III SA/Kr 1865/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Halina Jakubiec po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. Ś. o zwolnienie od kosztów sądowych i przyznanie adwokata w sprawie ze skargi Z. Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 października 2014 r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu podań Z. Ś. zatytułowanych "Zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa" postanawia odmówić przyznania skarżącemu zwolnienia od kosztów sądowych i przyznania adwokata. W dniu 25 listopada 2014 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek Z. Ś. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o przyznanie adwokata z T. Z oświadczenia zawartego w formularzu "PPF" wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną G. Ś. oraz trójką dzieci: M. ur. 1996 r., J. ur. 2000 r. i M. ur. 1997 r. Rodzina utrzymuje się z pomocy społecznej, przy czym wysokość miesięcznych dochodów została określona na 0 zł. Skarżący podniósł, iż "bandycki MOPS odmawia przyznania zasiłków dla Z. Ś. i jego rodziny". W skład majątku skarżącego wchodzi lokal mieszkalny o powierzchni 41 m². Wnioskodawca nie dysponuje zasobami pieniężnymi, ani przedmiotami wartościowymi. Referendarz Sądowy postanowieniem z dnia 21 stycznia 2015 r. oddalił wniosek skarżącego. Z. Ś. wniósł skutecznie sprzeciw od ww. postanowienia. Z. Ś. został wezwany w trybie przepisu art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wezwany pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy o uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: – udokumentowanie miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem rodziny skarżącego przez nadesłanie kserokopii rachunków i faktur za media za ostatni okres rozliczeniowy, – przedłożenie zaświadczenia z właściwego urzędu pracy o nadaniu skarżącemu statusu osoby bezrobotnej, – przedłożenie kserokopii decyzji MOPS o przyznaniu zasiłków dla skarżącego lub członków jego rodziny, – podanie czy skarżący lub jego żona uzyskują dochód z prac dorywczych lub zleconych, a jeśli tak to w jakiej wysokości. Z. Ś. odpowiedział w terminie, że nie dostarczy żadnych rachunków, gdyż ich nie płaci, nie ma statusu osoby bezrobotnej, a co do kopii decyzji dotyczących pobieranych świadczeń z pomocy społecznej nakazał Sądowi zwrócić się do Ośrodka Pomocy Społecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wniosek o przyznanie Z. Ś. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie podlega rozpoznaniu na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) stanowiącego, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zgodnie z zasadami prawa pomocy, to do strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy należy wykazanie, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tej instytucji. Przyznanie prawa pomocy ma na celu zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, między innymi kosztów niezbędnych dla ustanowienia pełnomocnika. Dlatego też prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionym (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Natomiast przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, że nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych i zaspokoić fundamentalnych potrzeb życiowych (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25.03.2014 r. sygn. akt II OZ 280/14, Lex nr 1447304, z 29.05.2013 r. sygn. akt II OZ 405/13, Lex nr 1319088). Istotne jest, że to na stronie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania lub poniesienie pełnych kosztów postępowania. Strona skarżąca powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z zawartego w art. 246 § 1 p.p.s.a. określenia, "gdy wykaże" wynika bowiem, że to strona ma przekonać sąd, że znajduje się w sytuacji, która została uznana przez ustawodawcę za usprawiedliwiającą przyznanie prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 4 września 2013 r., sygn. akt I FZ 378/13, LEX nr 1363532). W ocenie Sądu Z. Ś. nie uwiarygodnił w sposób wystarczający do oceny jego sytuacji majątkowej, by spełnił przesłankę, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przedstawił, co prawda pisemne wyjaśnienia, ale w całokształcie sprawy wskazują one na niemożliwy do przyjęcia obraz stanu rzeczy, iż pięcioosobowa rodzina skarżącego nie posiada żadnych dochodów, natomiast posiada 41 metrowe mieszkanie. Skarżący twierdząc, że nie opłaca rachunków za media z powodu braku środków, nie przedstawił dokumentów zaświadczających, iż posiada z tego tytułu zadłużenie. Należy zauważyć, że z przepisu art. 255 p.p.s.a wynika obowiązek współdziałania wnioskodawcy z sądem w zakresie wyjaśnienia stanu majątkowego, możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego. Wobec powyższego, Sąd odmówił przyznania skarżącemu adwokata na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a prawa pomocy.