III SA/Kr 211/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Tadeusz Wołek po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. Ż. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego postanawia: odmówić przywrócenia G. Ż. terminu do wniesienia skargi G. Ż. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 października 2013 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza A z dnia [...] 2013 r. nr [...], odmawiającą przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawną matką Z. Ż. Zaskarżona decyzja została doręczona skarżącej w dniu 23 października 2013 r., przy czym na potwierdzeniu odbioru widnieje odręczny podpis H. Ż. z zaznaczeniem, że przesyłkę doręczono dorosłemu domownikowi. Skarga została nadana przesyłką pocztową w dniu 29 listopada 2013 r. W skardze zawarto sformułowanie "Skargę złożyłam po terminie 5 dni. Proszę o pozytywne załatwienie mojej skargi". Następnie w wykonaniu zarządzenia z dnia 19 lutego 2014 r. wezwano skarżącą o wskazanie czy zawarte w skardze sformułowanie jest wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia, a jeżeli tak to skarżąca powinna uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi – w terminie siedmiu dni od doręczenia wezwania, pod rygorem uznania, że jest to wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi i oddaleniu wniosku z uwagi na brak uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Pouczono także skarżąca o brzmieniu art. 85, art. 86 § 1 i art. 87 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a." Powyższe wezwanie doręczono skarżącej dnia 26 lutego 2014 r. Skarżąca złożyła pismo zatytułowane wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi przesyłką pocztową nadaną dnia 7 marca 2014 r. Podniosła, że uchybiła terminowi z powodu ciężkiego stanu – choroby matki, którą się opiekuje, wobec czego nie mogła skonsultować się z radcą prawnym odnośnie napisania skargi w terminie. Załączyła do pisma dokumentację leczenia matki z roku 2010 i lat wcześniejszych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 53 § 1 "P.p.s.a.", skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. W sprawie zaskarżona decyzja została doręczona skarżącej w dniu 23 października 2013 r., a odbiór decyzji potwierdził dorosły domownik. Zatem trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upłynął dnia 22 listopada 2014 r. Skarżąca wniosła skargę przesyłką pocztową w dniu 29 listopada 2013 r., a więc z uchybieniem powyższego terminu. Zasadą wynikającą z art. 85 P.p.s.a. jest bezskuteczność czynności podjętej w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu. Zgodnie jednakże z art. 86 § 1 P.p.s.a., jeśli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. W świetle art. 86 i 87 P.p.s.a. przywrócenie uchybionego terminu jest możliwe, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: 1) strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu, 2) wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, 3) jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin, 4) we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, 5) powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego. Zgodnie z dyspozycją art. 86 § 1 P.p.s.a. warunkiem koniecznym do przywrócenia uchybionego terminu jest uprawdopodobnienie, że strona nie dokonała czynności w terminie bez swojej winy. W orzecznictwie niejednokrotnie podkreśla się, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy (por. post. NSA z 23 czerwca 2010 r., sygn. akt I OZ 465/10). Stosownie do art. 87 § 2 P.p.s.a. na stronie domagającej się przywrócenia terminu ciąży obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy. O braku winy można mówić, gdy wnioskodawca dopełnił obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Dokonanie oceny wystąpienia tej przesłanki musi nastąpić na podstawie wszystkich okoliczności konkretnej sprawy i z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności, jakiej można i należy wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy. Przy rozpoznawaniu wniosku o przywrócenie terminu Sąd ocenia, zatem, czy strona uprawdopodobniła okoliczności, które powołała na usprawiedliwienie opóźnienia w dokonaniu czynności procesowej oraz czy te okoliczności są tego rodzaju, że nie można przypisać winy za to opóźnienie. W sprawie wezwano skarżącą o wskazanie czy zawarte w skardze sformułowanie jest wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia, a jeżeli tak to skarżąca powinna uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi – w terminie siedmiu dni od doręczenia wezwania, pod rygorem uznania, że jest to wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi i oddaleniu wniosku z uwagi na brak uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Pouczono także skarżącą o brzmieniu art. 85, art. 86 § 1 i art. 87 § 1 i § 2 P.p.s.a. Powyższe wezwanie doręczono skarżącej dnia 26 lutego 2014 r. Zatem termin do uzupełnienia braków wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi upłynął bezskutecznie z dniem 5 marca 2014 r. W zakreślonym terminie skarżąca nie uczyniła zadość wezwaniu sądu, zatem zgodnie z nałożonym rygorem Sąd uznał sformułowanie ze skargi za wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia, nie poparty stosownym uzasadnieniem. Spóźnione pismo wniesione przesyłką pocztową w dniu 7 marca 2014 r. nie mogło odnieść zamierzonych skutków procesowych. Wymóg uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, zawarty w art. 87 § 2 P.p.s.a., jest niezbędną przesłanką zasadności wniosku o przywrócenie terminu. Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie, który podlega ocenie sądu (por. postanowienie NSA z dnia 12 października 2007 r. sygn. akt II FZ 353/07). Skarżąca nie wykazała podstawowej przesłanki uzasadniającej przywrócenie terminu, jaką jest brak winy w jego uchybieniu. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy. Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W świetle art. 86 § 1 P.p.s.a. ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. (np. postanowienie NSA z 13.01.2012 r., sygn. I GSK 1544/11, LEX nr 1103960, postanowienie NSA z 11.01.2012 r., sygn. I GZ 232/11, LEX nr 1107458). W ustalonych przez Sąd okolicznościach faktycznych nie może być mowy o przywróceniu terminu do wniesienia skargi, albowiem skarżąca nie udzieliła w terminie odpowiedzi na wezwanie sądu o uzupełnienie braków formalnych wniosku poprzez podanie okoliczności uprawdopodabniających brak winy w uchybieniu terminu, a zatem zasadność jego przywrócenia. Dodatkowo należy wskazać, że choroba matki skarżącej, jakkolwiek ciężka i absorbująca opiekującą się nią córkę, nie mogła w przedmiotowej sprawie usprawiedliwić uchybienia przez nią terminu do wniesienia skargi. W orzecznictwie sądów administracyjnych i literaturze bezsporne jest, że choroba może stanowić przyczynę uprawdopodobniającą brak winy w uchybieniu terminu, o ile jest chorobą nagłą i poważną, uniemożliwiającą dokonanie czynności procesowej. Do okoliczności uzasadniających przyjęcie braku winy w niedopełnieniu czynności procesowej w terminie należą obłożna choroba zainteresowanego czy też dotyczące strony postępowania nadzwyczajne zjawiska wywołane działaniem sił przyrody eliminujące nie tylko możliwość złożenia przez nią pisma procesowego w terminie, ale wykluczające w ogóle normalne działanie (vide: M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Zakamycze 2005, wyd. II, s. 399). Nie każda choroba jest przeszkodą do dokonania określonej czynności procesowej. Jest nią z reguły nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Nawet taka choroba, która wymaga leżenia, nie uzasadnia przywrócenia terminu, jeżeli przykładowo strona mogła nadać pismo w ustawowym terminie korzystając z pomocy domowników (por. postanowienie NSA z 28.01.2013 r. sygn. II FZ 1013/12, LEX nr 1274256, postanowienie NSA z 6.03.2013 r. sygn. II GZ 90/13, LEX nr 1305527, postanowienie NSA z 20.12.2011 sygn. II OZ 1324/11, LEX nr 1152320). Sąd w składzie orzekającym w pełni zgadza się z powyżej przedstawionymi tezami. Mimo, że dotyczą one przede wszystkim choroby samej osoby dokonującej czynności procesowej, można je odpowiednio odnieść do choroby osoby, nad którą wyłączną opiekę sprawuje skarżąca. Skarżąca nie uprawdopodobniła, by choroba jej matki, jakkolwiek ciężka i poważna, wystąpiła nagle, w okresie gdy biegł termin do wniesienia skargi. Cała załączona przez nią dokumentacja medyczna dotyczy okresu z roku 2012 i lat wcześniejszych, a więc znacznie poprzedzającego niniejszą sprawę. Z przytoczonych wyżej względów Sąd na podstawie art. 86 § 1 i § 2 P.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.