III SA/Kr 2114/14
WyrokWSA w Krakowie2015-05-12
Skład orzekający: Dorota Dąbek, Wojciech Jakimowicz, Maria Zawadzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo wznowił postępowanie administracyjne w sprawie statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku, stosując się do wytycznych sądu zawartych w poprzednich orzeczeniach, zwłaszcza w kontekście interpretacji przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. dotyczącej nowych okoliczności faktycznych?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, a także postanowienie o wznowieniu postępowania, stwierdzając, że organy administracji nie zastosowały się do wiążących wytycznych sądu zawartych w poprzednich orzeczeniach. Organy błędnie wznowiły postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. z analogicznym uzasadnieniem, które zostało już wcześniej zakwestionowane przez sąd, nie wyjaśniając należycie podstaw wznowienia postępowania zgodnie z wytycznymi sądu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy uznania E. T. za osobę bezrobotną i przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Po wcześniejszych wyrokach WSA w Krakowie nakazujących ponowną ocenę podstaw wznowienia postępowania, organ pierwszej instancji wznowił postępowanie, powołując się na posiadanie przez skarżącą wpisu do ewidencji działalności gospodarczej jako nową okoliczność. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżąca zarzuciła organom niezastosowanie się do wytycznych sądu zawartych w poprzednich orzeczeniach.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody z dnia 23 października 2014 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, a także postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] 2014 r. o wznowieniu postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek Sędziowie WSA Wojciech Jakimowicz (spr.) WSA Maria Zawadzka Protokolant st. ref. Justyna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2015 r. sprawy ze skargi E. T. na decyzję Wojewody z dnia 23 października 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania za osobę bezrobotną oraz przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych we wznowionym postępowaniu uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, a także postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] 2014r. nr [...] o wznowieniu postępowania.
Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] 2014 r., znak: [...], uchylił we wznowionym postępowaniu decyzje Prezydenta Miasta:
- z dnia [...] 2011 r., znak: [...] orzekającą o uznaniu E. T. za osobę bezrobotną od dnia 11 lutego 2011 r.,
- z dnia [...] 2011 r., znak: [...] orzekającą o odmowie przyznania od dnia 11 lutego 2011 r. prawa do zasiłku dla bezrobotnych z powodu niespełnienia w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania warunków określonych w art. 71 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
i orzekł o odmowie uznania E. T. za osobę bezrobotną od dnia 11 lutego 2011 r. i o odmowie przyznania E. T. od dnia 11 lutego 2011 r. prawa do zasiłku dla bezrobotnych z Funduszu Pracy.
Od powyższej decyzji w ustawowym terminie odwołanie złożyła E. T. Nie zgodziła się z twierdzeniem, że Urząd Pracy nie miał obowiązku dodatkowego wyjaśniania kwestii "w zakresie posiadania przeze mnie wpisu w EDG". Podniosła, że nie zauważyła pytania o wpis, ponieważ jest nieczytelny i niewidoczny dla oka "nieuzbrojonego": "Podczas rejestracji, o wpisie do EDG nikt nawet nie wspomniał ani nie zwrócił uwagi, że kolejne, szczegółowe pytania o wpis, nie zostały w dokumentach rejestracyjnych wypełnione (...)". Zdaniem odwołującej się dopiero w kwietniu 2011 r., to pytanie pojawiło się po raz pierwszy w sposób czytelny i niebudzący wątpliwości. Podniosła, że działalność zadeklarowana w 1996 r. nie została faktycznie rozpoczęta i pozostała na etapie organizacyjnym. Wniosła o uchylenie decyzji, ponieważ w okresie od 11 lutego 2011 r. do 15 sierpnia 2011 r. była osobą bezrobotną.
Wojewoda decyzją z dnia 23 października 2014 r., znak: [...] – po rozpoznaniu odwołania E. T. - działając w trybie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 33 ust. 4 pkt 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "f" ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j.: Dz.U. z 2013 r., poz. 674 z późn. zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ podał następujące okoliczności faktyczne i prawne:
W dniu 11 lutego 2011 r. E. T. zarejestrowała się w Grodzkim Urzędzie Pracy i została uznana za osobę bezrobotną (decyzją z [...] 2011 r. znak: [...]) bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych z Funduszu Pracy (decyzją z [...] 2011 r. znak: [...]). Obie decyzje odebrała osobiście w Grodzkim Urzędzie Pracy i nie złożyła od nich odwołania.
W dniu 29 kwietnia 2011 r. E. T. złożyła wniosek o przyznanie jednorazowych środków z Funduszu Pracy i Europejskiego Funduszu Społecznego na podjęcie działalności gospodarczej. W punkcie 1.8 wniosku wpisano: "Nie prowadziłam do tej pory żadnej działalności gospodarczej pomimo wpisu do ewidencji działalności gospodarczej i nie wiedziałam o konieczności wyrejestrowania". Natomiast w punkcie 8 Oświadczenia z dnia 29 kwietnia 2011 r. podano: "posiadam wpis do ewidencji działalności gospodarczej, ale nigdy nie prowadziłam żadnej działalności gospodarczej i nie wiedziałam o konieczności wyrejestrowania się".
W związku z powyższym oświadczeniem Grodzki Urząd Pracy, na podstawie informacji z Urzędu Miasta, ustalił, że E. T. jest wpisana do ewidencji działalności gospodarczej, pod numerem [...], od dnia 13 listopada 1996 r., data rozpoczęcia działalności została wskazana na dzień 15 listopada 1996 r. (pismo z dnia 23 maja 2011 r., znak: [...]).
Prezydent Miasta wznowił z urzędu postępowanie w sprawie uznania wnioskodawczyni za osobę bezrobotną od dnia 11 lutego 2011 r. oraz odmowy przyznania od 11 lutego 2011 r. prawa do zasiłku dla bezrobotnych z powodu niespełnienia w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania warunków określonych w art. 71 ustawy (postanowienie z dnia [...] 2011 r., znak: [...]), a następnie we wznowionym postępowaniu uchylił decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2011 r. znak: [...], orzekającą o uznaniu E. T. za osobę bezrobotną oraz decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2011 r. znak: [...], orzekającą o odmowie przyznania od 11 lutego 2011 r. prawa do zasiłku dla bezrobotnych z powodu niespełnienia w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania warunków określonych w art. 71 ustawy i orzekł o odmowie uznania E. T. z dniem 11 lutego 2011 r. za osobę bezrobotną w związku z niespełnieniem warunków określonych w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy oraz o odmowie przyznania wnioskodawczyni od dnia 11 lutego 2011 r. prawa do zasiłku dla bezrobotnych z Funduszu Pracy (decyzja z dnia [...] 2011 r., znak: [...]).
Od decyzji z dnia [...] 2011 r. E. T. złożyła odwołanie.
W wyniku jego rozpatrzenia decyzją Wojewody z dnia [...] 2011 r., znak: [...], utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Od decyzji Wojewody z dnia [...] 2011 r. E. T. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Wyrokiem z dnia 17 października 2012 r., sygn. akt: III SA/Kr 1213/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz postanowienie z [...] 2011 r. o wznowieniu postępowania. W uzasadnieniu wyroku zalecono ponowne przeprowadzenie "oceny zaistnienia podstaw wznowienia postępowania w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku E. T. i wydania dalszych orzeczeń, mając na uwadze fakt, że okoliczność o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., w dacie wydania decyzji nie została przez organ wyjaśniona, dlaczego nie była mu znana".
Uwzględniając powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, decyzją Prezydenta Miasta znak: [...] z dnia [...] 2013 r. orzeczono o pozbawieniu E. T. statusu bezrobotnego od 12 lutego 2011 r. Od decyzji z dnia [...] 2013 r. E. T. złożyła odwołanie. Decyzją Wojewody z [...] 2013 r., znak: [...], utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Od decyzji tej E. T. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem z 6 lutego 2014 r., sygn. akt: III SA/Kr 775/13, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że: "(...) O tym jednak, czy przesłanka wznowienia zaistniała organ powinien ustalać we wznowionym postępowaniu. (...) organy nie poczyniły wymaganych w tym względzie ustaleń, w świetle przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy (...). Wskazać zatem należy, że w myśl tego przepisu status bezrobotnego może uzyskać nie tylko osoba, która nie posiada wpisu w ewidencji prowadzących działalność gospodarczą, ale także ta która po złożeniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej zgłosiła wniosek o jej zawieszenie i okres tego zawieszenia jeszcze nie upłynął, a także można uzyskać taki status do dnia podjęcia działalności gospodarczej wskazanej we wniosku o wpis do ewidencji. Rozważenia wymagać też będzie, czy fakt niepodjęcia działalności gospodarczej jest okolicznością prawnie irrelewantną w stanie prawnym obowiązującym na datę decyzji w sprawie wznowienia postępowania, czy też ma jakieś znaczenie. Ustalenia z kolei będzie wymagać kwestia, czy skarżąca nie zawiesiła też tej działalności, a także jaki wpływ na prawidłowość działania organów ma fakt przyjęcia w chwili rejestracji przez organ nie wypełnionych dokumentów rejestracyjnych i nie wyznaczenia skarżącej, jako ubiegającej się o uzyskanie statusu osoby bezrobotnej terminu do przedłożenia wszystkich dokumentów niezbędnych do rejestracji, w myśl obecnie obowiązującego § 3 ust. 5 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 listopada 2012 r. w sprawie rejestracji bezrobotnych i poszukujących pracy (...) ".
Stosując się do treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, organ pierwszej instancji wznowił postępowanie w sprawach dotyczących uznania E. T. za osobę bezrobotną od dnia 11 lutego 2011 r. i odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 11 lutego 2011 r. (postanowienie z [...] 2014 r., znak: [...]).
Następnie, przeprowadzając postępowanie wyjaśniające, zwrócił się do Urzędu Miasta, Wydziału Spraw Administracyjnych, i uzyskał informację, że 13 listopada 1996 r. dokonała wnioskodawczyni wpisu do ewidencji z datą rozpoczęcia działalności gospodarczej 15 listopada 1996 r., a od dnia 14 czerwca 2011 r. działalność została zawieszona (pismo z 5 sierpnia 2014 r., znak: [...], data wpływu do Grodzkiego Urzędu Pracy: 14 sierpnia 2014 r.).
Uzasadniając swoją decyzję Wojewoda wskazał, że w myśl przepisu z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "f" ustawy promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, bezrobotnym może być osoba, która: "nie złożyła wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo po złożeniu wniosku o wpis:
- zgłosiła do ewidencji działalności gospodarczej wniosek o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął, albo
- nie upłynął jeszcze okres do, określonego we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, dnia podjęcia działalności gospodarczej (...)".
W rozpatrywanej sprawie bezsporny jest fakt, że od dnia 13 listopada 1996 E. T. posiadała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, ze wskazaniem daty rozpoczęcia działalności gospodarczej na dzień 15 listopada 1996 r. i ta data nie została przez nią zmieniona. W związku z powyższym, uznano ją za datę rozpoczęcia działalności. E. T. zawiesiła działalność dopiero od dnia 14 czerwca 2011 r.
W dniu rejestracji, tj. 11 lutego 2011 r., E. T. złożyła podpis pod oświadczeniami w dwóch następujących dokumentach:
1) w części "C" Karty Rejestracyjnej (wypełnionej ręcznie), której punkt 7 brzmi: "Posiadam wpis do ewidencji działalności gospodarczej TAK/NIE Jeżeli TAK to proszę podać:
datę wpisu do ewidencji działalności gospodarczej:
datę rozpoczęcia działalności gospodarczej
datę zawieszenia działalności gospodarczej na okres od... do... "
2) w części "C" na wydruku z Syriusza Karty Rejestracyjnej, której punkt 7 brzmi:
"Nie posiadam wpisu do ewidencji działalności gospodarczej i jej nie zawiesiłem(am) albo nie podlegam, podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników". Z przytoczonego oświadczenia w dokumencie nr 2 wynika jednoznacznie, że nie wnioskodawczyni nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Z treści oświadczenia w dokumencie nr 1 nie zostało zakreślone przez odwołującą się żadne z twierdzeń: TAK/NIE.
Zdaniem Wojewody należy przychylić się do twierdzeń organu pierwszej instancji, że sam fakt nie zakreślenia w biało-żółtej karcie twierdzenia TAK/NIE nie wpływa na końcowe oświadczenie, ponieważ na wydrukowanej z SI SYRIUSZ Karty rejestracyjnej, sporządzonej na podstawie wypełnionej ręcznie karty biało-żółtej, widnieje podpis pod oświadczeniem, iż nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Należy więc uznać, że odwołująca się zgodziła się z treścią podpisanego oświadczenia. Karta wydrukowana jest czytelną czcionką, oświadczenie o wpisie znajduje się pod numerem 7 (na 20 punktów zawartych w części C Karty rejestracyjnej), uznać należy więc, że umieszczone jest w widocznym miejscu (w pierwszej kolejności).
Wskazano, że organ pierwszej instancji dokonał ponownie oceny podstaw wznowienia postępowania i stwierdził, że w ww. stanie faktycznym i prawnym zaistniały podstawy do wznowienia postępowania w trybie określonym w art. 145 § 1 Kpa (postanowienie z [...] 2014 r., znak: [...]). Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że posiadanie przez E. T. wpisu do ewidencji działalności gospodarczej stanowi nową i nieznaną organowi administracji okoliczność w sprawie.
Wojewoda stwierdził, że na dzień rejestracji, tj. na dzień 11 lutego 2011 r., E. T. nie spełniała warunków niezbędnych do uznania za osobę bezrobotną z powodu posiadania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej od dnia 13 listopada 1996 r., ze wskazaniem rozpoczęcia działalności na 15 listopada 1996 r.
Skargę na powyższą decyzję Wojewody z dnia 23 października 2014 r., znak: [...] złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie E. T. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzucono: niezastosowanie się po raz kolejny do wytycznych zawartych w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 października 2012 r. i z dnia 6 lutego 2014 r., naruszenie art 7, art. 77, art. 107 k.p.a., naruszenie zasady zawartej w art. 8 k.p.a.
W uzasadnieniu skargi podano, że w dniu 11 lutego 2011 r. skarżąca zarejestrowała się w Grodzkim Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna. Zgodnie bowiem ze stanem faktycznym, po utracie pracy (zwolnienie grupowe), z której dochód był jedynym źródłem jej utrzymania, stała się osobą bezrobotną. Prawo do zasiłku dla bezrobotnych utraciła skarżąca wskutek odmowy przez ZUS przedłużenia świadczeń rehabilitacyjnych w kwietniu 2010 r., kiedy to została pozbawiona jakichkolwiek środków do życia.
W związku z tym, że w okresie od kwietnia 2010 r do lutego 2011 r. pozostawała w leczeniu i była niezdolna do pracy, utraciła prawo do zasiłku dla bezrobotnych (tj. z powodu choroby, zabiegu operacyjnego i niezdolności do pracy), nie zarejestrowała się w Urzędzie Pracy w terminie 6 miesięcy od daty odmowy przedłużenia świadczeń rehabilitacyjnych, tj. od kwietnia 2010 roku.
W dniu rejestracji, 11 lutego 2011 r. nie została pouczona, jakimi kryteriami kieruje się Urząd Pracy, przy ustalaniu statusu osoby bezrobotnej.
Decyzją GUP, z datą wsteczną tj. [...] 2011 r. (znak: [...]) skarżąca została uznana przez ten Urząd za przedsiębiorcę i nie dano jej szansy sprostania literalnie wymogom formalnym zawartym w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Skarżąca oświadczyła, że nigdy nie prowadziła żadnej działalności gospodarczej, a wpis do EDG pozostał jedynie na etapie organizacyjnym.
Skarżąca wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie już dwukrotnie zajął stanowisko, że okoliczność posiadania przez skarżącą wpisu do EDG nie została w dacie rejestracji przez GUP należycie wyjaśniona. Jeżeli Karta Rejestracyjna Bezrobotnego (wypełniana przez bezrobotnego ręcznie) stanowi dokument źródłowy, na podstawie którego wprowadzane są dane do systemu komputerowego przez pracownika Urzędu i zawiera braki formalne, i to w tak kluczowej kwestii, to należało to w pierwszej kolejności wyjaśnić, a nie podkładać do podpisu wydruk z systemu komputerowego.
Dodatkowo podniosła, że oświadczenie bezrobotnego w części C karty rejestracyjnej jest nieczytelne, napisane drobną czcionką, a pytanie o wpis znajduje się w dalszej jego części i bezrobotny nie ma czasu na szczegółowe zapoznanie się z treścią, która dodatkowo była zmieniana (wraz ze zmianą wpisów). Jako dowód dla przykładu załączono wydruk części C karty rejestracyjnej bezrobotnego, która jako pierwsza wyświetla się w przeglądarce internetowej.
Wobec powyższego, skarżąca uznała skargę za zasadną i wniosła o zdyscyplinowanie organu administracji GUP, który nie stosuje się do wytycznych zawartych w kolejnych wyrokach WSA w Krakowie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2014 r., poz. 1647), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, zgodnie z którą sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Ze względu na powyższą zasadę kontroli oraz treść art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, konieczne jest podkreślenie, że przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie była decyzja Wojewody z dnia 23 października 2014 r., znak: [...] wydana we wznowionym postępowaniu, jak również postępowanie poprzedzające wydanie tej decyzji, w tym niezaskarżalne odrębnym zażaleniem postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] 2014 r., znak: [...] o wznowieniu z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej ostatecznymi decyzjami Prezydenta Miasta z dnia [...] 2011 r., znak: [...] orzekającymi o uznaniu E. T. za osobę bezrobotną od dnia 11 lutego 2011 r. i o odmowie przyznania jej od dnia 11 lutego 2011 r. prawa do zasiłku dla bezrobotnych, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W świetle art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04).
Zgodnie z art. 133 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że "skoro wyrok wydawany jest na podstawie akt sprawy, to tym samym badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd ocenia jej zgodność z prawem materialnym i procesowym w aspekcie całości zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego" (wyrok NSA W-wa z dnia 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232).
Określone przez ustawodawcę kompetencje Sądu w fazie orzekania w sprawach ze skarg na decyzje administracyjne lub postanowienia zawarte w art. 145 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazują na kolejność kontroli dokonywanej przez Sąd z punktu widzenia istoty wad aktu administracyjnego, przy czym w pierwszej kolejności akt podlega badaniu z punktu widzenia istnienia wad skutkujących jego nieważnością, w dalszej kolejności wad postępowania uzasadniających wznowienie postępowania administracyjnego, następnie pozostałych wad postępowania z punktu widzenia możliwości ich istotnego wpływu na wynik postępowania, a wreszcie uchybień polegających na naruszeniu prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy. Stwierdzenie istnienia wad istotniejszych w myśl wyżej przyjętej hierarchii eliminuje potrzebę ustalania istnienia pozostałych wad (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 461).
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji należy mieć na uwadze ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w prawomocnym wyroku WSA w Krakowie z dnia 17 października 2012 r., sygn. akt: III SA/Kr 1213/11 (podtrzymaną również w wyroku WSA w Krakowie z dnia 6 lutego 2014 r., III SA/Kr 775/13). Treść tego wyroku w znacznym stopniu determinuje stanowisko dotyczące istoty problemu w niniejszej sprawie, który zasadniczo sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy motywy wskazane przez organy uzasadniały wznowienie postępowań zakończonych ostatecznymi decyzjami z dnia z dnia [...] 2011 r., znak: [...], a w konsekwencji wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia we wznowionym postępowaniu na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.
Sprawa wznowienia postępowań zakończonych ostatecznymi decyzjami Prezydenta Miasta z dnia [...] 2011 r., znak: [...] była przedmiotem analizy WSA w Krakowie w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem z dnia 17 października 2012 r., sygn. akt: III SA/Kr 1213/11. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd stwierdził, że "podstawą wznowienia postępowania musi być nie tylko "nowa okoliczność faktyczna" nieznana organowi w dniu wydania decyzji, lecz nieznana pomimo wykonania przez organ obowiązków z art. 7 k.p.a. zmierzających do należytego wyjaśnienia w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją okoliczności istotnych tzn. niezbędnych do jej wydania. Taką okolicznością była właśnie odpowiedź na pytanie postawione na karcie C pkt 7 Karty rejestracyjnej. Braku wypełnienia tego punktu nie sanuje fakt złożenia przez skarżącą podpisu na wydruku z "Syriusza", bowiem wobec niewypełnienia w/w pkt 7 organ winien wyjaśnić jakiej treści oświadczenie składa osoba rejestrująca się jako bezrobotna. (...). Wznowienie postępowania jest nadzwyczajną procedurą kontroli decyzji ostatecznych, zarazem wyjątkiem od zasady trwałości decyzji administracyjnej wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. Nie może zatem otwierać możliwości uzupełnienia postępowania wyjaśniającego, w zakresie w jakim organ mógł i powinien je przeprowadzić wydając decyzje, gdyż nie można wówczas uznać okoliczności nie wyjaśnionych przez organ za okoliczność nie znaną temu organowi w dacie wydania decyzji. (...) Orzekając ponownie, organ pierwszej instancji, mając w dyspozycji zaświadczenie Wydziału Spraw Administracyjnych Urzędu Miasta z dnia 23.05.2011r., i dokumentację z daty rejestracji skarżącej E. T. w Grodzkim Urzędzie Pracy dokona ponownie oceny zaistnienia podstaw wznowienia postępowania w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku E. T. i wydania dalszych orzeczeń, mając na uwadze fakt, że okoliczność o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., w dacie wydania decyzji nie została przez organ wyjaśniona, dlatego nie była mu znana".
Zgodnie z art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym w pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego. Wykładnia w tym sensie zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (zob. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2013 r., II GSK 2101/11, LEX nr 1277944). Artykuł 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych wcześniej w orzeczeniu. Naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w razie złożenia skargi powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu lub czynności. Rozwiązanie to stanowi gwarancję przestrzegania przez organy administracji publicznej obowiązku związania orzeczeniem sądu. Działania naruszające tę zasadę muszą być konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych już chociażby z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także i samego sądu administracyjnego. Bez ścisłego stosowania powołanego przepisu trudno byłoby zapewnić spójność działania systemu władzy państwowej. Jego nieprzestrzeganie w istocie podważałoby bowiem obowiązującą w polskim prawie zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji (por. wyrok NSA z dnia 14 marca 2013 r., I GSK 1591/11, LEX nr 1339558; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 23 kwietnia 2013 r., II SA/Ol 1350/12, LEX nr 1316805; wyrok NSA z dnia 7 lutego 2013 r., II OSK 1865/11, LEX nr 1293568). Odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może dotyczyć tylko dwóch sytuacji. Pierwsza z nich związana jest z ewentualną zmianą stanu faktycznego, gdy w trakcie ponownego rozpatrywania sprawy organ stwierdzi, że stan faktyczny uległ zasadniczej zmianie i jest odmienny od przyjętego przez sąd, natomiast drugi z przypadków utraty mocy wiążącej oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku sądu to zmiana stanu prawnego po wydaniu orzeczenia przez sąd (wyrok NSA z dnia 26 marca 2013 r., I OSK 2468/12, LEX nr 1333866).
Zaskarżona decyzja zapadła w niezmienionym – w stosunku do uwzględnionego przez WSA w Krakowie w wyroku 17 października 2012 r., sygn. akt: III SA/Kr 1213/11 – stanie prawnym i faktycznym, a zatem wskazane w tym wyroku wskazania co dalszego postępowania były dla organu wiążące. Sąd nakazał organom dokonanie ponownie oceny zaistnienia podstaw wznowienia postępowania w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku E. T. i wydania dalszych orzeczeń, stwierdzając jednoznacznie, że braku wypełnienia punktu 7 na karcie C Karty rejestracyjnej nie sanuje fakt złożenia przez skarżącą podpisu na wydruku z "Syriusza" – "wobec niewypełnienia w/w pkt 7 organ winien wyjaśnić jakiej treści oświadczenie składa osoba rejestrująca się jako bezrobotna". Tymczasem z akt sprawy wynika, że Prezydent Miasta postanowieniem z dnia [...] 2014 r. wznowił postępowania zakończone ostatecznymi decyzjami Prezydenta Miasta z dnia [...] 2011 r., znak: [...] na tej samej podstawie – art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i z identycznym uzasadnieniem, jakie powołano w uchylonym przez WSA w Krakowie postanowieniu z dnia 13 czerwca 2011 r. Oznacza to, że ponownie wznowiono postępowanie z tego samego powodu, tj. ze względu na to, że skarżąca posiada pod numerem ewidencyjnym [...] wpis w ewidencji działalności gospodarczej dokonany w dniu 13 listopada 1996 r. ze wskazaniem daty rozpoczęcia działalności – dzień 15 listopada 1996 r. Jak wynika z uzasadnień zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w ocenie organów wypełnia to przesłankę "wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję", o jakiej stanowi art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Jednocześnie – mimo stanowiska Sądu – organy przyjęły, że okoliczność podpisania wydruku karty rejestracyjnej (wydruku z "Syriusza"), w którym widnieje oświadczenie, że wnioskodawczymi nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej była wystarczająca dla przyjęcia przez organy jako ustalonego należycie faktu nieposiadania przez skarżąca wpisu do ewidencji działalności gospodarczej mimo braku dokonania stosownego skreślenia w biało-żółtej karcie rejestracyjnej w punkcie 7 części C. Tym samym nie respektując stanowiska Sądu o tym, że "braku wypełnienia punktu 7 na karcie C Karty rejestracyjnej nie sanuje fakt złożenia przez skarżącą podpisu na wydruku z "Syriusza", organy nie wykonały prawidłowo wytycznych Sądu w zakresie wyjaśnienia podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., na którą organy się powołują.
Należy wobec powyższego ponownie podkreślić, że zgodnie z zasadą trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 k.p.a.) decyzje, od których nie służy odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Kodeksie lub w ustawach szczególnych. Zasada trwałości służy zapewnieniu pewności obrotu prawnego. Obowiązywanie tej zasady wyraża się m.in. w ustanowieniu prawnych wymogów, szczególnego trybu, zasad i terminów w jakich może nastąpić wzruszenie decyzji ostatecznej. Odnosi się to także, jak wyżej wskazano, do instytucji wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania stanowi odrębną instytucję procesową uregulowaną w rozdziale 12 Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 145-153). Uchylenie decyzji ostatecznej we wznowionym postępowaniu może nastąpić tylko wówczas, gdy organ wykaże i uzasadni, iż zaistniała przynajmniej jedna z przesłanek określonych w art. 145 § 1 k.p.a. Wznowienie postępowania stanowi nadzwyczajny tryb weryfikacji decyzji ostatecznych i może nastąpić tylko w przypadkach ściśle określonych w ustawie i po spełnieniu koniecznych warunków. Stosownie do art. 147 k.p.a. następuje ono na żądanie strony lub z urzędu - jak to miało miejsce w niniejszym postępowaniu.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., na podstawie którego wznowiono postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją, "w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję". Pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, o których mowa w w/w przepisie, należy rozumieć okoliczności lub dowody nowo odkryte lub po raz pierwszy zgłoszone przez stronę, dotyczące przedmiotu sprawy i mające znaczenie prawne, istniejące w dniu wydania decyzji ostatecznej, ale nie znane organowi, który wydał decyzję. Do okoliczności takich nie należy natomiast dokonana przez organ ocena materiału dowodowego sprawy ani też zastosowanie w danym stanie faktycznym określonych przepisów prawa lub ich interpretacja.
W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji wznawiając postępowanie przyjął, że posiadanie przez skarżącą wpisu w ewidencji działalności gospodarczej stanowi nową i nieznaną wcześniej organowi okoliczność w sprawie. Ustalenia te jednak nie znajdują odzwierciedlenia w dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy. Nie można twierdzić, że okoliczność ta nie była znana organowi, skoro nie została należycie przez ten organ zweryfikowana. Organy nie wyjaśniły wątpliwości, jakie wynikają z zestawienia treści karty C Karty rejestracyjnej z niewypełnionym punktem 7 i z treści wydruku karty rejestracyjnej (wydruku z "Syriusza") - z punktu widzenia znaczenia tych dokumentów dla wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, poprzestając na przyznaniu szczególnego w sprawie znaczenia wydruku z "Syriusza", mimo zakwestionowania takiego sposobu interpretacji przez Sąd w uzasadnieniu wiążącego organ wyroku. Stanowisko organów jest przy tym niekonsekwentne, skoro w uzasadnieniu decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2013 r., znak: [...] i decyzji Wojewody z dnia [...] 2013 r., znak: [...], tj. w decyzjach będących następstwem wyroku WSA w Krakowie z dnia 17 października 2012 r., sygn. akt: III SA/Kr 1213/11, wyrażono pogląd, że w stanie prawnym i faktycznym sprawy nie istnieją podstawy do wznowienia postępowań zakończonych ostatecznymi decyzjami z dnia [...] 2011 r., znak: [...].
Należy wskazać, że również w prawomocnym wyroku z dnia 6 lutego 2014 r., sygn. akt: III SA/Kr 775/13 WSA w Krakowie wskazywał na konieczność jednoznacznych i umotywowanych ustaleń w zakresie wystąpienia przesłanki wznowienia postępowania. Dalsze oceny i wskazania Sądu zawarte w tym wyroku dotyczyły już kwestii orzekania we wznowionym postępowaniu. Ocena wykonania przez organy wskazań Sądu w tym zakresie byłaby na tym etapie przedwczesna skoro nie dokonano jednoznacznych ustaleń w zakresie podstaw do zainicjowania wznowionego postępowania, na czego konieczność wskazywał WSA w Krakowie w wyroku z dnia 17 października 2012 r., sygn. akt: III SA/Kr 1213/11. Należy też podkreślić, że wyrok WSA w Krakowie z dnia 6 lutego 2014 r., sygn. akt: III SA/Kr 775/13 zapadł w sprawie, której granice wyznaczała treść art. 33 ust. 4 pkt 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j.: Dz.U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.), a zatem w sprawie, której granice nie są tożsame z granicami sprawy, w której wydano zaskarżoną decyzję.
Konsekwencją wskazanych wyżej uchybień, jest przedwczesne orzekanie w sprawie na podstawie art. 151 k.p.a.
Należy zatem stwierdzić, że niewykonanie przez organy istotnych wytycznych zawartych w wyroku WSA w Krakowie z dnia 17 października 2012 r., sygn. akt: III SA/Kr 1213/11 dodatkowo zasygnalizowanych w wyroku WSA w Krakowie z dnia 26 lutego 2014 r., sygn. akt: III SA/Kr 775/13 w kontekście całokształtu okoliczności sprawy jest uchybieniem, które bezpośrednio zdeterminowało treść zaskarżonego rozstrzygnięcia i w tym zakresie zarzuty skarżącej zawarte w skardze z dnia 24 listopada 2014 r. okazały się uzasadnione. Organy powołując podstawę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. z analogicznym uzasadnieniem, jakie zostało ocenione przez WSA w Krakowie w wyroku z dnia 17 października 2012 r., sygn. akt: III SA/Kr 1213/11 jako przedwczesne oraz dokonując oceny dokumentacji zgromadzonej w sprawie z pominięciem wskazań co do dalszego postępowania i wykładni art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. dokonanej przez Sąd w realiach niniejszej sprawy naruszyły przepisy art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uchybienia te miały istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż w sposób bezpośredni zdeterminowały treść wydanych w sprawie decyzji, które na tym etapie postępowania należy ocenić jako przedwczesne, tj. bez wcześniejszego zbadania podstaw wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sposób wskazany przez Sąd. Jako wydane z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlegają zatem uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowiącego, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazane wyżej uchybienia miały wpływ na wynik sprawy, gdyż bezpośrednio zdeterminowały treść zaskarżonego rozstrzygnięcia skutkując wydaniem decyzji po wznowionym postępowaniu w sytuacji, gdy nie została wyjaśniona dopuszczalność wznowienia tego postępowania i kontynuowania tego postępowania. Okoliczności te uzasadniają uchylenie nie tylko decyzji obydwu instancji lecz również postanowienia Prezydenta Miasta o wznowieniu postępowania [...] 2014 r., znak: [...].
Sąd uchylił decyzje obydwu instancji oraz postanowienie o wznowieniu postępowania mając na uwadze treść art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Wyeliminowanie wskazanych wyżej aktów jest niezbędne do końcowego załatwienia sprawy, gdyż – mając na uwadze kwestie szybkości i ekonomiki postępowania – zobliguje organ pierwszej instancji do rozpoznania w pierwszej kolejności kwestii dopuszczalności i zasadności wznowienia postępowania zakończonego decyzjami Prezydenta Miasta z dnia [...] 2011 r., znak: [...]. Wyżej wyrażone stanowisko powinno być przez organ potraktowane jako wskazanie co do dalszego postępowania, o jakim mowa w art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu administracyjnym. W sytuacji, gdy organ pierwszej instancji dojdzie do przekonania o braku podstaw do wznowienia postępowania zakończonego decyzjami Prezydenta Miasta z dnia [...] 2011 r., znak: [...] nie będzie miał w sprawie zastosowania art. 149 § 3 k.p.a. W przypadku bowiem rozważania podstaw do wznowienia postępowania z urzędu (a nie na wniosek) wydawanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania nie znajduje uzasadnionych podstaw (zob. wyrok NSA w Krakowie z dnia 13 stycznia 1987 r., SA/Kr 1121/86, GAP 1987, nr 20, s. 43; M. Jaśkowska, A. Wróbel: Komentarz aktualizowany do art. 149 Kodeksu postępowania administracyjnego, Lex 2015; wyrok NSA z dnia 18 lipca 2012 r., II GSK 1004/11, LEX nr 1244436; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 13 lipca 2011 r., II SA/Gl 247/11, LEX nr 1085917).
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 135 cytowanej ustawy.
Sąd nie orzekł w przedmiocie wykonalności zaskarżonego orzeczenia (art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) z uwagi na to, że zaskarżone orzeczenie, jako decyzja odmowna, nie podlega wykonaniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło