III SA/Kr 372/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący S WSA Ewa Michna (spr.) Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki ASR WSA Magdalena Gawlikowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym przy udziale Prokurator Prokuratury Rejonowej Kraków Krowodrza M. S. w dniu 19 lipca 2023 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 23 grudnia 2023 r., nr SKO.ŚR/4111/1391/2022 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Decyzją z 29 września 2022 r. Prezydent Miasta Krakowa odmówił M. K. (dalej: skarżąca) przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w sprawie nie została spełniona przesłanka z art. 17 ust. 1b ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 390) - dalej: "u.ś.r.". Matka skarżącej legitymowała się bowiem orzeczeniem z 11 kwietnia 2019 r. zaliczającym ją do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe, niepełnosprawność istniała od 49 roku życia, a znaczny stopień niepełnosprawności datował się od 17 maja 2022 r. Organ podał, że fakt ten stanowi negatywną przesłankę do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na zapis w orzeczeniu, że "niepełnosprawność istnieje – nie da się ustalić" oraz stopień niepełnosprawności datuje się od 20 kwietnia 2022 r. Nie został więc spełniony wymóg z ww. przepisu w zakresie w jakim warunkował on przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego od daty powstania niepełnosprawności. Ponadto na podstawie zgromadzonych w sprawie dokumentów ustalono, że matka skarżącej jest wdową i zamieszkuje ze skarżącą. Niepełnosprawna matka ma też drugą córkę, która nie jest jednak w stanie zapewnić jej ciągłej opieki ze względu na zobowiązania w pracy oraz własną sytuację zdrowotną. Skarżąca jest więc jedyną osobą, która może stale opiekować się matką. Ze względu na wiek (80 lat) i stan zdrowia (zaburzenia pamięci) matka skarżącej wymagała całodobowej opieki. Jest osobą poruszającą się jedynie w obrębie mieszkania, natomiast poza mieszkaniem wymaga stałej pomocy i wsparcia. Skarżąca sprawuje opiekę nad matką zapewniając jej wszystkie potrzeby życiowe; wspomaga zarówno w czynnościach pielęgnacyjnych jak i w czynnościach gospodarczych - matka nie jest w stanie funkcjonować samodzielnie. Organ I instancji wskazał też, że ze złożonego oświadczenia wynikało, że skarżąca zrezygnowała z zatrudnienia 17 czerwca 2022 r. (wyrejestrowanie działalności gospodarczej) w celu sprawowania opieki nad matką. Opieka ta była na tyle absorbująca, że uniemożliwiała skarżącej podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia nawet na cząstkę etatu. W wypadku skarżącej można więc było ustalić związek przyczynowo-skutkowy między zaprzestaniem zatrudnienia, a opieką nad matką. W odwołaniu skarżąca podniosła zarzut naruszenia prawa materialnego mającego istotny wpływ na wydanie decyzji przez zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust. 1 b u.ś.r. bez uwzględnienia skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., K 38/13. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, decyzją z 23 grudnia 2022 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Kolegium podało, że z akt sprawy wynikało, że matka skarżącej była od dłuższego czasu chora, albowiem schorzenia, na które cierpiała były schorzeniami przewlekłymi dotykającymi ludzi starszych. Nadto była osobą, która poruszała się po przestrzeni domowej, a wsparcie jakiego wymagała mieściło się w granicach standardowego wsparcia, jakiego mieszkające z rodzicami dzieci udzielają swoim starszym schorowanym rodzicom. Powołując się na orzecznictwo Kolegium podało, że świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane za sam fakt sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia lub rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Wnioskujący o świadczenie pielęgnacyjne musi sprawować opiekę nad osobą niepełnosprawną w takim wymiarze, który uniemożliwia mu wykonywanie. W rozpoznawanej sprawie, zdaniem Kolegium, okoliczność ta nie została wykazana w sposób niebudzący wątpliwości. Kolegium podało, że skarżąca wprawdzie oświadczała, że sprawowanie opieki nad matką zajmuje jej tyle czasu, że nie ma możliwości podjęcia żadnej pracy, niemniej zauważyć należało, że w zakres tych czynności wchodziły takie działania skarżącej jak: przygotowanie posiłków, sprzątanie (pranie), umawianie na wizyty lekarskie, pomoc w czynnościach takich jak kąpiel, ubieranie, wychodzenie na spacery. Zakres czynności jakie wykonywała skarżąca tj. pomoc w ubieraniu się, przygotowanie posiłków, sprzątanie, pomoc przy czynnościach higienicznych, a także umawianie wizyt lekarskich i załatwianie spraw urzędowych nie wykracza poza zakres czynności mieszczących się w ramach wspierania rodziców wynikających z zasad współżycia społecznego. Kolegium przyznało jednocześnie rację skarżącej, że przesłanka z art. 17 ust. 1b u.ś.r., na którą powołał się organ I instancji, nie może stanowić podstawy do odmowy wnioskowanego świadczenia, a to z uwagi na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., K 38/13 w którym wskazano, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca domagała się uchylenia decyzji Kolegium oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Wniosła też o zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Skarżąca zarzuciła decyzji Kolegium naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 u.ś.r. przez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie wypełniało przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowani opieki nad osobą legitymizującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W uzasadnieniu skarżąca powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych podała, że z dyspozycji art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika, że podstawowym wymogiem uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawowanie stałej, ciągłej opieki wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub pracy zarobkowej, która nie musi być opieką całodobową. Warunku stałej opieki nie można rozumieć jednak jako wykonywania opieki nieustanie i przez 24 godziny na dobę, lecz ma to być opieka stała w sensie trwałości, zaś długotrwała w sensie rozciągłości w czasie. Nie sposób nadto przyjąć, że skoro świadczona opieka nie jest wykonywana przez całą dobę, to tym samym nie można mówić o opiece stałej i długoterminowej, o której mowa w rat. 17 ust.1 u.ś.r. W odpowiedzi Kolegium wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskrzonej decyzji. Pismem z 4 lipca 2023 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej Kraków Krowodrza M. S. zgłosiła swój udział w postępowaniu, przy czym nie wskazała o jakie rozstrzygnięcie wnosi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie ponieważ skarżąca nawet nie uprawdopodobniła związku przyczynowo skutkowego pomiędzy koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką, a zaprzestaniem prowadzenia działalności gospodarczej. Istotą sporu była ocena zebranego materiału dowodowego przez organ odwoławczy na okoliczność czy w sprawie zaistniała przesłanka z art. 17 ust.1 pkt 4 u.ś.r. Powołany przepis stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce lub ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom na których zgodnie z przepisami ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności – jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Podkreślić należy, że sam fakt posiadania przez podopiecznego wymaganego ww. przepisem orzeczenia o stopniu niepełnosprawności jak i potwierdzenie sprawowania opieki nad niepełnosprawnym – nie jest wystarczające do przyznania świadczenia. Interpretacja ww. art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. wymaga od organów zindywidualizowanej oceny konkretnej sytuacji rodzinnej występującego o przyznanie świadczenia opiekuna osoby niepełnosprawnej. Świadczenie pielęgnacyjne nie może być bowiem traktowane jako alternatywa do uzyskiwania stałego dochodu przez członków najbliższej rodziny w sytuacji gdy obowiązujące przepisy (tu: przepisy kodeksu rodzinnego i opiekuńczego) gwarantują uzyskiwanie świadczeń w postaci obowiązku alimentacyjnego. Z tych to powodów powołany art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej (por. wyrok NSA z 17 października 2020 r., I OSK 1148/20). Jak argumentował również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 24 sierpnia 2023 r., I OSK 1575/22 (odwołując się w uzasadnieniu do utrwalonej linii orzeczniczej) analiza powyższego przepisu wskazuje, że do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie jest wystarczające stwierdzenie znacznego stopnia niepełnosprawności u podopiecznego wnioskodawcy zobowiązanego do świadczeń alimentacyjnych na rzecz osoby niepełnosprawnej, ale przede wszystkim rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej bądź niepodejmowanie takich zajęć z uwagi na konieczność podjęcia opieki nad osobą niepełnosprawną. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęło się, że pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną musi istnieć taki związek, w którym to konieczność sprawowania opieki jest przyczyną, a zarazem przeszkodą w podejmowaniu pracy zarobkowej. Dopiero istnienie takiego związku powoduje, że świadczenie pielęgnacyjne staje się surogatem wynagrodzenia za pracę, której opiekun nie może podjąć bądź kontynuować (por. wyroki NSA: z 14 marca 2023 r., I OSK 1239/22; z 21 lutego 2023 r., I OSK 794/22, z 23 czerwca 2020 r., I OSK 237/20 oraz z 24 sierpnia 2023 r., I OSK 1575/22). Podkreślić należy również, mając na uwadze zasady ogólne wyrażone w dziale I rozdział 2 k.p.a., że wprawdzie co do zasady gospodarzem postępowania administracyjnego jest organ administracji publicznej, który powinien je prowadzić zgodnie z zasadą oficjalności, to jednak strona ma prawo czynnego uczestniczenia w postępowaniu wyjaśniającym, a w szczególności ma prawo inicjatywy dowodowej, z którego powinna korzystać, chcąc wykazać zasadność podnoszonych przez siebie wniosków i twierdzeń, a tym samym uniknąć negatywnych konsekwencji związanych z poczynionymi przez organ ustaleniami w zakresie stanu faktycznego sprawy na podstawie znanych organowi środków dowodowych. Strona nie jest zatem zwolniona od lojalnego współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych. Powinna ona bowiem przedstawić wszystkie informacje niezbędne do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak również udostępnić dowody znajdujące się w jej posiadaniu lub które tylko ona może przedstawić, potwierdzające okoliczności wskazane w uzasadnieniu wniosku wszczynającego postępowanie. Jeśli organ administracji publicznej dokonał ustaleń w zakresie stanu faktycznego na podstawie wszystkich wskazanych przez wnioskodawcę dowodów, a strona kwestionuje te dowody i ustalenia, przeciwdowód może być przeprowadzony z jej inicjatywy. Organ nie ma natomiast obowiązku poszukiwania dowodów dla wykazania słuszności stanowiska strony (por. wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2009 r., II OSK 1933/08). W rozstrzyganej sprawie skarżąca przedstawiła kserokopie zapisów wizyt lekarskich z 2019 r., w którym lekarz potwierdzał, że chora jest samodzielna, a nawet, że zgłosiła się z jedną z córek, przy czym objawy psychonerwicy miały wystąpić podczas pobytu u drugiej z córek, po czym ustąpiły po powrocie do domu (str. 2 k. 7 akt administracyjnych – zapis z 24 września 2019 r.). Skarżąca od samego początku była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, który jednak ograniczył się do przedłożenia dokumentacji medycznej z 2018 i 2019 r. oraz orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z 17 maja 2022 r. Z akt wynika przy tym, że "druga z córek" nie pracuje zawodowo ponieważ otrzymuje rentę chorobową. Skarżąca, ani jej pełnomocnik nie przedstawili jakiejkolwiek dokumentacji medycznej, która by uzasadniała niepodejmowanie zatrudnienia lub zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej pomiędzy 2019 r. (dokumentacja medyczna), a 2022 (likwidacja działalności gospodarczej i uzyskanie przez matkę skarżącej wymaganego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności). Dodać też należy, że z akt wynika, że skarżąca początkowo pracowała jako krawcowa (świadectwo pracy – k. 20), a następnie zarejestrowała indywidualną działalność gospodarczą – usługi krawieckie, którą to działalność zlikwidowała na swój wniosek z 17 czerwca 2022 r. (str. 2 k. 21 akt administracyjnych). W odpowiedzi na wezwanie organu skarżąca wskazała, że jej mama cierpi na demencję, co skutkuje tym, że ma problemy z komunikacją oraz pamięcią. Cierpi na jaskrę, cukrzycę (konieczność przyjmowania tabletek), kamicę nerkową i w związku z tym jest hospitalizowana. Skarżąca podkreśliła, że była konieczność przeprowadzenia operacji zaćmy. W ocenie skarżącej jej matka nie była osobą samodzielną, posiłki musiała jej przygotowywać i podawać, a nadto pilnować, aby je spożyła. Dotyczyło to również przygotowywania lekarstw i kontroli ich zażycia. Skarżąca ponownie opisała, że budzi mamę codziennie; pomaga jej w czynnościach higienicznych; prowadzi mamę do toalety; smaruje balsamami, przygotowuje ubrania i pomaga się ubrać. Kontroluje ciśnienie i poziom cukru we krwi, pierze, sprząta, umawia wizyty u lekarzy, realizuje recepty, opłaca rachunki, pomaga przy wyjściu z domu na spacery; układa do snu. Zdaniem Sądu, organ odwoławczy prawidłowo uznał, że skarżąca nie spełniła przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki. Logicznie też podkreślał, że opisywane przez skarżącą czynności nie mają charakteru ekstraordynaryjnego; powszechnie bowiem przyjmuje się, że w ramach wsparcia starszych rodziców dzieci przejmują na siebie obowiązki polegające na robieniu zakupów, sprzątaniu, gotowaniu, wspieraniu rodziców w załatwianiu spraw i umawianiu wizyt lekarskich. Mając na uwadze zebrany w sprawie materiał dowodowy, nie budzi wątpliwości Sądu fakt, że organ odwoławczy prawidłowo ustalił, że z materiału dowodowego sprawy w żaden sposób nie wynikało, aby opieka nad niepełnosprawną matką sprawowana przez skarżącą, uniemożliwiała kontynuowanie przez nią dotychczasowej działalności tj. wykonywania usług krawieckich. Co więcej pośrednio z akt wynika, że siostra skarżącej właściwie nie pracuje zawodowo (renta chorobowa); matka skarżącej faktycznie okresowo u niej przebywała (ww. dokumentacja medyczna). Nadto opisane przez skarżącą czynności typu: pranie, sprzątanie są czynnościami, które skarżąca wykonuje również w swoim interesie skoro mieszka razem z matką. Opłacanie rachunków, wykupywanie recept, umawianie wizyt lekarskich i towarzyszenie matce – oczywiście jest dodatkowym obciążeniem, ale racje miał organ odwoławczy odwołując się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 10 lutego 2022 r., III SA/Gd 955/21, w którym Sąd ten wyraził pogląd, że czynności prowadzenia gospodarstwa domowego przez opiekuna powinny być ocenione nie tylko w powiązaniu z innymi, wykonywanymi przez niego czynnościami, ale też w powiązaniu ze schorzeniami osoby niepełnosprawnej, ich rodzajem, a także możliwością pozostawania niepełnosprawnego bez opieki, zakresu samoobsługi. Co więcej, zdaniem orzekającego w ww. wyroku Sądu, organy powinny mieć świadomość, że samo wydanie orzeczenia o niepełnosprawności w stopniu znacznym nie jest jednoznaczne z koniecznością sprawowania nad osobą, której orzeczenie dotyczy opieki w takim rozmiarze, że opiekun zmuszony jest każdorazowo do rezygnacji z pracy lub do jej niepodejmowania. Sąd dostrzega, że ww. wyrok uchylił zaskarżoną decyzję odmawiającą przyznania świadczenia, ale jak zaznaczył orzekający Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, uchylenie nastąpiło z uwagi na błędy w należytym uzasadnieniu motywów negatywnej decyzji. Istotne bowiem znaczenie miał niewielki odstęp czasowy pomiędzy wydaniem decyzji o przyznaniu specjalnego zasiłku opiekuńczego (a tak było w rozpatrywanej przez WSA w Gdańsku sprawie), a złożeniem wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Sąd zaznaczał, że organy korzystały z materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu prowadzonym na potrzeby sprawy dotyczącej przyznania skarżącej specjalnego zasiłku opiekuńczego. Dodać też, że złożenie przez stronę wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w czasie przysługiwania jej prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego traktowane jest jako dokonanie wyboru świadczenia pielęgnacyjnego - w przypadku spełnienia wszystkich przesłanek uprawniających do jego uzyskania. Złożona skarga również nie przedstawia argumentów natury medycznej; nie została również uzupełniona dokumentacja medyczna. Zarzut naruszenia art. 17 ust. 1 u.ś.r. był więc bezzasadny. W ocenie Sądu, organ odwoławczy odwołując się do konkretnych faktów i dowodów w sprawie ocenił, że nie zaistniał związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia, a sprawowaną opieką nad matką. Istotne jest bowiem, że zdaniem organu, opis czynności opiekuńczych – nie wymuszał na skarżącej bierności zawodowej. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 sierpnia 2023 r., I OSK 1655/22 wskazywał, że w postępowaniu w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego kluczowy jest wymiar opieki sprawowanej przez osobę wnioskującą o przyznanie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Wnioski organu mają swoją podstawę prawną – organ przyznając świadczenie pielęgnacyjne bada nie tylko fakt zaprzestania wykonywania pracy przez opiekuna; sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym i posiadanie przez niepełnosprawnego – wymaganego art. 17 ust. 1 u.ś.r. – orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Organ uprawniony jest również do oceny czy rozmiar czynności opiekuńczych w indywidualnej sytuacji życiowej opiekuna uzasadnia jego twierdzenia o niemożności pogodzenia pracy zawodowej ze sprawowaniem opieki. W ocenie Sądu świadczenie pielęgnacyjne w świetle art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. przysługuje nie tyle w sytuacji sprawowania rzeczywistej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, ale gdy z całokształtu okoliczności faktycznych (charakteru i zakresu niezbędnych czynności opiekuńczych; możliwości udzielenia pomocy w opiece przez pozostałych członków rodziny zobowiązanych do alimentacji w tym samym stopniu co opiekun; miejscu sprawowania opieki) wynika, że nie jest możliwe kontynuowanie dotychczasowego zatrudnienia lub podjęcie innej pracy. W rozpoznawanej sprawie zdaniem Kolegium nie można było przyjąć, że konieczne było powstrzymanie się przez skarżącą od dalszego prowadzenia działalności (likwidacja świadczonych usług krawieckich) wobec braku możliwości zorganizowania czy też zabezpieczenia pomocy w opiece nad matką przy współudziale niepracującej zawodowo siostry i usług opiekuńczych świadczonych przez organy samorządu terytorialnego. Zdaniem Sądu, system świadczeń rodzinnych został tak skonstruowany, aby rekompensować utratę dochodów z powodu konieczności pielęgnacji członka rodziny wymuszającej rezygnację lub niepodejmowanie zatrudnienia. Jednak wówczas wnioskujący musi sprawować stałą opiekę nad osobą niepełnosprawną i być jej niezbędny w tak znacznym wymiarze, że w związku z tym rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a między obiema tymi okolicznościami zachodzi bezpośredni związek przyczynowo - skutkowy. O związku tym decyduje nie tylko wola uzyskiwania rekompensaty za sprawowana opiekę nad niepełnosprawnym rodzicem, ale wykazanie, że wnioskujący o takie świadczenie nie jest w stanie pogodzić swojej pracy zawodowej z rozmiarem niezbędnych czynności opiekuńczych i obiektywnym brakiem możliwości uzyskania pomocy od osób zobowiązanych do alimentacji w analogicznym stopniu. Sąd nie kwestionuje złego stanu zdrowia matki skarżącej i konieczności pomocy przez córkę (do czego zresztą była zobowiązana zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym). Należałoby jednak podkreślić za Kolegium, które nie negowało również faktu należytego sprawowania opieki przez skarżącą, że sama konieczność sprawowania opieki nie stanowią w świetle art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych samodzielnej podstawy do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Sąd podkreśla także, że organy nie podważały orzeczenia o niepełnosprawności matki skarżącej oraz faktu, że została ona został uznana za trwale niezdolną do samodzielnej egzystencji. Organy odmówiły przyznania świadczenia ze względu na fakt, że zakres opieki w sytuacji rodzinnej skarżącej, nie uniemożliwiało jej to podjęcia jakiejkolwiek aktywności zawodowej, choćby w ograniczonym zakresie. W wniesionej skardze w żaden sposób (podobnie również na etapie postępowania administracyjnego) nie została w jakikolwiek sposób podważona ocena przesłanki braku związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą, a sprawowana opieka nad matką. Pełnomocnik skarżącej ograniczył się do zacytowania kilku orzeczeń sądów administracyjnych, ale w żaden sposób nie połączył zarzutów skargi z faktyczną sytuacją skarżącej i jej matki. Z tych to powodów Sąd uznał zarzuty skargi dotyczące błędnej wykładni art. 17 ust.1 u.ś.r. za niezasadne i na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił jako bezzasadną