III SA/Kr 1426/25
WyrokWSA w Krakowie2026-03-20
Skład orzekający: Bogusław Wolas, Marta Kisielowska, Ewelina Dziuban
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy można wymeldować osobę z miejsca pobytu stałego, jeśli opuściła je z powodu braku możliwości zamieszkania (np. odłączony prąd, wymienione zamki) i podjęła działania prawne w celu powrotu do nieruchomości?Ratio decidendi
Wymeldowanie z miejsca pobytu stałego wymaga nie tylko faktycznego opuszczenia lokalu, ale także dobrowolności i trwałości tego opuszczenia, co oznacza zerwanie centrum życiowego z dotychczasowym miejscem zameldowania. Jeśli osoba nie mogła zamieszkiwać w lokalu z powodu działań innych osób (np. odłączenie mediów, wymiana zamków) i podjęła kroki prawne w celu powrotu, przesłanka dobrowolności i trwałości nie jest spełniona, co uniemożliwia wymeldowanie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy wymeldowania A. G. z miejsca pobytu stałego. Organ II instancji (Wojewoda) uchylił decyzję organu I instancji (Burmistrza) o wymeldowaniu, uznając, że A. G. nie opuściła lokalu dobrowolnie i trwale, gdyż uniemożliwiono jej zamieszkiwanie (odłączony prąd, wymienione zamki) i podjęła ona kroki prawne w celu powrotu. Skarżąca (córka A. G.) wniosła skargę do WSA, zarzucając organowi II instancji błędną wykładnię przepisów i pominięcie istotnych ustaleń faktycznych wskazujących na trwałe opuszczenie lokalu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę G. G. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 27 sierpnia 2025 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wolas (spr.) Sędziowie WSA Marta Kisielowska ASR WSA Ewelina Dziuban po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi G. G. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 27 sierpnia 2025 r. znak sprawy WO-II.621.1.77.2024 w przedmiocie wymeldowania skargę oddala.
Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 27 sierpnia 2025 r. znak WO-II.621.1.77.2024 na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572) zwanej dalej k.p.a., w związku z art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 274 ze zm.) zwanej dalej ustawą o ewidencji ludności, po rozpatrzeniu odwołania A. G. od decyzji Burmistrza Gminy Słomniki z 21 lutego 2025 r., sygn. akt ROiSP.5343.12.2.2024, orzekającej o wymeldowaniu A. G. z miejsca- pobytu stałego pod adresem: P. 1A uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o odmowie wymeldowania A. G. z miejsca pobytu stałego pod adresem: P. 1A.
Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją z 16 lipca 2024 r., znak: ROiSP.5343.12.2.2024, Burmistrza Gminy Słomniki orzekł o wymeldowaniu A. G. z miejsca pobytu stałego pod adresem: P. 1A, albowiem z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wywiódł, iż opuściła ona miejsce zameldowania na pobyt stały w wyniku świadomej decyzji a zatem zarówno dobrowolnie jak i trwale a swoje sprawy życiowe skoncentrowała pod innym adresem.
Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się wymeldowana i złożyła odwołanie do Wojewody Małopolskiego. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
naruszenie art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w sytuacji, gdy organ nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie dążył do ustalenia prawdy obiektywnej w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej, działał w sposób pozorny i ograniczył się jedynie do powierzchownych informacji przekazywanych przede wszystkim przez – skarżącą G. G.;
naruszenie art. 15 ust. 2 w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez przyjęcie, że adres P. 1a nie jest miejscem stałego pobytu A. G., a w konsekwencji orzeczenie o Jej wymeldowaniu z tego adresu.
Mając powyższe na uwadze A. G. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i oddalenie wniosku o jej wymeldowanie z miejsca stałego zameldowania P. 1A.
Decyzją z dnia 24 października 2024 r. Wojewoda Małopolski uchylił decyzję Burmistrza Gminy Słomniki z 16 lipca 2024 r., znak: ROiSP.5343.12.2.2024, orzekającą o wymeldowaniu A. G. z miejsca pobytu stałego pod adresem: P. 1a w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji. W ocenie organu II instancji powierzchowne, a nie kompleksowe podejście do prowadzenia przedmiotowego postępowania administracyjnego doprowadziło do rozstrzygnięcia sprawy, pozostawiając niewyjaśnione okoliczności. Wojewoda Małopolski wskazał, że prowadząc ponownie przedmiotową sprawę, należy w pierwszej kolejności wyjaśnić: kiedy A. G. rozpoczęła pracę poza granicami Polski; jak często przyjeżdżała do Polski od momentu rozpoczęcia pracy poza granicami kraju a jak często przebywała w miejscu zameldowania na pobyt stały w Polsce; dlaczego przestała ona przebywać pod adresem: P. 1a; dlaczego skarżąca odłączyła media w spornej nieruchomości. W trakcie postępowania prowadzonego przez organ l instancji skarżąca deklarowała, że matka może korzystać z budynku, w którym zameldowana jest na pobyt stały, tak długo jak chce. Mając powyższe na uwadze należy ustalić: czy A. G. jest w stanie przywrócić dostęp do mediów w budynku nr 1A w miejscowości P. i ponownie skoncentrować swoje sprawy życiowe w rzeczonym budynku, a jeżeli tak to kiedy; czy skarżąca wyraża zgodę aby matka - swobodnie korzystała z budynku nr 1A w miejscowości P.; jeżeli na obecnym etapie sprawy skarżąca nie wyraża zgody na powrót matki do miejsca zameldowania na pobyt stały (w trakcie postępowania przed organem l instancji wskazywała również na wole sprzedaży budynku), to czy matka będzie dochodziła swoich praw do spornej nieruchomości na drodze cywilnoprawnej w postępowaniu o przywrócenie Jej naruszonego posiadania budynku nr 1a w P.
Burmistrz Gminy Słomniki przeprowadził ponownie postępowanie wyjaśniające. 29 listopada 2024 r. w Urzędzie Miejskim w Słomnikach przesłuchano strony postępowania: A. G. i skarżącą.
Matka skarżącej odmówiła wymeldowania z miejsca pobytu stałego pod adresem: P. 1A w drodze czynności materialno-technicznej. Wyjaśniła, że w
2021 r. rozpoczęła pracę poza granicami kraju, wyjechała wówczas do pracy sezonowej na okres 3 miesięcy, ponieważ nie mogła znaleźć pracy w Polsce. Prace sezonowe wykonywała co kilka miesięcy. W międzyczasie przebywała w Polsce. Od początku 2022 r. do listopada 2023 r. poszukiwała pracy w Polsce i poza granicami kraju. W tym czasie nie podjęła żadnej pracy. W okresie od początku 2022 r. do listopada 2023 r. mieszkała u swojej mamy, ponieważ w domu pod adresem: P. 1A nie było prądu i ogrzewania. W okresie letnim mieszkała pod adresem: P. 1A natomiast nocowała u matki. Od grudnia 2023 r. do października 2024 r. pracowała poza granicami kraju - w Niemczech. W tym czasie wracała do Polski raz w miesiącu, na każde święta, dłuższe weekendy, urlop. W okresie od grudnia 2023 r. do października 2024 r., będąc w Polsce, przebywała pod adresem: P. 1. Od listopada 2024 r. mieszka w Polsce w domu matki – P. 1. Chciała mieszkać pod adresem zameldowania na pobyt stały P. 1A natomiast bez zgody córki nie jest w stanie podłączyć ponownie prądu w spornym budynku. Nie wystąpiła do sądu z wnioskiem o przywrócenie naruszonego posiadania, ponieważ miała nadzieję dogadać się z córką. Jeżeli to się nie uda to złoży stosowny wniosek w sądzie. Nie miała możliwości wejścia do domu, ponieważ córka wymieniła zamek w drzwiach wejściowych.
Skarżąca podtrzymała wniosek o wymeldowanie matki - z pobytu stałego pod adresem: P. 1A. Wyjaśniła, że prąd odłączyła w grudniu 2022 r., ponieważ nikt nie mieszkał w przedmiotowym budynku. Z domu wyprowadziła się wcześniej niż mama i nie chciała płacić za coś czego nie używa. Mama poinformowała ją, że będzie płacić część rachunków. Z powodu braku opłat zdecydowała się odłączyć prąd. Prosiła mamę żeby opłaciła zaległe rachunki. Mama nie podejmowała z nią rozmów na temat ponownego podłączenia prądu oraz ponownego zamieszkania w spornej nieruchomości. Na obecnym etapie nie wyraża zgody na powrót mamy do miejsca zameldowania na pobyt stały. W domu wymieniła zamki, ponieważ znikały cenne rzeczy. Poinformowała matkę aby każdorazowo informowała ja, że chce wejść do nieruchomości.
W Komisariacie Policji w Słomnikach ustalono, że w okresie od czerwca do grudnia 2024 r. nie odnotowano żadnych interwencji zgłaszanych przez matkę skarżącej zameldowaną pod adresem: [...] P. 1A. 14 lutego 2025 r. A. G. zapoznała się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie przed wydaniem decyzji. Nie zgodziła się na wymeldowanie w drodze czynności materialno-technicznej. Nie zgodziła się ze stanowiskiem Komisariatu Policji w Słomnikach wyrażonym w piśmie z dnia 17 grudnia 2024 r., w którym napisano, że nie zgłaszała włamania do pokoju w domu pod adresem: P. 1A. Zadeklarowała, że będzie wyjaśniała tą kwestię na Policji. Do pozostałej części nie wniosła zastrzeżeń.
21 lutego 2025 r. Burmistrz Gminy Słomniki zakończył postępowanie prowadzone pod sygn. akt ROiSP.5343.12.2.2024 orzekając o wymeldowaniu A. G. z miejsca pobytu stałego pod adresem: P. 1A.
Uzasadniono, że przesłuchania stron wykazały, że ma ona miejsce stałego zameldowania pod adresem: P. 1A opuściła dobrowolnie i trwale koncentrując najważniejsze sprawy życia codziennego w innym miejscu, nie podejmując jednocześnie żadnych działań w celu zmiany tej sytuacji. Oceniono, że skoro demontaż licznika prądu nastąpił w grudniu 2022 r., to znaczy że i A. G. opuściła budynek, w którym zameldowana jest na pobyt stały wcześniej, przeniosła centrum swoich spraw życiowych pod inny adres, nie podejmowała żadnych działań prawnych, które umożliwiłyby jej powrót pod wskazany wyżej adres, a zatem zostały spełnione przesłanki wynikające z przepisu art. 35 ustawy o ewidencji ludności uzasadniające wymeldowanie w drodze decyzji administracyjnej.
Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się A. G., i wniosła odwołanie do Wojewody Małopolskiego. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: art. 7 k.p.a., 8 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. i 80 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w sytuacji gdy organ nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie dążył do ustalenia prawdy obiektywnej w sposób budzący zaufanie skarżącej do władzy publicznej, art. 15 ust 2 ustawy o ewidencji ludności w związku z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez przyjęcie, że adres P. 1A nie jest miejscem jej stałego pobytu, a w konsekwencji orzeczenie o wymeldowaniu. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i oddalenie wniosku o wymeldowanie.
Na etapie prowadzenia postępowania odwoławczego w dniu 9 kwietnia 2025 r. do Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Krakowie wpłynęło stanowisko skarżącej. Wymieniona podniosła, że zeznania A. G. w toku postępowania administracyjnego były ze sobą sprzeczne, w szczególności w zakresie przyczyn wyjazdu za granicę, rzekomej próby powrotu do zamieszkiwania w domu pod adresem P. 1A, gdyż A. G. zeznała najpierw, że opuściła dom na wiosnę 2022 r. i zamieszkała u swojej matki L. S., a innym razem twierdziła że wyprowadzka z domu miała miejsce na początku 2022 r. Nie ulega wątpliwości - zdaniem skarżącej - że wyjazd A. G. do Niemiec w grudniu 2023 r. nastąpił w celach zarobkowych. Mimo sporadycznych powrotów do Polski, miała stałą umowę o pracę w Niemczech od grudnia 2023 r. do października 2024 r. Świadczy to zdaniem skarżącej o zamiarze trwałego opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego i związania na stałe swoich interesów życiowych i ekonomicznych z innym miejscem poza granicami Polski.
Jak twierdzi skarżąca - organ l instancji trafnie zidentyfikował ten zamiar i ustalił, że A. G. dobrowolnie opuściła dom pod adresem: P. 1A, gdyż jej dalsze plany zawodowe były związane z pracą w Niemczech. Zaprzeczyła jakoby odłączenie prądu pod adresem: P. 1A było przyczyna wyprowadzenia się matki z miejsca pobytu stałego. Wskazała, że matka wyprowadziła się na początku 2022 r. Ona opuściła budynek w lipcu 2022 r. a odłączenie prądu nastąpiło w grudniu 2022 r. zatem nie było związku przyczynowo skutkowego pomiędzy odłączeniem prądu a opuszczeniem miejsca zameldowania na pobyt stały przez matkę skarżącej.
14 sierpnia 2025 r. do Wojewody Małopolskiego wpłynął wniosek A. G. o zawieszenie, na podstawie art. 97 k.p.a., postępowania odwoławczego w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego pod adresem: P. 1A do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd Rejonowy w Miechowie postępowania w przedmiocie nakazania skarżącej wydania A. G. dostępu do nieruchomości mieszkalnej znajdującej się pod adresem: P. 1A, [...] S.
Organ II instancji ustalił w Sądzie Rejonowym w Miechowie, że wniosek o przywrócenie naruszonego posiadania budynku nr 1A w miejscowości P. wpłynął do Sądu Rejonowego w Miechowie 13 sierpnia 2025 r. i został zarejestrowany pod numerem [...].
Wojewoda Małopolski po zapoznaniu się z materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy, wskazał, że kwestie z zakresu ewidencji ludności regulują przepisy ustawy o ewidencji ludności z 24 września 2010 r. (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1191 ze zm.). Organ powołał treść art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności.
W ocenie organu odwoławczego zeznania A. G. i skarżącej przed organem l instancji nie są spójne. Ponadto stanowisko skarżącej przedstawiane podczas postępowania administracyjnego przed organem l instancji nie jest tożsame ze stanowiskiem przedstawionym wojewodzie małopolskiemu w piśmie z dnia 8 kwietnia 2025 r. Najpierw skarżąca twierdziła, że ona pierwsza opuściła budynek nr 1A w P. a matka później. Natomiast w stanowisku przedstawionym organowi II instancji wykazywała, że matka opuściła budynek, w którym zameldowana jest na pobyt stały na początku 2022 r., Ona sama wyprowadzić miała się w lipcu 2022 r. a w grudniu 2022 r., z uwagi na to, że nikt nie zamieszkiwał w spornej nieruchomości, zdemontowano licznik prądu. Ponadto skarżąca argumentowała, że podjęcie pracy przez A. G. w Niemczech, świadczy o trwałym i dobrowolnym przeniesieniu centrum spraw życiowych pod inny adres jak miejsce zameldowania na pobyt stały.
W ocenie organu odwoławczego sama okoliczność podjęcia pracy zarobkowej na terenie Niemiec nie świadczy o dobrowolnym i trwałym opuszczeniu miejsca pobytu stałego. A. G. zarówno przed organem l jak i II instancji wskazywała, że nie miała możliwości pracy zarobkowej w Polsce, dlatego te podjęła pracę poza granicami kraju. Deklarowała, że chciałaby wracać do miejsca zameldowania na pobyt stały, jednak nie miała takiej możliwości z uwagi na brak porozumienia z córką, która odłączyła prąd pod adresem: P. 1A uniemożliwiając jej normalne funkcjonowanie w nieruchomości.
Wojewoda podkreślił, że jeżeli osoba zameldowana na pobyt stały w Polsce podejmie pracę poza granicami kraju, i każdorazowo podczas dni wolnych (przerwa w pracy, urlop, święta, uroczystości rodzinne itp. wraca do miejsca pobytu stałego, ponieważ tam ogniskuje wszystkie swoje sprawy życiowe - osobiste i majątkowe, to nie ma podstaw do wymeldowania. W ocenie organu odwoławczego, opuszczenie przez A. G. adresu: P. 1A nie ma charakteru dobrowolnego. W rzeczonej nieruchomości na wniosek skarżącej został odłączony prąd oraz zostały wymienione zamki w drzwiach wejściowych, co uniemożliwiło jej matce swobodne korzystanie z nieruchomości, w której koncentrowała swoje sprawy życiowe.
Zdaniem organu odwoławczego w tym stanie sprawy nie wiadomo, czy opuszczenie ma charakter trwały.
Do Sądu Rejonowego w Miechowie wpłynął wniosek A. G. o nakazanie skarżącej wydania Jej nieruchomości, znajdującej się pod adresem P. 1A, [...] S., oceniono iż orzeczenie o wymeldowaniu byłoby przedwczesne. Matka skarżącej podjęła działania na drodze cywilnoprawnej mające na celu powrót do budynku nr 1A w P.
Zdaniem organu w tym stanie sprawy nie można zatem twierdzić, że A. G. trwale i dobrowolnie opuściła budynek, w którym zameldowana jest na pobyt stały. Aktualnie nie ma ona możliwości powrotu do miejsca zameldowania na pobyt stały, ponieważ córka odłączyła prąd w nieruchomości oraz wymieniła zamki. A. G. chce powrócić do miejsca zameldowania na pobyt stały. Nie dysponuje tytułem prawnym do budynku, dlatego też nie może wejść do nieruchomości, natomiast wystąpiła do sądu o przywrócenie naruszonego posiadania spornej nieruchomości.
W świetle powyższych ustaleń, wobec braku dobrowolności i trwałości opuszczenia przez A. G. miejsca pobytu stałego, Wojewoda Małopolski uznał za zasadne uchylić zaskarżoną decyzję Burmistrza Gminy Słomniki z 21 lutego 2025 r., sygn. akt ROiSP.5343.12.2.2024, orzekającą o wymeldowaniu A. G. z miejsca pobytu stałego pod adresem: P. 1a i orzec o odmowie wymeldowania i A. G. z miejsca pobytu stałego pod adresem: P. 1A.
A. G. pismem z dnia 12 sierpnia 2025 r. wystąpiła do Wojewody Małopolskiego z wnioskiem o zawieszenie postępowania odwoławczego na podstawie art. 97 k.p.a.
Organ wskazał, że zawisła w Sądzie Rejonowym w Miechowie sprawa o numerze [...] o naruszenie posiadania budynku P. 1A nie stanowi zagadnienia wstępnego uprawniającego do zwieszenia postępowania administracyjnego w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego Wniesienie sprawy z powództwa cywilnego o przywrócenie naruszonego posiadania wskazuje natomiast, że matka skarżącej nie opuściła spornej nieruchomości: dobrowolnie, domaga się bowiem przywrócenia naruszonego posiadania; trwale, jeżeli sąd przywróci naruszone posiadanie to wówczas będzie mogła ona legalnie wrócić do spornej nieruchomości.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję wpłynęła skarga skarżącej G. G. Skarżąca zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj.:
art. 35 w zw. z art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności – poprzez niezasadne przyjęcie, że brak "dobrowolności" opuszczenia domu w P. 1A przez A. G. uniemożliwia jej wymeldowanie, mimo że materiały sprawy wskazują na długotrwałe, faktyczne opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu i przeniesienie centrum życiowego poza adres P. 1A;
art. 28 ust. 4 ustawy - poprzez przekształcenie ewidencyjnej instytucji meldunku w instrument zabezpieczający roszczenia cywilnoprawne i hipotetyczny "powrót" do lokalu, zamiast wiernego odzwierciedlenia faktu trwałego pobytu A. G. pod innym adresem niż P. 1A.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła także naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. przez pominięcie i/lub zbagatelizowanie istotnych ustaleń faktycznych zebranych w toku postępowania przed Organem l instancji (wieloletnie faktyczne zamieszkiwanie A. G. pod innym adresem; brak podejmowania w odpowiednim czasie skutecznych kroków prawnych celem powrotu do miejsca zameldowania; ograniczenie pobytu w Polsce do wizyt u matki L. S. pod adresem P. 1; praca w oparciu o stałą umowę w Niemczech, przy jednoczesnym oparciu podstawy faktycznej zaskarżonej decyzji na spekulacji co do wyniku niedawno zainicjowanego postępowania cywilnego o naruszenie posiadania);
art. 107 § 3 k.p.a.- poprzez niespójne i niewystarczające uzasadnienie, w którym Organ z jednej strony stwierdził brak podstaw do zawieszenia postępowania administracyjnego (z uwagi na brak "zagadnienia wstępnego" w ramach postępowania cywilnego o naruszenie posiadania w postaci pozbawienia dostępu do nieruchomości pod adresem P. 1A), z drugiej strony zaś odmówił wymeldowania A. G. z powodu rzekomego braku trwałości opuszczenia miejsca stałego pobytu, wywodzonego właśnie z istnienia sprawy cywilnej (zawisłej przed Sądem Rejonowym w Miechowie w sprawie o sygn. akt [...]). Taka konstrukcja jest wewnętrznie sprzeczna.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości; ewentualnie przekazanie sprawy Wojewodzie Małopolskiemu do ponownego rozpoznania z wytycznymi co do wykładni i zastosowania prawa ewentualnie, gdyby Sąd uznał, że materiał dowodowy na to pozwala, o zobowiązanie Organu do wydania decyzji o wymeldowaniu A. G. z pobytu stałego pod adresem P. 1A w określonym terminie;
Zdaniem skarżącej materiał dowodowy potwierdza wieloletnie faktyczne nieprzebywanie strony pod adresem P. 1A (co najmniej od początku 2022 roku), zamieszkiwanie u swojej matki L. S. pod adresem sąsiednim P. 1, a także brak podejmowania realnych działań w celu powrotu (aż do sierpnia 2025 roku) oraz związanie aktywności życiowych i zarobkowych z innym miejscem (stała praca w Niemczech w okresie 12.2023-10.2024, przy jednoczesnym ograniczeniu wizyt w Polsce do wizyt rodzinnych u matki).
Organ nie uwzględnił ponadto okoliczności, że nawet w sytuacji, gdy opuszczenie lokalu ma element przymusu, co nie miało miejsca w stosunku do A. G., to brak skorzystania we właściwym czasie z przysługujących zameldowanej osobie środków prawnych (np. w ramach powództwa o przywrócenie posiadania) eliminuje przeszkodę do jej wymeldowania, skoro stan faktyczny (nieprzebywanie) utrwalił się właśnie na skutek owej bierności prawnej.
Dopiero 13 sierpnia 2025 r. (na krótko przed rozstrzygnięciem Organu, a co za tym idzie z pobudek wyłącznie związanych z toczącym się postępowaniem administracyjnym), matka skarżącej wniosła do Sądu Rejonowego w Miechowie pozew o przywrócenie posiadania (sygnatura akt [...]). Ten spóźniony ruch nie może niweczyć wcześniejszego, utrwalonego stanu faktycznego na dzień wydania zaskarżonej decyzji i nie podważa wstecznie "trwałości" opuszczenia lokalu. Tymczasem Organ de facto oparł odmowę na hipotezie co do ewentualnego wyniku tego procesu. Jest to o tyle bezzasadne, że roszczenie o przywrócenie posiadania jest przedawnione, co powinno być wzięte pod uwagę przez Organ w procesie wydawania zaskarżonej decyzji.
Skoro do naruszenia posiadania miało rzekomo dojść w 2022 roku poprzez odłączenie prądu pod adresem P. 1A, to najpóźniej do końca 2023 roku A. G. powinna była wystąpić z powództwem posesoryjnym przeciwko skarżącej, czego zaniechała. Przedmiotowe roszczenie posesoryjne wygasło więc najpóźniej z końcem 2023 roku, a co za tym idzie nie może być skutecznie dochodzone przed sądem cywilnym (podniesienie zarzutu przedawnienia przez matkę skarżącej jest w tej materii oczywiste i powinno zostać uwzględnione przez Organ, co nie miało miejsce przy wydaniu zaskarżonej decyzji). W konsekwencji należy uznać, że brak działań prawnych ze strony matki skarżącej na przestrzeni ponad dwóch lat od rzekomego naruszenia posiadania nieruchomości P. 1A utrwalił jedynie obiektywny stan faktycznego niezamieszkiwania tego adresu przez A. G., a co za tym idzie - wystąpiła przesłanka trwałego opuszczenia miejsca pobytu, obligująca organ do wydania decyzji orzekającej o wymeldowaniu.
Zdaniem skarżącej przy wydaniu zaskarżonej decyzji Organ w sposób selektywny podszedł do zebranego przez Organ l instancji materiału dowodowego, z którego wynika, że opuszczenie domu pod adresem P. 1A przez A. G. miało charakter trwały i nie było związane z odłączeniem prądu czy wymianą zamków przez skarżącą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył, co następuje.
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143), dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).
Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Stosownie natomiast do art. 120 p.p.s.a., w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody Małopolskiego z dnia 27 sierpnia 2025 r. znak WO-II.621.1.77.2024 uchylająca decyzję Burmistrza Gminy Słomniki z 21 lutego 2025 r., sygn. akt ROiSP.5343.12.2.2024, orzekającą o wymeldowaniu A. G. z miejsca- pobytu stałego pod adresem: P. 1A .
Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 384 ze zm.) w szczególności art. 35 tej ustawy. Stanowi on, że organ gminy, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanego w art. 28 ust. 2 ustawy decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania.
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza do rozstrzygnięcia, czy spełnione zostały przesłanki uzasadniające wymeldowanie A. G z pobytu stałego we wskazanym na wstępie lokalu mieszkalnym. Przesłanki te wynikają wprost z powołanego powyżej art. 35 ustawy. Sprowadzają się one do opuszczenia miejsca pobytu stałego oraz niedopełnienia obowiązku wymeldowania się. Wskazać przy tym trzeba, że pobytem stałym, zgodnie z treścią art. 25 ust. 1 ustawy jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego tam przebywania. Podkreślenia wymaga, że oba wymienione w tym przepisie elementy muszą wystąpić łącznie. Samo bowiem przebywanie pod oznaczonym adresem, nawet jeśli ma charakter dobrowolny i trwały, nie przesądza o stałym charakterze pobytu. Musi być ono połączone z wolą przebywania. Również sam zamiar stałego pobytu w oznaczonym miejscu, nie decyduje o stałym jego charakterze. Towarzyszyć musi mu przebywanie pod oznaczonym adresem, które polega na skoncentrowaniu w nim swoich osobistych i majątkowych interesów. Zatem zasadniczą okolicznością która powinna być ustalona w postępowaniu o wymeldowanie jest wykazanie, czy osoba która ma być wymeldowana "opuściła miejsce stałego pobytu". Podobnie jak przebywanie w miejscu pobytu także opuszczenie miejsca pobytu w rozumieniu art. 35 ustawy musi cechować zarówno element faktyczny, polegający na stałym nieprzebywaniu w mieszkaniu, jak i element wolicjonalny, łączony z dobrowolnością zmiany miejsca pobytu. W orzecznictwie podkreśla się, że dla zaistnienia przesłanki opuszczenia miejsca pobytu konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu towarzyszył zamiar stałego związania się z tym innym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego. Gdyby zamiaru opuszczenia lokalu wskazany podmiot nie wyraził w sposób jasny, rolą postępowania administracyjnego jest weryfikacja, czy okoliczności sprawy wskazują na istnienie po jego stronie zamiaru trwałego zerwania więzi z miejscem zameldowania. Co jednocześnie istotne, judykatura przyjmuje, że wykonywanie pracy lub podejmowanie nauki w miejscowości innej niż ta, w której konkretna osoba jest zameldowana na pobyt stały nie oznacza automatycznie, że centrum życiowe tej osoby zlokalizowane jest w miejscowości w której pracuje czy się uczy i że z tego powodu, doszło do zerwania więzi z miejscem w którym jest ona zameldowana na pobyt stały. Trafnie argumentuje się także, że skoro ustawodawca dopuścił możliwość równoczesnego posiadania zameldowania na pobyt stały i pobyt czasowy, to oznacza to, że dopóki trwa usprawiedliwiony powód do czasowego zamieszkiwania w innym miejscu, a strona wyraża wolę powrotu do dotychczasowego miejsca zameldowania, dopóty uzasadnione jest utrzymywanie stałego meldunku w miejscu, w którym strona faktycznie nie przebywa (por. NSA w wyroku z dnia 13 grudnia 2017 r., II OSK 720/17, z dnia 19 stycznia 2021 r., II OSK 159/19, z dnia 28 kwietnia 2022 r., II OSK 2153/18 CBOSA). Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do sytuacji, w której wiele osób nie mogłoby mieć miejsca stałego zameldowania z uwagi na wykonywaną pracę czy podejmowaną naukę.
Opuszczenie przez daną osobę miejsca stałego zameldowania z powodu takich okoliczności jak nauka w innej miejscowości czy nawet w innym kraju bądź spowodowane obiektywnymi, niezależnymi od strony wydarzeniami, nie może być zatem automatycznie uznane za zerwanie więzi z lokalem w którym osoba ta była zameldowana na pobyt stały, jeżeli nie zostanie wykazane, że jej centrum życiowe zostało zlokalizowane na stałe w innym miejscu. Wynika to z przyjęcia, że opuszczeniem miejsca pobytu stałego jest nie tylko fizyczne nie przebywanie w danym lokalu ale jednocześnie zerwanie z nim związków (wyrok NSA z dnia 28 listopada 2017 r. II OSK 251/17, CBOSA). W świetle orzecznictwa czasowość pobytu w innym miejscu (w innych miejscach) nie zrywa tej więzi (tak NSA w przywołanym już wyroku z dnia 19 stycznia 2021r., II OSK 159/19).
Zdaniem Sądu podjęte rozstrzygnięcie organu odwoławczego należy uznać, za słuszne, gdyż organ ustalił wszystkich okoliczności faktyczne istotne dla stwierdzenia, że nie spełnione zostały opisane wyżej przesłanki uzasadniające wymeldowanie matki skarżącej z miejsca stałego pobytu.
W okolicznościach niniejszej sprawy szczególnego znaczenia nabiera ocena zaistnienia drugiej z przesłanek wymeldowania z miejsca stałego pobytu, tj. dobrowolności opuszczenia danego lokalu. W ocenie tutejszego Sądu nie budzi wątpliwości, że w niniejszej sprawie przesłanka ta nie została spełniona. Ze zgromadzonego materiału dowodowego, wynika bezspornie, że w lokalu od 2022 r. nie ma prądu.
Okoliczność ta, bez wątpienia przesądza o braku dobrowolności w zakresie opuszczenia lokalu przez matkę skarżącej. Nie ma bowiem możliwości stałego w nim zamieszkiwania. Brak dobrowolności w opuszczeniu mieszkania oraz brak zerwania więzi z lokalem potwierdzają składane oświadczenia oraz fakt wystąpienia do Sądu Rejonowego w Miechowie sprawa sygn. akt [...] o naruszenie posiadania budynku P. 1A. Sąd podkreśla, że wykonywanie pracy w miejscowości innej niż ta, w której A. G. jest zameldowana na pobyt stały nie oznacza automatycznie, że jej centrum życiowe zlokalizowane jest w miejscowości w której pracuje i że z tego powodu, doszło do zerwania więzi z miejscem w którym jest ona zameldowana na pobyt stały.
W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że o dobrowolności opuszczenia lokalu decyduje samodzielna rezygnacja z przebywania pod danym adresem, niewywołana przymusem fizycznym albo psychicznym innej osoby. Jeżeli bowiem strona została usunięta z lokalu w drodze przymusu fizycznego czy psychicznego bądź uniemożliwiono jej zamieszkiwanie w inny sposób, to nie można uznać tego stanu za opuszczenie dotychczasowego miejsca stałego pobytu w warunkach dobrowolności. Istotną okolicznością wymagają ustalenia w tego typu sprawach jest zatem istnienie po stronie osoby, której wniosek o wymeldowanie dotyczy, zamiaru opuszczenia lokalu. Celem prowadzonego postępowania winno być udowodnienie, że okoliczności sprawy wskazują na istnienie po stronie takiej osoby zamiaru trwałego zerwania więzi z miejscem zameldowania (wyrok WSA w Krakowie z dnia 15 X 2019 r. sygn. akt III SA/Kr 649/19, publ. CBOIS).
Sąd zauważa przy tym, że to działania skarżącej uniemożliwiły jej matce powrót do zamieszkiwania w miejscu pobytu stałego, poprzez brak zgody na powrót i odcięcie prądu w lokalu. Skoro zaś matka wyrażała taki zamiar, to trudno obronić stanowisko o zerwaniu więzi z lokalem.
Reasumując - Sąd uznał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający dla przyjęcia jednoznacznej i niepodważalnej oceny, że A. G. trwale nie zerwała więzi z lokalem dotychczasowego zameldowania i że nie uczyniła innego lokalu swoim centrum życiowym. Skoro organ II instancji ustalił należycie okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, decyzję o uchyleniu decyzji I instancji i odmowie wymeldowania A. G. należy uznać za wydane zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło