III SA/Kr 639/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie WSA Janusz Bociąga (spr.) WSA Barbara Pasternak Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2014 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej M. O. – K. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 9 kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej skargę oddala. Decyzją z dnia 8 kwietnia 2010 r. Nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. działając na podstawie art. 4 pkt 5, art. 5 pkt 4a i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, art. 104 § 1 i 2 K.p.a., § 10 ust. 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych w związku z § 11 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych stwierdził brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej W.K. . W uzasadnieniu swojej decyzji podniósł, iż W.K. został przebadany w [...] Ośrodku Medycyny Pracy w K. , zaś na ich podstawie wydane zostało orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej – uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu. Stwierdzono, iż warunki pracy zawodowej (zdaniem [...] Ośrodka Medycyny Pracy w K. ) nie mogły przyczynić się do powstania niedosłuchu, dodając, iż to inne samoistne czynniki chorobowe spowodowały uszkodzenie słuchu, a zatem brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. W.K. odwołał się od wydanego orzeczenia lekarskiego do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Instytut wydał orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu, stwierdzając przy tym, iż powodem niedosłuchu W.K. jest proces zapalny ucha środkowego, spowodowany obustronnymi cechami patologicznymi ucha środkowego. W.K. wniósł odwołanie od powyższej decyzji do [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 9 kwietnia 2013 r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, iż brak jest podstaw do stwierdzenia u W.K. choroby zawodowej – uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu – wymienionej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych, będącego załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 1983 r. Nr 65 poz. 294 z późn. zm.). W wyniku przeprowadzonej oceny narażenia zawodowego stwierdzono, iż W.K. był zatrudniony w następujących zakładach pracy: od 1958 r. do 1993 r. w [...] S.A., obecnie [...] S.A. Oddział [...] na stanowiskach: ślusarz, monter konstrukcji stalowych oraz w latach 1993-967 w [...] S.A., obecnie w [...] S.A. w K. na stanowisku montera. Pracę na tych stanowiskach wykonywał w ekspozycji na hałas okresowo przekraczający normy higieniczne. Kolejno organ wskazał, iż W.K. był badany w [...] Ośrodku Medycyny Pracy w K. , który w dniu 17 lutego 2000 r. wydał orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu. W.K. wniósł odwołanie do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Organ ten wydał orzeczenie lekarskie, w którym wskazał na ubytek słuchu w wysokości 28 dB na ucho prawe oraz 15 dB na ucho lewe (metodą diagnostyki audiologicznej obejmującą audiometrię tonalną i impedancyjną) nie. Zgodnie z opinią Instytutu ubytki o takiej wielkości (po obliczeniu poprawki na wiek) nie powodują upośledzenia funkcji narządu słuchu w stopniu uzasadniającym rozpoznanie choroby zawodowej narządu słuchu. Prowadząc postępowanie wyjaśniające po wyroku WSA w Krakowie z dnia 20 lipca 2004 r. sygn. akt II SA/Kr 2221/01 Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. wystąpił do [...] Ośrodka Medycyny Pracy w K. pismem z dnia 17 lutego 2005 r. z prośbą o weryfikację orzeczenia lekarskiego zgodnie ze wskazówkami zawartymi w wyroku sądowym. W odpowiedzi [...] Ośrodek Medycyny Pracy w K. wskazał, iż w kartotece lekarza zakładowego są wpisy o badaniu słuchu W.K. metodą akumetryczną, które w latach 1978, 1980, 1988, 1990, 1994, 1995 i 1996 wykazywały prawidłowy słuch. Nie stwierdzając zatem udokumentowanego narażenia na hałas po roku 1991 oraz brak dowodów na uszkodzenie narządu słuchu w czasie pracy zawodowej W.K. , organ dokonał analizy dostępnej dokumentacji lekarskiej w celu określenia czy istnieją inne czynniki działające szkodliwie na słuch W.K. Wyżej wymieniony cierpi na wiele chorób samoistnych, ponadto stosowane przezeń leki niesteroidowe, zgodnie z wiedzą medyczną, a także miażdżyca, na którą choruje mogą prowadzić do odbiorczego uszkodzenia słuchu. Ponadto zgodnie z badaniami, którym W.K. poddawał się w latach 1999-2005 jego słuch ciągle się pogarsza, mimo, iż w 1996 r. przeszedł na emeryturę. W dniu 30 czerwca 2006 r. Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. wydał orzeczenie lekarskie, z którego wynikało, iż W.K. pracował w ekspozycji na hałas o poziomie 71 -79 dB. Są to poziomy niestwarzające ryzyka wystąpienia uszkodzenia słuchu. W dniu 28 listopada 2006 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. wydał decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia 16 lipca 2007 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. WSA w Krakowie wyrokiem z dnia 13 listopada 2007 r. sygn. akt III SA/Kr 808/07 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W ponownym postępowaniu Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. zwrócił się do [...] Ośrodka Medycyny pracy w K. o weryfikację orzeczenia lekarskiego z dnia 4 sierpnia 2000 r. i z dnia 30 czerwca 2006 r. W dniu 22 lipca 2008 r. [...] Ośrodek Medycyny Pracy w K. wydał orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania zawodowego uszkodzenia słuchu. W uzasadnieniu wskazano, iż uszkodzenie narządu słuchu spowodowane zostało czynnikami pozazawodowymi oraz samoistnymi czynnikami chorobowymi. W trybie odwoławczym W.K. skierowany został ponownie na badanie lekarskie do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Instytutu w dniu 5 stycznia 2010 r. wydał orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia 8 kwietnia 2010 r. orzekł o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w prowadzonym postępowaniu odwoławczym zwrócił się pismem z dnia 26 maja 2010 r. do [...] Ośrodka Medycyny Pracy w K. z prośbą o wyjaśnienie sprzeczności między wynikami badań oraz ustalenie lokalizacji niedosłuchu skarżącego. W odpowiedzi z dnia 29 czerwca 2010 r. jednostka orzecznicza I szczebla wskazała między innymi, że analiza całej dokumentacji lekarskiej daje podstawę do stwierdzenia, że nie ma sprzeczności pomiędzy badaniem prowadzonym w K. w 2008 r. i orzeczeniem z dnia 22 lipca 2010 r., a badaniem i orzeczeniem wydanym przez ośrodek w S. z dnia 5 stycznia 2010 r. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 5 sierpnia 2010 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. WSA w Krakowie wyrokiem z dnia 27 października 2011 r. sygn. akt III SA/Kr 1113/10 uchylił decyzję organu II instancji. W ponownym postępowaniu [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny zwrócił się z prośbą o skierowanie W.K. na badania do Instytutu Medycyny Pracy [...] . Instytut pismem z dnia 21 listopada 2012 r. przesłał do organu opinię, w której określona została wielkość uszkodzenia słuchu W.K. , tj. dla ucha prawego 57 dB, a dla ucha lewego 42 dB. W opinii Instytutu nie ma podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u wnioskodawcy pod postacią uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu. Stwierdzono ponadto, że wszystkie orzeczenia lekarskie wydane w sprawie były zasadne. Organ stwierdził, że zgodnie z opinią medyczną jednostek orzeczniczych, ubytek słuchu spowodowany pracą powinien zatrzymać się na tym stopniu zaawansowania, który stwierdzono w ostatnim okresie narażenia. Natomiast w przedmiotowym wypadku stwierdzana dalsza progresja zmian chorobowych wskazuje na inną niż zawodową etiologię. Na powyższą decyzję W.K. dnia 29 kwietnia 2013 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie za pośrednictwem [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji, iż jest ona oparta na niejednoznacznych opiniach i orzeczeniach lekarskich, a ponadto podniósł, iż nie był on poddawany żadnym badaniom wykonywanym metodą akumetryczną w okresie jego pracy zawodowej, a zatem wyniki tychże badań są fikcyjne. Podniósł, iż nie okresowo, lecz permanentnie był on narażony na hałas w okresie swojej pracy zawodowej. Uszkodzenie narządu słuchu nie jest spowodowane przyjmowaniem leków ani samoistnym czynnikiem chorobowym, a pracą przy dużym natężeniu hałasu. W odpowiedzi na skargę [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, ustosunkowując się do zarzutów zawartych w skardze, podniósł argumenty tożsame do tych, które zawarte zostały w decyzji II instancji, jednocześnie wnioskując o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kierując się wskazanym kryterium legalności, sądy administracyjne dokonują zatem oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Z kolei, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej powoływana jako P.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, co oznacza, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Sanitarnego w K. z dnia 9 kwietnia 2013 r. utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia 8 kwietnia 2010 r. o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu. Materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej określa definicja sformułowana w art. 235¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) dodanym ustawą z dnia 22 maja 2009 r. (Dz. U. Nr 99, poz. 825), która weszła w życie 3 lipca 2009 r. Za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". W świetle powyższych regulacji stwierdzenie choroby zawodowej przez organ inspekcji sanitarnej wymaga zaistnienia łącznie następujących przesłanek: po pierwsze - rozpoznanie u badanego jednej z chorób wskazanych w wykazie chorób zawodowych, przy czym czasami w rozporządzeniu określono czas w jakim może to nastąpić; po drugie- wykonywanie pracy w "narażeniu zawodowym", a więc z narażeniem na czynniki szkodliwe dla zdrowia występujące w środowisku pracy albo narażeniem pozostającym w związku ze sposobem wykonywania pracy; po trzecie - ustalenie, że wystąpienie zdiagnozowanej jednostki chorobowej, zamieszczonej w powyższym wykazie, bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem zostało spowodowane "narażeniem zawodowym". Brak którejkolwiek z wymienionych przesłanek w stanie faktycznym sprawy wyklucza możliwość stwierdzenia choroby zawodowej. Przedmiotem badania organu w sprawach z zakresu chorób zawodowych jest więc charakter schorzenia w kontekście choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, warunki pracy w świetle narażenia na powstanie tej choroby oraz związek przyczynowy między chorobą zawodową, a tymi warunkami. Postępowanie organów w tym zakresie reguluje wydane na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 237 § 1 Kodeksu pracy rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych, którego postanowienia weszły w życie w dniu 3 lipca 2009r. Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009r. decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. W niniejszej sprawie ten tryb został wyczerpany, a materiał dowodowy był kompletny i pozwalał na wydanie merytorycznych decyzji, które zapadły na skutek poprawnej oceny wiarygodności i prawidłowego zastosowania przepisów prawa. Stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe było przeprowadzane kilkukrotnie, ze względu na wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie (wyroki o sygn. akt II SA/Kr 2221/01, III SA/Kr 808/07, III SA/Kr 1113/10). We wcześniejszych wyrokach Sąd zarzucał organom szereg nieścisłości i sprzeczności w orzeczeniach i opiniach lekarskich stwierdzających brak u skarżącego choroby zawodowej. W wyroku z dnia 26 października 2011 r. sygn. akt III SA/Kr 1113/10 Sąd zawarł wskazanie, że organ odwoławczy powinien rozważyć konieczność zbadania skarżącego przez inną placówkę niż [...] Ośrodek Medycyny Pracy w K. i Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. , celem ustalenia ubytków słuchu u skarżącego i dokonania analizy dotychczas przeprowadzonych wyników badań. Stwierdzić należy, że organ zastosował się w pełni do wytycznych Sądu i wykonał przedmiotowe zalecenia. Przede wszystkim z akt sprawy wynika, że pismem z dnia 19 marca 2012 r. zwrócono się o skierowanie W.K. na badania do Instytutu Medycyny Pracy im. [...] . Wskazany instytut w opinii konsultacyjnej z dnia 2 listopada 2012 r. stwierdził, że u skarżącego rozpoznano obustronne uszkodzenie słuchu typu odbiorczego czuciowo – nerwowego. Wielkość średniego uszkodzenia słuchu wyliczona jako średnia arytmetyczna z 1, 2, 3 kHz z najlepszego audiogramu wynosi dla ucha prawego 57dB, a dla ucha lewego 42dB. Na podstawie analizy dostępnej dokumentacji stwierdzono, że badany mógł być narażony na działanie hałasu do 1991 r., w późniejszym czasie brak jest danych dotyczących narażenia na hałas. W opinii wskazano również, że rozstrzygnięcie kwestii, co spowodowało progresję niedosłuchu po ustaniu narażenia zawodowego na hałas nie ma znaczenia dla celów orzeczniczych w niniejszej sprawie. Przyjęcie stanowiska, że u osoby narażonej zawodowo na hałas każdy ubytek słuchu niezależnie od rodzaju i wielkości jest chorobą zawodową jest z punktu wiedzy medycznej całkowicie błędne. Ponadto nie każdy ubytek słuchu występujący u osoby narażonej na hałas spowodowany jest oddziaływaniem hałasu. Reasumując wskazano, że nie ma podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u skarżącego. W ocenie Sądu przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie administracyjne było prawidłowe. Podstawą wydania przez inspektora sanitarnego decyzji w sprawie choroby zawodowej jest orzeczenie lekarskie wydane przez upoważnioną jednostkę służby zdrowia i wyniki badań. Opierając się na orzeczeniu lekarskim, orzekające w niniejszej sprawie organy administracyjne stwierdziły, że skoro upoważniona do rozpoznawania chorób zawodowych jednostka służby zdrowia nie znalazła podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, również inspektor sanitarny nie mógł wydać pozytywnej decyzji. Przedmiotowe orzeczenie lekarskie wydawane na użytek postępowania w sprawie chorób zawodowych jest w istocie opinią w rozumieniu art. 84 §1 K.p.a (tak m.in. NSA w wyroku z 21 września 2001r., sygn. akt I S.A. 2870/00) i jak każdy dowód winno być przez organ wszechstronnie ocenione. Wydana w niniejszej sprawie opinia biegłych jest jednoznaczna, niebudząca wątpliwości. Dlatego też uznać należy, że postępowanie poprzedzające wydanie decyzji administracyjnych zostało przeprowadzone prawidłowo, a decyzje oparte zostały na opinii lekarskiej zawierającej przekonujące uzasadnienie. Zdaniem Sądu organ przeprowadził postępowanie administracyjne prawidłowo i zgodnie z prawem w jego wyniku ustalił brak jednej z przesłanek umożliwiających uznanie rozpoznanego u skarżącego schorzenia za zawodowe. Wobec powyższego uznać należy, że sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, nie stwierdził ani naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, ani naruszenia prawa procesowego mogącego mieć wpływ na wynik sprawy w rozumieniu str. 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tego powodu skarga została oddalona, w oparciu o 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji.