III SA/Kr 1382/17

|Sygn. akt III SA/Kr 1382/17 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 września 2018 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Krystyna Kutzner, Sędziowie: WSA Bożenna Blitek (spr.), WSA Ewa Michna, Protokolant: Tomasz Famulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2018 r., sprawy ze skargi S. M. na decyzję Wojewody z dnia 24 sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - na rzecz adwokata B. C. kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Decyzją z dnia [...] 2017 r. nr [...] Wójt Gminy wymeldował S. M. z miejsca pobytu stałego z budynku nr [...] w miejscowości L, gm. L. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że w związku z uprawomocnieniem się wyroku Sądu Rejonowego z dnia 27 marca 2013 r. sygn. akt [...] o eksmisji S. M. utracił prawo do pobytu na terenie posesji nr [...] w L. Ponadto z treści wniosku I. M., T. M., M. K., R. K. oraz R. K. o wymeldowanie wynika, że od września 2016 r. S. M., zabierając uprzednio dobrowolnie swoje rzeczy osobiste i przyjmując lokal socjalny w C nr [...] od Gminy L, nie przebywa już w L nr [...]. Organ I instancji podał, że wykonanie wyroku sygn. akt [...] zostało wprawdzie zawieszone do dnia złożenia S. M. przez Gminę L oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego, jednak od dnia 5 września 2016 r. posiada on umowę podnajmu lokalu socjalnego, wobec czego stało się możliwym wykonanie wyroku o eksmisji przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym, który w dniu 12 września 2017 r. dokonał eksmisji S. M. Organ I instancji podał również, że w dniu 7 lutego 2017 r. S. M. oświadczył, że przybudówkę budynku nr [...] w L opuścił w dniu 12 września 2016 r. w wyniku przeprowadzonych czynności komornika w związku z wyrokiem eksmisji. S. M. oświadczył także, że zabrał ze sobą swoje rzeczy osobiste, ubrania, pościel, dokumenty, drobiazgi do wykonywania pracy dorywczej, itp., a w dniu 19 września 2016 r. był tam po raz ostatni i od tej pory już tam nie przychodzi i nie ma dostępu. Organ I instancji uznał zatem, że w świetle zebranego materiału dowodowego S. M. sam potwierdził, że budynek nr [...] w L opuścił w wyniku przeprowadzonych czynności komornika sądowego, zabierając ze sobą swoje rzeczy i koncentrując obecnie swoje codzienne życie w lokalu socjalnym w C, a ponadto wobec prawomocnego wyroku Sądu o eksmisji do sygn. akt [...] z dnia 27 marca 2013 r., utracił on uprawnienie do przebywania w lokalu, co należy traktować na równi z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 35 ustawy z dnia 10 września 2010 r. o ewidencji ludności. Wykonanie prawomocnego wyroku sądu powszechnego orzekającego eksmisję nie może być bowiem uznane za działanie nielegalne. Podsumowując organ I instancji stwierdził, że obecnie lokal nr [...] w L znajduje się w dyspozycji właścicieli, a zainteresowany S. M. przebywa poza przedmiotowym lokalem i dobrowolnie nie wymeldował się, wobec czego została spełniona przesłanka opuszczenia miejsca pobytu stałego. W odwołaniu od powyższej decyzji organu I instancji S. M. podniósł, że urodził się w L i od tego momentu był zameldowany w domu nr [...] w L, gdzie mieszkał nieprzerwanie przez całe swoje dotychczasowe życie do dnia 2 września 2014 r., kiedy to I. i T. M., M. K. i K. M. zlecili swoim dzieciom włamanie do jego mieszkania. Odwołujący się podkreślił, że nigdy nie utracił ochrony prawnej wynikającej z wyroku Sądu Rejonowego z dnia 27 marca 2013 r. sygn. akt [...] i do czasu otrzymania lokalu od Gminy L miał prawo przebywać na działce i w mieszkaniu. Lokal odwołujący się otrzymał dopiero w dniu 5 września 2016 r., a więc po dwóch latach egzystencji na podwórku w związku z dokonanym w dniu 2 września 2014 r. włamaniem. Decyzją z dnia 24 sierpnia 2017 r. nr [....], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257) w zw. z art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2017 r. poz. 657), Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy L z dnia [...] 2017 r. nr [...]. Za bezsporne organ II instancji uznał to, że w dniu 7 lutego 2017 r., składając wyjaśnienia przed organem I instancji, S. M. podał, że obecnie jego życie koncentruje się w miejscowości C [...], tj. w lokalu zastępczym, które otrzymał od Urzędu Gminy L, a przybudówkę budynku nr [...] w L opuścił 12 września 2016 r. w wyniku przeprowadzonych czynności eksmisyjnych przez komornika sądowego w związku z wyrokiem orzekającym eksmisję. W dniu opuszczenia przybudówki budynku nr [...] w L odwołujący się zabrał ze sobą wszystkie swoje rzeczy osobiste, dokumenty oraz drobiazgi do wykonywania pracy dorywczej. Ostatni raz był w tym budynku w dniu 19 września 2016 r. i od tamtej pory tam nie chodzi. Organ II instancji stwierdził, że wyjaśnienia S. M. były zbieżne z treścią wniosku współwłaścicieli o wymeldowanie go z pobytu stałego z budynku nr [...] w L oraz składanych wyjaśnień przed organem I instancji w trakcie toczącego się postępowania o wymeldowanie. Wojewoda wskazał, że w aktach sprawy znajduje się również umowa podnajmu lokalu mieszkalnego znak: [...] z dnia 5 września 2016 r. zawarta pomiędzy Gminą L a S. M., dotycząca podnajęcia przez odwołującego się do używania 1/2 lokalu mieszkalnego znajdującego się w budynku pod numerem [...] w C. W ocenie organu II instancji, kolejnym dowodem na dobrowolne i trwałe opuszczenie przez S. M. budynku nr [...] w L jest protokół z wykonania eksmisji. W dniu 12 września 2016 r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym, działając zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego I Wydział Cywilny z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt [...] dokonał w asyście Policji, S. M. i I. M. komorniczych czynności egzekucyjnych. S. M. oświadczył wówczas, że wszystkie rzeczy znajdujące się w przedmiotowym budynku, które do niego należą zostaną zabrane z tego budynku do 19 września 2016 r. Oceniając zatem całokształt materiału dowodowego zebranego w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego, Wojewoda uznał, że w rozpatrywanej sprawie doszło do opuszczenia miejsca pobytu stałego w rozumieniu przepisów art. 35 ustawy o ewidencji ludności, bowiem opuszczenie nabrało charakteru dobrowolnego i jest trwałe. Zdaniem organu, prawomocny wyrok orzekający eksmisję S. M. z miejsca stałego zameldowania z budynku w L [...] stanowił dowód utraty uprawnień do przebywania w tym lokalu, który na podstawie przepisów prawa cywilnego wiąże nie tylko stronę i sąd, który ten wyrok wydał, lecz również inne sądy i organy administracji publicznej. Wojewoda, odnosząc się do treści odwołania, podkreślił, że przepisy ustawy o ewidencji ludności mają charakter wyłącznie porządkowy, rejestracyjny i na ich gruncie nie można załatwiać innych spraw spornych (w tym rodzinnych czy majątkowych), gdyż do rozstrzygania tych kwestii właściwe są sądy powszechne. Równocześnie Wojewoda stwierdził, że decyzja organu I instancji została wydana z uchybieniem przepisów art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 9 k.p.a., gdyż w jej uzasadnieniu organ ten jakkolwiek wyjaśnił podstawę prawną, to nie przytoczył treści przepisu art. 35 ustawy o ewidencji ludności, który stanowił podstawę wydanego rozstrzygnięcia. Organ II instancji uznał jednak, że wskazane powyżej uchybienie nie miało żadnego wpływu na prawidłowość merytorycznego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, a przepisy postępowania administracyjnego dają organowi odwoławczemu możliwość naprawienia błędu organu I instancji - co w treści niniejszej decyzji zostało uczynione – a w związku z tym utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy L. Z powyższą decyzją Wojewody nie zgodził się S. M. i pismem z dnia 13 października 2017 r. wniósł na nią skargę. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że nigdy nie utracił ochrony prawnej wynikającej z prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego, gdyż jego wykonanie miało nastąpić dopiero po wskazaniu lokalu zastępczego przez Gminę L. Dlatego też skarżący uważa, że eksmisja wykonana w 2014 r. była bezprawna. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, zwanej dalej p.p.s.a.), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie Sądu, skarga jest całkowicie nieuzasadniona. Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody z dnia 24 sierpnia 2017 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy L z dnia [...] 2017 r. nr [...] o wymeldowaniu skarżącego z miejsca pobytu stałego z budynku nr [...] w miejscowości L, gm. L. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2018 r. poz. 1382 z późn. zm.), a w szczególności jej art. 35, który stanowi, że: "Art. 35. Organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się." Za "pobyt stały" w rozumieniu przytoczonego wyżej przepisu uważa się zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania, tj. z wolą koncentracji w danym miejscu swych spraw życiowych. Z kolei "opuszczenie miejsca stałego pobytu" (lokalu) związane jest z zerwaniem związków z miejscem (lokalem) dotychczasowym i skoncentrowaniem swych spraw życiowych w innym miejscu. W świetle art. 35 ustawy o ewidencji ludności do wymeldowania w trybie administracyjnym niezbędne jest więc łączne spełnienie przesłanek: faktycznego opuszczenia lokalu i niedopełnienia obowiązku wymeldowania się. W utrwalonym orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęło się uznawać, że orzeczenie o wymeldowaniu jest uzasadnione co do zasady wówczas, gdy opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu jest trwałe i dobrowolne. Brak cechy dobrowolności nie zawsze jednak stanowi przeszkodę do wymeldowania. Typowym takim przykładem jest eksmisja osoby zamieszkałej w lokalu na podstawie wyroku sądu wykonanego przez komornika. Dochodzi wówczas wprawdzie do przymusowego opuszczenia miejsca pobytu, ale skutkującego powstaniem obowiązku wymeldowania osoby eksmitowanej. W sprawach, w których przeprowadzona była egzekucja komornicza, wykonanie eksmisji jest równoznaczne z ustaniem pobytu skarżącego w spornym lokalu (tak też np. wyroki NSA: z 22.03.2017 r., sygn. akt II OSK 1832/15; z 19.06.2012 r., sygn. akt II OSK 526/11; z 08.03.2012 r., sygn. akt II OSK 1515/10; z 04.07.2008 r., sygn. akt II OSK 788/07 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wynika z akt sprawy, wyrokiem z dnia 27 marca 2013 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy I Wydział Cywilny nakazał skarżącemu S. M. oraz P. M. aby opuścili i opróżnili z osób i rzeczy lokal oznaczony numerem [...], tzw. przybudówkę domu mieszkalnego, położony w budynku mieszkalnym oznaczonym nr [...] przy ul. L w L i wydali go do rąk T. M. Wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2014 r. sygn. akt [...] Sąd Okręgowy Wydział II Cywilny Odwoławczy oddalił apelacje T. M. i S. M. od wymienionego wyroku Sądu Rejonowego. W dniu 12 września 2016 r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dokonał eksmisji skarżącego z przedmiotowego lokalu. Ponadto z akt sprawy wynika, że skarżący w dniu 7 lutego 2017 r. oświadczył do protokołu, że obecnie swoje życie koncentruje w miejscowości C nr [...], tj. w lokalu zastępczym, który otrzymał od Gminy L. Skarżący stwierdził również, że przybudówkę budynku nr [...] w L opuścił w dniu 12 września 2016 r. w wyniku czynności komornika sądowego zabierając ze sobą rzeczy osobiste, ubrania, pościel, dokumenty. W lokalu tym skarżący ostatni raz przebywał w dniu 19 września 2016 r. W aktach sprawy znajduje się również umowa podnajmu lokalu mieszkalnego znak: [...] z dnia 5 września 2016 r. zawarta pomiędzy Gminą L a S. M., dotycząca podnajęcia przez skarżącego do używania 1/2 lokalu mieszkalnego znajdującego się w budynku pod numerem [...] w C. Powyższe okoliczności, zdaniem Sądu, potwierdzają, że skarżący opuścił przybudówkę budynku nr [...] w L, a zatem konieczne stało się jego wymeldowanie z tego lokalu. Zostały zatem spełnione przesłanki do wymeldowania skarżącego z przedmiotowego lokalu na podstawie art. 35 ustawy o ewidencji ludności. Nie znajdując zatem podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego lub zasady postępowania administracyjnego w stopniu mającym lub mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł - jak w pkt I sentencji wyroku. O wynagrodzeniu pełnomocnika z urzędu skarżącego orzeczono na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a., ustalając jego wysokość na podstawie § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1714 z późn. zm.) – jak w pkt II sentencji wyroku.