III SA/Kr 502/15
WyrokWSA w Krakowie2015-12-08
Skład orzekający: Janusz Bociąga, Dorota Dąbek, Janusz Kasprzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą wymeldowania, może samodzielnie orzec o wymeldowaniu, jeśli materiał dowodowy jest wystarczający i nie ma potrzeby przeprowadzania dodatkowego postępowania?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i orzec co do istoty sprawy, jeśli zakwestionuje rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji i nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy, co pozwala na wydanie decyzji bez potrzeby przeprowadzania dodatkowego postępowania dowodowego. W przypadku wymeldowania, kluczowe jest ustalenie dobrowolnego i trwałego opuszczenia miejsca stałego pobytu, co organ odwoławczy może ocenić na podstawie zebranego materiału dowodowego.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni zwróciła się o wymeldowanie A. K. z lokalu, twierdząc, że nie mieszka tam od ponad 30 lat i nie partycypuje w kosztach utrzymania. Organ pierwszej instancji odmówił wymeldowania, uznając, że A. K. mimo pracy poza miejscem zamieszkania, starał się przebywać w nim jak najczęściej. Wojewoda uchylił decyzję organu pierwszej instancji i orzekł o wymeldowaniu, uznając, że A. K. dobrowolnie i trwale opuścił miejsce pobytu stałego, koncentrując swoje sprawy życiowe gdzie indziej. A. K. zaskarżył decyzję Wojewody, twierdząc, że nie opuścił lokalu dobrowolnie i że jego siostra podjęła kroki w celu jego wymeldowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę A. K. na decyzję Wojewody.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Janusz Bociąga Sędziowie WSA Dorota Dąbek WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewody z dnia 6 marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz radcy prawnego E. M. – W. Kancelaria Radców Prawnych Al. [...] w K kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania.
Zaskarżoną decyzją z dnia 6 marca 2015 r., nr [...], Wojewoda, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.) w związku z art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2010 r. Nr 217, poz. 1427 ze zm., zwanej dalej ustawą o ewidencji ludności), uchylił rozstrzygnięcie Burmistrza Miasta z dnia [...] 2015 r., znak: [...], o odmowie wymeldowania A. K. z miejsca pobytu stałego z lokalu w N przy Alei M i orzekł o wymeldowaniu A. K. z pobytu stałego z ww. lokalu.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
We wniosku złożonym w dniu 1 sierpnia 2014 r. B. W. zwróciła się do organu I instancji o wymeldowanie A. K. z lokalu przy Alei M w N. Wnioskodawczyni poinformowała, że brat od ponad 30 lat nie mieszka pod powyższym adresem. Wskazała, że ww. nigdy nie partycypował w kosztach utrzymania mieszkania. Dodała, że A. K. z własnej woli opuścił lokal przy Alei M w N nie pozostawiając w nim żadnych rzeczy osobistych.
Burmistrz Miasta, na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993, ze zm.), decyzją z dnia [...] 2015 r. orzekł - o odmowie wymeldowania - A. K. z miejsca pobytu stałego z przedmiotowego lokalu.
W toku postępowania ustalono w szczególności, że A. K. faktycznie od 15 lat wykonuje pracę poza miejscem swojego zamieszkania (montaż wentylacji i klimatyzacji na terenie całego kraju.). Pomimo jednak specyfiki wykonywanej pracy, starał się przebywać w miejscu zamieszkania jak najczęściej.
Odwołanie od tej decyzji wniosła B. W. powtarzając w nim zawartą we wniosku o wymeldowanie argumentację.
Opisaną na wstępie, kwestionowaną skargą decyzją z dnia 6 marca 2015 r., nr [...], Wojewoda uchylił ww. rozstrzygnięcie organu I instancji z dnia [...] 2015 r. i orzekł na nowo o wymeldowaniu A. K. z miejsca stałego pobytu.
W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia, organ odwoławczy wskazał na wstępie, że stosownie do brzmienia art. 69 ustawy o ewidencji ludności, postępowania administracyjne wszczęte na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993, ze zm.) i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. przed 1 marca 2015 r., w sprawach indywidualnych m. in o wymeldowanie prowadzi się na podstawie niniejszej ustawy tj. ustawy o ewidencji ludności.
Przywołał treść art. 35 oraz art. 25 ustawy o ewidencji ludności.
Podniósł, że zgodnie z art. 35 ww. ustawy, wymeldować można osobę, gdy całkowicie, dobrowolnie i trwale opuści lokal. O trwałości opuszczenia miejsca pobytu stałego świadczą takie okoliczności jak: definitywne zerwanie wszelkiego kontaktu z miejscem pobytu stałego, zabranie z przedmiotowego budynku rzeczy osobistych i brak realnego zamiaru powrotu.
Z kolei, z treści przepisu art. 25 ust. 1 ustawy wynika, że pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Wskazano, że za miejsce stałego pobytu uznaje się miejsce, w którym zainteresowana osoba stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje swoje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, przyjmuje i nadaje korespondencję. W ocenie organu II instancji, o istnieniu przesłanki opuszczenia, czy też nie opuszczenia miejsca stałego pobytu, można mówić wtedy, gdy całokształt zachowań zainteresowanej osoby będzie wskazywał, iż lokal, w którym była zameldowana jest nadal miejscem koncentracji jej interesów życiowych lub przestał być tego rodzaju miejscem.
Zdaniem Wojewody, w oparciu o zebrany w tej sprawie materiał dowodowy ( w tym m.in. zeznania: funkcjonariuszy straży miejskiej, B. W., K. R., wyjaśnienia A. K.) należało stwierdzić, że A. K. nie mieszka w lokalu przy Alei M w N z zamiarem stałego przebywania. Ustalono, że ww. dobrowolnie i świadomie opuścił miejsce pobytu stałego, koncentrując swoje sprawy życiowe w innym miejscu. Jak wynika z przeprowadzonego postępowania w sprawie stan ten nie uległ zmianie – A. K. nadal nie mieszka w przedmiotowym lokalu. Wyżej poczynione ustalenia, w ocenie organu II instancji, stanowią podstawę do wymeldowania w drodze decyzji administracyjnej na podstawie art. 35 ustawy o ewidencji ludności.
Następnie Wojewoda podkreślił, że nawet ustalenie w dacie orzekania o wymeldowaniu, że sama przyczyna opuszczenia lokalu nie była dobrowolna, to jednak następne trwałe przeniesienie centrum życiowego, bez podejmowania skutecznych czynności prawnych by odzyskać możliwość zamieszkiwania w opuszczonym lokalu, stwarza sytuację prawną zobowiązującą organ administracji do wymeldowania takiej osoby z dawniej zajmowanego lokalu, skoro obowiązku meldunkowego sama nie dopełniła. O ocenie charakteru pobytu, czy też opuszczenia lokalu, decyduje nie tyle werbalna treść oświadczenia woli, lecz okoliczności faktyczne wskazujące na zamiar rzeczywisty. Uznano, że samo jedynie wyrażenie woli dalszego zamieszkiwania w opuszczonym lokalu, bez jednoczesnego zobiektywizowania tej woli i przejawienia jej przez wykorzystanie instytucji prawnych umożliwiających dopuszczenie do współposiadania lokalu, nie jest okolicznością wystarczającą do uznania, że nie doszło do dobrowolnego opuszczenia lokalu. Nieskorzystanie z prawnych środków umożliwiających powrót do lokalu powoduje, że brak jest podstaw prawych do utrzymywania fikcji meldunkowej. W ocenie organu odwoławczego, wymóg dobrowolności opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego nie może być przyjmowany bezkrytycznie i automatycznie, ale powinien być oceniany według kryteriów obiektywnych. W sytuacji, gdy osoba faktycznie mieszka i koncentruje swoje sprawy życiowe w innym lokalu, odmowa wymeldowania stałaby się utrzymaniem fikcji meldunkowej, naruszającej sens i wiarygodność ewidencji ludności.
Na koniec wskazano, że w sytuacji, gdy A. K. po przejściu na emeryturę faktycznie ponownie zamieszka w lokalu przy Alei M w N z zamiarem pobytu stałego to nie będzie żadnych przeszkód, aby ponownie zameldował się pod powyższym adresem dokonując tym samym obowiązku meldunkowego.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł A. K. Skarżący uznał decyzję o jego wymeldowaniu za krzywdzącą i niesprawiedliwą. Skarżący wskazał na okoliczności faktyczne, które w jego ocenie, wskazywać powinny na uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia. W celu uwiarygodnienia przedstawionej przez skarżącego "wersji wydarzeń" wniósł o przesłuchanie świadków (J. B., A. G., M. J., B. K.) oraz wskazał na dokumentację policyjną (KP w N). Powołane wyżej dowody mają świadczyć o tym, że skarżący nigdy dobrowolnie nie opuścił ww. miejsca zamieszkania, w dalszym ciągu ma w nim pozostawione rzeczy, swoje meble. Okolicznością przemawiającą za uznaniem, że przebywał w przedmiotowym lokalu jest fakt, iż opiekował się nieraz córką wnioskodawczyni i swoją chora matką. Wskazał, że sytuacja zmieniła się dopiero po śmierci matki skarżącego, wówczas to jego siostra B. W. podjęła kroki zmierzające do wymeldowania go z ich domu rodzinnego (np. poprzez zmianę zamków, odbieranie korespondencji). Skarżący zakwestionował również stwierdzoną przez organ administracyjny okoliczność, że "podejmował prace w różnych charakterach", skoro pracuje jednej firmie od 1 marca 2007 r.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko, wyrażone w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji i wniósł o ich oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2014 r., poz. 1647.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Sąd, dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem wyżej wskazanych kryteriów doszedł do przekonania, że nie narusza ona prawa procesowego i materialnego w stopniu skutkującym jej uchyleniem.
W art. 138 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.), ustawodawca zawarł zamknięty katalog rozstrzygnięć organu odwoławczego. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. organ ten może m. in uchylić decyzję organu I instancji i orzec co do istoty sprawy.
Zastosowanie przez organ odwoławczy instytucji reformacji i związanego z tym orzeczenia co do istoty sprawy ograniczone jest łącznym zaistnieniem dwóch warunków. "Po pierwsze, organ odwoławczy musi zakwestionować rozstrzygnięcie organu I instancji. Jak już wyżej podkreślono, w istocie oznacza to, że rozstrzygnięcie merytoryczne organu odwoławczego jest niezgodne z rozstrzygnięciem organu I instancji. Kodeks nie określa przyczyn wadliwości decyzji (czy poprzedzających ją wad postępowania) organu I instancji powodujących jej uchylenie w trybie odwoławczym. Można zatem przyjąć co do zasady, że pozostawia w tym zakresie swobodę organowi odwoławczemu, choć będzie ona miała charakter ograniczony. Podstawą zmiany nie może być bowiem wada nieistotna, usuwana w drodze rektyfikacji decyzji na podstawie przepisów art. 111-113 k.p.a. (odmienny pogląd wyraził NSA w wyroku z dnia 18 lipca 2001 r., V SA 3928/00, niepubl., w którym przyjął, że "możliwość korekty w wypadkach oczywistych omyłek powinna przysługiwać także organowi odwoławczemu, podstawą tego rodzaju działania może być art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Skoro bowiem w tym trybie organ odwoławczy może skorygować orzeczenie in merito, tym bardziej może dokonać sprostowania, działając jednak w formie procesowej właściwej dla art. 138 (decyzja), nie zaś dla art. 113 k.p.a. (postanowienie)"). Na zakres swobody organu odwoławczego wpływa także zakaz reformationis in peius (B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne..., s. 288).
Drugi wymóg sprowadza się do braku wątpliwości organu odwoławczego co do stanu faktycznego sprawy, konsekwencją którego jest ustalenie, że nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia materiału dowodowego w myśl art. 136 k.p.a. (wyr. NSA z dnia 28 grudnia 1995 r., SA/Wr 2569/95, niepubl.; wyr. NSA z dnia 8 stycznia 1996 r., SA/Wr 1068/95, niepubl.; wyr. NSA z dnia 26 lipca 2001 r., II SA/Gd 814/99, niepubl.). Jeżeli potrzeba taka istnieje, organ przeprowadza dodatkowe postępowanie uzupełniające, a następnie wydaje decyzję reformacyjną (G. Łaszczyca, Komentarz do art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego w LEX).
Patrząc pod tym kątem na wydaną w niniejszej sprawie decyzję reformacyjną Wojewody, stwierdzić należy, że jest ona prawidłowa. Wojewoda wskazał, że jego rozstrzygnięcie nie pokrywa się z rozstrzygnięciem organu I instancji i dla czego. Wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, że nie zachodziła konieczność uzupełniania materiału dowodowego, bo zebrany jest wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia co do istoty tej sprawy, lecz został niewłaściwie oceniony przez organ I instancji.
Mając to na uwadze, nie można skutecznie zarzucić organowi odwoławczemu, że w takim stanie rzeczy nie mógł skorzystać z kompetencji merytoryczno – reformacyjnych, przyznanych mu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
Rzeczywiście, w ocenie Sądu, zebrany materiał dowodowy jest wystarczający do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia i został prawidłowo oceniony przez Wojewodę.
Organ odwoławczy zastosował też właściwe przepisy prawne. Zmiana stanu prawnego w toku postępowania odwoławczego musiała być przez ten organ uwzględniona. Z art. 69 pkt 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t. jedn., Dz. U. z 2015 r. poz. 388, zwanej dalej ustawą o ewidencji ludności), w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji (Dz. U. z 2010 r. Nr 217, poz. 1427 ze zm.), jasno wynika, że postępowania administracyjne wszczęte na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993, ze zm., zwanej dalej ustawą o ewidencji ludności i dowodach osobistych) i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. przed 1 marca 2015 r., w sprawach indywidualnych o:
"(...) 1) zameldowanie, uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania oraz wymeldowanie, udostępnienie danych ze zbioru PESEL i gminnych zbiorów meldunkowych - prowadzi się na podstawie niniejszej ustawy (...)" tj. ustawy o ewidencji ludności.
Nie może być tutaj też mowy o naruszeniu przez organ odwoławczy zasady dwuinstancyjności postępowania. Istotnie, konstrukcja ta przyznaje organowi drugiej instancji kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, uwzględniając zasady orzekania w ramach zmiany stanu prawnego w trakcie postępowania międzyinstancyjnego. Ponadto chodzi też o to, że organ odwoławczy nie może orzekać w zakresie innym niż to uczynił organ I instancji. Zakres ten wyznaczony jest zdekodowaną z materialnoprawnego przepisu normą prawną, mającą zastosowanie do stanu faktycznego sprawy. W tym przypadku z pewnością można stwierdzić, że zarówno poprzednioobowiązujący art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, jak i obowiązujący w chwili wydawania zaskarżonej decyzji art. 35 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności wysławiały tę samą normę prawną.
Zgodnie z art. 35 ustawy o ewidencji ludności organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.
Wymeldowanie z miejsca stałego pobytu winno być więc następstwem ustalenia przez orzekające organy nie tylko zamiaru zerwania więzi z tym miejscem przez osobę zameldowaną, ale również okoliczności, czy zamiar ten związany jest z założeniem w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Nie bez znaczenia jest bowiem treść art. 21 § 1 pkt 1 k.p.a., zgodnie z którym właściwość miejscową organu administracji publicznej ustala się - w sprawach dotyczących nieruchomości - według miejsca jej położenia.
Opuszczenie miejsca pobytu stałego, jako niezbędna przesłanka wymeldowania (wynikająca zarówno z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, jak i z art. 35 ustawy o ewidencji ludności), winna być rozumiana jako zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu i dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania. W orzecznictwie wskazuje się, że rezygnacja z prawa do przebywania w lokalu powinna nastąpić w sposób wyraźny, poprzez złożenie stosownego oświadczenia, ale również poprzez odpowiednie zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby. Opuszczeniem jest zatem nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z lokalem dotychczasowym i założeniem w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. (por. m. in wyrok WSA w Olsztynie z dnia 5 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Ol 808/14; LEX nr 1760439).
Do okoliczności, wskazujących na wolę swobodnego opuszczenia lokalu przez daną osobę, należeć będą także: sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu, a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim .
Przesłanka opuszczenia miejsca stałego pobytu zawiera zatem zarówno elementy przedmiotowe, jak i podmiotowe.
Zarówno element przedmiotowy - fizyczne opuszczenie miejsca pobytu stałego - jak i element podmiotowy - zamiar zlokalizowania centrum życiowego w innym miejscu niż miejsce stałego pobytu – winny być ustalone w drodze wyjaśnienia różnorodnych okoliczności faktycznych. W szczególności chodzi o fizyczne przebywanie w określonym miejscu, cel przebywania w tym miejscu i cel, w jakim to miejsce, na pewien czas, zostało opuszczone, a także o przyczynę opuszczenia miejsca pobytu. Jest to o tyle istotne, że w przypadku opuszczenia miejsca pobytu stałego z powodu przymusu fizycznego, psychicznego, czy też uniemożliwienia dostępu do lokalu z powodu wymiany zamków w drzwiach, nie można uznać tego za opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2001 r., sygn. akt V SA 2950/00, publ. LEX nr 80643).
W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtowało się jednolite stanowisko, że zarówno zameldowanie jak i wymeldowanie jest jedynie stwierdzeniem pewnego faktu i nie wpływa w żaden sposób na uprawnienia strony wynikające z prawa własności czy innych praw (por orzeczenia np. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 czerwca 2013 r., IV SA/Po 310/13; wyrok NSA z dnia 10 lipca 2012 r., II OSK 824/11; ww. orzeczenia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl),). Zameldowanie nie służy zatem powstaniu, czy też potwierdzeniu prawa własności do określonego lokalu, zaś wymeldowanie w żaden sposób tego prawa nie niweczy. Celem decyzji o wymeldowaniu jest doprowadzenie do zgodności faktycznego miejsca pobytu osoby z miejscem rejestracji, ma więc ona charakter czysto ewidencyjny i służy jedynie aktualizacji i doprowadzeniu do zgodności pomiędzy miejscem zamieszkania, a miejscem zameldowania.
W rozpatrywanej sprawie okolicznością bezsprzeczną jest opuszczenie przez skarżącego miejsca stałego pobytu. Drugą natomiast kwestią o istotnej wadze dla treści rozstrzygnięcia reformacyjnego, jest kwestia, czy opuszczenie to miało charakter dobrowolny i trwały.
Stanowisko organu odwoławczego w tym zakresie jest trafne. Skarżący opuścił miejsce stałego pobytu i skoncentrował swoje centrum życiowe w innym miejscu, co znajduje swoje potwierdzenie także w okolicznościach, że skarżący ma dzieci z dwóch związków, a obecnie mieszka z partnerką i swoim dzieckiem. Materiał dowodowy potwierdza, że nie jest to z pewnością miejsce stałego pobytu, lecz inny adres niż przedmiotowy, gdzie wykonuje on czynności życia codziennego. Argumentacja zatem skarżącego, że długotrwałe nie przebywanie w miejscu stałego pobytu, było i ma związek z charakterem jego pracy nie jest przekonywujące, co do zasadności tych twierdzeń. Nic nie wskazuje na to, by powracał do miejsca stałego pobytu co jakiś czas, a następnie znowu przemieszczał się po różnych rejonach Polski wykonując pracę, jak podnosił.
Zasadnie argumentuje Wojewoda, że nawet jakby przyjąć, że opuszczenie przez skarżącego miejsca stałego pobytu nie nosiło cech dobrowolności, to nie podjął on żadnych środków prawnych, by do niego powrócić z zamiarem stałego w nim przebywania. Wola zamieszkania w nim "na emeryturze" nie może mieć znaczenia. Słusznie argumentuje Wojewoda, że w tych okolicznościach faktycznych nie można było utrzymywać fikcji meldunkowej. Pozostawienie natomiast rzeczy osobistych w miejscu stałego pobytu, nie jest przesadzające i nie świadczy, że miejsce to w dalszym ciągu jest centrum życiowym skarżącego. "Z treści prawa własności wynika bowiem, że właściciel może korzystać z rzeczy z wyłączeniem innych osób (art. 140 k.c.), a ochrona jego własności obejmuje zakaz naruszania własności w jakikolwiek sposób, a nie tylko przez pozbawienie właściciela faktycznego władztwa nad rzeczą (art. 222 § 2 k.c.)." (por. m. in wyrok NSA z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2122/11, LEX nr 1296074).
Powyższe pozwala w ocenie Sądu uznać, że nie doszło do naruszenia przez organ odwoławczy przepisów postępowania administracyjnego – artykułów: 7, 77 § 1, 80 k.p.a. – w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ustalenie bez cienia wątpliwości wyżej wskazanych istotnych dla treści rozstrzygnięcia okoliczności związanych z zaistnieniem przesłanki opuszczenia miejsca stałego pobytu w sposób dobrowolny i trwały decyduje o tym, że były wszelkie podstawy do wydania decyzji o charakterze reformacyjnym – uchyleniu decyzji organu I instancji i orzeczeniu o wymeldowaniu skarżącego z miejsca stałego pobytu. Wojewoda nie naruszył postanowień art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Nie można też w żaden sposób mówić o naruszeniu art. 139 k.p.a. wyrażającego zakaz reformatio in peius, skoro odwołania nie wnosił skarżący, a wnioskująca o jego wymeldowanie. Nie mogło więc siłą rzeczy dojść do materialnoprawnego pogorszenia sytuacji składającego ten środek zaskarżenia.
Rozstrzygnięcie Wojewody należało zatem ocenić jako zgodne zarówno z przepisami prawa procesowego jak i materialnego. Wojewoda prawidłowo ustalił jakie przepisy ustawy o ewidencji ludności mają zastosowanie i dokonał właściwej ich wykładni i przyporządkowania (subsumpcji) stanu faktycznego pod te przepisy. Postępowanie o wymeldowanie nie może służyć załatwieniu spraw majątkowych, a więc rozwiązywaniu konfliktów z tym związanych, czy też rozstrzyganiu uprawnień do spornego lokalu. Jest postepowaniem czysto rejestrowym – stwierdzającym fakt przebywania danej osoby w miejscu stałego pobytu.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł - jak w punkcie I sentencji wyroku.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej przyznanej skarżącemu z urzędu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł, na podstawie art. 200 w zw. z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) i § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu ( Dz. U. z 2015 r., poz. 1805), jak w punkcie II sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło