III SA/Kr 143/11
WyrokWSA w Krakowie2011-10-26
Skład orzekający: Elżbieta Kremer, Bożenna Blitek, Tadeusz Wołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wymiana prawa jazdy, którego ważność upłynęła z mocy prawa, może być uzależniona od ponownego sprawdzenia kwalifikacji kierowcy, jeśli prawo jazdy zostało zatrzymane na okres do czasu złożenia wniosku o wymianę?Ratio decidendi
Wymiana prawa jazdy, którego ważność upłynęła z mocy prawa, nie może być uzależniona od ponownego sprawdzenia kwalifikacji kierowcy, jeśli prawo jazdy zostało zatrzymane na okres do czasu złożenia wniosku o wymianę. Przepisy dotyczące wymiany praw jazdy (art. 150 Prawa o ruchu drogowym) służą jedynie zastąpieniu starego dokumentu nowym, a nie weryfikacji posiadanych uprawnień. Uzależnienie wymiany od ponownego egzaminu stanowi naruszenie prawa materialnego.Stan faktyczny
K. S. złożył wniosek o wymianę prawa jazdy kategorii B, którego ważność upłynęła w 2006 r. Organy administracji odmówiły wymiany, powołując się na fakt zatrzymania prawa jazdy na okres przekraczający rok i konieczność ponownego sprawdzenia kwalifikacji kierowcy. K. S. argumentował, że prawo jazdy zostało zatrzymane jedynie jako dokument do czasu złożenia wniosku o wymianę, a nie jako utrata uprawnień, a sama wymiana dokumentu nie może prowadzić do weryfikacji posiadanych uprawnień.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kremer Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Tadeusz Wołek (spr.) Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2011 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymiany prawa jazdy I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego K. S. kwotę 200,00 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu koszów postępowania.
Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] 2010 r. Nr [...], odmówił K. S. wymiany prawa jazdy kategorii B nr [...] wydanego w dniu [...] 1999 r. przez Prezydenta Miasta - na podstawie art. 97 ust. 1, art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. b i ust 4, art. 138, art. 150 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym; § 2, 5 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami; § 6 i 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia z dnia 29 kwietnia 2002 r. w sprawie wymiany praw jazdy oraz na podstawie art. 104 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 7 września 2010 r. K. S. złożył wniosek o wymianę prawa jazdy kategorii B nr [...].
W toku postępowania ustalono, że w dniu 31 lipca 2006 r. Komenda Miejska Policji przekazała do Urzędu Miasta zatrzymane prawo jazdy K. S. z powodu utraty ważności dokumentu. Zgodnie z § 7 w związku z § 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002 r. w sprawie wymiany praw jazdy, zatrzymane prawo jazdy utraciło ważność z dniem 30 czerwca 2006 r. W związku z tym, w dniu 4 sierpnia 2006 r. wszczęto postępowanie administracyjne.
W dniu 29 września 2006 r., na podstawie art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, Prezydent Miasta wydał decyzję o zatrzymaniu K. S. prawa jazdy kategorii B na okres do czasu złożenia wniosku o wymianę dokumentu.
Zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w orzecznictwie (wyrok WSA w Szczecinie z dnia 5 sierpnia 2010 r., sygn. akt SA/Sz 453/10): pozbawienie prawa jazdy ma miejsce w okresie, w którym właściwy organ w drodze prawem określonej czynności, zatrzymuje prawo jazdy. Zatem tylko ten czas może być traktowany jako okres pozbawienia prawa jazdy. Do tego okresu nie może być wliczane faktyczne pozbawienie prawa jazdy. [...] Termin początkowy zatrzymania prawa jazdy, to termin, w którym decyzja o zatrzymaniu stała się decyzją ostateczną.
Prezydent Miasta zatrzymał prawo jazdy K. S. decyzją, która stała się ostateczna z dniem 4 listopada 2006 r. Prawo jazdy zostało zatrzymane na okres do czasu złożenia wniosku o wymianę dokumentu. K. S. złożył wniosek o wymianę dokumentu dopiero w dniu 7 września 2010r., a zatem bezspornym jest, że był pozbawiony prawa jazdy powyżej jednego roku.
Na podstawie art. 138 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, zwrot zatrzymanego prawa jazdy następuje po ustaniu przyczyny zatrzymania z zastrzeżeniem art. 114 ust. 4, który stanowi, że w przypadkach określonych w ust. 1 pkt 2 art. 114 dokument stwierdzający uprawnienie do kierowania pojazdem wydaje się po zdaniu, przez osobę ubiegającą się o jego wydanie, odpowiedniego do rodzaju uprawnienia egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje. Natomiast zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. b kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba ubiegająca się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy lub pozwolenia do kierowania tramwajem, którego była pozbawiona na okres przekraczający 1 rok.
W świetle orzecznictwa sądów administracyjnych art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy dotyczy sytuacji, w której kierowca bez względu na przyczyny i okoliczności był pozbawiony prawa jazdy na czas dłuższy niż jeden rok (wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 stycznia 2006 r. VI SA/Wal 566/04).
Wobec powyższego, wymiana prawa jazdy może nastąpić po uzyskaniu przez K. S. pozytywnego wyniku kontrolnego egzaminu sprawdzającego.
K. S. wniósł odwołanie od powyższej decyzji.
Wskazał, że podstawą decyzji jest wcześniejsza decyzja Prezydenta Miasta wydana bez podstawy prawnej. Podniósł, że prawo jazdy - uprawnienie, które posiada, zostało wydane bezterminowo i art. 150 ustawy Prawo o ruchu drogowym według orzeczeń sądów administracyjnych, nie stanowi podstawy do weryfikowania uprawnień. Nie ma znaczenia jak długo nieważny pozostawał dokument w dyspozycji organu wydającego na podstawie decyzji wydanej bez podstawy prawnej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 24 listopada 2010 r. Nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji - na podstawie art. 97 , art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. b i ust. 4, art. 138 oraz art. 150 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Kolegium w uzasadnieniu decyzji podzielając ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ I instancji wskazało, że według art. 138 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, w przypadkach określonych w art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. d i g, wydaje starosta. W dniu 29 września 2006 r. Prezydent Miasta - działając na podstawie art. 138 ust. 1 ustawy - wydał decyzję o zatrzymaniu K. S. prawa jazdy kat. B na okres do czasu złożenia wniosku o wymianę dokumentu. Decyzja ta został doręczona K. S. w trybie doręczenia zastępczego (art. 44 k.p.a.) w dniu 16 listopada 2006 r. W decyzji wskazano, że w przypadku zatrzymania uprawnienia na okres przekraczający jeden rok jego zwrot uzależniony będzie od wykazania się posiadaniem wymaganych kwalifikacji. Decyzja ta stała się ostateczna z upływem ostatniego dnia do złożenia od niej przez Stronę odwołania tj. w dniu 1 grudnia 2006r. (art. 129 k.p.a.).
K. S. złożył wniosek o wymianę prawa jazdy w dniu 7 września 2010r.
Kolegium przytaczając treść art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz art. 114 ust. 4 ustawy podniosło, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa, gdyż aby możliwym było pozytywne rozpatrzenie wniosku K. S. złożonego w dniu 7 września 2010 r. strona musi poddać się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, gdyż była pobawiona prawa jazdy przez okres przekraczający 1 rok, na skutek zatrzymania tego prawa jazdy wskazaną decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] 2006 r.
K. S. wniósł skargę na powyższą decyzję. Wniósł o uchylenie decyzji jako wydanej bez podstawy prawnej.
Skarżący podniósł, że prawo o ruchu drogowym nie definiuje pojęcia: prawo jazdy - dokument i prawo jazdy - uprawnienie. Powodem zatrzymania dokumentu była jedynie utrata jego ważności z mocy przepisów prawa. Nie daje to podstaw do interpretacji powodującej ograniczenie uprawnień do kierowania pojazdami wydanych bezterminowo, ponieważ powodowałoby to ograniczenie konstytucyjnych praw nabytych, co mogłoby prowadzić do wniosku, że ustawa Prawo o ruchu drogowym może być niezgodna w tych punktach z Konstytucją RP. Uzasadnienia decyzji obu instancji świadczą o tym, że organy nie rozróżniają pojęć: prawo jazdy w rozumieniu dokument lub uprawnienie, co w konsekwencji prowadzi do wydania decyzji bez dostatecznych podstaw prawnych, naruszających prawa nabyte skarżącego.
Precyzując stanowisko przedstawione w skardze, oświadczył, że:
1. nie zgadza się z fragmentem uzasadnienia decyzji Prezydenta Miasta, [...] z dnia [...] 2006r., "W przypadku zatrzymania uprawnienia przez okres przekraczający jeden rok jego zwrot uzależniony będzie od wykazania się posiadaniem wymaganych kwalifikacji", jako sprzecznym z osnową decyzji.
2. wnosi o uchylenie lub stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, z powodu wydania ich bez podstawy prawnej, względnie z naruszeniem prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 97 ust. 1, art. 114 ust. 1 pkt. 2 lit. b i ust.4, oraz art. 138 i art. 150 ustawy Prawo o ruchu drogowym, co miało wpływ na wynik sprawy, oraz naruszenia art. 7 i 8 kpa.
Decyzja z [...] 2006 r. w osnowie jest prawidłowa, ponieważ orzeka o zatrzymaniu prawa jazdy kategorii B nr [...]. Zgodnie, bowiem z art. 150 ustawy Prawo o ruchu drogowym i przepisami wykonawczymi, dokument ten utracił ważność. Decyzja ta wyraźnie określa, że zatrzymanie następuje na okres do czasu złożenia wniosku o wymianę dokumentu.
W uzasadnieniu dodano jednak sprzeczne z osnową decyzji zastrzeżenie, że w przypadku zatrzymania uprawnienia przez okres przekraczający jeden rok jego zwrot uzależniony będzie od wykazania się posiadaniem wymaganych kwalifikacji. Nie ma to jednak zdaniem skarżącego, znaczenia, ponieważ o sposobie załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym rozstrzyga osnowa decyzji a nie jej uzasadnienie a decyzja nie orzekała o utracie uprawnienia, tylko o zatrzymaniu dokumentu. Również w zawiadomieniu o toczącym się postępowaniu z dnia 4 sierpnia 2006r. znajduje się pouczenie, że zatrzymanie dokumentu nastąpi do czasu zgłoszenia się w celu wymiany prawa jazdy.
Organ I instancji powołując się w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] 2010 r. na decyzję z roku 2006, naruszył art. 7 i 8 kpa, ponieważ zarówno pouczenie zawarte w zawiadomieniu z 4 sierpnia 2006, jak i decyzja z [...] 2006 r. gwarantowały, że dokument jest zatrzymany do czasu złożenia wniosku o wymianę dokumentu, nie nakładając ograniczenia tego uprawnienia w czasie. Jeżeli, więc organ uznaje decyzję z 2006 r. za prawomocną, to winien po złożeniu wniosku wydać dokument zgodnie z dyspozycją wcześniejszej decyzji.
Jako podstawę odmowy wydania dokumentu organy wskazują art. 114 Prawa o ruchu drogowym, a przecież kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega: osoba ubiegająca się o przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdem cofniętego na okres przekraczający 1 rok lub w związku z utratą kwalifikacji. Skarżącemu nie cofnięto kwalifikacji do kierowania pojazdami, lecz tylko zatrzymano dokument prawo jazdy na skutek utraty jego ważności. Ponieważ pierwotne znaczenie utraty ważności prawa jazdy dotyczyło uprawnień przyznanych terminowo, powstały w praktyce wątpliwości, czy ta utrata ma zastosowanie również do przypadków określonych w art. 150 prawa o ruchu drogowym. Jednak przepis ten nie mówi o uprawnieniach do kierowania pojazdami, lecz o prawach jazdy i innych dokumentach uprawniających do kierowania pojazdami lub potwierdzających dodatkowe kwalifikacje i wymagania w stosunku do kierujących pojazdami. Powyższe stanowisko ma oparcie w jednolitej linii orzeczniczej sądów administracyjnych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz.1270 ze zm.). Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W sprawie poddanej kontroli Sądu, bezsporne jest, że w dniu 31 lipca 2006 r. Komenda Miejska Policji przekazała do Urzędu Miasta zatrzymane prawo jazdy K. S. z powodu utraty ważności dokumentu .
Decyzją z dnia [...] 2006 r. [...] Prezydent Miasta - działając na podstawie art. 138 ust. 1 i art. 150 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (t.. Dz. U. z 2005 r. , nr 108, poz. 908 ze zm., dalej Prd) oraz § 6 i 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002 r. w sprawie wymiany praw jazdy (Dz. U. z 2002 r., nr 69, poz. 640 ze zm.)., wydał decyzję o zatrzymaniu K. S. prawa jazdy kat. B na okres do czasu złożenia wniosku o wymianę dokumentu. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zatrzymane prawo jazdy utraciło ważność po dniu 30 czerwca 2006 r. Ponadto wskazano, że w przypadku zatrzymania uprawnienia na okres przekraczający jeden rok jego zwrot uzależniony będzie od wykazania się posiadaniem wymaganych kwalifikacji. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu 1 grudnia 2006 r.
K. S. złożył wniosek o wymianę prawa jazdy w dniu 7 września 2010r. Tak jednoznacznie określone żądanie wskazuje, iż przedmiotem postępowania była wymiana prawa jazdy. Podkreślenie tego jest niezbędne z uwagi na zakres uwzględnianych przepisów i sposób prowadzenia wywodów zarówno przez organ odwoławczy, jak i organ I instancji.
Właściwymi przepisami, jakie organ winien w sprawie rozważyć i zastosować, są przepisy dotyczące wymiany praw jazdy.
W myśl art. 150 ust. 1 Prd: " Prawa jazdy i inne dokumenty uprawniające do kierowania pojazdami lub potwierdzające dodatkowe kwalifikacje i wymagania w stosunku do kierujących pojazdami, wydane na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują ważność do czasu ich wymiany dokonywanej na koszt osoby uprawnionej w zakresie, na jaki zostały wydane. Osoba uprawniona dokonująca wymiany jest obowiązana do uiszczenia opłaty ewidencyjnej."
Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 150 ust. 2 Prd, Minister Infrastruktury wydał wskazane powyżej rozporządzenie w sprawie wymiany praw jazdy. Zgodnie z treścią § 1, rozporządzenie określa warunki i terminy wymiany praw jazdy i innych dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami oraz wysokość opłat za ich wymianę.
Rozporządzenie w sprawie wymiany praw jazdy w treści § 5 ust. 2, odsyła do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2004 r., nr 24, poz. 215 ze zm.) wyłącznie w kwestiach zasad i trybu postępowania. Należy też mieć na względzie, że rozporządzenie w sprawie wymiany praw jazdy wydane zostało na podstawie art. 150 Prd, zatem przekroczeniem delegacji ustawowej byłoby unormowanie w nim (choćby przez odesłanie) kwestii materialnoprawnych, nie uregulowanych w art. 150 ustawy. Art. 150 Prd normuje zaś wymianę praw jazdy, a nie wydawanie uprawnień do kierowania pojazdami. Wyłącznie w kwestiach proceduralnych, rozporządzenie to odsyła do rozporządzenia w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami.
Rozporządzenie w sprawie wymiany praw jazdy przewiduje, że wymiany ww. dokumentów dokonuje się na wniosek osoby uprawnionej do kierowania pojazdami (§ 2 ust. 1). W § 6 wskazano terminy wymiany dokumentów, zaś § 7 określa, że dokumenty podlegające wymianie tracą ważność po upływie ustalonych w § 6 terminów. Natomiast w § 8 określa, że: "Dokumenty, o których mowa w § 4 i 6 ust. 2, niewymienione w terminach określonych w § 6 niniejszego rozporządzenia (...) podlegają wymianie w dowolnym czasie na zasadach określonych w niniejszym rozporządzeniu." Tego ostatniego przepisu organy w ogóle nie wzięły pod uwagę.
Ponadto należy mieć na względzie to, że wskazana powyżej decyzja z dnia [...] 2006 r. [...] Prezydenta Miasta rozstrzygała o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy kat. B na okres do czasu złożenia wniosku o wymianę dokumentu w związku z utratą ważności tego dokumentu po dniu 30 czerwca 2006 r. Taki, bowiem skutek został przewidziany w treści stanowiących podstawę prawną tej decyzji art. 150 ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz § 6 i 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wymiany praw jazdy. Wprawdzie w uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że w przypadku zatrzymania uprawnienia na okres przekraczający jeden rok jego zwrot uzależniony będzie od wykazania się posiadaniem wymaganych kwalifikacji, jednakże ten fragment uzasadnienia pozostaje w sprzeczności z treścią sentencji decyzji na co skarżący trafnie zwrócił uwagę. Ta część uzasadnienia jako nie stanowiąca elementu jednoznacznego w swej treści rozstrzygnięcia zawartego w sentencji decyzji, nie mogła, zatem być traktowana jako określająca warunek wymiany prawa jazdy, którego utratę ważności stwierdzono.
Na podstawie art. 138 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, zwrot zatrzymanego prawa jazdy następuje po ustaniu przyczyny zatrzymania z zastrzeżeniem art. 114 ust. 4, który stanowi, że w przypadkach określonych w ust. 1 pkt 2 art. 114 dokument stwierdzający uprawnienie do kierowania pojazdem wydaje się po zdaniu, przez osobę ubiegającą się o jego wydanie, odpowiedniego do rodzaju uprawnienia egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje. Natomiast zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. b kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba ubiegająca się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy lub pozwolenia do kierowania tramwajem, którego była pozbawiona na okres przekraczający 1 rok.
Dla właściwego zrozumienia i stosowania powyższych przepisów trzeba rozróżniać dwie instytucje prawne: uprawnienia do kierowania pojazdami i dokument prawa jazdy, który zaświadcza o posiadaniu przedmiotowych uprawnień.
Zdaniem Sądu, w stanie faktycznym sprawy w ogóle nie może być mowy o zwrocie prawa jazdy, ponieważ zgodnie z art. 138 ust. 2 Prd, zwrot zatrzymanego prawa jazdy następuje po ustaniu przyczyny zatrzymania, z zastrzeżeniem art. 114 ust. 4 Prd. Odnosząc powyższe do sprawy stwierdzić trzeba, iż:
-przyczyna zatrzymania nie ustała skoro prawo jazdy jest nieważne;
- art. 114 ust. 4 w związku z art. 114 ust. 1 pkt 2 lit b Prd. nie znajduje zastosowania, albowiem skarżący nie domagał się zwrotu zatrzymanego ostateczną decyzją prawa jazdy a wymiany prawa jazdy.
Reprezentatywna jest tu teza wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 17 kwietnia 2008 r. (sygn. akt II SA/Gd 46/08; Lex 401673): "Przepis art. 150 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym oraz przepisy rozporządzenia z dnia 29 kwietnia 2002 r. w sprawie wymiany praw jazdy, nie stanowią podstawy do weryfikowania uprawnień, które kierowca nabył po zdaniu egzaminu i które zostały potwierdzone w decyzji o wydaniu prawa jazdy, zaś decyzja weryfikująca uprawnienie kierowcy podjęta w trybie przewidzianym do wymiany prawa jazdy jest decyzją wydaną bez podstawy prawnej (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 4 października 2005 r. sygn. akt 4II SA/Po 1609/03, ONSAiWSA 2006/3/83; wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2006 r. sygn. akt I OSK 102/06, LEX nr 290669; wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2006 r. sygn. akt I OSK 934/05, LEX nr 265745)."
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 czerwca 2009 r. sygn. I OSK 912/08 oddalając skargę kasacyjną od powyższego wyroku podzielił stanowisko Sądu I instancji, (...). "Wymiana praw jazdy miała służyć jednemu tylko celowi, zastąpienia dotychczas posiadanego dokumentu prawa jazdy - papierowej książeczki - na zafoliowany kartonik. Taka czynność organu w żaden sposób nie uprawniała go do weryfikowania uprawnień zawartych w wymienionym dokumencie, gdyby bowiem nie obowiązek wymiany praw jazdy, każdy kto je posiadał i miał takie uprawnienia jakie z nich wynikały, zachowałby je nadal."
Należy też przytoczyć ugruntowany pogląd orzecznictwa, wyrażony m. in. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 17 września 2008 r. (sygn. akt II SA/Gl 158/08; Lex nr 515334): "Utrata dokumentu prawa jazdy z jakichkolwiek powodów nie jest tożsama z utratą uprawnień do kierowania pojazdami. Tak będzie np. w przypadku zagubienia prawa jazdy, jego zniszczenia lub kradzieży, a także w przypadku upływu terminu ważności tego dokumentu z przyczyn określonych w art. 150 p.r.d. (...).
W świetle przytoczonych przepisów, zinterpretowanych zgodnie z zasadami wykładni, nie do zaaprobowania jest zaskarżona decyzja, która co prawda wprost nie weryfikuje uprawnień K. S., jako kierowcy, ale wskazuje, że w przypadku skarżącego uzasadniona jest potrzeba sprawdzenia kwalifikacji kierowcy. Tym samym, organ w istocie odmówił uznania, że skarżący posiada kwalifikacje do kierowania pojazdami. Do takich rozstrzygnięć nie uprawnia ani art. 150 Prd, ani przepisy rozporządzenia w sprawie wymiany praw jazdy.
Uznając, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzające ją rozstrzygnięcie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego w zakresie wyżej opisanym, które miało wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1 a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji.
Przy ponownym prowadzeniu postępowania organy uwzględnią oceny prawne i wskazania powyżej wyrażone zgodnie z dyspozycją art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło