III SA/Kr 447/16
PostanowienieWSA w Krakowie2016-05-31
Skład orzekający: Barbara Pasternak, Wojciech Jakimowicz, Halina Jakubiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika, jeśli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, mimo że nie jest stroną w rozumieniu przepisów o postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Sąd administracyjny może dopuścić do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika osobę, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeśli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Jednakże, pojęcie 'postępowanie administracyjne' odnosi się do postępowań enumeratywnie wymienionych w art. 1 k.p.a. Postępowanie nadzorcze nad działalnością samorządu terytorialnego, w tym zaskarżanie rozstrzygnięć nadzorczych, nie jest postępowaniem administracyjnym w rozumieniu k.p.a., a stronami takiego postępowania są jedynie wojewoda i organ jednostki samorządu terytorialnego. Osoba fizyczna może posiadać jedynie interes faktyczny, a nie prawny, jeśli nie może wskazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę do żądania stosownych czynności organu.Stan faktyczny
Gmina zaskarżyła rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody stwierdzające nieważność zarządzenia Prezydenta Miasta w sprawie odwołania dyrektora szkoły. D. W., która została dyscyplinarnie zwolniona w następstwie działań odwołanego dyrektora, złożyła wniosek o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika, upatrując interesu prawnego w utrzymaniu stanu wynikającego z zarządzenia Prezydenta Miasta. Sąd rozpoznał wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie.Rozstrzygnięcie
Odmówiono dopuszczenia D. W. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak Sędziowie WSA Wojciech Jakimowicz (spr.) WSA Halina Jakubiec Protokolant Małgorzata Krasowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2016 r. wniosku D. W. o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika w sprawie ze skargi Gminy na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia 17 lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności pisma- Zarządzenia Prezydenta Miasta z dnia [...] 2015 r. znak [...] postanawia: odmówić dopuszczenia D. W. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika
Gmina zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, za pośrednictwem Wojewody, rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia 17 lutego 2016 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzenia Prezydenta Miasta z dnia [...] 2015 r., znak: [...] w sprawie odwołania M. C. ze stanowiska Dyrektora Zespołu Szkół Ogólnokształcących [...] w K.
W dniu 31 maja 2016 r. D. W. złożyła wniosek o dopuszczenie jej do udziału w niniejszym postępowaniu w charakterze uczestniczki. Wnioskodawczyni upatruje interesu prawnego w dopuszczeniu do udziału w postępowaniu sądowym w utrzymaniu stanu, jaki powstał na skutek zarządzenia Prezydenta Miasta z dnia [...] 2015 r., znak: [...]. Podała, że została dyscyplinarnie zwolniona w następstwie działań M. C. Obecnie toczą się przed sądem pracy w K trzy postępowania z jej udziałem, natomiast przed sądem rodzinnym toczyło się postępowanie dotyczące dziecka wnioskodawczyni.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718) udział w charakterze uczestnika może zgłosić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego.
W świetle tej regulacji, dopuszczenie danego podmiotu w charakterze uczestnika postępowania, może mieć miejsce wyłącznie w tym postępowaniu sądowym, które w wyniku złożenia skargi staje się niejako "następstwem" postępowania administracyjnego. Nieprzypadkowo bowiem ustawodawca posłużył się pojęciem "postępowanie administracyjne", które jest pojęciem prawnym i nawiązuje do regulacji zawartej w art. 1 k.p.a. Jedynie bowiem postępowania enumeratywne wymienione w tym przepisie stanowią "postępowanie administracyjne" i do tego rozumienia odwołuje się przepis art. 33 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, statuujący przesłanki dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym. Interes prawny osoby, która zgłasza swój udział w postępowaniu na prawach strony musi się zatem odnosić do postępowania administracyjnego.
Zgodnie z art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym do złożenia skargi na rozstrzygnięcie organu nadzorczego uprawniona jest gmina, której interes prawny, uprawnienie lub kompetencje zostały naruszone. Brak jest podstawy prawnej dla działania osób fizycznych i prawnych, które mogłyby przystąpić do postępowania sądowego uruchomionego przez gminę tylko z tego powodu, że dane rozstrzygnięcie nadzorcze odnosi się do korzystnego dla takiej osoby zarządzenia i jest ona zainteresowana wyeliminowaniem z obrotu prawnego rozstrzygnięcia nadzorczego.
Orzecznictwo sądowoadministracyjne prezentuje jednolity pogląd, jeśli chodzi o podmioty, które mają status stron w postępowaniu nadzorczym nad działalnością samorządu terytorialnego. Stroną może być jedynie wojewoda oraz organ jednostki samorządu terytorialnego i to zarówno w postępowaniu sądowym toczącym się ze skargi gminy na rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody, jak też ze skargi wojewody na uchwałę radu gminy, wniesioną stosownie do przepisu art. 93 ustawy o samorządzie gminnym. Takie stanowisko zostało wyrażone m.in. w postanowieniu NSA z dnia 2 lipca 2010 r., II OZ 623/10, w wyrokach: NSA z dnia 8 marca 2005 r., OSK 1229/04; z dnia 24 kwietnia 2006 r., II OSK 142/06.
Skoro tryb postępowania dotyczący zaskarżania zarządzeń w przedmiocie odwołania ze stanowiska dyrektora szkoły nie jest określony przepisami kodeksu postępowania administracyjnego i nie jest to postępowanie administracyjne w rozumieniu k.p.a., to tym samym nie było podstaw, by dopuścić do udziału w sprawie niniejszej w charakterze uczestniczki postępowania, w trybie art. 33 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi D. W., bez potrzeby dokonywania oceny przez Sąd czy jej interes prawny został naruszony treścią rozstrzygnięcia nadzorczego bądź zarządzeniem, którego to rozstrzygnięcie dotyczyło.
Nawet gdyby jednak przyjąć stanowisko o potrzebie i zasadności dokonywania oceny, czy wynik niniejszego postępowania sądowego dotyczy interesu prawnego wnioskodawczyni, to należy stwierdzić, że nie ma podstaw do uznania bezpośredniego związku między sferą praw i obowiązków D. W. a zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym. Wnioskodawczyni nie legitymuje się w rozpoznawanej sprawie interesem prawnym, o którym mowa w art. 33 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O istnieniu interesu prawnego przesądza norma prawa materialnego i istnienia takiej normy materialnoprawnej w tym przypadku nie wykazano, skoro wnioskodawczyni tytułu swojego uczestnictwa w niniejszym postępowaniu upatruje wyłącznie w okoliczności dyscyplinarnego zwolnienia z pracy w następstwie działań M. C. i w fakcie toczących się przed sądem pracy w K postępowań z jej udziałem, a przed sądem rodzinnym postępowania dotyczącego dziecka wnioskodawczyni. Od interesu prawnego należy bowiem odróżnić interes faktyczny, kiedy to dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak wskazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę do żądania stosownych czynności organu administracji, a w konsekwencji i sądu. D. W. w sprawie nadzorczej posiada wyłącznie interes faktyczny.
Z powyżej wykazanych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł na podstawie art. 33 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło