III SA/Kr 169/13
PostanowienieWSA w Krakowie2013-03-18
Skład orzekający: Tadeusz Wołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej dotyczące związku schorzeń ze służbą wojskową oraz ustalenia grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową podlega kontroli sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich dotyczące związku schorzeń ze służbą wojskową oraz ustalenia grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową nie podlegają kontroli sądu administracyjnego, ponieważ sprawy te mają charakter cywilny i należą do właściwości sądów powszechnych. Sąd administracyjny jest właściwy do kontroli orzeczeń ustalających stan zdrowia na potrzeby zaliczenia do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej, ale nie w zakresie ustalania związku schorzeń ze służbą czy rentowości.Stan faktyczny
Skarżący, Ł. S., został uznany przez Terenową Wojskową Komisję Lekarską za trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej (kategoria 'N') z powodu obniżonej sprawności umysłowej. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska utrzymała to orzeczenie w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując ustalenia komisji dotyczące niezdolności do służby oraz podnosząc, że doznał uszczerbku na zdrowiu w związku ze stresem związanym ze służbą. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska wniosła o oddalenie skargi. WSA w Krakowie postanowił odrzucić skargę.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Wołek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 marca 2013 r. sprawy ze skargi Ł. S. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia 27 listopada 2013 r. nr [....] w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej postanawia: odrzucić skargę
Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w G. orzeczeniem nr [....] z dnia [...] 2012 r. w sprawie zdolności do zawodowej służby wojskowej - uznała szeregowego Ł. S. za trwale niezdolnego do służby wojskowej - kategoria "N". Jako podstawę prawną organ wskazał art. 5 ust. 1, 6 i 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2010 r., nr 90, poz. 593, ze zm.) oraz § 4, § 16, § 21 ust. 1 i 2, § 24 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2010 r., nr 15, poz. 80 ze zm.).
W orzeczeniu (pkt 8) rozpoznano u Ł. S. szereg schorzeń:
A. Powodujące niezdolność do służby wojskowej:
1. Sprawność umysłowa poniżej przeciętnej - § 71 pkt 1.
B. Schorzenia współistniejące:
2. Kamica nerkowa lewostronna nieznacznie upośledzająca sprawność ustroju § 48 pkt 4.
3. Skrzywienie przegrody nosa nieupośledzająca drożności nosa § 26 pkt 3.
4. Braki i wady uzębienia z utratą zdolności żucia do 67 % przy zachowanych zębach przednich - § 24 pkt 1
5. Blizna po operacyjnym leczeniu wyrostka robaczkowego nieupośledzająca sprawności ustroju § 3 pkt 1
6. Wzrost powyżej 185 cm § 1 pkt 1
7. Przebyta septoplastyka przegrody nosa bez § bez pkt
Ponadto organ:
- uznał Ł. S. za trwale niezdolnego do służby wojskowej kategoria "N" (pkt 9);
- oraz, że schorzenia nie pozostają w związku ze służbą wojskową (pkt 10);
- zaliczył Ł. S. do trzeciej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia (pkt 11a) i nie zaliczył do żadnej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową (pkt 11b).
W uzasadnieniu orzeczenia organ wskazał, że schorzenie ad. pkt 1 rozpoznania powodujące niezdolność do zawodowej służby wojskowej nie czyni orzekanego niezdolnym do pracy.
Ponadto wskazano, że orzekany skierowany został do TWKL G. przez Dowódcę Jednostki Wojskowej nr [...] T. G. w celu określenia przydatności do służby wojskowej. W dniu 13.07.2012 r. orzekany zgłosił się i po badaniu przez lekarza Komisji został skierowany do [...] Szpitala [...] w G. na konsultacje specjalistyczne oraz badania dodatkowe. Dokumentację oddał i ukończył badania w dniu 31.08.2012r.
Po analizie dokumentacji orzeczniczo-medycznej oraz przeprowadzeniu specjalistycznych badań lekarskich, w tym badania psychologicznego i psychiatrycznego, Komisja orzekła niezdolność do zawodowej służby wojskowej badanego przy zachowanej zdolności do pracy, kwalifikując orzekanego do III grupy inwalidzkiej z ogólnego stanu zdrowia i do żadnej grupy inwalidzkiej w związku ze służbą wojskową. Ponadto wskazano, że schorzenie powodujące inwalidztwo ujawniło się w czasie pełnienia służby wojskowej. Inwalidztwo to nie pozostaje w związku ze służbą wojskową.
Ł. S. odwołał się od powyższego orzeczenia, podnosząc, że nie zgadza się ze stwierdzeniem trwałej niezdolności do służby wojskowej.
Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska decyzją z dnia 27 listopada 2012 r. nr [...] utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję TWKL.
W uzasadnieniu RWKL wskazała, że orzeczeniem TWKL w G. nr [....] z dnia [...] 2012 r. orzekany z powodu kwalifikacji do § 71 pkt 1 został uznany za niezdolnego do służby poza granicami państwa.
W dniu 11.07.2012 r. został skierowany do TWKL G. przez Dowódcę Jednostki Wojskowej nr [...] T. G. w celu określenia przydatności do dalszej służby wojskowej. Badania psychologiczno-psychiatryczne wykazały u orzekanego wynik ilorazu inteligencji metodą Wechslera równy 75 wskazujący na obniżenia sprawności intelektualnej poniżej przeciętnej.
W trybie odwoławczym przeprowadzono badania psychologiczno-psychiatryczne, w tym badanie sprawności intelektualnych metodą Wechslera dla dorosłych (WAIS-R PL), które dało wynik równy 80. Zgodnie z przepisami w przypadku stwierdzenia wyniku badania sprawności umysłowej poniżej 90 ustawodawca w grupie żołnierzy zawodowych przewidział tylko kategorię "N" – niezdolny.
Ł. S. wniósł skargę na powyższe orzeczenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżący podniósł, że opinie lekarskie wydane w jego sprawie są sprzeczne, ponieważ z orzeczenia TWKL w G. nr [...] z dnia [...]2010 r. jednoznacznie wynikało, że był zdolny do pełnienia służby wojskowej. Dodatkowo wskazał, że doznał uszczerbku na zdrowiu w związku ze stresującą pracą związaną z pełnieniem powierzonych mu przez wojsko obowiązków.
Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie w zakresie zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz jej odrzucenie w pozostałej części. W odniesieniu do zarzutu skargi, CWKL stwierdziła, że orzeczenie nr [...] z dnia [...]2010 r. jest zupełnie innym niż zaskarżone rozstrzygnięciem, wydanym na skierowanie wojskowego komendanta uzupełnień przed powołaniem do zawodowej służby wojskowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r .- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.". Sąd dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem uwzględniając stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania zaskarżonej decyzji.
Podstawę prawną orzeczeń w sprawie poddanej kontroli Sądu stanowiły przepisy zawarte w treści ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2010 r. nr 90, poz. 593, ze zm.) oraz przepisy wykonawcze.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.: Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego (...)". Odrzucenie skargi z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego następuje w szczególności wówczas, gdy skarga dotyczy aktu lub czynności nieobjętych zakresem właściwości sądów administracyjnych (art. 3 § 2 i 3 oraz art. 4 P.p.s.a.) lub gdy dotyczy sprawy wyłączonej z właściwości tych sądów (art. 5 P.p.s.a.). Odrzucenie skargi z wymienionego powodu ma miejsce także w wypadku, gdy skarga została wniesiona w sprawie objętej właściwością sądów powszechnych.
Skarga podlega odrzuceniu, gdyż sprawa będąca przedmiotem zaskarżenia nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Orzeczenia wydawane przez wojskowe komisje lekarskie można podzielić na dwie grupy: orzeczenia ustalające stan zdrowia danej osoby na potrzeby zaliczenia jej do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej w celu jej powołania lub przyjęcia do odbycia tej służby albo zwolnienia ze służby oraz orzeczenia ustalające stan zdrowia danej osoby i ich związek ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych, rentowych lub zaopatrzenia emerytalnego. Zarówno w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19.01.1998 r. sygn. OPS 8/97, jak i w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27.10.1999 r. sygn. akt III ZP 9/99 wskazano, że orzeczenia ustalające związek schorzeń ze służbą nie podlegają kontroli sądowoadministracyjnej.
Pogląd ten był także podzielany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego w kolejnych latach (por. postanowienia z dnia 7 września 2006 r. sygn. akt l OSK 1103/06, niepubl., z dnia 21 listopada 2006 r. sygn. akt II OSK 1368/06, niepubl.; z dnia 29 maja 2008 r. sygn. akt II OSK 667/08, niepubl., z dnia 15 czerwca 2012 r. sygn. akt II OSK 1365/12, niepubl.), jak i jest akceptowany przez Sąd, rozpoznający niniejszą skargę.
W sprawie analiza zaskarżonego orzeczenia i treści skargi wskazuje, że skarżący w istocie kwestionuje rozstrzygnięcie organów obu instancji, że stwierdzone u skarżącego inwalidztwo ujawnione w czasie pełnienia służby wojskowej, nie pozostaje w związku ze służbą wojskową.
W sprawie zaskarżone orzeczenie komisji lekarskiej w części rozstrzygającej o braku zaliczenia skarżącego do grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową jest, zatem elementem sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych. Sprawy takie zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 1964 r., nr 43, poz. 296 ze zm.), mają charakter spraw cywilnych, do których rozpoznania właściwe są sądy powszechne (art. 2). Sprawy w przedmiocie związku rozpoznanych u żołnierza chorób ze służbą wojskową, a także w zakresie ustalania grupy inwalidztwa i jej związku ze służbą wojskową nie mają charakteru spraw, w których służyłaby skarga do sądu administracyjnego.
Tym samym Sąd uznał, że skoro zaskarżone orzeczenie dotyczy związku schorzenia ze służbą wojskową, to nie podlega ono kognicji sądów administracyjnych i nie jest możliwym rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny.
Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło