III SA/Kr 1746/23

WyrokWSA w Krakowie2024-03-20

Skład orzekający: Elżbieta Czarny-Drożdżejko, Katarzyna Marasek-Zybura, Magdalena Gawlikowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy policjantowi, który nabył lokal mieszkalny, przysługuje pomoc finansowa na jego uzyskanie, jeśli lokal ten wymagał remontu, a jego stan techniczny był określany jako "przeciętny" lub "zły"?
Ratio decidendi
Pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego przysługuje policjantowi tylko wtedy, gdy w momencie składania wniosku jego potrzeby mieszkaniowe nie były zaspokojone. Nabycie lokalu mieszkalnego, nawet wymagającego remontu, jeśli nadaje się on do zamieszkania, oznacza zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, co wyklucza przyznanie pomocy finansowej. Stan techniczny lokalu jest istotny jedynie w kontekście możliwości jego zamieszkania, a nie podniesienia standardu.
Stan faktyczny
Skarżący, policjant, złożył wniosek o pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego po nabyciu udziału w lokalu mieszkalnym. Wcześniej pobierał równoważnik pieniężny za brak lokalu, który został cofnięty po nabyciu nieruchomości. Organy odmówiły przyznania pomocy, uznając, że potrzeby mieszkaniowe skarżącego zostały zaspokojone, mimo że lokal wymagał remontu. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, wskazując na zły stan techniczny lokalu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura Asesor WSA Magdalena Gawlikowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 marca 2024 roku sprawy ze skargi H. W. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie z dnia 4 października 2023 r., nr 19/2023 w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego oddala skargę Decyzją z 4 października 2023 r., nr 19/2023 Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji w Krakowie z 22 sierpnia 2023 r., nr 923/2023 o odmowie przyznania H. W. (dalej: skarżący) pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Skarżący był funkcjonariuszem KMP w Krakowie, a od 1 września 2023 r. pełni służbę w KMP w Tarnowie. Decyzją Komendanta Miejskiego Policji w Krakowie z 8 grudnia 2022 r., nr 1054/2022 przyznano skarżącemu równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. Wobec tego, że 28 czerwca 2023 r. skarżący nabył udział wynoszący ½ części w lokalu mieszkalnym położonym w T. o powierzchni 64,56 m2, decyzją Komendanta Miejskiego Policji z 6 lipca 2023 r., nr 879/2023 r. cofnięto skarżącemu prawo do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W dniu 13 lipca 2023 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na zakup lokalu mieszkalnego w związku z uzyskaniem tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego położonego w T. na podstawie aktu notarialnego (Rep. A Nr [...]) z 28 czerwca 2023 r. Wskazany lokal został zakupiony na tzw. rynku wtórnym od poprzedniego właściciela. Organ I instancji decyzją nr 923/2023 z 22 sierpnia 2023 r., odmówił skarżącemu przyznania przedmiotowego świadczenia. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano m.in., że w dniu złożenia wniosku (13 lipca 2023 r.) policjant miał już zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, gdyż od 28 czerwca 2023 r. był właścicielem lokalu mieszkalnego. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił organowi I instancji naruszenie norm prawa procesowego i materialnego. Zdaniem skarżącego niewłaściwie został zebrany i rozpatrzony materiał dowodowy, co miało skutkować błędnym ustaleniem stanu faktycznego lokalu. Wskazano, że lokal wymagał gruntownych prac remontowych, które były niezbędne aby w nim zamieszkać. Zarzucono też dokonanie błędnej wykładni przepisów w przedmiotowym zakresie. Do odwołania załączono operat szacunkowy lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w T. z 11 czerwca 2023 r., w którym znajduje się ocena stanu lokalu. Zaskarżoną decyzją z 4 października 2023 r., Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy uznał, że kluczowe w przedmiotowym postępowaniu jest dokonanie oceny stanu technicznego lokalu, w momencie jego zakupu przez stronę. Organ wskazał, że z aktu notarialnego z dnia 28 czerwca 2023 r. wynika, że: "lokal przeznaczony jest do remontu". Natomiast w operacie szacunkowym z 11 czerwca 2023 r. zawarto stwierdzenie: "Lokal w przeciętnym stanie technicznym". Ponadto wskazany tam standard wykończenia lokalu, w formie tabeli wskazuje, że: podłogi pokryte są parkietem i płytkami ceramicznymi, ściany pokryte płytkami ceramicznymi lub powłoką malarską, lokal posiada stolarkę okienna wykonaną z PVC, grzejniki. Na wyposażeniu łazienki znajduje się wanna, umywalka, kabina prysznicowa i misa ustępowa. W kuchni znajduje się zabudowa kuchenna, sprzęt AGD oraz zlewozmywak. Dodatkowo we wskazanym lokalu znajduje się instalacja elektryczna, c.o., wodociągowo-kanalizacyjna oraz telewizyjna. Biorąc pod uwagę powyższy opis, zdaniem organu II instancji lokal w momencie jego zakupu nadawał się do zamieszkania. Zdaniem organu niski standard lokalu, nie był przeszkodą uniemożliwiającą jego zamieszkanie. Jak podano zaplanowane przez skarżącego prace remontowe miały na celu podniesienie standardu mieszkania, co nie wpływa na możliwość zamieszkania w nim już od dnia jego zakupu tj. 28 czerwca 2023 r. Organ odwoławczy stwierdził, też, że przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2351) wskazują, że pomoc finansowa może być przyznana funkcjonariuszowi tylko na uzyskanie lokalu mieszkalnego. W niniejszej sprawie skarżący uzyskał lokal mieszkalny w 28 czerwca 2023 r. i tym samym jego potrzeby mieszkaniowe były już zaspokojone w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej tj. dnia 13 lipca 2023 r. Fakt posiadania przez niego lokalu mieszkalnego, który zgodnie z operatem szacunkowym nadawał się do zamieszkania, powoduje zdaniem organu, że skarżący nie posiada uprawnień do wnioskowanego świadczenia. Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów: a/ prawa proceduralnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.: - art 7 w zw. z art 77, art 80, art 107 § 1, art 107 § 3 oraz art 140 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej jako: "k.p.a.’') poprzez dokonanie wadliwych ustaleń faktycznych skutkujących naruszeniem zasady prawdy obiektywnej, poprzez brak zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i wszechstronny, a w konsekwencji uznania w sposób dowolny, że w chwili nabycia nieruchomość lokalowa położona w T. przy ul. [...] nadawała się do użytku, gdy tymczasem lokal wymagał gruntownych prac remontowych, które były niezbędne, aby w nim w ogóle zamieszkać, na co również wskazuje fragment s. 12 in fine operatu szacunkowego z 11 czerwca 2023 r, który został załączony przez Skarżącego do odwołania od decyzji organu I instancji, zgodnie z którym "ocena standardu lokalu w stanie aktualnym. Lokal wymaga remontu, standard określono jako zły"- a który to fragment został pominięty przez organ II, czym dopuścił się on wybiórczej analizy materiału dowodowego zebranego w sprawie doprowadzając w konsekwencji do błędnych wniosków co do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych skarżącego już w chwili nabycia lokalu i w ten sposób wadliwego stwierdzenia niespełnienia przesłanek zawartych w przepisach prawa materialnego, tj. art. 88 ust. 1 i 4, art. 92 ust. 1, art. 94 ust. 1, art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji oraz § 3 ust. 1 i 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów, i w rezultacie uznania, że w sprawie nie istnieją przesłanki do przyznania skarżącemu pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego; - art. 138 § 1 pkt 1) i 2) k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy skarżący wskazała na uchybienia prawa mające wpływ na treść decyzji w swoim odwołaniu z 7 września 2023 r., które powinny skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzję w całości i orzeczeniem co do istoty sprawy; b/ prawa materialnego, tj. art. 88 ust. 1 i 4, art. 92 ust. 1, art. 94 ust. 1, art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2023 r. poz. 171) oraz § 3 ust. 1 i 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów w (Dz. U. z 2022 r. poz. 2351 ze zm.), poprzez odmówienie skarżącemu przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego na skutek błędnej wykładni wskazanych przepisów, prowadzącej do uznania, że: - funkcjonariuszowi nie przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego, jeżeli w dacie wystąpienia z wnioskiem o świadczenie posiadał prawo do lokalu mieszkalnego niezależnie od jego rzeczywistego stanu technicznego, podczas gdy prawidłowa wykładnia przepisów winna skutkować uznaniem, że konieczność dokonania remontu z uwagi na zły stan lokalu wyklucza uznanie, że w sprawie doszło do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych skarżącego; - niezależnie od powyższego, funkcjonariuszowi nie przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego, jeżeli w dacie wystąpienia z wnioskiem posiadał on prawo do lokalu, nawet gdyby jego stan pozwalał na zamieszkanie w nim, podczas gdy powyżej wskazane przepisy nie ustalają , momentu, do którego możliwe jest zwrócenie się o stosowną pomoc finansową, a jedynie określają cel tej pomocy, tj. "uzyskanie lokalu mieszkalnego", a w rezultacie błędne uznanie za niemożliwe złożenie wniosku o rzeczoną pomoc finansową po zakupie lokalu, co przy założeniu dokonania prawidłowych ustaleń faktycznych oznacza, że skarżący spełniał przesłanki przyznania mu pomocy finansowej, gdyż przepisy mające zastosowanie w sprawie nie przewidują, ani nie limitują czasu w jakim pomoc może zostać przyznana oraz w sposób szeroki i celowościowy nakazują ujmować zakres wydatków, które ma pokryć rzeczona pomoc. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., co oznacza, że jeżeli sąd administracyjny dostrzega naruszenie prawa w zaskarżonej decyzji, to niezależnie od argumentów skarżącego, tenże sąd administracyjny uprawniony jest do uwzględnienia skargi. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w tak określonych granicach Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie Sąd wskazuje, że w sprawie o tożsamym przedmiocie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydał wyrok z 27 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 1449/22. Orzekający w niniejszej sprawie Sąd w pełni podziela wyrażone tam stanowisko i przyjmuje za własne. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2023 r. poz. 171 ze zm.) – stan prawny na dzień wydania zaskarżonej decyzji; dalej powoływana jako "ustawa o Policji". Zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Jak wynika z art. 88 ust. 4 ustawy o Policji, miejscowością pobliską, o której mowa w ust. 1, jest miejscowość, z której czas dojazdu do miejsca pełnienia służby i z powrotem środkami publicznego transportu zbiorowego, zgodnie z rozkładem jazdy, łącznie z przesiadkami, nie przekracza w obie strony dwóch godzin, licząc od stacji (przystanku) położonej najbliżej miejsca zamieszkania do stacji (przystanku) położonej najbliżej miejsca pełnienia służby bez uwzględnienia czasu dojazdu do i od stacji (przystanku) w obrębie miejscowości, z której policjant dojeżdża, oraz miejscowości, w której wykonuje obowiązki służbowe. Stosownie do treści art. 94 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Zgodnie z art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się policjantowi posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy. W oparciu o delegację zawartą w art. 94 ust. 2 ustawy o Policji, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydał rozporządzenie z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz. U. z 2022 r. poz. 2351) – stan prawny na dzień wydania zaskarżonej decyzji; dalej powoływane jako "rozporządzenie". Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia, pomoc finansową przyznaje się na wniosek policjanta. Wzór wniosku o przyznanie pomocy finansowej określa załącznik do rozporządzenia. W myśl § 3 ust. 2 rozporządzenia, do wniosku dołącza się dokumenty potwierdzające fakt ubiegania się przez policjanta lub jego małżonka pozostającego z nim we wspólności majątkowej o lokal mieszkalny lub dom jednorodzinny w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, a w szczególności: 1) zaświadczenie o członkostwie ze spółdzielni mieszkaniowej albo 2) wyciąg z księgi wieczystej oraz umowę kupna lokalu (domu jednorodzinnego) sporządzoną w formie aktu notarialnego lub umowę przedwstępną, albo 3) w przypadku budowy domu jednorodzinnego - aktualny wyciąg z księgi wieczystej potwierdzający własność gruntu (prawo wieczystego użytkowania) oraz pozwolenie właściwego organu na budowę domu, albo 4) pozwolenie na budowę lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość. Przepisy będące podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stały się przedmiotem bogatego orzecznictwa sądów administracyjnych oraz oceny Trybunału Konstytucyjnego. Odwołanie się do niektórych z tych orzeczeń jest niezbędne do dokonania prawidłowej wykładni przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie. I tak uchwale składu siedmiu sędziów z 29 marca 1999 r. sygn. akt OPS 1/99 (ONSA z 1999 r. nr 3, poz. 77), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że stosownie do art. 94 ust. 1 w zw. z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji policjantowi nie przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu lub domu, jeżeli policjant nie ma prawa do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego, określonego w art. 90 tej ustawy, w drodze decyzji administracyjnej, ponieważ posiada inny odpowiedni lokal mieszkalny w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej (art. 95 ustawy o Policji). Jak trafnie wskazał WSA w Warszawie w przywołanym na wstępie wyroku, z uwagi na treść art. 100 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), powołana uchwała nie wiąże wprawdzie Sądu w przedmiotowej sprawie. Ze względu jednak na autorytet uchwał powiększonych składów Naczelnego Sądu Administracyjnego podjętych przed wprowadzeniem dwuinstancyjnego sądownictwa administracyjnego, które odnoszą się do w dalszym ciągu obowiązującego stanu prawnego, nadal zachowuje ona aktualność i możne być pomocna w procesie wykładni prawa. W konsekwencji stanowi wskazówkę interpretacyjną dla właściwej wykładni norm prawa materialnego, które legły o podstaw wydanych w sprawie decyzji. W uzasadnieniu powołanej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że gramatyczna wykładnia art. 88 ust. 1 w związku z art. 94 ust. 1 ustawy o Policji prowadzi do wniosku, iż przysługujące policjantowi prawo do lokalu mieszkalnego jest realizowane przede wszystkim przez przydzielenie takiego lokalu, a dopiero gdy przydziału takiego nie dokonano, policjantowi w służbie stałej przysługuje pomoc finansowa. Pomoc finansowa, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy, jest zatem konsekwencją niezrealizowania uprawnienia policjanta, który ma prawo do otrzymania lokalu mieszkalnego, określonego w art. 90 ustawy, na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale. Za takim rozumieniem przepisu art. 94 ust. 1 ustawy przemawia sama istota prawa policjanta do lokalu, o którym mowa w art. 88 ust. 1 ustawy. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, "(...) prawo policjanta w służbie stałej do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej nie może być rozumiane jako prawo całkowicie oderwane od praw i obowiązków wynikających z istoty stosunku służbowego policjanta. Celem tego przepisu jest niewątpliwie to, ażeby policjant w służbie stałej mieszkał w miejscowości, w której pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej. Z tym celem, a nie z przywilejem jako takim, związane jest prawo, o którym mowa w art. 88 ustawy. Tak rozumianemu uprawnieniu policjanta odpowiadają obowiązki organów Policji zaspokojenia tego prawa. Oznacza to, że jeżeli policjant ma odpowiednie mieszkanie w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, to cel przepisu jest osiągnięty, a wobec tego nie powstaje prawo do lokalu, o którym mowa w art. 88 ustawy (...)". Na ratio legis unormowań zawartych m.in. w art. 88 ust. 1 i art. 94 ust. 1 ustawy o Policji wskazał też Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 14 maja 2001 r. sygn. akt SK 1/00 (OTK z 2001 r. nr 4, poz. 84), w którym stwierdził, min. że "Pomoc ta została wprowadzona w interesie służby, z uwagi na daleko idącą dyspozycyjność funkcjonariuszy Policji. Ze wskazanym przepisem art. 88 ust. 1 ustawy koresponduje (...) art. 95 pkt 2 i 3 tejże ustawy, wyłączający z grona policjantów którym przydziela się lokal mieszkalny na podstawie decyzji administracyjnej tych policjantów, którzy posiadają w miejscowości w której pełnią służbę lub pobliskiej odpowiedni lokal mieszkalny oraz tych, których małżonek posiada taki lokal mieszkalny (...)". Dalej Trybunał zaznaczył, że "(...) pomoc finansowa w celu nabycia mieszkania na własność nie została ukształtowana jako prawo z tytułu pełnienia służby w charakterze policjanta. Pomoc ta jest tylko jedną z przewidzianych ustawą form pomocy policjantom w uzyskaniu mieszkania w miejscu pełnienia służby. W przeciwnym razie musiałaby być traktowana jako przywilej policjantów, budzący wątpliwości z punktu widzenia zasady równego traktowania obywateli (...)". W aktualnym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że "(...) przewidziana ustawą o Policji pomoc finansowa nie została ukształtowana jako prawo podmiotowe z tytułu samego pełnienia służby w charakterze policjanta, ale jako jedna z form pomocy w uzyskaniu mieszkania w miejscu pełnienia służby" (por. wyrok z 7 grudnia 2021 r. sygn. akt III OSK 821/21). Podobne stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyrokach z 27 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 636/19, z 12 czerwca 2018 r. sygn. akt I OSK 1361/16, z 29 czerwca 2017 r. sygn. akt I OSK 2625/15, z 5 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 1298/13, a także – w odniesieniu do podobnych regulacji zawartych art. 178, art. 180 i art. 181 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. z 2023 r. poz. 66 ze zm.) - w wyroku z 13 grudnia 2022 r. sygn. akt III OSK 6287/21, w którym stwierdził m.in., że "(...) fakt nabycia lokalu mieszkalnego w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, nawet gdy przed tym nabyciem funkcjonariusz spełniał przesłanki otrzymania przydziału lokalu mieszkalnego, może być powodem wygaśnięcia uprawnień funkcjonariusza do omawianej pomocy finansowej, jeżeli w następstwie nabycia domu (lokalu) funkcjonariusz posiada już lokal o odpowiedniej powierzchni (...)". Jednocześnie wszelkie dokumenty, o których mowa w § 3 ust. 2 rozporządzenia (zaświadczenie o członkostwie ze spółdzielni mieszkaniowej, wyciąg z księgi wieczystej, umowa kupna lokalu/domu jednorodzinnego, umowa przedwstępna, pozwolenie na budowę domu) mają jedynie dokumentować fakt ubiegania się przez policjanta lub jego małżonka o lokal mieszkalny lub dom jednorodzinny w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, a nie fakt zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych. Wobec tego, ani treść § 3 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia, ani wymienione w nim dokumenty, nie mogą stanowić argumentu za tym, że istnieje możliwość ubiegania się przez policjanta o pomoc finansową po zaspokojeniu przez niego potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie (por. wyroki NSA z 7 grudnia 2021 r. sygn. akt III OSK 821/21 i z 29 czerwca 2017 r. sygn. akt I OSK 2625/15). Sąd wskazuje też, że w uzasadnieniu kontrolowanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy trafnie nawiązał do uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 kwietnia 2009 r. sygn. akt I OPS 7/08 (ONSAiWSA z 2009 r. nr 4, poz. 66). Jakkolwiek dotyczy ona pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego udzielanej funkcjonariuszom Służby Więziennej i odnosi się do przepisów nieobowiązującej już ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 ze zm.), to wnioski zawarte w jej uzasadnieniu pozostają aktualne i są pomocne w procesie wykładni przepisów ustawy o Policji, które stanowiły materialnoprawną podstawę decyzji wydanych w przedmiotowej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził tam min., że nabycie przez funkcjonariusza lokalu mieszkalnego przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy finansowej, o której mowa w art. 90 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, nie wyklucza samo przez się przyznania tej pomocy. Uznano, że pomoc finansowa przysługuje funkcjonariuszowi tylko wówczas, gdy zgłaszając roszczenie nie miał on zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych w miejscowości pełnienia służby lub pobliskiej. Jak podkreślono chodzi tu przy tym niewątpliwie o lokal nadający się do zamieszkania, trudno bowiem mówić o zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych na przykład w sytuacji nabycia domu (lokalu) w budowie, czy w stanie surowym. Odnosząc powyższe do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że organy przyjęły prawidłową wykładnię przepisów mających zastosowanie w sprawie. Nie odmówiono bowiem skarżącemu wnioskowanej pomocy z tego powodu, że lokal mieszkalny został nabyty przez niego przed dniem złożenia wniosku ale badano, czy na dzień złożenia wniosku skarżący miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscowości pobliskiej do miejscowości, w której pełnił służbę, tj. czy nabyty lokal nadawał się do zamieszkania. Organ, biorąc pod uwagę zapisy aktu notarialnego umowy kupna sprzedaży lokalu, uwzględnił, że lokal nadawał się do remontu, jednakże w ocenie Sądu istotne jest czy wymagany był remont umożliwiający zamieszkanie czy podnoszący standard lokalu. W tym zakresie organ w swej obecnie oparł się na tabelarycznym zestawieniu wykończenia i wyposażenia lokalu, zawartym w operacie szacunkowym (k. 5 akt adm.). Jednoznacznie wynika, z niego, że w każdym pomieszczeniu mieszkania są zamontowane stalowe grzejniki. W korytarzu mieszkania na podłodze jest parkiet drewniany, ściany poryte są powłoką malarską, są też fornirowane drzwi wejściowe do mieszkania. W łazience na podłodze i na ścianie znajdują się płytki ceramiczne ponadto na ścianie jest też powłoka malarska, jest wanna, umywalka, kabina prysznicowa oraz misa ustępowa. W kuchni na podłodze znajdują się płytki ceramiczne, a na ścianie płytki ceramiczne oraz powłoka malarska. Kuchnia jest wyposażona w zabudowę kuchenną, wyposażenie AGD i zlewozmywak kuchenny. W pokojach na podłodze znajduje się parkiet drewniany, a na ścianach powłoka malarska. Jak wynika z ww. zestawienia, w mieszkaniu jest instalacja wodociągowa – ciepła woda z sieci miejskiej, instalacja kanalizacyjna – do sieci miejskiej, instalacja elektryczna – z sieci miejskiej, instalacja c.o. z sieci miejskiej oraz instalacja telewizyjna. W tak ustalonym stanie faktycznym w ocenie Sądu organ prawidłowo ocenił, że lokal nadał się do zamieszkania. Sąd nie zgadza się z zarzutem skargi, że organ niewłaściwie ustalił stan faktyczny i nie uwzględnił okoliczności, że standard mieszkania – jak wskazano w operacie - był zły. Organ wziął pod uwagę, że standard nie był wysoki ale nie była to przeszkoda, która uniemożliwiałaby jego zasiedlenie (ostatni akapit na str. 2 zaskarżonej decyzji). Sąd z taką oceną organu się zgadza. W operacie wskazano, że lokal jest w przeciętnym stan technicznym. Natomiast w materiale dowodowym sprawy brak jest dowodu, który wskazywałby na barak obiektywnej możliwości zamieszkania w zakupionym lokalu. Skarżący podnosi w skardze, że remont był konieczny do zamieszkania i że jedynym przeznaczeniem lokalu był remont (pkt. 11 i pkt. 13 skargi) ale nie podje na tę okoliczność żadnych faktów. W aktach sprawy nie ma wzmianki o zniszczonych, niesprawnych lub niezdatnych do użytku sprzętach lub instalacjach. Również w operacie nie zawarto stwierdzenia, że lokal nie nadaje się do zamieszkania. Nigdzie też nie stwierdzono, że lokal wymaga generalnego remontu, co wskazywałoby że remont jest konieczny do zamieszkania, a nie służy podniesieniu standardu lokalu. W ocenie Sądu zły standard lokalu nie musi być równoznaczny z brakiem możliwości zamieszkania w lokalu. W badanym przypadku, z opisu wyposażenia i wykończenia lokalu oraz braku wskazań co do niemożności zamieszkania lokalu wynika, że organ miał podstawy do przyjęcia, że lokal nadawał się do zamieszkania. Sąd nie podzielił argumentacji zawartej w pkt. 16 i 17 skargi, prowadzącej do stwierdzenia, że nawet przy przyjęciu, że lokal w momencie składania wniosku mógł zaspokoić potrzeby mieszkaniowe skarżącego, organ i tak powinien był przyznać wnioskowaną pomoc z uwagi na brak w przepisach limitów czasowych, w jakich pomoc ma być przyznana. Sądowi znane jest stanowisko wyrażone min. w wyroku NSA z 7 lipca 2021 r., sygn. akt III OSK 3597/21, na które w swej argumentacji powołał się skarżący, jednak stanowiska tego nie podziela. Pogląd ten nie pozwala na ustalenie daty, kiedy (i czy) policjant zaspokoił swoje potrzeby mieszkaniowe w kontekście złożonego wniosku o pomoc finansową, co sprawia, że pomoc finansowa jawi się wówczas jako prawo podmiotowe policjantów z tytułu samego pełnienia służby (por. Wyrok NSA z 7 grudnia 2021 r., sygn. akt III OSK 821/21). Stanowisko takie jest też niezgodne z przywołanym wyżej orzecznictwem sądów administracyjnych i Trybunału Konstytucyjnego, które wskazuje na spójną i zdaniem Sądu właściwą wykładnię przepisów prawa materialnego będącego podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło