III SA/Kr 553/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie WSA Bogusław Wolas WSA Marta Kisielowska (spr.) Protokolant Sekretarz Sądowy Kinga Ładyga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2025 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 18 lutego 2025 r., nr SKO.ŚR/4111/716/2024 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Zaskarżoną decyzją z 18 lutego 2025 r., znak SKO.ŚR/4111/716/2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Burmistrza Miasta Trzebini odmawiającej M. D. (dalej: "skarżąca") prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką W. S. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1208, dalej: "u.ś.r.") w związku z art. 63 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1429) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm., dalej: "k.p.a."). Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. 2 października 2023 r. skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną matką W. S. Do wniosku dołączyła orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności matki wydane na stałe 11 lipca 2023 r., jako przyczynę niepełnosprawnością wskazano: upośledzenie narządu ruchu (05-R) oraz choroby układu moczowo-płciowego (09-M). Decyzją z 13 grudnia 2023 r. Burmistrz Miasta Trzebini odmówił skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust.1b u.ś.r. Decyzją z 15 lutego 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy decyzję organu I Instancji. Wyrokiem z 14 maja 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (sygn. akt III SA/Kr 446/24) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I Instancji. W uzasadnieniu wskazał, że istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności faktyczne - obrazujące stan zdrowia matki skarżącej oraz zakres i charakter czynności opiekuńczych podejmowanych przez skarżącą wobec matki - nie zostały należycie wyjaśnione. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zalecił dokonanie koniecznych ustaleń co do stanu zdrowia osoby wymagającej opieki oraz rodzaju, częstotliwości i czasochłonności czynności opiekuńczych wykonywanych przez skarżącą względem niepełnosprawnej matki, ustalenie możliwość podjęcia przez skarżącą zatrudnienia, a następnie ocenę, czy w odniesieniu do skarżącej zostały spełnione przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Sąd wskazał, że podjęta decyzja powinna zostać uzasadniona zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a. Z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego 23 lipca 2024 r. wynika, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe z mężem oraz matką. Rodzina zajmuje parter domu, a na piętrze mieszka córka skarżącej z rodziną. Dochód rodziny stanowi emerytura męża skarżącej oraz renta rodzinna matki skarżącej. Matka skarżącej ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności, cierpi na schorzenia kardiologiczne, ma problemy ortopedyczne, problemy z chodzeniem. Porusza się przy pomocy laski, po schodach porusza się przy pomocy innych osób. Jest na diecie cukrzycowej. Matka skarżącej w obrębie domu porusza się samodzielnie, podczas spacerów na zewnątrz i do lekarzy, towarzyszy jej córka. Skarżąca pomaga matce w niektórych czynnościach związanych z codziennym funkcjonowaniem. Z ustaleń pracownika socjalnego zawartych w wywiadzie środowiskowym (k. 150 akt administracyjnych) wynika, że skarżąca sprawuje osobistą opiekę nad matką, pomaga matce w niektórych czynnościach związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego, które – zgodnie z przekazanymi przez skarżącą informacjami – obejmują sprzątanie, gotowanie, zakupy, kąpanie, pranie, podawanie leków, załatwianie spraw urzędowych, opróżnianie cewnika. W wywiadzie pracownik socjalny wskazał, że matka skarżącej nie jest osobą leżącą, ma założony cewnik, ale jest w stanie sama skorzystać z toalety, spożywa przygotowane posiłki samodzielnie, nie ma demencji, ani zaników pamięci. Z oświadczenia skarżącej z 23 lipca 2024 r. wynika, że skarżąca sprawuje stałą i bezpośrednią opiekę nad matką polegającą na opiece higienicznej, myciu, wymianie cewnika, kąpaniu, pomocy w ubieraniu. Skarżąca przygotowuje posiłki, podaje leki, sprząta, robi zakupy, załatwia sprawy urzędowe, towarzyszy matce podczas wizyt lekarskich, towarzyszy w spacerach wokół domu. Skarżąca wskazała, że w sierpniu 2023 roku próbowała podjąć pracę na ½ etatu, jednak po miesiącu musiała z niej zrezygnować w związku z koniecznością opieki nad matką. Skarżąca oświadczyła, że jej mąż, przebywający na emeryturze i niepracujący, nie da rady zajmować się treściową. Również córka skarżącej (mieszkająca na piętrze tego samego domu), nie udziela żadnej pomocy. Skarżąca przełożyła "Harmonogram opieki", w którym wskazała na wykonywane przy matce czynności opiekuńcze w godzinach od 6:30 do 20:00. Z akt postępowania wynika historia zatrudnienia skarżącej: od 01.09.1980 r. do 30.06.1983 r. (S.), 01.09.1983 r. do 31.03.1995 r. (D.),01.04.1995 r. do 14.10.1997 r. (brak pracy ponad 2 lata), 15.10.1997 r. do 25.04.1998 r. (M.), 02.10.1998 r. do 17.04.0999 r. (M.), 01.04.1999 r. do 19.10.2002 r. (I.), 20.10.2022 r. do 16.10.2005 (3 lata - brak pracy), 17.10.2005 r. do 15.04.2006 (D.), 16.04.2006 r. do 08.10.2007 r. (brak pracy ponad rok), 08.10.2007 r. do 15.04.2008 r. (M.T.), 16.04.2008 r. do 14.05.2017 r. (brak pracy – 9 lat), 15.05.2017 r. do 30.11.2019 r. (Piekarnia P.), 01.12.2019 r. do 06.08.2023 r. (brak pracy - 4 lata), 07.08.2023 r. do 10.11.2023 r. (E.). Decyzją z 13 listopada 2024 r. Burmistrz Miasta Trzebini odmówił przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że orzeczenie o niepełnosprawności matki skarżącej zostało wydane w 2023 r., trudno natomiast uznać, czy skarżąca nie wróciła do pracy ponieważ opiekowała się dzieckiem córki oraz ojcem. Ponadto organ nadmienił, że skarżąca zataiła fakt podjęcia zatrudnienia w firmie E. sp. z o. o., a niewykonywanie czynności związanych umową mogło mieć rozmaite podłoże, np. takie jak sprawowanie opieki nad dzieckiem córki. Nie da się jednoznacznie ustalić, czy było związane z opieką nad matką. Organ wyjaśnił, że na skarżącej spoczywa obowiązek alimentacyjny, a zatem powinna się opiekować matką, a to jeszcze nie przesądza o zasadności przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego. W ocenie organu I instancji nie można uznać, że matka skarżącej wymaga stałej i ciągłej opieki. Matka skarżącej nie jest osobą leżącą, pampersową, wymagającą karmienia. Matka skarżącej jest osobą sprawną intelektualnie, zatem może przez jakiś czas pozostać bez opieki skarżącej zwłaszcza, że pod tym samym adresem zamieszkują jeszcze jej wnuczka i zięć. Zaistniała sytuacja sprawia, że matka skarżącej nie pozostaje w domu zupełnie sama w czasie, gdy skarżąca np. wychodzi na zakupy (harmonogram - od godz. 9:00 do 11:00). W ocenie organu skarżąca ma możliwość podjęcia zatrudnienia choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy. W odwołaniu od decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie przez organ I instancji jej interesu prawnego poprzez wydanie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W ocenie skarżącej postępowanie administracyjne było prowadzone niedbale i bez należytej staranności. Odnosząc się do wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 23 lipca 2024 r., skarżąca wyjaśniła, że obowiązek alimentacyjny spoczywa wyłącznie na zstępnych, natomiast ani jej małżonek ani córka nie mają żadnego obowiązku alimentacyjnego w stosunku do jej niepełnosprawnej matki i podnoszenie tego argumentu w sprawie jest całkowicie bezzasadne, a ponadto nie wnosi nic do sprawy. Skarżąca wskazała, że z uwagi na stan zdrowia, matka nie ma możliwości samodzielnego funkcjonowania, co zostało wyraźnie stwierdzone w przedłożonym orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności z dnia 11 lipca 2023 r. w którym lekarz orzecznik orzekł, że matka skarżącej wymaga stałej i długotrwałej opieki i jest niepełnosprawna w stopniu znacznym. Do odwołania skarżąca przedłożyła aneks nr 1 do umowy zlecenia zawarty z firmą E. Sp. z o.o. z dnia 10 listopada 2023 r. oraz opinię pracodawcy z dnia 2 grudnia 2024 r. W oparciu o podniesione zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Decyzją z 18 lutego 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Burmistrza Miasta Trzebini. Organ wskazał, że zasadniczą przyczyną odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego jest okoliczność, że brak jest w sprawie związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia (niepodejmowaniem zatrudnienia) przez skarżącą, a koniecznością sprawowania opieki nad matką, bowiem zakres pomocy i opieki nie wymusza całkowitego niepodejmowania pracy zarobkowej. W ocenie organu opieka sprawowana przez skarżącą nie wymaga jej całodobowej dyspozycyjności, brak jest bowiem wykazania ekstraordynaryjnego charakteru wykonywanych czynności, które zdaniem Kolegium składają się w istocie na szeroko rozumiane prowadzenie gospodarstwa domowego. W ocenie organu odwoławczego czynności wykonywane przez skarżąca są wykonywane standardowo w gospodarstwach domowych, w których nie ma osób niepełnosprawnych i nie świadczą o konieczności rezygnacji z zatrudnienia. Kolegium podkreśliło, że czynności te wynikają z obowiązków, jakie z racji więzi rodzinnych, obciążają członków rodziny, co wynika również z kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Organ odwoławczy wskazał, iż aby móc mówić o opiece w rozumieniu zgodnym z u.ś.r., musi być ona stała lub długoterminowa, a wykonywane czynności winny mieć charakter ekstraordynaryjny. Kolegium zaznaczyło, że osoba wnioskująca o świadczenie pielęgnacyjne musi faktycznie sprawować konieczną opiekę nad osobą niepełnosprawną i to w takim wymiarze, który uniemożliwia jej wykonywanie pracy zarobkowej. Z okoliczności sprawy musi więc bezspornie wynikać, że osoba sprawująca opiekę nie wykonuje aktywności zawodowej (tj. rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej) wyłącznie z uwagi na konieczność (potrzebę) sprawowania stałej opieki nad osobą niepełnosprawną i to w takim wymiarze (zakresie), który wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek aktywności zawodowej. Kolegium nie dostrzegło istnienia takiego związku przyczynowo - skutkowego. Tym bardziej, że jak wynika z akt sprawy skarżąca w okresie od dnia 7 sierpnia 2023 r. do dnia 10 listopada 2023 r. wykonywała pracę zarobkową - umowa zlecenia (w firmie E.). W ocenie Kolegium przesłanka określona w art. 17 ust. 1b ustawy nie powinna być uwzględniona w niniejszej sprawie, bowiem w stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później, kryterium momentu powstania niepełnosprawności jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego utraciło przymiot konstytucyjności i w odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonać z pominięciem tego kryterium. Organ odwoławczy uznał za prawidłowe stanowisko organu I instancji o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, bowiem jak ustalono w toku postępowania, w sprawie nie zachodzi związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy brakiem aktywności zawodowej skarżącej, a sprawowaniem przez nią opieki nad niepełnosprawną matką. Kolegium podkreśliło, że sam fakt posiadania orzeczenia o niepełnosprawności, z którego wynika konieczność opieki osób drugich, nie stanowi w świetle art. 17 ust. 1 u.ś.r. wyłącznej podstawy do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca zarzuciła naruszenie jej interesu prawnego i praw obywatelskich wynikających bezpośrednio z przepisów prawa: - art. 17 ust.1, art. 17 ust. 1b pkt 4 u.ś.r., poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji, w której odmówiono jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca zarzuciła również niestaranne i nienależyte prowadzenie sprawy przez urzędników administracji publicznej, zarówno pierwszej jak i drugiej instancji, przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ I instancji oraz wydawanie decyzji administracyjnych na podstawie domysłów, insynuacji, a nie twardo ustalonych faktów, przywoływanie w sprawie osób trzecich całkowicie niezwiązanych ze sprawą, na których nie ciąży obowiązek alimentacyjny. W oparciu o podniesione zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i jej zmianę na jej korzyść oraz przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. W ocenie Sądu organy przedwcześnie - bez ustalenia kluczowych dla sprawy okoliczności faktycznych - orzekły o odmowie przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji brak jest ustaleń w zakresie stanu zdrowia matki skarżącej, stanu samodzielności matki skarżącej, a w rezultacie ustalenia rzeczywistego zakresu opieki, jakiej wymaga. Brak jest również analizy istnienia związku przyczynowo -skutkowego pomiędzy rezygnacją przez skarżącą z zatrudnienia a opieką nad matką w odniesieniu do przedłożonej historii zatrudnienia skarżącej. Wskazać ponadto należy, że w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dokumentów obrazujących stan zdrowia matki skarżącej (w szczególności brak jest jakiejkolwiek dokumentacji medycznej – dołączono jedynie wyniki badań, które nie obrazują w pełni stanu zdrowia), oceny samodzielności matki skarżącej według skali Barthel. Dodatkowo, należy wskazać, że z oświadczenia skarżącej z 2 października 2023 r. (k. 11 akt administracyjnych) wynika, iż opiekuje się niepełnosprawnym ojcem, który jest osobą leżącą. Z zaświadczenia wydanego przez E. sp. z o.o. wynika, że skarżąca zrezygnowała z zatrudnienia z uwagi na konieczność opieki nad rodzicami. Tymczasem, ani w zaskarżonej decyzji, ani w decyzji organu I instancji nie znalazły się ustalenia w przedmiocie ewentualnej opieki skarżącej nad ojcem, jej zakresu, stanu zdrowia ojca skarżącej, a przede wszystkim organ nie ustalił, czy matka skarżącej pozostaje w związku małżeńskim, ewentualnego czasu trwania związku małżeńskiego, ani nie rozważył ewentualnego posiadania przez ojca skarżącej orzeczenia o niepełnosprawności. Prawidłowe są ustalenia przyjęte w zaskarżonej decyzji, że ocena zasadności przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego powinna zostać dokonana na podstawie przepisów u.ś.r. obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. z uwagi na okoliczność, że skarżąca złożyła wniosek o przyznanie świadczenia 2 października 2023 r. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. (w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r.), zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Sąd zwraca uwagę, że zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r., poz. 1429) w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. W ocenie Sądu oznacza to, że sprawa skarżącej powinna być rozpoznana przez organ na podstawie przepisów u.ś.r. obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r. Podkreślić jednak należy, że z akt sprawy nie wynika, że w dacie 31 grudnia 2023 r. żył ojciec skarżącej (mąż osoby wymagającej opieki), a także czy posiadał on orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Należy podkreślić, że z art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r., poz. 1429) w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. W sytuacji, gdyby w dacie wejścia w życie ustawy matka skarżącej pozostawała w związku małżeńskim, a ojciec skarżącej nie legitymował orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, brak byłoby podstaw do przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego- ponieważ zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. należałoby stwierdzić, że świadczenie to nie powstało do 31 grudnia 2023 r. Kluczowa zatem dla sprawy okoliczność – pozostawania przez matkę skarżącej w związku małżeńskim, ewentualnego posiadania przez małżonka orzeczenia o niepełnosprawności, nie została ustalona ani przez organ I, ani II instancji. Ustawodawca wymaga, aby brak podejmowania zatrudnienia lub rezygnacja z zatrudnienia przez osoby wymienione w art. 17 ust. 1 i ust. 1 a u.ś.r., pozostawały w bezpośrednim związku przyczynowo-skutkowym z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Aby spełnione były przesłanki określone w art. 17 ust. 1 u.ś.r., opieka taka musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły (por. wyrok NSA z 12 lutego 2020 r., sygn. akt I OSK 516/19). W każdej sprawie właściwy organ musi dokonać oceny, czy w okolicznościach konkretnej sprawy istotnie osoba sprawująca opiekę nie ma możliwości podjęcia zatrudnienia lub zmuszona jest zrezygnować z zatrudnienia (por. wyrok NSA z 13 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2820/13). W niniejszej sprawie niesporne były następujące okoliczności – skarżąca opiekuje się niepełnosprawną matką, mieszka z matką oraz mężem, w tym samym domu mieszka jeszcze córka skarżącej (wnuczka osoby wymagającej opieki). Okolicznością sporną było istnienie związku przyczynowego pomiędzy brakiem aktywności zawodowej skarżącej a opieką nad matką, ocena czy zakres opieki, jakiej wymaga matka skarżącej jest tego rodzaju, że wyklucza podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia i czy rzeczywiście przyczyną braku aktywności zawodowej skarżącej była konieczność opieki nad matką. W sprawie orzekał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który wyrokiem z 14 maja 2024 r. (sygn. akt III SA/Kr 446/24) nakazał ustalenie stanu zdrowia matki skarżącej, rodzaju i częstotliwości podejmowanych czynności, możliwości podjęcia przez skarżącą zatrudnienia. W uzasadnieniu Sąd wskazał również na konieczność realizacji przez organ obowiązków informacyjnych wynikających m. in. z art. 79a k.p.a. Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") ocena prawna i wskazania co dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania były przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Zaznaczyć należy, że przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci na przykład braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (wyrok NSA z 27 maja 2025 r., I OSK 981/24). W ocenie Sądu organ I, ani organ II instancji nie wykonał w pełni wskazań zawartych w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Podkreślić należy, że w aktach sprawy brak jest dokumentów określających stan zdrowia matki skarżącej, brak jest oceny jej samodzielności w skali Barthel, a w wywiadzie środowiskowym brak jest pełnych obserwacji pracownika socjalnego w przedmiocie samodzielności oraz zakresu rzeczywistej opieki skarżącej nad matką. Dodatkowo, w dalszym ciągu organy nie wykonały wskazanych w wyroku obowiązków informacyjnych wobec skarżącej. Dokonując oceny istnienia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją przez skarżącą z zatrudnienia, organy pominęły oświadczenia pracodawcy skarżącej dotyczące przyczyn rozwiązania umowy, a także historię zatrudnienia skarżącej i okoliczność opieki nad niepełnosprawnym ojcem. W ocenie Sądu, możliwość miarodajnego wypowiedzenia się organu w kwestii występowania związku przyczynowo - skutkowego w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. winna uwzględniać również skalę opieki realizowanej przez skarżącą względem obojga niepełnosprawnych rodziców, a którą zwracała uwagę skarżąca w oświadczeniu, tymczasem kwestia ta została całkowicie pominięta w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zwrócić należy uwagę, że organy administracji realizując zasadę prawdy obiektywnej, zawartą w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., zobowiązane są do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Powyższe jednak nie sprawia, że strona jest zwolniona od obowiązku współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych sprawy, gdyż zobowiązana jest ona przedstawić w sprawie wszystkie informacje niezbędne do ustalenia jej stanu faktycznego, wskazać dowody mające, jej zdaniem, znaczenie w sprawie i udostępnić dowody znajdujące się w jej posiadaniu (por wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2022 r., III OSK 5191/21). Równocześnie, należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 79a k.p.a. w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Te obowiązki nie zostały przez organ I, ani II instancji zrealizowane – mimo wyraźnych wskazań w tym zakresie zawartych w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Podkreślić należy, że uchybienie przez organy normom zawartym w przepisach art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., ma miejsce wówczas, gdy wbrew obowiązkowi należytego wyjaśnienia sprawy nie ustalają one faktów czy zdarzeń, które mają znaczenie dla załatwienia sprawy, czyli mają znaczenie dla zastosowania określonej normy prawa materialnego, przyznającej stronie konkretne uprawnienie lub przewidującej jej obowiązek publicznoprawny (tak: wyrok NSA z 27.04.2020, II OSK 445/19). O dowolności oceny można mówić w przypadku uzyskania wniosków niewynikających w sposób logiczny ze zgromadzonego materiału dowodowego lub pominięciu określonych dokumentów lub dowodów jako niezdatnych do poparcia przyjętej z góry tezy (tak wyrok NSA 16 lipca 2020 r., II OSK 837/20). Sąd podziela zarzut podniesiony przez skarżącą, że rozstrzygnięcie zawarte w decyzji organu I instancji nie opiera się na faktach, lecz na pewnych domniemaniach organu. Wskazać należy, że w decyzji Burmistrza Miasta Trzebini znalazły się stwierdzenia, które wskazują na rozważania organu niepoparte materiałem dowodowym: "trudno natomiast uznać, czy skarżąca nie wróciła do pracy ponieważ opiekowała się dzieckiem córki oraz ojcem". Organ ponadto wskazał, że skarżąca zataiła fakt podjęcia zatrudnienia w firmie E. sp. z o. o., a niewykonywanie czynności związanych umową mogło mieć – w ocenie organu - rozmaite podłoże, np. takie jak sprawowanie opieki nad dzieckiem córki. Sąd podziela również zarzut podniesiony w skardze, że niedopuszczalne jest odwoływanie się do możliwości sprawowania opieki nad niepełnosprawną przez męża skarżącej oraz córkę skarżącej, skoro na mężu skarżącej nie spoczywa obowiązek alimentacyjny względem niepełnosprawnej, a obowiązek alimentacyjny skarżącej wyprzedza obowiązek alimentacyjny córki skarżącej. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni wskazania zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 maja 2024 r. (III SA/Kr 446/24), dokona kluczowych dla sprawy ustaleń faktycznych wskazanych w uzasadnieniu, w szczególności: stanu zdrowia matki skarżącej, jej samodzielności, dokona oceny istnienia związku przyczynowego pomiędzy brakiem aktywności zawodowej skarżącej a opieką nad matką, ustali okoliczności i czas opieki skarżącej nad ojcem, ustali czy matka skarżącej pozostaje w związku małżeńskim, a następnie oceni czy w odniesieniu do skarżącej zostały spełnione przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Podjętą decyzję uzasadni zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a. Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.