III SA/Kr 229/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2014r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. B. na zarządzenie Prezydenta Miasta z dnia 30 października 2008r. nr [...] w przedmiocie powołania Miejskiego Komitetu Koordynacyjnego do spraw Zimy 2008/2009 postanawia: odrzucić skargę. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 10 marca 2009r., skarżący P. B. został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 300 zł, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis zarządzenia został doręczony skarżącemu w dniu 1 kwietnia 2009r. Pismem z dnia 8 kwietnia 2009r. skarżący wniósł zażalenie na powyższe zarządzenie Przewodniczącego Wydziału, a w dniu 9 kwietnia 2009r. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie go od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 29 czerwca 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił zażalenie P. B. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 10 marca 2009r. Zarządzeniem z dnia 17 sierpnia 2009r. referendarz sądowy pozostawił wniosek skarżącego z dnia 9 kwietnia 2009r. o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Postanowieniem z dnia 28 lipca 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił sprzeciw skarżącego od zarządzenia referendarza sądowego z dnia 17 sierpnia 2009r. Z kolei postanowieniem z dnia 27 października 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił zażalenie skarżącego na powyższe postanowienie z dnia 28 lipca 2010r. Natomiast postanowieniem z dnia 12 stycznia 2011r., sygn. akt I OZ 1004/10 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie P. B. na postanowienie WSA w Krakowie z dnia 27 października 2010r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 4 lutego 2011r. skarżący został wezwany do wykonania zarządzenia z dnia 10 marca 2009r. i uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 300 zł w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Pismem z dnia 23 lutego 2011r. P. B. złożył zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 4 lutego 2011r., a w dniu 15 marca 2011r. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzeniem z dnia 18 maja 2011r. referendarz sądowy pozostawił bez rozpoznania powyższy wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 25 listopada 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił sprzeciw P. B. od zarządzenia referendarza sądowego z dnia 18 maja 2011r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 26 stycznia 2012r. P. B. został wezwany do wykonania zarządzenia z dnia 10 marca 2009r. i uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 300 zł w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W dniu 26 kwietnia 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wydał dwa postanowienia, którymi odrzucił zażalenia P. B. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 4 lutego 2011r. oraz na postanowienie WSA w Krakowie z dnia 29 czerwca 2009r. o odrzuceniu zażalenia skarżącego na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 10 marca 2009r. W dniu 10 sierpnia 2012r. skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 16 sierpnia 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił zażalenie P. B. na postanowienie z dnia 26 kwietnia 2012r. o odrzuceniu zażalenia na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 4 lutego 2011r. Zarządzeniem z dnia 8 lutego 2013r. referendarz sądowy pozostawił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych z dnia 10 sierpnia 2012r. bez rozpoznania. Postanowieniem z dnia 28 maja 2013r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił sprzeciw P. B. od powyższego zarządzenia referendarza sądowego, zaś postanowieniem z dnia 25 września 2013r. odrzucił zażalenie skarżącego na postanowienie z dnia 28 maja 2013r. Natomiast postanowieniem z dnia 18 grudnia 2013r., sygn. akt I OZ 1188/13 Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił zażalenie P. B. na postanowienie WSA w Krakowie z dnia 25 września 2013r. Postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2014r., sygn. akt I OZ 292/14 Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił zażalenie P. B. na postanowienie WSA w Krakowie z dnia 16 sierpnia 2012r., zaś postanowieniem z dnia 19 listopada 2014r. odrzucił zażalenie skarżącego na postanowienie WSA w Krakowie z dnia 26 kwietnia 2012r. o odrzuceniu zażalenia na postanowienie WSA w Krakowie z dnia 29 czerwca 2009r. o odrzuceniu zażalenia skarżącego na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 10 marca 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Wyjątek od tej zasady został przewidziany w § 3 cytowanego powyżej artykułu, który stanowi, że skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. W przedmiotowej sprawie skarżący trzykrotnie był wzywany do uiszczenia wpisu od skargi w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi (zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 10 marca 2009r., 4 lutego 2011r. i 26 stycznia 2012r.). W odpowiedzi skarżący składał zażalenia na te zarządzenia bądź wnioski o prawo pomocy. Zażalenia skarżącego były odrzucane a wnioski pozostawiane bez rozpoznania, gdyż skarżący pomimo wezwań Sądu ich nie podpisywał. Również wnoszone przez skarżącego zażalenia i sprzeciwy były odrzucane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie i Naczelny Sąd Administracyjny z powodu ich nie podpisania. Należy podkreślić, że po zakończeniu postępowania z wniosku o przyznanie prawa pomocy i odmowie zwolnienia strony z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania, bądź pozostawienia wniosku bez rozpoznania, Sąd miał obowiązek, stosownie do art. 220 § 1 p.p.s.a., wezwać skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi, wyznaczając ustawowy termin do dokonania tej czynności oraz wskazując rygor jej niewykonania, co też uczyniono na gruncie niniejszej sprawy. Należy przyjąć, że jeżeli skarżący po doręczeniu mu takiego wezwania, a przed upływem siedmiodniowego terminu do zapłacenia należnych kosztów postępowania, wystąpi do sądu z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, to wówczas bieg terminu do opłacenia skargi nie zostaje przerwany (por. postanowienie NSA z dnia 21 marca 2012r., sygn. akt II GZ 95/12, LEX nr 1138008). Zasada ta znajduje zastosowanie nawet w przypadku zajścia "zmiany okoliczności sprawy" (a więc przesłanki z art. 165 p.p.s.a.) po wydaniu pierwotnego postanowienia oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy. W tym miejscu należy bowiem podkreślić, że o ile postanowienia wydane w przedmiocie prawa pomocy jako niekończące postępowania w danej sprawie nie posiadają atrybutu powagi rzeczy osądzonej i można je – stosownie do art. 165 p.p.s.a. – uchylać i zmieniać wskutek zmiany okoliczności sprawy, to nie można twierdzić, że postanowienia wydane w tym przedmiocie nie posiadają cechy prawomocności. Stosownie bowiem do art. 168 § 1 p.p.s.a. orzeczenie sądu, a więc także i postanowienie staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje od niego środek odwoławczy. Prawomocność postanowienia w sprawie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych oznacza obowiązek strony uiszczenia wymaganego wpisu (por. postanowienie SN z dnia 9 grudnia 2002r., sygn. akt III RN 144/02). Od obowiązku tego nie zwalnia strony ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, do czego strona ma prawo w związku z art. 165 p.p.s.a. Należy w konsekwencji uznać, że ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia na toczące się postępowanie (por. postanowienie NSA z dnia 10 maja 2010r., sygn. akt II FZ 115/10). A zatem ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, bez względu na zmianę jego treści oraz zakresu żądania w stosunku do wniosku pierwotnego, nie wpływa na bieg terminu do uiszczenia wpisu wskazanego przez sąd w wezwaniu do jego uiszczenia oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez sąd terminie. NSA w swoim orzecznictwie zauważa, że odmienne postępowanie sądu mogłoby prowadzić do uniemożliwienia prowadzenia postępowania wskutek rozpoznawania kolejnych wniosków strony o przyznanie prawa pomocy i skutkować nieuzasadnionym wydłużeniem postępowania, a nawet trudnością w jego zakończeniu orzeczeniem rozstrzygającym sprawę co do meritum. Mając powyższe na względzie należy wskazać, że skarżący po raz pierwszy został wezwany do uiszczenia wpisu zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 10 marca 2009r. Odpis zarządzenia został doręczony skarżącemu w dniu 1 kwietnia 2009r. Złożone przez skarżącego zażalenie na to zarządzenie nie zostało uwzględnione, a wniosek o prawo pomocy oddalony. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 4 lutego 2011r. skarżący został ponownie wezwany do wykonania zarządzenia z dnia 10 marca 2009r. i uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 300 zł w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi skarżący znowu wniósł zażalenie na to zarządzenie oraz wniósł o zwolnienie go od kosztów sądowych. Oznacza to, że zaktualizował się obowiązek skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi, który powstał w związku z doręczeniem mu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 10 marca 2009r. Mimo to skarżący do chwili obecnej nie uiścił wpisu. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż skarżący pomimo wezwania nie uiścił w wyznaczonym terminie wpisu, a w związku z tym na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 58 § 3 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.