III SA/Kr 1510/16

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A Sp. z o.o. z siedzibą w W o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skarg A Sp. z o.o. z siedzibą w W na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia 6 września 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia: oddalić wniosek. Reprezentujący spółkę prezes zarządu, którego umocowanie do działania wynika z przedstawionego odpisu zupełnego z rejestru przedsiębiorców wg stanu na dzień 29.04.2016 r. w złożonym na urzędowym formularzu "PPPr" wniosku o przyznanie prawa pomocy zaznaczył, że domaga się dla spółki zwolnienia od kosztów sądowych. Wysokość jej kapitału zakładowego określił na 5000 zł, wartość środków trwałych oszacował na 405.593,50 zł, wysokość straty za ostatni rok obrotowy według bilansu ocenił na 136525,17 zł. Ujawnił jeden rachunek bankowy spółki, z deklarowanym stanem 0,00 zł na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku. Uzasadniając starania spółki podniósł, że przeciwko spółce prowadzone są liczne postępowania w przedmiocie wymierzania kar pieniężnych za urządzanie gier poza kasynem gry. Ilość wydanych w tych sprawach przez organy drugiej instancji decyzji (ok. 60) spowodowało wszczęcie postępowań egzekucyjnych, co doprowadziło do zajęcia praktycznie całego majątku strony skarżącej, zaś środki uzyskiwane w ten sposób przez organy przekazywane są na poczet postępowań egzekucyjnych. W konsekwencji strona skarżąca nie jest w stanie na chwilę obecną pokryć opłaty od skargi, która wynosi 720 zł. Wbrew deklaracji nie dołączył do wniosku sprawozdania finansowego spółki ani wydruku z ujawnionego rachunku bankowego. Do wniosku dołączył dokumentację potwierdzającą prowadzenie licznych postępowań egzekucyjnych (k. 376-296). Zarządzeniem z dnia 15.11.2016 r. wezwano stronę skarżącą o dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów poprzez: • przedłożenie kopii rocznej deklaracji podatkowej za 2015, • przedłożenie kopii miesięcznych deklaracji podatkowych o ile takie składała w bieżącym roku podatkowym, • przedłożenie wyciągów z wykazanego przez spółkę rachunku bankowego obrazujących historię dokonywanych na nim operacji z okresu sześciu miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o prawo pomocy, • przedstawienie kopii raportów kasowych z okresu sześciu miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o prawo pomocy, • wyjaśnienie co dokładnie spółka wlicza w deklarowane przed organami skarbowymi koszty uzyskania przychodu? • przedłożenie kopii bilansu (aktywa, pasywa, rachunek zysków i strat) za rok 2014 i 2015, • przedstawienie pisemnej informacji o wysokości wynagrodzenia pobieranego przez członków zarządu spółki w bieżącym roku z podaniem składników innych świadczeń otrzymywanych w związku z pełnioną funkcją, • wyjaśnienie z jakich pieniędzy przy deklarowanym braku środków strona skarżąca opłaca pomoc prawną profesjonalnego pełnomocnika? Przedstawienie umowy łączącej stronę skarżącą z pełnomocnikiem z wyboru w części obejmującej wysokość ustalonego wynagrodzenia i zasad jego płatności ewentualnie przedstawienie na tę okoliczność pisemnego oświadczenia pełnomocnika popartego odpowiednimi dokumentami księgowymi. Jeśli pomoc tę strona skarżąca otrzymuje pro bono lub jest ona w jakiś sposób "kredytowana" przez pełnomocnika z wyboru przedstawienie pisemnego oświadczenia pełnomocnika wraz z informacją, że okoliczności te są znane organom właściwego samorządu zawodowego, Zarządzenie nie zostało wykonane zgodnie z treścią. W odpowiedzi pełnomocnik strony skarżącej nadesłał tylko następujące dokumenty źródłowe.: zeznanie CIT-8 za rok podatkowy obejmujący okres od 01.10.2014 r. do 31.12.2015, deklarację VAT-7K za 1 kwartał 2016 r., za 3 kwartał 2016, historię operacji na ujawnionym rachunku bankowym od 1.07.2016 do 26.10.2016 r., bilans na dzień 31.12.2015 r. oraz rachunek zysków i strat w wariancie porównawczym za okres od 1.10.2014 r. do 31.12.2015 r. Z przedstawionej kopii rocznej deklaracji podatkowej wynika, że w roku podatkowym 2015 r. wykazany przez stronę skarżącą przychód wyniósł 3. 573.717,25 zł. Z kolei przedstawione deklaracje VAT obrazują, że w pierwszym kwartale bieżącego roku wartość wykazanej przez spółkę dostawy towarów i świadczenia usług sięgała kwoty 192.947 zł. Strona skarżąca bez podania przyczyn nie przedstawiła: • kopii raportów kasowych z okresu sześciu miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o prawo pomocy, • pisemnej informacji o wysokości wynagrodzenia pobieranego przez członków zarządu spółki z podaniem składników innych świadczeń otrzymywanych w związku z pełnioną funkcją, Nadto, strona skarżąca nie wyjaśniła: • co dokładnie spółka wlicza w deklarowane przed organami skarbowymi koszty uzyskania przychodu? • z jakich pieniędzy przy deklarowanym braku środków strona opłaca pomoc prawną profesjonalnego pełnomocnika? Mając na uwadze powyższe zważyć należało, co następuje: Zgodnie z generalną zasadą ponoszenia kosztów postępowania sądowego i stosownie do art. 214 § 1ppsa, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Prawo pomocy jest wyjątkiem od tej zasady i zastosowanie tej instytucji ogranicza się do szczególnie uzasadnionych przypadków. Strona skarżąca inicjująca postępowanie sądowe powinna zatem przewidzieć możliwość ponoszenia związanych z tym kosztów (por. postanowienie NSA z dnia 9 listopada 2007 r. sygn. akt II OZ 1090/07, postanowienie NSA z 12 lutego 2008 r. sygn. akt II OZ 80/08, opublikowane w internetowej bazie orzeczeń NSA). Wobec tego, że w niniejszej sprawie spółka domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych więc przypomnieć trzeba że osoba prawna, obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postepowania (art. 246 §2 pkt. 2 ppsa), ale również, że nie ma ich mimo, iż podjęła wszelkie niezbędne kroki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków. W realiach niniejszej sprawy oświadczenie prezesa zarządu spółki A wzbudzało wątpliwości i było niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych strony skarżącej. Ta jednak nie udzieliła na wezwanie dodatkowych wyjaśnień o które była proszona. To powoduje, że przyznanie stronie skarżącej w takich warunkach prawa pomocy nie znajduje dla siebie wystarczających podstaw. W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym powtórzyć trzeba, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). Równocześnie strona skarżąca powinna sobie uzmysłowić, że niedostosowanie się do wezwania o którym mowa w art. 255 ppsa należy interpretować na niekorzyść wnioskodawcy (por. postan. NSA z 12 stycznia 2006 r. II OZ 1405/05). Dla profesjonalnego pełnomocnika z usług którego strona korzysta wskazana w powołanym wyżej przepisie art. 246 §2 pkt. 2 ppsa reguła prawa i przedstawione kierunki jej wykładni nie powinny być zaskoczeniem. Wszystkie pytania dotyczyły wyłącznie weryfikacji rzetelności oświadczeń składanych przez stronę skarżącą i wystarczało udzielić na nie jednoznacznych odpowiedzi w tym również pytanie o źródła finansowania pełnomocnika z wyboru. Okoliczność, że Spółka boryka się z licznymi postępowaniami nie jest argumentem, który sam z siebie powinien decydować o zwolnieniu strony skarżącej od kosztów sądowych i przerzuceniu tego ciężaru na Skarb Państwa. Skoro bowiem przedmiotem prowadzonej przez spółkę działalności gospodarczej było urządzanie gier na automatach do gier, to spółka powinna była liczyć się z możliwością interwencji organów administracji i niekorzystnymi dla siebie decyzjami. W tym celu powinna była zaś gromadzić środki na opłacenie ewentualnych kosztów sądowych w takich sprawach, co przy wykazanych przychodach sięgających w roku podatkowym 2015 r. aż 3. 573.717,25 zł nie stanowiło problemu. Wykazywana przez spółkę strata nie jest żadnym argumentem. Strata jest bowiem wyliczana w sposób szczególny, wyznaczany regułami adekwatnymi dla celu do jakiego instytucja została powołana i nie znajduje prostego przełożenia na rzeczywistą sytuację podmiotu. Potwierdzeniem takiego stanu rzeczy jest zresztą zachowanie strony skarżącej, która wbrew wezwaniu nie wyjaśniła, co dokładnie spółka wliczała w deklarowane przed organami skarbowymi koszty uzyskania przychodu. Mając to wszystko na uwadze orzeczono jak w sentencji działając na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §2 pkt. 2 i art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).