III SA/Kr 1816/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie WSA Jakub Makuch (spr.) Asesor WSA Magdalena Gawlikowska Protokolant Starszy Referent Kinga Ładyga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 26 października 2023 r., nr IG-II.7221.151.2023.TT w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oddala skargę. Przedmiotem skargi A. K. (dalej: skarżący) jest postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z 26.10.2023 r. (IG-II.7221.151.2023.TT) utrzymujące w mocy postanowienie Starosty Krakowskiego z 7.08.2023 r. (GKiK-I.6620.6.756.2019), którym odmówiono wszczęcia postępowania. Stan faktyczny i prawny tej sprawy był następujący: 1. Starosta Krakowski decyzją z 8.07.2020 r. (znak: GKiK.1.6620.2756.2019.Ju) – po rozpoznaniu wniosku skarżącego z 21.11.2019 r. – orzekł o odmowie wprowadzenia zmiany danych ewidencyjnych zawartych w bazie danych ewidencji gruntów i budynków dla działek nr [...], nr [...] i nr [...] obręb B. jednostka ewidencyjna I., poprzez ich wykreślenie z operatu ewidencji gruntów i budynków i wpisanie w ich miejsce działki nr [...]. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z 16.11.2020 r. (znak: IG-II.7221.101.2020.TT). Ta z kolei decyzja została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 5.08.2021 r. (sygn. akt: III SA/Kr 59/21). Sąd wskazał, że decyzja Starosty Krakowskiego z 8.07.2020 r. nie została doręczona pełnomocnikowi wnioskodawcy, a to nakazywało uchylić kontrolowane rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy rozpatrując sprawę ponownie, 20.01.2022 r., wydał postanowienie (znak: IG-II.7221.101.2020.TT) o niedopuszczalności odwołania. Następnie, decyzja organu l instancji została doręczona pełnomocnikowi wnioskodawcy, który wniósł od niej odwołanie. Po jego rozpatrzeniu, organ odwoławczy decyzją z 15.06.2022 r. (znak: IG-II.7221.60.2022.TT) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty Krakowskiego z 8.07.2020 r. Decyzja Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z 15.06.2022 r. została następnie zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który nieprawomocnym wyrokiem z 12.04.2023 r. (sygn. akt III SA/Kr 1206/22) skargę oddalił. 2. Pismami z 5.05.2023 r. i z 29.06.2023 r. (znak: NG-Sk.055.43.2023) Główny Geodeta Kraju przekazał Staroście Krakowskiemu do rozpatrzenia według właściwości dwa pisma skarżącego, odpowiednio z 21.04.2023 r. i 19.06.2023 r. W obu tych pismach wnioskodawca żądał aktualizacji danych operatu ewidencji gruntów i budynków polegającej na wykreśleniu z niego działek ewidencyjnych nr [...], nr [...] i nr [...] obręb B. jednostka ewidencyjna I. i wpisanie w ich miejsce działki [...] oraz ujawnienie siebie, jako jej właściciela. Jako podstawę żądanych zmian wnioskodawca wskazał: - postanowienie Sądu Powiatowego Wydział Cywilny w Miechowie z 17.11.1964 r., sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po A. K.; - Obwieszczenie Publiczne Dodatek do Dziennika Urzędowego Ministerstwa Sprawiedliwości Nr 77 z dnia 26.09.1934 r., rok XVIII; - wykaz zmian gruntowych z 3.03.2008 r., nr ks. rob. 6/2008 sporządzony przez geodetę uprawnionego E. Ś. wraz z wykazem synchronizacyjnym; Uzasadniając to żądanie skarżący wskazał na fakt bezwzględnej nieważności Aktu Własności Ziemi nr [...] z 30.12.1978 r., wydanego przez Naczelnika Gminy I. w stosunku do działki nr [...] położonej w miejscowości B. na rzecz S. Z., gdyż nie nastąpił podział działki [...] (brak operatu podziałowego). 3. Starosta Krakowski, po analizie opisanego wyżej wniosku skarżącego, wydał 7.08.2023 r. postanowienie (znak: GKiK-l.6620.6.756.2019.Ju) o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzenia zmiany danych ewidencyjnych zawartych w bazie danych ewidencji gruntów i budynków dla działek nr [...], nr [...], nr [...] obręb B., jednostka ewidencyjna I. poprzez ich wykreślenie z operatu ewidencji gruntów i budynków, wpisanie w ich miejsce działki nr [...] i ujawnienie skarżącego jako właściciela tej działki. Wskazał m.in., iż sprawa ta jest pod względem treści wniesionego żądania oraz jego przedmiotu tożsama z postępowaniem już uprzednio prowadzonym i zakończonym przez organ. W tym zakresie wskazał na wniosek skarżącego z 21.11.2019 r. i decyzję wydaną w dniu 8.07.2020 r. odmowie wprowadzenia zmiany danych ewidencyjnych dla działek nr [...], nr [...] i nr [...] obręb B., poprzez ich wykreślenie i wpisanie działki nr [...]. Zdaniem organu l instancji należało odmówić wszczęcia postępowania z tej przyczyny, że uprzednio rozstrzygnięta już została decyzją administracyjną ta sama sprawa. Obie sprawy są tożsame pod względem przedmiotowym, podmiotowym i nie nastąpiła zmiana stanu prawnego 4. W zażaleniu na opisane wyżej postanowienie skarżący podał, że dysponuje dokumentami uzasadniające wprowadzenie oczekiwanych zmian, tj.: postanowienie Sądu Powiatowego Wydział Cywilny w Miechowie z 17.11.1964 r., sygn. akt [...], Obwieszczenie Publiczne Dodatek do Dziennika Urzędowego Ministerstwa Sprawiedliwości Nr 77 z dnia 26.09.1934 r., rok XVIII oraz wykaz zmian gruntowych z 3.03.2008 r. Wskazał, że organ I instancji pominął fakt bezwzględnej nieważności AWZ z 30.12.1978 r. z uwagi na brak podziału działki nr [...]. Skoro działka ta nie została podzielona, to wprowadzenie do ewidencji działek nr [...] i [...] nie jest prawidłowe. Konsekwencją powyższej wadliwości winno być także ujawnienie w ewidencji skarżącego jako właściciela działki [...] albowiem jest on następcą prawnym wcześniejszych właścicieli tej działki. 5. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego postanowieniem z 26.10.2023 r. (znak IG-II.7221.151.2023.TT) utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Przywołał art. 61a par. 1 k.p.a. oraz podał, że przepis ten nakazuje odmówić wszczęcia postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy w danej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo zapadło już rozstrzygnięcie. Warunkiem niezbędnym do wydania w takiej sytuacji postanowienia na podstawie art. 61 a § 1 k.p.a., jest stwierdzenie tożsamości stosunku administracyjnoprawnego występującego pomiędzy sprawą zakończoną lub będącą w toku oraz powtórnym podaniem o wszczęcie postępowania administracyjnego. W celu zbadania prawidłowości zapadłego rozstrzygnięcia, niezbędne jest zatem wskazanie okoliczności przesądzających o tożsamości spraw-administracyjnych. Sytuacja taka ma miejsce wówczas, gdy w obu sprawach występują te same podmioty, dotyczą one tego samego przedmiotu oraz stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym, a sprawa wcześniejsza jest jeszcze w toku bądź została rozstrzygnięta decyzją ostateczną i decyzja ta nie została następnie uchylona, czy też zmieniona w sposób prawem przewidziany. W niniejszej sprawie, w ocenie organu odwoławczego, wystąpiły wszystkie te okoliczności. Organ odwoławczy podał, że w dacie wpływu do organu l instancji pism skarżącego z 5.05. i z 29.06.2023 r. w obrocie prawnym funkcjonowała już ostateczna decyzja Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z 15.06.2022 r. (znak: IG-II.7221.60.2022.TT) orzekająca o utrzymaniu w mocy decyzji Starosty Krakowskiego z 8.07.2020 r. (znak: GKiK.I.6620.2756.2019.Ju), której przedmiot jest tożsamy z przedmiotem ocenianej aktualnie sprawy. We wskazanym postępowaniu Starosta Krakowski rozpatrywał bowiem żądanie skarżącego z 21.11.2019 r. dotyczące aktualizacji danych ewidencyjnych polegającej na ujawnieniu w miejsce działek nr [...], nr [...] i [...] obręb B. jednostka ewidencyjna I. działki nr [...] i ujawnieniu skarżącego jako jej właściciela (żądanie zostało doprecyzowane w dalszej korespondencji). Wnioskodawca uzasadniał zgłoszone wówczas żądanie przedstawiając dokładnie te same dokumenty, które wskazał w niniejszej sprawie (tj. postanowienie spadkowe z 17.11.1964, obwieszczenie publiczne z 26.09.1934 r., wykaz zmian gruntowych z 3.03.2008 r.). Podnosił także, iż nigdy nie doszło do prawnie wiążącego podziału działki nr [...], zaś przysługujące mu prawo własności tej działki wynika z odziedziczenia go po swoich poprzednikach prawnych. Organ odwoławczy wskazał, że ujawnienie w ewidencji gruntów i budynków działki nr [...] w miejsce działek, które powstały na skutek jej podziału, wiązałoby się automatycznie z koniecznością ujawnienia wnioskodawcy jako ich właściciela. Odmowa jej ujawnienia jest z kolei równoznaczna z odmową ujawnienia prawa własności wnioskodawcy. Żądanie skarżącego, które zostało już rozpatrzone obejmowało więc w swoim zakresie żądanie sformułowane w niniejszej sprawie. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że WSA w Krakowie wyrokiem z 15.06.2022 r. (sygn. akt III SA/Kr 1206/22) oddalił skargę na decyzję organu odwoławczego, a wyrok ten nie jest prawomocny. W ocenie organu II instancji, w rozpatrywanej aktualnie sprawie miała miejsce zatem okoliczność będąca jedną z przyczyn uzasadniających odmowę wszczęcia postępowania, tj. tożsamość przedmiotowa tej sprawy ze sprawą już uprzednio rozstrzygniętą decyzją ostateczną. Przedłożona przez wnioskodawcę przy zażaleniu mapa glebowo-rolnicza pozostaje bez wpływu na fakt tożsamości spraw, gdyż nie kreuje w ich zakresie nowego stanu faktycznego bądź prawnego. Organ odwoławczy stwierdził, że niedopuszczalne jest wszczęcie kolejnego postępowania administracyjnego w sprawie aktualizacji informacji zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków we wskazanym przez wnioskodawcę przedmiocie. Wydanie w rozpatrywanej sprawie nowej decyzji administracyjnej powodowałoby, iż byłaby ona obarczona wskazaną w art. 156 §1 pkt 3 K.p.a., wadą uzasadniająca stwierdzenie jej nieważności. Dotyczyłaby bowiem sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną ostateczną decyzją administracyjną. 6. W skardze skarżący zawarł zarzuty tożsame do przedstawionych w zażaleniu (por. punkt 4 uzasadnienia). 7. W odpowiedzi na skargę organ domagał się jej oddalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Podstawą prawną rozstrzygnięć organów administracji publicznej zapadłych w kontrolowanej sprawie był art. 61a par. 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Do takich "innych uzasadnionych przyczyn" należą sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło uprzednio rozstrzygnięcie. Należy zauważyć, że tożsamość sprawy będzie istniała, gdy w sprawie występują te same podmioty, gdy dotyczy ona tego samego przedmiotu i opiera się ona na tym samym stanie prawnym, w niezmienionym stanie faktycznym sprawy nowej oraz poprzedniej, rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Taki stan rzeczy jest przeszkodą do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w nowej sprawie (por. wyrok NSA z 28 listopada 2018 r. sygn. akt I OSK 2503/18, wyrok z 21 czerwca 2018 r. sygn. akt II OSK 1832/16). Oceniając kontrolowaną sprawę Sąd podzielił zapatrywanie orzekających organów administracji, które przyjęły, że wszystkie trzy przesłanki uznania tożsamości sprawy administracyjnej, zostały w analizowanym przypadku spełnione. Jak wynika bowiem z inicjującego kontrolowaną sprawę wniosku skarżącego zawartego w pismach skierowanych pierwotnie do Głównego Geodety Kraju (a przekazanych następnie do organu I instancji) - domagał się on aktualizacji danych operatu ewidencji gruntów i budynków polegającej na wykreśleniu z tego rejestru działek ewidencyjnych nr [...], nr [...] i nr [...] obręb B. jednostka ewidencyjna I. i wpisanie w ich miejsce działki [...] oraz ujawnienia siebie jako właściciela tej nieruchomości. Zwrócić należy uwagę, iż uprzednio skierowany do organu nadzoru geodezyjnego wniosek skarżącego (tj. pismo z 21.11.2019 r.) dotyczył również wprowadzenia zmian (aktualizacji) danych w ewidencji gruntów i budynków obejmujących właśnie działki nr [...], [...] i [...] obręb B. We wcześniejszym wniosku skarżący także oczekiwał wykreślenia wyżej wskazanych działek z operatu ewidencyjnego żądając zarazem ujawnienia w miejsce tych nieruchomości - działki nr [...]. Także analiza sformułowanej przez skarżącego motywacji obu wniosków (nieważność AWZ z 30.12.1978 r.), jak też dowodów przedłożonych na jej poparcie (postanowienie Sądu Rejonowego z 1964 r., obwieszczenie z 1934 r. oraz wykaz zmian gruntowych) – naprowadzała na tożsamy przedmiot i charakter obu sprawy. Nie ulegało przy tym wątpliwości to, że Starosta Krakowski rozpatrując wcześniejszy wniosek skarżącego dotyczący opisanego wyżej żądania aktualizacji danych ewidencyjnych - wydał decyzję z 8.07.2020 r. (znak GKiK.I.6620.756), którą orzekł o odmowie wprowadzenia oczekiwanej przez wnioskodawcę zmiany danych w ewidencji gruntów i budynków - odnośnie do działek nr [...], [...] i [...] obręb B., poprzez ich wykreślenie z operatu i wpisania w ich miejsce działki nr [...]. W stosunku do tej decyzji, jak wynika z części historycznej uzasadnienia (por. punkt 1) – uruchomiony został instancyjny tryb jej weryfikacji, w ramach którego została ona utrzymana w mocy decyzją Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z 15.06.2022 r. (znak IG-II.7221.60.2022.TT). Skarga wywiedziona na to rozstrzygnięcie została oddalona nieprawomocnym wyrokiem WSA w Krakowie z 12.04.2023 r. (sygn. akt III SA/Kr 1206/22). Analiza przedstawionej wyżej ostatecznej decyzji z 15.06.2022 r. wskazuje jednoznacznie na występowanie tożsamości przedmiotowej tej rozstrzygniętej sprawy ze sprawą zainicjowaną wnioskiem skarżącego z 19.06.2023 r. Nie ulegała też wątpliwości tożsamość podmiotowa obu spraw, skoro podmiotem je inicjującym oraz adresatem opisanej wyżej decyzji ostatecznej był skarżący. Stan faktyczny i prawny obu spraw także nie uległ zmianie. W tych uwarunkowaniach brak było więc podstaw do zakwestionowania prawidłowości kontrolowanego w niniejszej sprawie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Skoro bowiem w sprawie obejmującej żądanie wprowadzenia zmiany danych ewidencyjnych dotyczących działek [...], [...] i [...] – poprzez wykreślenie ich z operatu ewidencji gruntów i budynków i wpisanie w ich miejsce działki nr [...] - zapadła już ostateczna decyzja, to ponowne żądanie skarżącego o tym samym przedmiocie, skutkować musiało właśnie odmową wszczęcia postępowania, o czym zasadnie orzekły organy administracji, stosując art. 61a par. 1 k.p.a. Spełnione zostały bowiem wszystkie przesłanki tożsamości sprawy obecnej i uprzednio rozstrzygniętej, w rozumieniu zaprezentowanym na wstępie uzasadnienia. Zarzuty skargi nie prezentowały przy tym żadnej argumentacji skierowanej przeciwko kluczowej dla sprawy kwestii tożsamości sprawy już zakończonej względem zainicjowanej obecnie ocenianym wnioskiem skarżącego. Zawarte w skardze stanowisko o braku przeprowadzenia podziału działki nr [...] (tudzież wadliwości czynności zmierzających do dokonania tego podziału) i mająca występować z tego powodu nieważności AWZ – nie pozostawało w żadnym związku z motywami organu administracji przyjętymi za podstawę rozstrzygnięcia. Mając na uwadze przedstawione wyżej rozważania i oceny, sąd skargę oddalił. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2024 r., poz. 935).