia) z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę kontrolowanych w niniejszej sprawie decyzji stanowił przepis art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2023 r., poz. 1993 ze zm., zwanej dalej ustawą o pomocy osobom uprawnionym do alimentów), zgodnie z którym organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną.
W preambule do ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, ustawodawca podkreślił, że dostarczenie środków utrzymania osobom, które nie są w stanie samodzielnie zaspokoić swoich potrzeb, a w szczególności dzieciom, jest w pierwszej kolejności obowiązkiem członków ich rodziny wskazanych w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym, a wspieranie osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej z powodu niemożności wyegzekwowania alimentów należy łączyć z działaniami zmierzającymi do zwiększenia odpowiedzialności osób zobowiązanych do alimentacji.
Uwzględniając powyższe trzeba mieć na uwadze, że przewidziana w art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów możność udzielenia, na wniosek dłużnika alimentacyjnego, ulgi w spłacie należności wypłaconych tytułem świadczeń alimentacyjnych, stanowi wyjątek od zasady zawartej w art. 27 ust. 1 ustawy, który przewiduje obowiązek zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego z odsetkami, ma więc charakter wyjątkowy i możliwe jest jedynie wówczas, gdy na skutek obiektywnych okoliczności sytuacja dochodowa i rodzinna uniemożliwiała i uniemożliwia zobowiązanemu wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku i zwrotu należności. Ponadto, badając czy okoliczności faktyczne sprawy mogą stanowić przesłanki umorzenia należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego należy mieć na względzie charakter zobowiązań alimentacyjnych, które zgodnie z postanowieniami art. 133 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w przypadku rodziców w stosunku do ich dzieci mają charakter obligatoryjny (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 5 sierpnia 2010 r., sygn. akt IV SA/Po 119/10, Lex nr 737864, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 6 października 2015 r., sygn. akt II SA/Bk 461/15, wyrok WSA w Kielcach z dnia 14 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Ke 294/23 - wszystkie przywołane orzeczenia dostępne na www.cboisa.nsa.gov.pl).
W art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów przewidziano uprawnienie dla właściwego organu administracji do umorzenia należności alimentacyjnych. Rozstrzygnięcie w tym przedmiocie ma charakter uznaniowy i uzależnione jest od stwierdzenia występowania szczególnych okoliczności. Taki charakter decyzji oznacza, że umorzenie należności dłużnika, nie jest obligatoryjne nawet w przypadku, gdy zostaną spełnione wszystkie przesłanki warunkujące udzielenie takiej pomocy. Ustawodawca swobodnemu uznaniu właściwego organu pozostawił bowiem odmowę lub uwzględnienie wniosku dłużnika alimentacyjnego. Zatem przy działaniu w ramach uznania administracyjnego organ administracji ma prawo wyboru rozstrzygnięcia sprawy, co nie oznacza, że rozstrzygnięcie takie może nosić cechy dowolności. Zakres swobody działania organu administracyjnego wynika z przepisu prawa materialnego, jakim jest art. 30 ust. 2 ustawy, a ograniczony jest ogólnymi regułami postępowania administracyjnego, określonymi w przepisach Kodeksu postepowania administracyjnego. Stąd, aby uznać podjętą na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów decyzję za zgodną z przepisami prawa, jej wydanie musi zostać poprzedzone zgromadzeniem materiału dowodowego pozwalającego na ustalenie okoliczności istotnych dla sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego; Dz. U. z 2024 r., poz. 752, zwanej dalej w skrócie – k.p.a.), a następnie wszechstronnym i wnikliwym rozważeniem zebranych dowodów (art. 80 k.p.a.) przez pryzmat ustalenia sytuacji zdrowotnej, dochodowej i rodzinnej wnioskodawcy, a następnie oceny tych okoliczności z punktu widzenia zasadności zastosowania ulgi w spłacie należności w postaci umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości, o co zwrócił się w tej sprawie skarżący.
Rolą sądu administracyjnego, kontrolującego zgodność z prawem wydanej decyzji, jest zaś sprawdzenie prawidłowości wnioskowania organu administracji stwierdzającego, że w danej sytuacji faktycznej nie było możliwe lub celowe uwzględnienie wniosku o udzielenie ulgi w spłacie należności alimentacyjnych, lub że udzielenie takiej ulgi było zasadne. Wywody organu w tym zakresie muszą być wewnętrznie spójne, a także zgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego.
Przesłankami umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego z tytułu wypłaconych uprawnionym świadczeń z funduszu alimentacyjnego może być jego sytuacja dochodowa i rodzinna, które obiektywnie uniemożliwiały i uniemożliwiają wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego.
W orzecznictwie sądów administracyjnych, uwzględniając przepisy Kodeksu rodzinnego i alimentacyjnego, wypracowano jednolite stanowisko odnośnie sposobu interpretacji przepisu art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. jako wyjątku od zasady z art. 27 ust. 1 tej ustawy, przewidującej obowiązek zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego organowi właściwemu wierzyciela kwot wypłaconych zastępczo za dłużnika na rzecz osób uprawnionych do alimentów łącznie z ustawowymi odsetkami. Ten regres jest jednym z elementów systemu dyscyplinującego dłużników alimentacyjnych do uregulowania swoich zobowiązań i w ten sposób nawiązuje do treści preambuły ustawy alimentacyjnej o zwiększaniu odpowiedzialności osób zobowiązanych do alimentacji. Państwo nie przejmuje zatem ciążącego na osobach zobowiązanych do alimentacji obowiązku, lecz wykonuje swoją powinność pomocy osobom ubogim (zob.: wyrok TK z dnia 23 listopada 2010 r., sygn. K 5/10, OTK-A2010/9/106; wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2022 r., sygn. I OSK 807/20). Innymi słowy, umorzenie należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego jest wyjątkiem podlegającym ścisłej a nie rozszerzającej interpretacji. Zastosować je można wyłącznie wówczas, gdy na skutek obiektywnych okoliczności (niezależnych od dłużnika alimentacyjnego) jego sytuacja dochodowa i rodzinna uniemożliwia wywiązanie się z obowiązku alimentacyjnego. Ponadto sytuacja wnioskującego o udzielnie ulgi na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów powinna być także oceniana na tle sytuacji innych dłużników alimentacyjnych, a nie całego społeczeństwa (por. np. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2022 r., sygn. I OSK 807/20, wyrok NSA z dnia 24 listopada 2022 r., sygn. akt I OSK 1851/20).
W rozpoznawanej sprawie zabrakło w świetle obowiązków wynikających z artykułów 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. takiego, zdaniem Sądu, uzasadnienia podjętego przez orzekające organy obydwu instancji stanowiska, z którego by wynikało, że rzeczywiście sytuacja skarżącego nie jest nadzwyczajna i wyjątkowa na tle porównywalnych typowych sytuacji rodzinnych i dochodowych, w jakich z reguły znajdują się dłużnicy alimentacyjni. Istotnie, jak trafnie argumentują organy w tej grupie porównawczej nie brakuje osób dotkniętych licznymi chorobami, niemających stałych dochodów lub niemogących podjąć pracy z powodu podeszłego wieku lub nawet stwierdzenia niepełnosprawności w stopniu znacznym, czy też osób mających na swoim utrzymaniu inne osoby. Istotnie zastosowanie instytucji z art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów może mieć miejsce tylko wówczas, gdy sytuacja dochodowa i rodzinna, jak podkreśliły organy, nie pozwala dłużnikowi na wywiązanie się z obowiązku alimentacyjnego.
Zabrakło jednak w ocenie Sądu ustaleń oraz przedstawienia i argumentacji faktycznej i prawnej w tym względzie, że po stronie skarżącego brak jest rzeczywiście obiektywnych okoliczności uniemożliwiających spełnienie przez niego ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego.
Zasadnie podkreśla w wyroku z dnia 3 listopada 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 1001/23 WSA w Gliwicach, że sytuacja dochodowa, o której mowa w art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów jest pojęciem szerszym, niż pojęcie dochodu, o którym mowa w art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodzić się więc należy z Tamtejszy Sądem, że przy ocenie sytuacji dochodowej należy mieć więc na uwadze nie tylko sam dochód aktualnie uzyskiwany, lecz również - dochód możliwy do uzyskania w bliższej określonej przyszłości.
Mając to na uwadze wątpliwości budzi zatem stanowisko organów, że sytuacja skarżącego jest trudna, jednak nie w takim stopniu, który uzasadniałby zastosowanie najdalej idącej ulgi w spłacie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w postaci umorzenia tych należności. Dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy nie bez znaczenia jest okoliczność, jak podniosły organy, iż skarżący jest osobą w wieku aktywności zawodowej i co prawda legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, niemniej jednak w ww. orzeczeniu wskazano, iż może pracować w warunkach pracy chronionej.
Zwłaszcza w odniesieniu do tego ostatniego stwierdzenia podnieść należy, że kompletnie i bez wnikliwości organy pominęły okoliczności związane z tym, iż skarżący jest osobą, jak oświadczył na rozprawie w dniu 6 marca 2024 r., z ponad 80 % ubytkiem słuchu (vide także: zaświadczenie lekarskie z dnia 6 grudnia 2023 r.), posiadającą orzeczenie orzecznika ZUS, które co prawda zostało wydane w dniu 3 października 2023 r. nr [...], niemniej jednak nie można go pominąć w ocenie prawidłowości ustalenia sytuacji zdrowotnej skarżącego i jego możliwości spłaty w przyszłości przedmiotowego zadłużenia, że jest osobą o trwałej, całkowitej niezdolności do pracy. Zwrócić należy uwagę też na to, że już w trakcie przedmiotowego postępowania administracyjnego skarżący przedkładał do akt dokumentację medyczną, lecz organy nie dość wnikliwie ją oceniły. Oczywiście mają racje organy, że w grupie porównawczej dłużników alimentacyjnych nie brakuje rzeczywiście osób dotkniętych licznymi chorobami, niemających stałych dochodów
lub niemogących podjąć pracy z powodu podeszłego wieku lub nawet stwierdzenia niepełnosprawności w stopniu znacznym, ale nie można okoliczności tych traktować pobieżnie w szczególności w kontekście możliwości pracy i co za tym idzie realnej spłaty powstałego zadłużenia.
W tym więc zakresie, zabrakło i ustaleń i stanowiska orzekających organów, jak wskazane okoliczności mają się do uwzględniania słusznego interesu obywatela w konflikcie z interesem publicznym w realizacji osiągnięcia prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.). W związku z tym, czy z pewnością nie mamy do czynienia z sytuacją wyjątkową odznaczającą się od innych dłużników alimentacyjnych, nie negując przy tym i nie zapominając o konieczności realizacji obowiązków alimentacyjnych wobec dzieci skarżącego. Operacja jedynie na liczbach, tj. wielkości uzyskiwanego dochodu skarżącego oraz zadłużenia z tytułu wypłaconych świadczeń alimentacyjnych z funduszu i podania określonych kwot wydatków, bez wnikliwej analizy i wielkości zasądzonych alimentów, rzeczywistych wydatków skarżącego, zwłaszcza tych związanych z jego funkcjonowaniem, nie jest w ocenie Sądu wystarczająca i wymagała pogłębionej analizy sytuacji dochodowej, w szczególności z uwzględnieniem właśnie kwestii zdolności i możliwości spłaty powstałego zadłużenia alimentacyjnego z dochodu możliwego do uzyskania w bliższej określonej przyszłości, biorąc pod uwagę tak znaczny ubytek słuchu i dysfunkcję układu ruchowego skarżącego. Tego w dostateczny sposób organy nie uczyniły.
Wobec powyższego Sąd uznał, że w niniejszym przypadku doszło do naruszenia przepisów postępowania - artykułów: 7, art. 77 § 1 i 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. - w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy w kontekście przesłanek zastosowania instytucji z art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, co wypełnia przesłankę z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. uzasadniającą uchylenie kontrolowanych decyzji, zapadłych przedwcześnie.
Skarga musiała więc wywrzeć zamierzony skutek.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło