III SA/Kr 236/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Elżbieta Kremer Sędziowie WSA Dorota Dąbek spr. AWSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2006 r. sprawy ze skargi Wojewody Małopolskiego na uchwałę Rady Miejskiej w Skale z dnia 6 października 2003 r. nr : XII/96/03 w przedmiocie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych w Gminie Skała stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości Dnia 6 października 2003r. Rada Miejska w Skale, działając na podstawie art. 18 ust.2 pkt 15 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 7 ust. 2 ustawy o drogach publicznych zaliczyła drogi wymienione w załączniku nr 1 do tej uchwały do kategorii dróg gminnych. W skardze z dnia 24 czerwca 2006r. Wojewoda Małopolski wniósł o stwierdzenie nieważności przedmiotowej uchwały w całości, zarzucając naruszenie ustawy o drogach publicznych poprzez stworzenie w ramach dróg gminnych nieprzewidzianej przepisami prawa kategorii dróg wewnętrznych i dróg dojazdowych, co narusza art. 7 i 8 ustawy o drogach publicznych. W świetle obowiązujących przepisów bowiem nie jest dopuszczalne, by ta sama droga miała kategorię drogi gminnej a zarazem była drogą wewnętrzną. W odpowiedzi na skargę podniesiono, że zaskarżona uchwała została uchylona w całości uchwałą Rady Miejskiej w Skale z dnia 27 lutego 2006r. nr XLI/339/06. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Przedmiotem zaskarżonej uchwały jest zaliczenie drogi do kategorii dróg publicznych gminnych. Zasady i procedurę postępowania w takich sprawach reguluje ustawa z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz.U. nr 14, poz. 60 z późn. zm.). Z treści art. 7 ust. 2 tej ustawy wynika, że zaliczenie do kategorii dróg gminnych następuje na podstawie uchwały rady gminy po zasięgnięciu opinii właściwego zarządu powiatu. Z treści zaś art. 2a dodanego do tej ustawy z dniem 1 stycznia 1999r. wynika m.in., że drogi gminne stanowią własność właściwego samorządu gminy. Uwzględniając treść zacytowanych powyżej przepisów należy stwierdzić, że w obowiązującym od 1 stycznia 1999r. stanie prawnym zaliczenie drogi do kategorii dróg gminnych jest możliwe tylko w odniesieniu do dróg stanowiących własność samorządu gminnego. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że nieruchomości w odniesieniu do których wydana została zaskarżona uchwała rady gminy o zaliczeniu ich do kategorii dróg gminnych w znacznej większości nie stanowiły własności gminy. Na wezwanie bowiem Sądu pełnomocnik organu przedłożył dowody własności działek objętych przedmiotową uchwałą, ale dotyczyło to tylko 15 spośród 440 pozycji wymienionych w uchwale (pismo datowane dnia 16.06.2006r. i dołączone do niego odpisy z ksiąg wieczystych). Należy zatem uznać, że okoliczność ta stanowiła przeszkodę do zaliczenia wymienionych w zaskarżonej uchwale dróg do kategorii dróg gminnych. Z tego powodu należy uznać, że zaskarżona uchwała jest sprzeczna z prawem, naruszając cytowany powyżej przepis art. 2a ust. 2 ustawy o drogach publicznych. Zachodzą zatem przesłanki do stwierdzenia jej nieważności, stosownie do treści art. 147 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153, poz.1270) w związku z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz.U. z 2001r., nr 142, poz. 1591 z późn. zm.). Za zasadne uznać też należy zarzuty podniesione w skardze dotyczące niedopuszczalnego stworzenia w zaskarżonej uchwale w ramach dróg gminnych nieprzewidzianej przepisami prawa kategorii dróg wewnętrznych i dróg dojazdowych, co narusza art. 7 i art. 8 ustawy o drogach publicznych. Od podjęcia przedmiotowej uchwały upłynął już wprawdzie okres dłuższy niż okres 1 roku przewidziany w art. 94 ust. 1 cytowanej ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym, niemniej jednak przedmiotowa uchwała jest aktem prawa miejscowego, a zatem w niniejszej sprawie zachodzi wyjątek, o którym mowa w art. 94 ust. 1 cytowanej ustawy o samorządzie gminnym, co umożliwia stwierdzenie nieważności uchwały pomimo upływu rocznego terminu od dnia jej podjęcia. W ocenie Sądu okoliczność, że zaskarżona uchwała została uchylona przez radę gminy w całości, nie uniemożliwia sądowi orzekania w przedmiocie stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały. Uchylenie uchwały przez radę gminy wywarło bowiem skutki prawne z mocą jedynie ex nunc, podczas gdy orzeczenie o stwierdzeniu nieważności uchwały działa z mocą wsteczną (ex tunc), eliminując wstecz wszelkie skutki prawne, jakie wywołała zakwestionowana uchwała. Istotą i celem działania sądu administracyjnego jest sądowa kontrola administracji z punktu widzenia legalności jej działania. Sąd kontroluje administrację uwzględniając stan faktyczny i prawny istniejący w chwili podejmowania zaskarżonego aktu lub czynności. Umorzenie zatem postępowania kontrolnego w niniejszej sprawie spowodowałoby uniknięcie sądowej kontroli w przypadku, gdy wprawdzie sam zaskarżony akt prawny został już wyeliminowany z porządku prawnego, ale z mocą ex nunc, nie zostały zatem usunięte wszystkie skutki prawne, które on wywołał. Z tego właśnie powodu wydanie w takim przypadku wyroku przez sąd nie jest zbędne. Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela zatem pogląd prawny wyrażany w orzecznictwie, że okoliczność, iż zaskarżona uchwała została uchylona przez radę po jej zaskarżeniu do sądu, nie czyniła zbędnym wydania przez sąd wyroku, mogła ona bowiem być stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego wejście w życie przepisów prawa miejscowego uchylającego tą uchwałę (wyrok NSA z 20 marca 1996, SA/Gd 1256/95, OSS nr 4, poz. 129; także wyrok NSA z 2 września 2005r., sygn. akt I OSK 394/05, wyrok WSA z 15 listopada 2004, SA/Wr 1567/02, OSS z 2006, nr 2, poz. 38 oraz niepublikowane wyroki NSA o sygn. akt II OSK 480/06 i 490/06; jak również Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 14 września 1994 r. W5/94, OTK 1994, nr 2, poz. 44), nie zgadzając się z poglądem, iż wydanie w takim przypadku wyroku jest zbędne (por. wyrok NSA z 24 marca 1992r., SA/Wr 96/92, OSP 1993/7/149). Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153, poz.1270) w związku z art. 91 ust. 1 i art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz.U. z 2001r., nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) orzekł o stwierdzeniu nieważności uchwały w całości. Z tego powodu orzeczono jak w sentencji.