III SA/Kr 447/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak Sędziowie WSA Wojciech Jakimowicz (spr.) WSA Halina Jakubiec Protokolant Małgorzata Krasowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2016 r. wniosku R. C. o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika w sprawie ze skargi Gminy na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia 17 lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności pisma- Zarządzenia Prezydenta Miasta z dnia 22 grudnia 2015 r. znak [...] postanawia: odmówić dopuszczenia R. C. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika Gmina zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, za pośrednictwem Wojewody, rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia 17 lutego 2016 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzenia Prezydenta Miasta z dnia [...] 2015 r., znak: [...] w sprawie odwołania M. C. ze stanowiska Dyrektora Zespołu Szkół Ogólnokształcących [...] w K. W dniu 31 maja 2016 r. R. C. złożył wniosek o dopuszczenie go do udziału w niniejszym postępowaniu w charakterze uczestnika z tego tytułu, że jest mężem M. C. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718) udział w charakterze uczestnika może zgłosić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. W świetle tej regulacji, dopuszczenie danego podmiotu w charakterze uczestnika postępowania, może mieć miejsce wyłącznie w tym postępowaniu sądowym, które w wyniku złożenia skargi staje się niejako "następstwem" postępowania administracyjnego. Nieprzypadkowo bowiem ustawodawca posłużył się pojęciem "postępowanie administracyjne", które jest pojęciem prawnym i nawiązuje do regulacji zawartej w art. 1 k.p.a. Jedynie bowiem postępowania enumeratywne wymienione w tym przepisie stanowią "postępowanie administracyjne" i do tego rozumienia odwołuje się przepis art. 33 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, statuujący przesłanki dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym. Interes prawny osoby, która zgłasza swój udział w postępowaniu na prawach strony musi się zatem odnosić do postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym do złożenia skargi na rozstrzygnięcie organu nadzorczego uprawniona jest gmina, której interes prawny, uprawnienie lub kompetencje zostały naruszone. Brak jest podstawy prawnej dla działania osób fizycznych i prawnych, które mogłyby przystąpić do postępowania sądowego uruchomionego przez gminę tylko z tego powodu, że dane rozstrzygnięcie nadzorcze jest dla takiej osoby korzystne i jest ona zainteresowana utrzymaniem w mocy rozstrzygnięcia nadzorczego. Instytucja dochodzenia ochrony praw naruszonych uchwałami i zarządzeniami organów jednostek samorządu gminnego została przewidziana w art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. Orzecznictwo sądowoadministracyjne prezentuje jednolity pogląd, jeśli chodzi o podmioty, które mają status stron w postępowaniu nadzorczym nad działalnością samorządu terytorialnego. Stroną może być jedynie wojewoda oraz organ jednostki samorządu terytorialnego i to zarówno w postępowaniu sądowym toczącym się ze skargi gminy na rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody, jak też ze skargi wojewody na uchwałę radu gminy, wniesioną stosownie do przepisu art. 93 ustawy o samorządzie gminnym. Takie stanowisko zostało wyrażone m.in. w postanowieniu NSA z dnia 2 lipca 2010 r., II OZ 623/10, w wyrokach: NSA z dnia 8 marca 2005 r., OSK 1229/04; z dnia 24 kwietnia 2006 r., II OSK 142/06. Skoro tryb postępowania dotyczący zaskarżania zarządzeń w przedmiocie odwołania ze stanowiska dyrektora szkoły nie jest określony przepisami kodeksu postępowania administracyjnego i nie jest to postępowanie administracyjne w rozumieniu k.p.a., to tym samym nie było podstaw, by dopuścić do udziału w sprawie niniejszej w charakterze uczestnika postępowania, w trybie art. 33 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi R. C., bez potrzeby dokonywania oceny przez Sąd czy jego interes prawny został naruszony treścią rozstrzygnięcia nadzorczego bądź zarządzeniem, którego to rozstrzygnięcie dotyczyło. Jak wyżej wspomniano, wnioskodawcy służy inna droga procesowa obrony jego ewentualnych praw. Nawet gdyby jednak przyjąć stanowisko o potrzebie i zasadności dokonywania oceny, czy wynik niniejszego postępowania sądowego dotyczy interesu prawnego wnioskodawcy, to należy stwierdzić, że nie ma podstaw do uznania bezpośredniego związku między sferą praw i obowiązków R. C. a zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym. Wnioskodawca nie legitymuje się w rozpoznawanej sprawie interesem prawnym, o którym mowa w art. 33 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O istnieniu interesu prawnego przesądza norma prawa materialnego i istnienia takiej normy materialnoprawnej w tym przypadku nie wykazano, skoro wnioskodawca tytułu swojego uczestnictwa w niniejszym postępowaniu upatruje wyłącznie w okoliczności bycia mężem odwołanej ze stanowiska dyrektora Zespołu Szkół Ogólnokształcących [...] w K M. C. Ewentualna legitymacja R. C. do wniesienia skargi na zarządzenie w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym pozostaje poza zakresem niniejszej sprawy. Od interesu prawnego należy bowiem odróżnić interes faktyczny, kiedy to dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak wskazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę do żądania stosownych czynności organu administracji, a w konsekwencji i sądu. R. C. w sprawie nadzorczej posiada wyłącznie interes faktyczny. Z powyżej wykazanych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł na podstawie art. 33 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak w sentencji.