III SA/Kr 300/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2012r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. W. i G. W. na zarządzenie Prezydenta Miasta z dnia 15 kwietnia 2011r. Nr [...] w przedmiocie realizacji wyroków eksmisyjnych z lokali będących w innym zasobie mieszkaniowym niż Gminy, z pominięciem kolejności złożenia wyroku postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 23 stycznia 2012r. M. W. i G. W. wniosły skargę na zarządzenie Prezydenta Miasta z dnia 15 kwietnia 2011r. Nr [...] w sprawie realizacji wyroków eksmisyjnych z lokali będących w innym zasobie mieszkaniowym niż Gminy, z pominięciem kolejności złożenia wyroku, domagając się jego uchylenia. Skarżące zarzuciły organowi, iż ten nie doręczył im zaskarżonego zarządzenia co, ich zdaniem, godzi w ich żywotne interesy. Pismami z dnia 14 marca 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wezwał skarżące do wykazania w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, że zaskarżone zarządzenie Prezydenta Miasta narusza ich interes prawny i że poprzedziły skargę wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi M. W. nadesłała pismo z dnia 10 kwietnia 2012r., w którym opisała sytuację skarżących podnosząc, iż zostały pozbawione dotychczasowego mieszkania, a lokal socjalny został im przyznany bez ich wiedzy. M. W. stwierdziła, iż odebrano im faktyczne i deklarowane centrum życiowe, "zabrano parafię – cynicznie pozbawiono praktyk religijnych". Zdaniem skarżącej, zostały naruszone ich "dobra osobiste poprzez tworzenie wizerunku "marginesu społecznego" bez prawa veta". Skarżąca zarzuciła, iż organy administracji publicznej miały obowiązek należytego i wyczerpującego informowania ich o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Organy winny były czuwać by skarżące nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa. Skarżąca zarzuciła również, iż zaskarżone zarządzenie nie zostało należycie uzasadnione, czym pozbawiono je możliwości obrony swych interesów. Zdaniem skarżącej, postępowanie organów winno być uczciwe, przejrzyste i pogłębiać zaufanie obywateli do organów władzy. W piśmie z dnia 13 kwietnia 2012r. G. W. oświadczyła, iż podtrzymuje argumenty podniesione przez M. W. w jej piśmie z dnia 10 kwietnia 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Podstawą wniesienia skargi do sądu administracyjnego na zaskarżone w niniejszej sprawie zarządzenie Prezydenta Miasta jest art. 3 § 2 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. nr 142, poz. 1591 z późn. zm.). Zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Wniesienie skargi na zaskarżone w niniejszej sprawie zarządzenie winno być zatem, zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, poprzedzone wezwaniem do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżących. W niniejszej sprawie powyższy wymóg nie został spełniony. W aktach sprawy brak jest bowiem jakiegokolwiek pisma skarżących, które mogłoby zostać uznane za wezwanie do usunięcia naruszenia. Również w swoich pismach z dnia 10 i 13 kwietnia skarżące nie wykazały, pomimo wezwania, że poprzedziły skargę wezwaniem do usunięcia naruszenia. Fakt niepoprzedzenia skargi wezwaniem został również potwierdzony przez organ w odpowiedzi na skargę. Tym samym należy uznać, iż skarżące nie wyczerpały drogi zaskarżenia zarządzenia, a w związku z tym ich skarga nie może zostać merytorycznie rozpatrzona i podlega odrzuceniu. Należy również zwrócić uwagę, iż zgodnie z brzmieniem art. 50 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Z § 2 tego przepisu wynika z kolei, że uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. W niniejszej sprawie zastosowanie będzie miał cytowany powyżej § 2, albowiem w przypadku zaskarżenia zarządzenia wójta gminy (burmistrza, prezydenta miasta) obowiązujące przepisy odmiennie regulują legitymację skargową, wprowadzając dopuszczalny na podstawie § 2 wyjątek od wyrażonej w art. 50 § 1 p.p.s.a. zasady ogólnej. Wyjątek ten został przewidziany w wymienionym już wyżej art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, stroną w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone (wyrok NSA z dnia 3 września 2004 r., OSK 476/04, ONSAiWSA z 2005 r., nr 1, poz. 2; wyrok TK z dnia 16 września 2008r.,SK 76/06, Dz. U. z 2008r., nr 170, poz. 1053). Skarga złożona w trybie powyższego przepisu nie ma bowiem charakteru actio popularis, zatem do jej wniesienia nie legitymuje ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (por. wyrok NSA z dnia 1 marca 2005 r., OSK 1437/2004, Wokanda 2005 r. Nr 7-8, s. 69). Nawet ewentualna sprzeczność uchwały z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli uchwała ta nie narusza prawem chronionego interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego (por. wyrok NSA z dnia 14 marca 2002 r., II SA 2503/01, Lex nr 81964). Dopiero naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania (oceny) uchwały. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem obowiązek wykazania się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi naruszeniem tego interesu prawnego lub uprawnienia spoczywa na skarżącym. Musi on wykazać, że istnieje związek pomiędzy jego prawnie gwarantowaną sytuacją, a zaskarżoną uchwałą, polegający na tym, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienia (wyrok SN z dnia 7 marca 2003r., III RN 42/02, OSNP z 2004r., nr 7, poz. 114; por. też wyrok WSA w Białymstoku z dnia 9 września 2004r., II SA/Bk 364/04, Lex nr 173736). Skarżący musi zatem wykazać, w jaki sposób doszło do naruszenia jego prawem chronionego interesu lub uprawnienia (wyrok NSA z dnia 4 lutego 2005 r., OSK 1563/04, LEX nr 171196, wyrok NSA z dnia 22 lutego 2006 r., II OSK 1127/05, LEX nr 194894, wyrok NSA z dnia 7 maja 2008 r., II OSK 84/08). Interes ten powinien być bezpośredni, konkretny i realny (wyrok NSA z dnia 23 listopada 2005 r., I OSK 715/05, LEX nr 192482, por. też wyrok NSA z dnia 4 września 2001 r., II SA 1410/01, Lex nr 53376, postanowienie NSA z dnia 9 listopada 1995 r., II SA 1933/95, ONSA z 1996 r., nr 4, poz. 170). Związek pomiędzy własną, indywidualną sytuacją prawną skarżącego a zaskarżoną uchwałą musi w dacie wniesienia skargi powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia danego podmiotu konkretnych uprawnień lub nałożenia na niego obowiązków (wyrok NSA z dnia 7 maja 2008 r., II OSK 84/08). Zdaniem skarżących, naruszenie ich interesu prawnego polega w niniejszej sprawie na pozbawieniu ich dotychczasowego domu. Należy jednak zauważyć, iż skarżące zostały eksmitowane z lokalu przy ul. O w K w wyniku wyroku Sądu Rejonowego, Wydział I Cywilny z dnia 16 lutego 2006r., sygn. akt [...], a nie na podstawie zaskarżonego zarządzenia Prezydenta Miasta. Natomiast zaskarżonym zarządzeniem Prezydent Miasta wyraził zgodę na dostarczenie skarżącym lokalu socjalnego z pominięciem kolejności złożenia wyroku. Tym samym organ zrealizował swój obowiązek nałożony na niego przez art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005r. nr 31, poz. 266 z późn. zm.). Należy zatem uznać, że zaskarżone zarządzenie nie naruszyło wskazywanego przez skarżące interesu prawnego lub uprawnienia. Skoro zatem skarżące nie wykazały, że poprzez podjęcie zaskarżonego zarządzenia nastąpiło naruszenie ich interesu prawnego – nie mogą skutecznie wnieść skargi do sądu administracyjnego w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym z powodu braku wymaganej ustawą legitymacji skargowej. Należy zatem przyjąć, że złożona w niniejszej sprawie skarga pochodziła od osoby nie mającej legitymacji skargowej. Wobec zatem brzmienia powołanych powyżej przepisów, tj. art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w związku z art. 50 § 2 i art. 52 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy stwierdzić, że nie zostały spełnione przesłanki warunkujące skuteczne skierowanie skargi do sądu administracyjnego. Wniesienie bowiem do sądu administracyjnego skargi przez osobę nieuprawnioną i bez uprzedniego wyczerpania przysługującego środka zaskarżenia, tj. wymaganego przez ustawę wezwania do usunięcia naruszenia, jest niedopuszczalne i skutkuje odrzuceniem skargi, stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając powyższe na względzie orzeczono jak w sentencji.