III SA/Kr 1368/17
WyrokWSA w Krakowie2018-08-21
Skład orzekający: Maria Zawadzka, Krystyna Kutzner, Barbara Pasternak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, uwzględniając skargę w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 PPSA, może wydać decyzję merytorycznie inną niż żądanie skarżącego, czy też jest związany zakresem żądania strony?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, uwzględniając skargę w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 PPSA, jest związany zakresem żądania strony i musi wydać decyzję zgodną z jej oczekiwaniami. Nie może wydać decyzji merytorycznie innej niż żądanie skarżącego, nawet jeśli dostrzega błędy w poprzednim postępowaniu. Celem autokontroli jest naprawienie błędu i załatwienie sprawy zgodnie z wolą strony, a nie merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy wbrew jej intencjom.Stan faktyczny
Skarżący A. M. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymującą w mocy decyzję Starosty o utracie dobrej reputacji przedsiębiorcy. Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności decyzji SKO, zarzucając jej wydanie bez podstawy prawnej. SKO, działając w trybie autokontroli (art. 54 § 3 PPSA), uchyliło własną decyzję oraz decyzję organu I instancji i orzekło merytorycznie o utracie dobrej reputacji przez skarżącego. Skarżący złożył kolejną skargę do WSA, zarzucając SKO naruszenie art. 54 § 3 PPSA poprzez wydanie decyzji kasatoryjno-reformatoryjnej w sytuacji, gdy wniosek skargi dotyczył stwierdzenia nieważności, a organ jest związany granicami skargi.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 września 2017 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Barbara Pasternak (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 września 2017 r. nr [...] w przedmiocie utraty dobrej reputacji przedsiębiorcy I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. nakazuje ściągnąć od skarżącego A. M. kwotę 200 ( dwieście) złotych tytułem wpisu od skargi, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego A. M. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia 24 maja 2017 r. ([...] ) na podstawie art. 6 ust. 1 lit. a) i art. 2 lit a) Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającego dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz. Urz. UE L 300 z 14.11.2009 r. str. 51 ze zm.), art. 7 d ust. 1 pkt 1 oraz ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016 r., poz. 1907 ze zm.) Starosta orzekł, że utrata dobrej reputacji A. M. będącego zarówno przedsiębiorcą jak i pełniącym funkcję zarządzającego transportem w przedsiębiorstwie [...] "[...]" A. M. z siedzibą K. [...], prowadzącego działalność w zakresie przewozu osób na podstawie licencji nr [...] wydanej w dniu 20 lipca 2005 r. oraz świadectwa kwalifikacji zawodowych w krajowym drogowym przewozie osób nr [...] stanowi proporcjonalna reakcję za nałożone sankcje, o których mowa w art. 7 d ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.
Decyzją z dnia 11 lipca 2017 r. ([...]) na podstawie art. 138 §1 pkt 1 kpa, art. 7 d ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016 r., poz. 1907 ze zm.), art. 5 ust. 9 ustawy z dnia 5 kwietnia 2013 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz ustawy o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2013 r., poz. 567), art. 6 ust. 1 lit. a i ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającego dyrektywę rady 96/26/WE oraz art. 2 i 17 ust.1 Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Na powyższe rozstrzygnięcie A. M. (dalej skarżący) złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając decyzji naruszenie przepisu art. 156 §1 pkt 2 kpa poprzez wydanie decyzji bez podstawy prawnej w zakresie powołania jako podstawy decyzji art. 7 d ust. 1i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016 r., poz. 1935) oraz powołania art. 5 ust. 9 ustawy z dnia 5 kwietnia 2013 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz ustawy z dnia 5 kwietnia 2013 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz ustawy o czasie pracy kierowców, który to przepis istnieje, niemniej jego norma nie może być podstawą rozstrzygnięcia niniejszej decyzji.
W związku z powyższym skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności ww. decyzji w całości oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
Decyzją z dnia 6 września 2017 r. ([...]) na podstawie art. 54§3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1367) Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...]. Uwzględniło w całości skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 lipca 2017 r.; 2. Uchyliło w całości decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 lipca 2017 r. ([...]) oraz poprzedzająca ja decyzję Starosty z dnia 24 maja 2017 r. ([...]); 3. Stwierdziło utratę dobrej reputacji przez skarżącego będącego przedsiębiorcą i pełniącego funkcję zarządzającego transportem w [...] "[...]" A. M. z/s w K. prowadzącego działalność gospodarczą w zakresie przewozu osób na podstawie licencji nr [...] wydanej w dniu 20 lipca 2005 r.
Organ odwoławczy podał, że skarżący jest przedsiębiorcą i pełni funkcję zarządzającego transportem w Przedsiębiorstwie [...] "[...]" A. M. z/s w miejscowości K. [...]. Strona prowadzi działalność gospodarczą w zakresie przewozu osób na podstawie licencji nr [...] wydanej w dniu 20 lipca 2005r. Ponadto ustalono, iż wyrokiem Sądu Rejonowego w M. z dnia 16 stycznia 2017r. sygn. akt [...] skazano A. M. za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji tj. za czyn z art. 178a § 1 kk. Wyrok stał się prawomocny z dniem 24 stycznia 2017 r. Przestępstwo z art. 178a § 1 kk jest przestępstwem przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Z uzasadnienia wyroku wynika, że skarżący prowadził autobus marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] po drodze publicznej będąc w stanie nietrzeźwości, przy stwierdzonej zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu w wysokości 0,38mg/l ( l badanie) i 0,48 mg/l ( II badanie).
W związku z popełnieniem przez skarżącego przestępstwa z art. 178 § 1k.k. utracił on dobrą reputację, która jest wymagana do zarządzania transportem. W tej sytuacji należało, w oparciu o art. 7d ust 2 ustawy o transporcie drogowym orzec o utracie dobrej reputacji przez A. M.
Decyzja Kolegium z dnia 11 lipca 201 7r. oraz poprzedzająca ją decyzja organu l instancji wydane zostały w oparciu o przepisy ustawy w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją ustawy o transporcie drogowym, jednakże decyzje te nie zostały wydane bez podstawy prawnej. Zarówno bowiem pod rządami przepisów sprzed nowelizacji art. 7d ustawy o transporcie drogowym dokonanej ustawą z dnia 4 listopada 2016 r. jak i przepisów w nowym brzmieniu, dla prowadzenia działalności transportowej konieczne jest posiadanie dobrej reputacji. W sytuacji popełnienia przestępstwa naruszającego przepisy wspólnotowe w tym przepisy prawa o ruchu drogowym, wszczynane jest względem przedsiębiorcy postępowanie, mające na celu stwierdzenie czy spełnia on wymóg dobrej reputacji. Tak więc kwestia posiadania dobrej reputacji przez przedsiębiorcę wykonującego transport drogowy oraz pozbawienie go tego przymiotu w sytuacji popełnienia przestępstwa były określone w ustawie o transporcie drogowym także przed nowelizacją ustawy z dnia 4 listopada 2016 r.
Przesłanka zawarta w art. 156 § 1 pkt 2 kpa tj., wydanie decyzji bez podstawy prawnej oznacza "brak zaktualizowanej normy uprawniającej do decyzyjnej konkretyzacji prawa (normy kompetencyjnej), stanowiącej element konstytutywny stosunku administracyjnoprawnego i zarazem sprawy administracyjnej. Z powyższym ujęciem omawianej przyczyny nieważności korespondują wskazywane w piśmiennictwie typowe przypadki, w których ona występuje. Zalicza się do nich: wydanie decyzji poza sferą stosunków regulowanych prawem powszechnie obowiązującym; wydanie decyzji w sferze regulowanej przepisami prawa cywilnego; wydanie decyzji na podstawie przepisów prawa niemających charakteru powszechnie obowiązującego; wydanie decyzji w sytuacji, gdy konkretyzacja odnośnych uprawnień i obowiązków nastąpiła z mocy prawa lub powinna nastąpić za pomocą innej czynności konwencjonalnej (zob. M. Jaśkowska (w:) A. Wróbel, M. Jaśkowska, Kodeks..., s. 977-979; A. Matan (w:) G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan, Kodeks., t. 2, s. 346-348; E. Śladkowska, Wydanie decyzji..., s. 176-181 oraz powołane tam literatura i orzecznictwo. Jednocześnie zwraca się uwagę, że "decyzja nie może być uznana za wydaną bez podstawy prawnej tylko z tego powodu, że w swej treści tej podstawy - obiektywnie istniejącej -nie określa w ogóle albo określa ją w sposób błędny, niepełny czy też ogólnikowy. W takim bowiem przypadku zachodzi jedynie wada formy decyzji z racji naruszenia art. 107 § 1 (por. J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks., s. 661; Z. Janowicz, Kodeks..., s. 424; H. Poleszak, Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej w postępowaniu przed NSA, NP 1984, nr 1, s. 23-24). Zdaniem E. Śladkowskiej (Wydanie decyzji..., s. 172), taka wada powinna być usunięta w drodze sprostowania decyzji (art. 113 § 1)." - cyt. za: Hanna Knysiak-Molczyk (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz.
Zatem błędny jest pogląd strony skarżącej, iż brak "wskazania właściwych przepisów prawa materialnego regulujących kwestie posiadania dobrej reputacji w transporcie drogowym" przesądza o wydaniu decyzji bez podstawy prawnej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Jednoznacznie z przedstawionych wyżej poglądów licznych przedstawicieli doktryny wynika, że brak podstawy prawnej nie oznacza sytuacji niepowołania lub błędnego powołania tej podstawy. Brak podstawy prawnej oznacza sytuacje, w której nie występuje możliwość działania przez organ administracji w określonej przepisami formie prawnej.
Na powyższe rozstrzygnięcie A. M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie przepisów:
-art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. polegającego na niewyłączeniu od udziału w postępowaniu pracownika organu W. Ł.;
- art. 54 § 3 p.p.s.a. – poprzez jego błędne zastosowanie i wydanie decyzji kasatoryjno-reformatoryjnej w sytuacji w której wniosek skargi dążył do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, a organ jest związany granicami skargi.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie od organu za rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2017. 2188 ze zm.), sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2017.1369 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia według powyższych kryteriów Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydana na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a., tj. w trybie tzw. autokontroli. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W przypadku skargi na decyzję, uwzględniając skargę w całości, organ uchyla zaskarżoną decyzję i wydaje nową decyzję. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio.
Treść art. 54 § 3 p.p.s.a. nie budzi wątpliwości. Wynika z niego jednoznacznie, że organ jest uprawniony zastosować ten przepis tylko w takiej sytuacji, w której uwzględnia skargę w całości, zatem wyłącznie wówczas, kiedy zgadza się w pełni ze stanowiskiem skarżącego zaprezentowanym w skardze. W konsekwencji prawidłowe zastosowanie art. 54 § 3 p.p.s.a. może prowadzić wyłącznie do wydania przez organ rozstrzygnięcia zgodnego dokładnie z oczekiwaniami skarżącego. Z wykładni art. 54 § 3 p.p.s.a. wynika, że organ wydając decyzję w trybie autokontroli, uwzględnia skargę, tj. orzeka zgodnie z żądaniem strony, która tą skargę złożyła. Organ decyzji takiej nie może zatem wydać z urzędu, ani też orzec niezgodnie z intencją skarżącego. Przez uwzględnienie skargi w całości należy rozumieć doprowadzenie do stanu, w którym istota sprawy zostaje rozstrzygnięta ostatecznie, zgodnie z oczekiwaniem strony wynikającym z jej skargi skierowanej do sądu, przy czym oczekiwania strony co do załatwienia (zakończenia) sprawy, należy odnosić do meritum sprawy, a nie do formalnej kwestii brzmienia rozstrzygnięcia. Podkreślić też należy, że nie jest dopuszczalne wykorzystanie mechanizmu autokontroli do sanacji błędów popełnionych w ramach prowadzonego przez organ postępowania, jeżeli nie prowadzi to jednocześnie do orzeczenia zgodnie z interesem osoby składającej skargę (tak m.in. WSA w Krakowie w wyrokach z dnia 21 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 19/14, Lex nr 1520026 i z dnia 11 października 2012 r. II SA/Kr 934/12 Lex nr 12355300, WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 20 grudnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 1034/17, Lex nr 2436459). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 25 października 2011 r. II GSK 2108/11 (Lex nr 984626), celem autokontroli jest umożliwienie organom administracji publicznej ponownej weryfikacji własnego działania (lub braku działania) bez konieczności angażowania sądu administracyjnego w ocenę jego zgodności z prawem. Autokontrola prowadzi w związku z tym do szybszego załatwienia sprawy i to zgodnie z żądaniem skarżącego, a zatem służy realizacji zasady szybkości postępowania wyrażonej w art. 7 p.p.s.a.
Kontrola zaskarżonego rozstrzygnięcia z uwzględnieniem powyższych zasad doprowadziła do stwierdzenia przez Sąd, że zasady te zostały przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszone w sposób dający podstawę do wyeliminowania go z obrotu prawnego. Jak bowiem wynika z treści wniesionej przez skarżącego skargi na decyzję SKO z dnia 11 lipca 2017 r., skarżący domagał się stwierdzenia jej nieważności. Jednakże wydając decyzję w trybie autokontroli SKO orzekło wbrew żądaniu skargi i wbrew intencjom skarżącego. Wydało bowiem decyzję kasatoryjno – reformatoryjną, niezgodną z treścią i żądaniem skargi. Wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 11 lipca 2017 r., SKO.TS./4123/2/2017, utrzymującej w mocy decyzję Starosty z dnia 24 maja 2017 r., KT-KP.7250.4.2017 skarżący zarzucił, że SKO zastosowało w sprawie nieobowiązujące przepisy, tj. art. 7d ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U.2016.1907 ze zm.), które zostały uchylone ustawą z dnia 4 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym (Dz.U. 2016.1935), która weszła w życie 15 grudnia 2016 r., a nadto, że przywołało art. 5 ust. 9 ustawy z dnia 5 kwietnia 2013 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy o czasie pracy kierowców (Dz.U.2013.567), który nie mógł być podstawą rozstrzygnięcia. Intencją skarżącego było więc wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji orzekającej, że utrata dobrej reputacji skarżącego, stanowi proporcjonalną reakcję za nałożone sankcje, o których mowa w art. 7d ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym" poprzez uznanie, że decyzja ta została wydana bez podstawy prawnej, tj. na mocy art. 156 § 1 pkt. 2 kpa. Tymczasem, SKO zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia 6 września 2017 r. uchyliło decyzję własną z dnia 11 lipca 2017 r. i poprzedzającą ją decyzję Starosty, oraz orzekło merytorycznie - stwierdziło utratę dobrej reputacji przez skarżącego będącego przedsiębiorcą (....). Kolegium wydając zaskarżoną decyzję nie uwzględniło więc skargi. Zestawienie treści stanowiska skarżącego wyrażonego w skardze na decyzję SKO z dnia 11 lipca 2017 r. z treścią zaskarżonej decyzji niewątpliwie prowadzi do wniosku, że organ nie uwzględnił skargi, pomimo że powołał się na instytucję autokontroli. W następstwie tego, rozstrzygnięcie przyjęte przez organ w zaskarżonej decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności treścią art. 54 § 3 p.p.s.a., który jednoznacznie uprawnia organ do stosowania instytucji autokontroli tylko w celu uwzględnienia stanowiska skarżącego w całości. Kolegium skorzystało natomiast z instytucji autokontroli aby naprawić swój błąd polegający na zastosowaniu przepisu art. 7d ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 4 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym i wydania decyzji i orzekło merytorycznie zgodnie z brzmieniem przepisu na dzień wydania decyzji autokontrolnej. Nie leży w kompetencji Sądu orzekającego w niniejszej sprawie kontrola decyzji SKO z dnia 11 lipca 2017 r. i ustalanie, czy decyzja ta była dotknięta wadą nieważności, czy też nie. Jednakże mając na uwadze treść uzasadnienia decyzji będącej przedmiotem kontroli Sadu w niniejszej sprawie należy stwierdzić, że uzasadnienie to odnosi się w całości do błędu popełnionego przez organy przy orzekaniu w sprawie zakończonej decyzją z 11 lipca 2017 r. a błąd ten dotyczył powołania w podstawie prawnej nieodpowiednich przepisów. Stoi to w sprzeczności z instytucją uregulowaną przepisem art. 54 § 3 p.p.s.a. Wydano bowiem orzeczenie niezgodne z żądaniem skargi i z intencją skarżącego wynikającą niezbicie z treści skargi wniesionej na ww. decyzję.
Nie znalazł natomiast uzasadnienia zarzut skargi dotyczący wydania zaskarżonej decyzji z udziałem pracownika organu, który brał udział w wydaniu decyzji SKO z dnia 11 lipca 2017 r. Art. 24 § 1 pkt. 5 kpa wyłącza pracownika z udziału w postępowaniu odwoławczym, jeżeli uczestniczył uprzednio w postępowaniu przed organem I instancji, w którym wydano zaskarżoną odwołaniem decyzję oraz wyłącza pracownika z udziału w postępowaniu wywołanym wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127 § 3 k.p.a.), jeżeli uczestniczył uprzednio w postępowaniu, w którym w pierwszej instancji wydana została decyzja przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze. Przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. przesłankę wyłączenia pracownika organu wiąże się zatem bezpośrednio z wniesieniem środka zaskarżenia, co oznacza, że osoba wydająca decyzję w I instancji nie może rozpoznać środka zaskarżenia od decyzji, w której wydaniu brała udział. Celem wyłączenia pracownika i członka organu kolegialnego jest ochrona istoty dwuinstancyjności, zapewnienie bezstronności przy dwukrotnym rozpatrzeniu sprawy. Natomiast instytucja autokontroli unormowana została w art. 54 § 3 p.p.s.a. i dotyczy decyzji ostatecznych. Instytucja autokontroli może być uruchomiona wyłącznie w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego i jest instytucją prawną, z której organ może ale nie musi skorzystać. Ta instytucja prawna została wprowadzona po to, aby organ administracji publicznej, który wydał zaskarżony akt, mógł "naprawić swój błąd". Jeśli po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego organ, który wydał zaskarżony akt, dostrzeże wady zaskarżonego rozstrzygnięcia, to wówczas może skorzystać z instytucji autokontroli, pod warunkiem jednakże, że uwzględnia skargę w całości. Należy więc przyjąć, że przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. znajduje zastosowanie w toku postępowania administracyjnego i dotyczy sytuacji, kiedy organ administracji publicznej jest zobowiązany do określonego działania - w przypadku spraw załatwianych w drodze decyzji administracyjnych (postanowienia) do rozpatrzenia sprawy na skutek wniesionego odwołania (zażalenia) lub wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. nie ma natomiast zastosowania do instytucji autokontroli unormowanej w art. 54 § 3 p.p.s.a. Stanowisko powyższe, akceptowane w całości przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie wyrażone zostało w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 836/15 (Lex nr 2281142).
Reasumując, należało uznać, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, a to art. 54 § 3 p.p.s.a. W związku z powyższym na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. orzeczono jak w pkt. I sentencji.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto stosownie do art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. (pkt III wyroku). Na koszty te składają się wpis w wysokości 200 zł, oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego będącego adwokatem ustalone na kwotę 480 zł.
Odnośnie natomiast do pkt. II wyroku Sąd postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2018 r. uwzględnił zażalenie pełnomocnika skarżącego z dnia 23 sierpnia 2018 r. i uchylił powyższe postanowienie na podstawie art. 195 § 2 w zw. z art. 223 § 2 i art. 227 § 2 i 209 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło