III SA/Kr 424/19

|Sygn. akt III SA/Kr 424/19 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 lipca 2019 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.), Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak, WSA Barbara Pasternak, , Protokolant: Specjalista Agata Zaręba-Piotrowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2019 r., sprawy ze skargi L. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego skargę oddala Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 14 marca 2019 r., sygn. akt [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.) oraz art. 3 pkt 1, art. 16a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2220 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania skarżącej L. K. od decyzji z dnia 23 stycznia 2019 r., znak: [...], wydanej przez Burmistrza w sprawie odmowy przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego na okres od 1 grudnia 2018 r. do 31 października 2019 r. w celu sprawowania stałej opieki nad matką G. W. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wyżej opisaną decyzją organ l instancji w wyniku rozpoznania wniosku z dnia 10.12.2018 r. odmówił L. K. przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego na okres od 1 grudnia 2018 r. do 31 października 2019 r. z tytułu niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania stałej opieki nad matką G. W. posiadającą orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w rozpoznawanej sprawie doszło do przekroczenia kwoty kryterium dochodowego w wysokości 764,00 zł, uprawniającego do przyznania świadczenia. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła skarżąca podnosząc, że doszło do nieprawidłowego uwzględnienia w dochodzie rodziny dochodu z tytułu emerytury pobieranej przez G. W. Podkreśliła również fakt minimalnego przekroczenia kryterium dochodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołało treść art 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych i stwierdziło, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Organ odwoławczy podniósł, że - jak wynika z akt sprawy - w dniu 10.12.2018 r. skarżąca zwróciła się z wnioskiem o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego w okresie zasiłkowym 2018/2019 w związku ze sprawowaniem opieki nad matką G. W., która orzeczeniem z dnia 7 kwietnia 2016 r. została zaliczona do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności na stałe. Organ l instancji odmawiając przyznania świadczenia wskazał na okoliczność, że w sprawie nastąpiło przekroczenie kryterium dochodowego wynikającego z ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przechodząc do analizy obliczeń dochodu rodziny organ wskazał, iż z informacji uzyskanych przez organ l instancji wynika, że miesięczny dochód rodziny składał się z: - dochodu osiąganego przez osobę wymagającą opieki G. W. z tytułu emerytury z ZUS w wysokości 838,02 zł (roczny dochód wynoszący 10.056,26 zł podzielony przez 12 miesięcy), dochodu M. K. (męża skarżącej jako członka rodziny sprawującej opiekę) w wysokości 2580,73 zł (roczny dochód wynoszący 30.968,76 zł podzielony przez 12 miesięcy). kwoty otrzymanej tytułem zwrotu niewykorzystanej ulgi podatkowej na dzieci wysokości 276,98 zł (co daje kwotę 23,08 zł miesięcznie). Tym samym miesięczny dochód rodziny wyniósł 3.441,83 zł (838,02 zł + 2580,73 zł + 23,08 zł), co na jednego członka rodziny daje kwotę 860,46 zł (która to kwota przekracza ustawowe kryterium dochodowe). W ocenie organu odwoławczego biorąc powyższe ustalenia pod uwagę należy stwierdzić, że organ l instancji zasadnie odmówił przyznania świadczenia w formie specjalnego zasiłku opiekuńczego. Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu błędnego uwzględnienia w dochodzie rodziny dochodu uzyskiwanego przez G. W. z tytułu emerytury, stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji należy uznać za prawidłowe. Zgodnie z przytoczonym już powyżej art. 16a ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2 ustawy (czyli kwoty 764 zł). Tym samym organ l instancji zobowiązany był do zsumowania zarówno dochodu G. W. z tytułu emerytury, jak też dochodu osiąganego bezpośrednio przez rodzinę wnioskodawczyni. W ocenie organu odwoławczego organ l instancji nie mógł skorzystać z art. 16a ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym w przypadku gdy łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę przekracza kwotę uprawniającą daną osobę do specjalnego zasiłku opiekuńczego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym specjalny zasiłek opiekuńczy nie przysługuje. Jak już wskazano powyżej, miesięczny dochód na osobę w rodzinie wyniósł 860,46 zł, a tym samym przekroczył kryterium dochodowe o kwotę 96,46 zł. Kwota przekroczenia jest wyższa niż najniższy zasiłek rodzinny (95 zł), a tym samym nie ma możliwości przyznania stronie wnioskowanego świadczenia. Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca L. K. Skarżąca podniosła, iż w jej ocenie decyzja jest krzywdząca. Podkreśliła, że we wcześniejszych okresach pobierała zasiłek, zaakcentowała jednak, iż wcześniej jako członek jej rodziny wykazywana byłą córka A., która wyszła za mąż i obecnie nie mieszka ze skarżącą. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. Dokonując pod takim kątem oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 marca 2019 r. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza z dnia [...] 2019 r. odmawiającą przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego na rzecz skarżącej w związku ze sprawowaną stałą opieka nad matką G. W. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2220 ze zm.; powoływanej dalej jako "u.o.ś.r."). Zgodnie z art. 2 pkt 2 u.o.ś.r. świadczeniem rodzinnym jest świadczenia opiekuńcze: zasiłek pielęgnacyjny, specjalny zasiłek opiekuńczy oraz świadczenie pielęgnacyjne. Stosownie do art. 16a ust. 1 u.o.ś.r. specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2017 r. poz. 682 oraz z 2018 r. poz. 950) ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkom, jeżeli: 1) nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub 2) rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej - w celu sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2 (art. 16a ust. 2 u.o.ś.r.). Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte wnioskiem skarżącej L. K. z dnia 10 grudnia 2018 r. o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad matka G. W. Z akt sprawy wynika, że skarżąca sprawuje opiekę nad matką – G. W. Skarżąca pozostaje bez pracy. G. W. legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy w sprawie została spełniona przesłanka kryterium dochodowego. Według organów orzekających przyznanie skarżącej specjalnego zasiłku opiekuńczego nie było możliwe, gdyż dochód rodziny w przeliczeniu na osobę przekracza kryterium dochodowe określone w art. 5 ust. 2 u.o.ś.r., które wynosi 764 zł na osobę. Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.o.ś.r. dochód oznacza po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1509, z późn. zm. ), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne (pkt 1 lit. a), oraz inne dochody określone w art 3 pkt b) i c). Z kolei dochodem rodziny zgodnie z art. 3 pkt 2 u.o.ś.r. jest suma dochodów członków rodziny. Jednocześnie w świetle art. 3 pkt 2a dochód członka rodziny to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4b. Natomiast stosownie do art. 2 pkt 10 u.o.ś.r. okres zasiłkowy to okres od dnia 1 listopada do dnia 31 października następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych. Ponadto w art. 3 pkt 16 u.o.ś.r. zdefiniowano pojęcie rodziny, w świetle którego przez rodzinę należy rozumieć odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia, a także dziecko, które ukończyło 25. rok życia legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2017 r. poz. 2092); do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko. W ocenie Sądu organy prawidłowo uznały, że skarżącej nie przysługuje prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego. Organy trafnie ustaliły, że dochód G. W. z tytułu emerytury z wyniósł 10.056,26 zł. Dochód skarżącej wyniósł 0 zł. Z kolei dochód męża skarżącej po odliczeniu podatku, składki społecznej i zdrowotnej wyniósł 30.968,76 zł. Dochód z tytułu kwoty otrzymanej tytułem zwrotu niewykorzystanej ulgi podatkowej na dzieci wyniósł 276,98 zł . Tym samym miesięczny dochód rodziny wyniósł 3.441,83 zł (838,02 zł + 2580,73 zł + 23,08 zł), co na jednego członka rodziny daje kwotę 860,46 zł (która to kwota przekracza ustawowe kryterium dochodowe wynoszące 764,00 zł). Zasadnie więc organy odmówiły przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Za nietrafne należy uznać zarzuty skargi, gdyż przepis art. 3 pkt 16 u.o.ś.r. nie pozwala na zaliczenie do członków rodziny dziecka pozostającego w związku małżeńskim. Skarżąca sama podniosła w skardze, że jej córka A. K. w dniu 28 lipca 2018 r. wyszła za mąż. Nie mogła ona zatem zostać zaliczona w poczet członków rodziny skarżącej, gdyż w dacie złożenia wniosku (10.12.2018 r.) pozostawała w związku małżeńskim. Przy ustalaniu dochodu rodziny organ winien uwzględnić dochody wszystkich jej członków. Jak słusznie zauważył organ, przytaczając wyrok WSA w Gliwicach z dnia 16 lutego 2015 r., sygn. akt I IV SA/Gl 455/14, liczbę osób w rodzinie, określa się według stanu rodziny istniejącego na dzień złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia. Za członka rodziny może być bowiem uznany tylko ten, kto w dacie składania wniosku wchodzi w skład rodziny w rozumieniu art. 3 pkt 16 u.o.ś.r. Przyznanie świadczenia zależy od aktualnej sytuacji dochodowej rodziny, którą ustala się na dzień złożenia wniosku. W tej sytuacji organy zasadnie uznały, że córka skarżącej nie może być zaliczona w poczet członków rodziny skarżącej. Natomiast dochód matki skarżącej G. W. powinien zostać doliczony do sumy dochodów członków rodziny. W konsekwencji, organy prawidłowo uznały, że dochód rodziny skarżącej w przeliczeniu na osobę w rodzinie według stanu rodziny na dzień złożenia wniosku przekroczył kryterium dochodowe. Zdaniem Sądu, ustalenia stanowiące podstawę wydanych rozstrzygnięć przeprowadzone zostały w oparciu o prawidłową ocenę zebranego materiału dowodowego, a zatem zgodnie z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd nie dopatrzył się również naruszenia innych przepisów prawa procesowego i prawa materialnego. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.