III SA/Kr 407/20
WyrokWSA w Krakowie2020-10-08
Skład orzekający: Janusz Bociąga, Renata Czeluśniak, Janusz Kasprzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przewóz okazjonalny wykonany samochodem osobowym, który nie spełnia kryteriów konstrukcyjnych określonych w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, a także nie spełnia warunków określonych w art. 18 ust. 4b tej ustawy (brak pisemnej umowy w lokalu przedsiębiorstwa, brak ustalenia opłaty ryczałtowej przed rozpoczęciem przewozu), może być uznany za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, skutkujące nałożeniem kary pieniężnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy ustawy o transporcie drogowym. Przewóz okazjonalny, zgodnie z definicją i orzecznictwem, wymaga spełnienia określonych warunków, w tym dotyczących konstrukcji pojazdu i sposobu zawarcia umowy oraz ustalenia opłaty. Niespełnienie tych warunków, w połączeniu z brakiem wymaganych dokumentów i niezgłoszeniem zmian danych, stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrywał skargę A. O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 9.300 zł. Kara została nałożona za niezgłoszenie zmian danych, niewyposażenie kierowcy w dokumenty oraz wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryteriów konstrukcyjnych. Skarżący kwestionował uznanie przewozu za okazjonalny i zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Bociąga Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak WSA Janusz Kasprzycki (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 12 lutego 2020 r. znak: [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenia ustawy o transporcie drogowym oddala skargę
Zaskarżoną przez A. O. (zwanego dalej skarżącym) decyzją z dnia 12 lutego 2020 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz.U. z 2018 r., poz. 2096, zwanej dalej w skrócie – k.p.a.), art. 4 pkt 11 i 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 7a, art. 14, art. 18 ust. 4a i 4b, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. jedn., Dz.U. z 2019 r., poz. 58, zwanej dalej ustawą o transporcie drogowym) oraz lp. 1.5, lp. 1.12, lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] 2019 r. nr [...] o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 9.300 zł.
Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach stanu faktycznego i prawnego:
W dniu 18 lipca 2019 r. podczas kontroli drogowej na ul. M w K, pojazdu marki Skoda o nr rej. [...], stwierdzono:
- niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 ustawy o transporcie drogowym, w wymaganym terminie;
- niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 ustawy o transporcie drogowym;
- wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy.
Podczas wskazanej kontroli ustalono, że pojazdem kierowała A. H. Przewóz drogowy wykonywany był natomiast w imieniu i na rzecz skarżącego, prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą A A. O. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli nr [...].
Wobec powyższych ustaleń Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] 2019 r. nr [...] nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 9 300 zł (słownie: dziewięć tysięcy trzysta złotych) za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym.
W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik skarżącego podniósł, że wydając zaskarżoną decyzję organ pierwszej instancji naruszył szereg przepisów postępowania oraz prawo materialne. W ocenie pełnomocnika organ nie ustalił, że skarżący podejmował i wykonywał działalność gospodarczą w zakresie przewozu osób. Ponadto, zdaniem pełnomocnika, brakuje przesłanek do uznania, że wykonywane przez skarżącego czynności nosiły znamiona przewozu okazjonalnego. W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie.
Opisaną na wstępie decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 189a § 2 k.p.a., w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych:
1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej,
2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia,
3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej,
4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej,
5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej,
6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej - przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się.
Organ odwoławczy stwierdził wobec tego, że w niniejszej sprawie nie znajdzie zastosowania art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a.
Wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Treść art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 w zw. z załącznikiem nr 3 do ww. ustawy określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.
Ponadto, organ odwoławczy wskazał, że zastosowania nie znajdzie również art. 189e oraz art. 189f k.p.a., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały bowiem uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1, zaś w odniesieniu do naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku zastosowanie ma art. 92b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym.
Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189 § 2 k.p.a. daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa k.p.a.
Dalej organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 4 pkt 22 ustawy z dnia o transporcie drogowym przez obowiązki lub warunki przewozu drogowego rozumie się obowiązki lub warunki wynikające z przepisów tej ustawy oraz innych aktów prawnych wymienionych w tym przepisie.
Stosownie do treści art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie drogowym, przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.
W myśl art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE, zwanym dalej "rozporządzeniem (WE) nr 1071/2009".
Według art. 5b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób:
1) samochodem osobowym,
2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą,
3) taksówką - wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.
Zgodnie z art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.
W myśl art. 18 ust. 4b ustawy o transporcie drogowym, dopuszcza się przewóz okazjonalny:
1) pojazdami zabytkowymi,
2) samochodami osobowymi:
a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,
b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa,
c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa
- niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.
W myśl art. 87 ust. 1 pkt. l ustawy o transporcie drogowym, podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie o których mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto: wykonując transport drogowy - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji.
W myśl art. 14 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika lub licencji wspólnotowej, zmiany danych, o których mowa w art. 7a nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania.
Dalej organ przytoczył treść art. 7a ustawy o transporcie drogowym, ust. 1 stanowiącego na czyj wniosek i w jakiej formie, za pomocą jakich środków, udziela się zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego oraz licencji wspólnotowej. Przywołał także: ust. 2 tego przepisu stanowiący co zawiera wniosek o którym mowa w ust. 1 art. 7a ustawy o transporcie drogowym, ust. 4 stanowiący co do wniosku o udzielenie licencji wspólnotowej dołącza się oraz ust. 5, 6 i 7, który stanowi o tym jaki wykaz, z jakimi informacjami po uzyskaniu zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego przedsiębiorca przedkłada do organu, o którym mowa w art. 7 ust. 2 ustawy.
Organ podniósł, że zgodnie z art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie.
W związku z art. 92a ust. 3 ustawy o transporcie drogowym, suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 złotych.
Stosownie do art. 92a ust. 7 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku 1 do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:
1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9. Zgodnie z art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ,
3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
Zgodnie z treścią Ip. 1.5 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, który sankcjonuje karą pieniężną w wysokości 800 (słownie: osiemset) zł niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8, w wymaganym terminie.
Stosownie do treści Ip. 1.12 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 ustawy o transporcie drogowym - za każdy dokument, sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 500 (słownie: pięćset) zł.
W myśl Ip. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 8.000 (słownie: osiem tysięcy) zł.
W ocenie organu odwoławczego w ustalonym stanie faktycznym zaszły przesłanki do uznania, że w chwili kontroli doszło do naruszenia przez skarżącego przepisów prawa, w zakresie niezgłoszenia w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8, w wymaganym terminie, niewyposażenia kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 ustawy o transporcie drogowym, a także wykonywania przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie bowiem wynika, że w dniu 18 lipca 2019 r., w K poddano kontroli drogowej pojazd marki Skoda o nr rej. [...]. Kontrolowanym pojazdem kierowała A. H. Kierująca podjęła pasażerkę z ul. B w K w celu zrealizowania przewozu na ul. C w K. Pasażerka zamówiła ww. kurs za pomocą aplikacji B. Za wykonanie kursu pasażerka miała zapłacić 13,57 zł.
W toku kontroli organ pierwszej instancji ustalił bezsprzecznie, że podmiotem wykonującym przewóz w dniu kontroli był skarżący, prowadzący działalność gospodarczą pod firmą A A. O.
Organ pierwszej instancji ustalił też, że skarżący posiada licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, wydaną przez Starostę w dniu [...] 2019 r. W czasie kontroli kierowca nie okazał jednak oryginału wypisu z licencji. Ustalono, że w czasie realizowania przewozu w pojeździe nie było wymaganego wypisu z licencji.
Organ odwoławczy uznał, że organ pierwszej instancji prawidłowo i zgodnie z prawem nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 500 zł za naruszenie, o którym mowa w Ip. 1.12 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Ponadto, organ pierwszej instancji ustalił, że kontrolowany pojazd marki Skoda o nr rej. [...] nie został zgłoszony w terminie do posiadanego przez stronę uprawnienia pomimo istnienia prawnego obowiązku (dowód: notatka służbowa z dnia 22 lipca 2019r.; pismo Starosty z dnia 10 grudnia 2019 r.).
Organ odwoławczy stwierdził więc, że organ pierwszej instancji prawidłowo i zgodnie z prawem nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 800 zł za naruszenie, o którym mowa w Ip. 1.5 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Jednocześnie, w ocenie organu odwoławczego przewóz wykonywany przez skarżącego w dniu kontroli nie spełnił także wszystkich wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego. Organ odwoławczy ustalił, że kontrolowany pojazd, którym kierujący wykonywał w imieniu i na rzecz skarżącego przewóz w dniu 18 lipca 2019 r. był przystosowany do przewozu 5 osób, co potwierdza dokumentacja fotograficzna dołączona do akt sprawy. Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym - przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Zatem pojazd skarżącego tego warunku nie spełniał. Organ wskazał także, że przewóz wykonywany przez skarżącego w dniu kontroli nie spełniał również wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, który dopuszcza wykonywanie przewozów okazjonalnych. Warunki przewozu wykonywanego w dniu kontroli nie zostały ustalone pisemnie w lokalu przedsiębiorcy, ani opłata nie została ustalona w formie ryczałtowej przed rozpoczęciem przewozu. Opłata za kurs była zrealizowana w formie bezgotówkowej.
Zdaniem organu odwoławczego w trakcie kontroli bezspornie ustalono, że do zlecenia i realizacji przewozu doszło za pośrednictwem aplikacji firmy B. Przewóz odbywał się z ul. B na ul. C w K. Opłata za kurs wyniosła 13,57 zł, zgodnie z protokołem przesłuchania świadka oraz fotografiami aplikacji. Zebrane dowody w postaci m.in. przesłuchania pasażera jasno zatem wskazują, że za przejazd pobrano opłatę z konta klienta.
Organ wyjaśnił, że B to platforma technologiczna, która łączy kierowców z pasażerami za pomocą aplikacji w smartfonie. W momencie zamówienia przez pasażera przejazdu w aplikacji, kierowca używając swojej aplikacji potwierdza szczegóły przejazdu klienta korzystającego z aplikacji na poziomie usługobiorcy.
Osoba wykorzystująca aplikację na poziomie podmiotu, który czerpie bezpośrednio korzyści z transportu osób winna przed rozpoczęciem świadczenia takich usług przewozowych spełniać wymagania określone w ustawie o transporcie drogowym.
Organ odwoławczy stwierdził zatem, że organ pierwszej instancji prawidłowo i zgodnie z prawem nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 8000 zł za naruszenie, o którym mowa w Ip. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Mając na uwadze powyższe okoliczności organ odwoławczy wskazał, że skarżący wykonywał zarobkowo przewóz osób nie wyposażając kierowcy w odpowiednie dokumenty, nie zgłosił organowi licencyjnemu zmian danych, a zarazem wykonywał przewóz okazjonalny pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b ustawy o transporcie drogowym.
W oparciu o powyższe organ odwoławczy uznał za zasadne utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 9.300 zł (słownie: dziewięć tysięcy trzysta złotych) za naruszenia z Ip. 1.5, Ip. 1.12. oraz Ip. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Odnosząc się do zarzutów strony podniesionych w odwołaniu, organ odwoławczy stwierdził, że są one niezasadne i nie mogły zostać uwzględnione.
W ocenie organu odwoławczego postępowanie administracyjne w pierwszej instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ pierwszej instancji zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej i tym samym nie naruszył art. 7 i art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Organ pierwszej instancji pouczył stronę o przysługujących jej prawach oraz w uzasadnieniu swej decyzji odniósł się do całej problematyki sprawy. Tym samym organ, jako organ administracji publicznej, prowadził postępowanie w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Swoje rozstrzygnięcie organ pierwszej instancji oparł na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli i prawidłowo dokonał jego wszechstronnej oceny. Zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wiarygodny, a przeprowadzenie kolejnych dowodów prowadziłoby do nieuzasadnionego przedłużania postępowania.
Organ odwoławczy wskazał, że zarzut naruszenia art. 5b w zw. z art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym jest bezzasadny. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, wyrażone w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji. Faktem jest, że kontrolowany pojazd nie był autobusem, a przewóz taksówką charakteryzuje się między innymi obowiązkiem użytkowania taksometru i oznakowaniem pojazdu.
W ocenie organu odwoławczego, z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w dniu kontroli drogowej A. H. wykonywała przewóz osób w imieniu skarżącego . W chwili zatrzymania do kontroli w pojeździe znajdowała się pasażerka – A. R. Zeznała ona, że korzystała z usługi przewozu wykonywanej przez skarżącego. Usługa została zamówiona za pośrednictwem aplikacji B. Skarżący przewoził pasażerów z ul. B na ul. C w K. Za wykonany przejazd pasażer zapłacił 13,57 zł, w formie bezgotówkowej. Odpłatność usługi przewozu potwierdza protokół kontroli drogowej, protokół przesłuchania świadka, dokumentacja fotograficzna. Uwzględniając powyższe organ odwoławczy stwierdził, że skarżący w dniu kontroli wykonywał odpłatną usługę transportową. Organ podniósł, że dla oceny odpłatnego charakteru umowy należało rozważyć jaki charakter tego przewozu był przedstawiony pasażerowi - klientowi. Pasażer zamówił usługę, za którą miał zapłacić określoną kwotę pieniędzy. Z tego punktu widzenia była to więc, zdaniem organu odwoławczego, usługa odpłatna. Podczas przeprowadzonej kontroli skarżący okazał licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, wydaną na skarżącego, prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą A A. O. przez Starostę. Pojazd nie był oznakowany zgodnie z przepisami jako pojazd "TAXI", nie był wyposażony w taksometr i kasę fiskalną w związku z czym klient zamawiający usługę przewozu nie otrzymał po wykonaniu usługi paragonu fiskalnego. Na pojeździe nie znajdowały się widoczne informacje o wysokości opłat za usługę przewozu, co potwierdza dokumentacja fotograficzna.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ odwoławczy wskazał, że protokół kontroli drogowej nr [...] jest istotnym dowodem w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym. Podkreślił, że skarżący nie wniósł żadnych uwag dotyczących informacji zawartych w protokole z dnia kontroli. Organ poinformował skarżącego, że protokół podpisuje kontrolujący i kontrolowany, który może wnieść zastrzeżenia do protokołu kontroli, jak również może odmówić jego podpisania. Zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2008 r. (sygn. akt II GSK 89/08) protokół kontroli ma cechy dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Protokół jako dokument urzędowy korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń. Dokument urzędowy stanowi podstawowy element materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym. Dokumenty urzędowe korzystają ze szczególnej mocy dowodowej, ponieważ stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Organy administracji są więc zobowiązane uznać za udowodnione to, co wynika z treści dokumentu urzędowego. Z dokumentem urzędowym związane jest domniemanie prawdziwości jego treści. Organ prowadzący postępowanie nie może wobec tego swobodnie oceniać ani kwestionować treści dokumentu urzędowego. Istota protokołu z kontroli wyraża się w tym, że dokument ten odzwierciedla i potwierdza istniejący w momencie kontroli stan faktyczny. Ponadto, podkreślić należy, że protokół kontroli został podpisany przez kontrolowanego kierowcę, który wykonywał przewóz na rzecz skarżącego.
Organ odwoławczy stwierdził, że materiał dowodowy zawarty w aktach sprawy w pełni potwierdza fakt naruszenia przez skarżącego przepisów ustawy o transporcie drogowym. Kary pieniężne za naruszenia powstałe na gruncie ustawy o transporcie drogowym są określone w sposób sztywny i nie mają charakteru uznaniowego. Ustalone kary nie podlegają obniżeniu nawet w przypadku incydentalnego charakteru wykonywanego przewozu. Nakładane są w przypadku stwierdzenia naruszenia w wysokości ściśle określonej w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Podkreślić przy tym trzeba, że ustawodawca nie przewidział możliwości miarkowania wysokości kary pieniężnej od możliwości finansowych, zdarzeń losowych czy rodzaju wykonywanego zawodu lub prowadzonej działalności przez stronę.
Ponadto, wskazał, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera żadnych przesłanek, które dawałyby możliwość zastosowania art. 92c ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z tym przepisem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć lub za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ. Pełnomocnik strony nie okazał żadnych dowodów, które potwierdzałyby złożone wyjaśnienia. Ponadto, fakt, że kierowca działał w imieniu strony, a strona o tym wiedziała potwierdza zebrany materiał dowodowy. Gdyby strona przestrzegała obowiązujących regulacji prawnych, to do stwierdzonych naruszeń by nie doszło. Wbrew twierdzeniom skarżącego do naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym doszło w wyniku świadomego jej działania, ponieważ w chwili kontroli miała miejsce usługa w jego imieniu i na jego rzecz realizowana bez stosownych dokumentów, a nadto pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem - przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b do wykonywania przewozu okazjonalnego.
Wobec powyższego organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania na zasadzie art. 13 8 § 1 pkt 2, a także uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił Głównemu Inspektorowi Transportu Drogowego:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 4 pkt 11, art. 18 ust 4a b ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez skarżącego wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie B, wykonanie tego przejazdu przez kierowcę A. H., nie zaś przez skarżącego (bądź jego pracownika), świadczą o tym, iż przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy, a także nałożenie na skarżącego kary za wykonanie przewozu okazjonalnego, w sytuacji, w której czynności podejmowane przez skarżącego, w odniesieniu do tej konkretnej sprawy, nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym;
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 18 ust 4 b pkt 1 lit c ustawy o transporcie drogowym poprzez jego niezastosowanie (przy przyjęciu, że przejazd skarżącego był przewozem okazjonalnym) w sytuacji, w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest B b.v.;
3) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 92 a ust 1 i 6 w zw. z lp. 1.12, 1 .5 oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy, w zw. z 4 pkt. 6a ustawy o transporcie drogowym poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego.
4) naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez kierującego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ czy kierujący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli oraz braku wyjaśnienia w oparciu o jaki stosunek prawny, kierujący miałby wykonywać przedmiotowy przewóz w imieniu skarżącego;
5) naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, w jaki sposób odbyła się płatność (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli z dnia 18 lipca 2019 r.), brak wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu;
6) naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz skarżącego, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer;
7) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie, tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu pierwszej instancji;
8) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji w zakresie konieczności zweryfikowania zasad działalności aplikacji o nazwie B;
9) art. 8 k.p.a. poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c oraz 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) skarżący wniósł więc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Sąd dokonując bowiem kontroli według wyżej wskazanych kryteriów zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji stwierdził, że przy ich wydawaniu orzekające organy nie naruszyły, ani przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Materialnoprawną podstawę kontrolowanych rozstrzygnięć stanowiły przepisy artykułów: 4 pkt 11 i 22, 5 ust. 1, 5b ust. 1, 7a, 14, 18 ust. 4a i 4b, 87 ust. 1 pkt 1, 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. jedn., Dz.U. z 2019 r., poz. 58, zwanej dalej ustawą o transporcie drogowym).
Ustawa ta określa zasady podejmowania i wykonywania krajowego transportu drogowego, międzynarodowego transportu drogowego, niezarobkowego krajowego przewozu drogowego, niezarobkowego międzynarodowego przewozu drogowego, zasady działania Inspekcji Transportu Drogowego i odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, kierowców, osób zarządzających transportem i innych osób wykonujących czynności związane z przewozem drogowym, zasady i tryb wyznaczania dworców, w których jest udzielana pomoc osobom niepełnosprawnym i zasady ochrony praw pasażerów ( art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o transporcie drogowym).
Wobec powyższego, zgodnie z art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 zł za każde naruszenie.
Przy tym, jak stanowi art. 92a ust. 3 tej ustawy, suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 zł.
Stosownie do treści art. 4 pkt 22 ustawy o transporcie drogowym obowiązki lub warunki przewozu drogowego to - obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz wskazanych w tym przepisie rozporządzeń, decyzji i innych ustaw.
W myśl art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie drogowym, przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE .
W myśl natomiast art. 5b ust. 1 ustawy podjęcie i wykonywanie: 1. samochodem osobowym, 2. pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3. taksówką – wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.
Licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 i 2 jak i licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką udziela się przedsiębiorcy po spełnieniu określonych wymagań wskazanych w art. 5c i art. 6 ustawy o transporcie drogowym.
Zgodnie z art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.
Dopuszcza się, jak stanowią postanowienia art. 18 ust. 4b ustawy, przewóz okazjonalny: 1. pojazdami zabytkowymi; 2. samochodami osobowymi: a. prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę, b. na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, c. po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przez rozpoczęciem przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa,
- niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.
Podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, stosownie do art. 87 ustawy, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli m.in. kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku (...), a ponadto wykonując transport drogowy – wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji.
Analiza powyższych regulacji, doprowadziła Sąd do stwierdzenia, że orzekające organy prawidłowo ustaliły, że w rozpatrywanym przypadku wskazane przepisy ustawy o transporcie drogowym, miały zastosowanie w niniejszym stanie faktycznym. Organy poprawnie też je odczytały i zastosowały w niniejszej sprawie.
W ocenie Sądu zgodzić się należało z orzekającymi organami inspekcji transportu drogowego, że w oparciu o prawidłowo przez nie ustalony stan fatyczny oraz zgromadzony materiał dowodowy, uzasadnione było przyjęcie, iż skarżący wykonywał w dniu 18 lipca 2019 r. transport drogowy, a w ramach jego wykonywał przewóz okazjonalny, tj. przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego, a pojazd, którym wykonywana była usługa, nie odpowiadał wymaganiom przewidzianym w ustawie o transporcie drogowym.
W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że zawarta w art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie drogowym definicja legalna przewozu okazjonalnego, nie jest precyzyjna i nie określa, co dokładnie jest przewozem okazjonalnym. W związku z tym uzasadnione jest sięgnięcie po kryteria charakteryzujące "przewóz okazjonalny" zawarte w przepisach prawa wspólnotowego, gdzie jak wynika z § 2 pkt 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz.U.UE.L.2009.300.88, zwanego dalej rozporządzeniem Nr 1073/2009), za usługi okazjonalne uznaje się "usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika".
Ponadto wskazać należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się także, iż zawarte w przepisach dotyczących transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", jako "odnoszący się do określonej okazji – okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej" (Słownik języka polskiego, pod redakcją prof. dr Mieczysława Szymczaka, t. II, Warszawa 1998, s. 499). W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (por. wyrok NSA z dnia 20 września 2007 r., sygn. akt I OSK 1361/06, publ. Lex nr 384423).
Zestawienie zatem dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych z definicją "przewozu okazjonalnego", wywiedzioną na podstawie powołanych wyżej przepisów art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie drogowym oraz § 2 pkt 4 rozporządzenia Nr 1073/2009, pozwalało rzeczywiście uznać organom orzekającym, że skarżący wykonywał w dniu 18 lipca 2019 r. odpłatny przewóz okazjonalny osób, bez jednoczesnego dopełnienia wszystkich wymagań określonych przepisami ustawy o transporcie drogowym.
Ustalony bowiem w tym zakresie przez organy stan faktyczny nie budzi zdaniem Sądu wątpliwości. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w dacie przeprowadzonej kontroli drogowej skarżący wykonywał odpłatny przewóz pasażerów, których przewoził z ul. B na ul. C w K. Przewóz ten wykonywany był samochodem marki SKODA o nr rej. [...], posiadającym, jak ustalono, 5 miejsc siedzących łącznie z kierowcą (vide: protokół z kontroli z dnia 18 lipca 2019 r.– k. 2 akt administracyjnych). Kurs ten został zamówiony, jak wynika z zeznań kierowcy, przy pomocy zainstalowanej w telefonie komórkowym pasażera aplikacji B. Za wykonaną usługę miała być pobrana opłata zgodna z cennikiem i ceną ustaloną w aplikacji B. Pasażerka nie zawarła umowy w lokalu przedsiębiorstwa, a opłata nie została pobrana przed rozpoczęciem przewozu. Z zeznań świadka (kierowcy pojazdu) wynika, że kontrolowany pojazd należy do skarżącego (vide: zeznanie kierowcy, k. 7 akt administracyjnych.
Podczas czynności kontrolnych kierujący nie posiadał w pojeździe wypisu z licencji. Potwierdzono na podstawie danych internetowych jednakże ważność udzielonej przedsiębiorcy – skarżącemu – licencji.
Stwierdzono, że samochód, którym kierowca wykonywał przedmiotowy przewóz nie spełniał wymagań wskazanych w art. 18 ust. 4a i 4b ustawy o transporcie drogowym.
Niezrozumiała jest wobec tego argumentacja pełnomocnika skarżącego, podnosząca, że brak przesłanek do uznania, że wykonywane przez skarżącego czynności nosiły znamiona przewozu okazjonalnego. Trafnie i prawidłowo orzekające organy odczytały pojęcie tego rodzaju przewozu, zawarte w art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie drogowym. Definicja przewozu okazjonalnego wskazuje, że przewozem okazjonalnym jest przecież przewóz osób niestanowiący przewozu regularnego, regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.
Żadnego z tych ostatnio wskazanych skarżący, przy pomocy zatrudnionego kierowcy, nie wykonywał.
Przewozem regularnym, w świetle pkt 7 art. 4 ustawy o transporcie drogowym, jest publiczny przewóz osób i ich bagażu w określonych odstępach czasu i określonymi trasami, na zasadach określonych w ustawie i w ustawie z dnia 15 listopada 1984 r. - Prawo przewozowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 1983).
Przewozem regularnym specjalnym, jest natomiast niepubliczny przewóz regularny określonej grupy osób, z wyłączeniem innych osób (pkt 9 art. 4 ustawy).
Przewóz wahadłowy - wielokrotny przewóz zorganizowanych grup osób tam i z powrotem, między tym samym miejscem początkowym a tym samym miejscem docelowym, przy spełnieniu łącznie następujących warunków:
a) każda grupa osób przewiezionych do miejsca docelowego wraca do miejsca początkowego,
b) miejsce początkowe i miejsce docelowe oznaczają odpowiednio miejsce rozpoczęcia usługi przewozowej oraz miejsce zakończenia usługi przewozowej, z uwzględnieniem w każdym przypadku okolicznych miejscowości leżących w promieniu 50 km.
Zgodzić się więc należało z orzekającymi organami, że wykonywany przez kierowcę w dniu 18 lipca 2019 r. to zatem odpłatny przewóz okazjonalny osób pojazdem, który nie spełniał kryterium konstrukcyjnego, przewidzianego dla pojazdów przeznaczonych do wykonywania przewozów okazjonalnych osób. Zasadnie wskazały organy, że ustawodawca umożliwił wykonywanie tego typu przewozów jedynie pojazdami przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, z wyjątkiem przewozów określonych w art. 18 ust. 4b ustawy o transporcie drogowym. Bezsprzeczne kontrolowany pojazd nie był przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób wraz z kierowcą, co potwierdza dowód rejestracyjny pojazdu i protokół kontroli. Nadto nie zostały zrealizowane łącznie warunki wykonywania przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego, o których mowa w art. art. 18 ust. 4b ustawy o transporcie drogowym. W omawianym przypadku przewóz został zamówiony za pośrednictwem aplikacji B, co wyklucza zawarcie z pasażerem umowy w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa. Art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. b ustawy o transporcie drogowym wprost wymaga, jak trafnie wskazały organy, zawarcia umowy w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa w sytuacji wykonywania przewozu okazjonalnego samochodem osobowym niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a. Złożenie oświadczenia woli w formie elektronicznej, za pośrednictwem aplikacji zainstalowanej w smartfonie, odbywa się poza lokalem przedsiębiorstwa. Nadto, opłata za usługę nie została określona przed rozpoczęciem przewozu, lecz wskazana kwota 13,57 zł, została zapłacona w formie bezgotówkowej po wykonaniu przewozu. Nie ma więc racji w tym zakresie pełnomocnik skarżącego podnosząc, że nie był to przewóz okazjonalny, bo funkcjonowanie wykorzystywanej aplikacji pozwala na określenie z góry zapłaty na określonej trasie. Zeznania przesłuchanego w charakterze świadka pasażera wraz z ustaleniami protokołu kontroli i zeznania samej kierującej pojazdem potwierdzają więc niezbicie odpłatny charakter tego rodzaju przewozu.
W ocenie Sądu nie ulega też wątpliwości, że aplikacja B była przez kierowcę wykorzystywana do przyjmowania zleceń, ich wykonywania i rozliczania się z pasażerem za usługę przewozu. Fakt, ten znajduje potwierdzenie nie tylko w zeznaniu pasażera, ale i sam kierowca to potwierdził. Dostatecznie potwierdzają to też znajdujące się w aktach kopie tzw. zrzutów z ekranu telefonu komórkowego pasażera, na których widnieje trasa przejazdu, data przejazdu, tytuł płatności, jak i dane przewoźnika (k 6-3 akt administracyjnych). "To, że płatności nie dokonano bezpośrednio na rzecz skarżącego, lecz odbyła się ona w trybie automatycznym poprzez obciążenie rachunku bankowego pasażera na skutek akceptacji warunków określonych w aplikacji nie oznacza, że przewóz nie miał charakteru odpłatnego."(por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 20 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Bk 858/19; LEX nr 2837735).
Niezasadna jest wobec powyższego argumentacja pełnomocnika skarżącego, że w stanie faktycznym sprawy, nie miał miejsca przewóz okazjonalny osób.
Zasadnie też argumentują orzekające organy, że w świetle art. 87 ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym podczas wykonywania przewozu kierowca obowiązany mieć jest przy sobie i okazywać do kontroli wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji. Skoro kierowca wykonywujący przewóz osób w imieniu skarżącego nie miał w pojeździe - wypisu z licencji - podczas wykonywania przewozu, to zasadnie z tego tytułu organy nałożyły na skarżącego karę administracyjną.
Przedsiębiorca nie zgłosił też zmian danych, o których mowa w art. 7a i 8 ustawy o transporcie drogowym – tj. nie zgłosił pojazdu (marki SKODA o nr rej. [...]), którym w dniu 18 lipca 2019 r. wykonywany był przewóz osób. Z tego tytułu także zasadne było nałożenie stosownej kary.
Skarżący nie zdołał więc podważyć prawidłowo dokonanych przez organy ustaleń stanu faktycznego i oceny zgromadzonego materiału dowodowego.
Zdaniem Sądu organy w sposób przekonywujący i wystarczający dla podjęcia rozstrzygnięcia wykazały, że aplikacja B była jedynym sposobem porozumiewania się pomiędzy kierowcą a pasażerem w dostosowaniu usług. Była pośrednikiem pomiędzy nimi. Nie można bowiem wyobrazić sobie, aby skarżący nie otrzymywał wynagrodzenia za przewóz pasażerów, bo np. odpowiednia kwota nie była ściągana bezpośrednio z konta pasażera na jego rzecz.
Nie można w żaden sposób podzielić również argumentacji pełnomocnika skarżącego, że skarżący nie wykonywał działalności gospodarczej oraz, iż nie posiadał on statusu przedsiębiorcy.
Zdaniem Sądu zebrany przez organy w niniejszej sprawie administracyjnej materiał dowodowy jednoznacznie potwierdza, że skarżący wykonywał - zarobkowo - przewóz drogowy osób. Działalność wykonywana w taki sposób jest działalnością gospodarczą odpowiadającą definicji działalności gospodarczej zawartej w art. 3 obecnie obowiązującej ustawie z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2019 r. poz. 1292 ze zm.). Zaznaczyć przy tym należy, że nie jest konieczne faktyczne osiąganie dochodów z danej działalności. Nawet przynoszenie strat przez daną działalność (zarówno przejściowo, jak i w dłuższych okresach) nie pozbawia jej statusu działalności gospodarczej. Należy bowiem liczyć się z możliwością nieuzyskania przychodu z prowadzonej działalności gospodarczej, tj. poniesieniem straty. O zarobkowym charakterze działalności gospodarczej nie decyduje zatem faktyczne osiągnięcie zysku, lecz zamiar jego osiągnięcia (cel). Trudno zatem zaprzeczyć, aby skarżący nie zorganizował planowo funkcjonowania przewozu osób i w sposób nieracjonalny gospodarczo. Nadto, jeżeli skarżący i jego pełnomocnik zarzucają organom, że nie wykazały elementu ciągłości prowadzonej przez skarżącego działalności w zakresie przewozu osób, niezbędnego do uznania tej działalności jako działalności gospodarczej, to obowiązująca zasada oficjalności postępowania dowodowego nie sprzeciwia się wykazaniu, że nie miała ona takich cech. W końcu leży to w interesie skarżącego. Nie wystarcza zatem podniesienie tego aspektu z powołaniem się na orzecznictwo sądowe, co do rozumienia tego pojęcia, lecz należało wykazać, że stan rzeczy przedstawiał się odmiennie, a wykonany przewóz w dniu 18 lipca 2019 r. był li tylko jednostkowym, umownym przewozem, a innych tego samego rodzaju skarżący w ogóle nie wykonywał i nie wykonuje, mimo, że Starosta udzielił skarżącemu licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą A A. O.
Organy obydwu instancji zasadnie wskazały, że działalność ta była wykonywana pojazdem zarejestrowanym w Polsce i bez przekraczania granic Polski. Sąd podziela ustalenie dokonane przez organy, że jest to krajowy transport drogowy w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. W tej sytuacji aktualizuje się obowiązek posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego, który dotyczy podmiotów faktycznie wykonujących działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 ustawy o transporcie drogowym, a zatem nawet w przypadku, gdy taka działalność nie została przez ten podmiot zgłoszona jako przedmiot prowadzenia przez niego działalności gospodarczej. W pełni należy zatem zgodzić się ze stanowiskiem, że wykonywanie transportu drogowego musi być traktowane jako działanie faktycznie polegające na przewozie osób lub rzeczy odpowiadające definiowaniu transportu drogowego, z tym jednak, iż nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej (por. NSA w wyroku z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II GSK 670/08; Legalis nr 219202). Podkreślić zatem należy, że wykonywaniem transportu jest więc nie tylko samo przemieszczanie się pojazdu wraz z kierowcą na określonej trasie ale także złożenie przez przewoźnika oferty na przewóz skierowanej do potencjalnych klientów, czego wyrazem może być choćby oczekiwanie na klienta w pojeździe gotowym do wykonywania usługi przewozowej (por. wyrok NSA z dnia 13 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1059/10, CBSA). Trafnie więc stwierdza WSA w Olsztynie w wyroku z dnia 7 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Ol 623/18; LEX nr 2583774, że z przepisów art. 4 pkt 1-3, art. 5-5b oraz art. 92 ust. 1 i 4 ustawy o transporcie drogowym nie można bowiem wyprowadzić wniosku, że przewóz osób lub rzeczy bez licencji podlega sankcji tylko wtedy, gdy dokonujący przewozu podmiot prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego o wszelkich cechach wynikających z przepisów o swobodzie działalności gospodarczej i jej ewidencjonowaniu. "Gdyby taka była wola ustawodawcy, nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji w praktyce byłoby niemożliwe, gdyż jedną z podstawowych cech działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego jest właśnie prowadzenie jej na podstawie licencji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II GSK 670/08)."
Wobec powyższego za nieuzasadnione uznać należało w ocenie Sądu zarzuty podniesione w skardze - naruszenia art. 7, art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz.U. z 2020 r., poz. 256, zwanej dalej w skrócie – k.p.a.), przez pełnomocnika skarżącego, a które to miały jego zdaniem polegać na niewykorzystaniu przez organy wszystkich możliwości dowodowych i nieustaleniu w sposób należyty stanu faktycznego. Nie można też organom postawić zarzutu naruszenia art. 80 k.p.a. i dokonaniu błędnej oceny zebranego materiału dowodowego oraz, że nie wskazały w uzasadnieniu kontrolowanych decyzji w sposób wystarczający okoliczności faktycznych i prawnych podjętych rozstrzygnięć, w myśl wymogów art. 107 § 3 k.p.a. w motywach podjętych rozstrzygnięć organy wskazały bowiem w dostateczny sposób, czym się kierowały wydając decyzje co do istoty sprawy.
Zasadne jest też stanowisko organów, że w niniejszym przypadku wobec reguły kolizyjnej, zawartej 189 § 2 k.p.a., pierwszeństwo miały przepisy odrębne – przepisy ustawy o transporcie drogowym, a nie zawarte w Kodeksie postępowania administracyjnego w dziale IVa. Nie zaistniały też żadne przesłanki do zastosowania art. 92c ustawy o transporcie drogowym skoro do naruszeń doszło w wyniku działań skarżącego.
Orzekające organy nie naruszyły też pozostałych, wskazanych w skardze przepisów postępowania, ani tez przepisów prawa materialnego, które w sposób prawidłowy ustaliły, odczytały i zastosowały.
Wbrew twierdzeniom skargi organ odwoławczy mógł więc skorzystać ze swych kompetencji, wskazanych w art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Działań organów w rozpatrywanej sprawie, nie można było więc ocenić, jako naruszających zaufanie obywateli do organów państwa.
Skarga nie mogła zatem odnieść zamierzonego skutku.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), orzekł, jak sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło