III SA/Kr 372/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Zięba po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2018r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 lutego 2018r. nr [...] w przedmiocie uznania świadczenia wychowawczego za nienależnie pobrane postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. J. F. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 lutego 2018r., nr [...] w przedmiocie uznania świadczenia wychowawczego za nienależnie pobrane, w której zawarła jednocześnie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, argumentując, że jest ona osobą ubogą. Nakazanie zwrotu świadczeń, poważnie odbije się na budżecie domowym rodziny, do której należą także małoletnie dzieci. Skarżąca dodała, że dla finansów rodziny, brak wstrzymania nakazania zwrotu tak poważnych kwot, będzie druzgocące. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Z powołanego wyżej przepisu wynika, że sąd może uwzględnić wniosek strony, gdy zachodzi, co najmniej jedna z przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Warunkiem wstrzymania wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę skarżącą we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie ugruntował się pogląd, że z tak brzmiących przepisów wynika, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest odstępstwem od zasady, a w konsekwencji tego, przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie powinny być interpretowane rozszerzająco. Należy podkreślić, że wykazanie okoliczności, przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji, spoczywa na stronie skarżącej. Jak podnoszono wielokrotnie w orzecznictwie, sąd nie bada z urzędu faktu, czy szkoda lub trudne do usunięcia skutki rzeczywiście mogą zaistnieć, lecz wykazanie tego faktu ciąży na wnioskodawcy. Pozostaje bowiem poza sporem, że przytoczona regulacja nakłada określone obowiązki nie tylko na sąd administracyjny, ale i na wnioskodawcę. Jest on zobowiązany: "do rzeczowego uzasadnienia swego wniosku, poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami, na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej" (por. postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2008r., sygn. akt I FSK 983/08, LEX nr 468877). Pozostawienie przez ustawodawcę uznaniu sądu, zasadności wstrzymania aktu wiąże się w związku z powyższym z koniecznością szczególnie wnikliwego i przekonującego uzasadnienia przez skarżącego wniosku, wykazującego potrzebę wstrzymania wykonania aktu, zwłaszcza, że na tym etapie postępowania Sąd nie bada merytorycznej zasadności skargi (por. postanowienie NSA z dnia 10 maja 2011r., sygn. akt II FZ 106/11, LEX nr 795365). Jak wynika z powyższego, uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności), świadczących o istnieniu powyższych zagrożeń, co dopiero uzasadniać może wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Argumentacja takiego wniosku musi być odpowiednia, tzn. w sposób przekonujący pokazująca konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. Brak należytego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w istocie uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. W sytuacji, gdy – tak jak w niniejszej sprawie – chodzi o decyzję rodzącą obowiązek zapłaty konkretnej sumy pieniężnej, wynikającej z wypłaconych świadczeń wychowawczych, a zatem rozporządzenie majątkiem zobowiązanej, koniecznym jest wykazanie konkretnych przesłanek, wskazujących na trudną sytuację materialną oraz wykazanie, że uszczuplenie tego majątku o kolejne sumy, grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z dnia 26 stycznia 2010r., I FZ 481/09). Na gruncie przedmiotowej sprawy, skarżąca posłużyła się jedynie formułą przepisu o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji i do trzech zdań sprowadziła argumentację wniosku, bez poparcia go żadnymi danymi źródłowymi. Skarżąca nie wskazała na żadne konkretne dowody, z których wynikałoby, że zostały spełnione przesłanki, określone w powyższych regulacjach dotyczących wstrzymania wykonania aktu. Sąd podkreśla, że same twierdzenia skarżącej, niepoparte stosownymi dokumentami i wiarygodnymi danymi nie mogą stanowić podstawy do uwzględnienia jej wniosku. Nie ulega wątpliwości, że przy wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji, skarżąca nie przedłożyła żadnych dokumentów źródłowych i danych, które mogłyby wskazywać na jej aktualną sytuację materialną, finansową i bytową. Tymczasem, w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczający sam wywód strony. Uzasadnienie wniosku powinno się bowiem odnosić do konkretnych okoliczności, pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Jego twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej. Natomiast brak wyczerpującego uzasadnienia wniosku, uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienie NSA z 30 listopada 2004r. sygn. akt GZ 120/04, publ. LEX nr 1405438, postanowienie NSA z dnia 18 maja 2004r. sygn. akt FZ 65/04, publ. LEX nr 1405435). Natomiast podmiot występujący o ochronę tymczasową nie może oczekiwać od sądu, aby ten wyręczając go, niejako z urzędu, poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku. Brak należytego uzasadnienia żądania o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wyklucza dokonywanie jego merytorycznej oceny (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 25 kwietnia 2012r., sygn. akt II FSK 498/12; z dnia 10 maja 2011r., sygn. akt II FZ 106/11; z dnia 9 września 2011r., sygn. akt II FSK 1501/11; z dnia 28 września 2011r., sygn. akt I FZ 219/11; z dnia 26 listopada 2007r., sygn. akt II FZ 338/07, publ. w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Z taką sytuacją mamy do czynienia w analizowanym przypadku. Dlatego też, nie można stwierdzić, że strona wykazała konieczność przyznania jej ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Nie można przy tym pominąć faktu, że postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, stanowi wyjątek od zasady wykonalności decyzji. Sąd zwraca jednocześnie uwagę, że postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności ma charakter wpadkowy, zaś jego byt prawny kończy się z chwilą wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę lub uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę. Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.