III SA/Kr 666/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Dorota Dąbek (spr.) Sędziowie WSA Halina Jakubiec WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Bernadetta Szczypka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2010 r. sprawy ze skargi D. D. na postanowienie Wojewody z dnia 4 maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę 100,- ( sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. wyroku WSA w Krakowie z dnia 23 lutego 2010r. Decyzją z dnia [...] 2009r., nr [...] Prezydent Miasta orzekł o wymeldowaniu małoletniej D. D. z pobytu stałego z lokalu numer [...] przy ul. A w K. Organ za bezsporny uznał fakt, iż małoletnia D. D. nie mieszka w miejscu stałego zameldowania i opuściła lokal położony w K. przy ul. A. O dobrowolności i trwałości opuszczenia rzeczonego lokalu przesądza fakt, że jej ojciec – A. D. (opiekun prawny) zorganizował jej sprawy życiowe poza tym lokalem, nie czyniąc żadnych starań w celu powrotu córki do tego mieszkania i nie skorzystał z drogi prawnej o ochronę praw córki. Prezydent Miasta wskazał również, że zgodnie z art. 26 § 3 Kodeksu cywilnego miejscem zamieszkania dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską jest miejsce zamieszkania rodziców albo tego z rodziców, któremu wyłącznie przysługuje władza rodzicielska lub któremu zostało powierzone wykonywanie władzy rodzicielskiej. Skoro więc A. D. wykonuje władzę rodzicielską nad małoletnią (matka dziecka nie żyje) i córka faktycznie z nim zamieszkuje pod innym adresem, to właśnie w miejscu faktycznego pobytu powinna zostać zameldowana małoletnia D. D. Decyzja została doręczona A. D. w dniu 12 marca 2009r. na wskazany przez niego adres, tj. K., ul. B. Od powyższej decyzji Prezydenta Miasta, w dniu [...] 2009r. (data na prezentacie organu) wpłynęło do Urzędu Miasta odwołanie A. D., wniesione w imieniu D. D. A. D. wniósł w nim o uchylenie zaskarżonej decyzji i oddalenie wniosku o wymeldowanie jego córki. Organowi I instancji A. D. zarzucił nieprzeprowadzenie rozprawy administracyjnej, a w każdym razie niepowiadomienie go o przeprowadzeniu takiej rozprawy, przesłuchanie w charakterze świadka pełnomocnika wnioskodawczyni (A. M.), przy jednoczesnym nieprzeprowadzeniu dowodu z zeznań A. D. jako przedstawiciela ustawowego małoletniej strony. Odwołujący się zarzucił również błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy oraz wydanie decyzji o wymeldowaniu w sytuacji, gdy nie doszło do dobrowolnego opuszczenia mieszkania, a niemożność zamieszkiwania małoletniej w przedmiotowym lokalu wynika z dokonania wymiany zamków przez E. K. A. D. zarzucił naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 89 § 1,art. 90 § 2 i art. 107 § 3 K.p.a. Postanowieniem z dnia 4 maja 2009r., nr [...] Wojewoda, działając na podstawie art. 134 w związku z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006r. nr 139, poz. 993 z późn. zm.), stwierdził, że odwołanie złożone przez A. D. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2009r., nr [...] zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia i w związku z powyższym pozostawia się je bez rozpatrzenia. Organ II instancji podniósł, że w przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja Prezydenta Miasta została wysłana A.D. na wskazany przez niego adres do korespondencji, tj. K. ul. B. Powyższą przesyłkę A. D. odebrał w dniu 12 marca 2009r. W ocenie organu, zgodnie z art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, data doręczenia decyzji wyznaczyła początek czternastodniowego biegu terminu do wniesienia środka zaskarżenia, którego koniec przypadał na dzień 26 marca 2009r. Natomiast A. D. odwołanie od przedmiotowej decyzji złożył w Urzędzie Miasta w dniu 27 marca 2009r., czyli dzień po terminie. Zdaniem organu II instancji uchybienie terminu jest więc oczywiste i skutkuje pozostawieniem wniesionego odwołania bez rozpatrzenia. A. D. działając w imieniu D. D. wniósł skargę do sądu administracyjnego na powyższe postanowienie Wojewody, domagając się jego uchylenia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisu art. 42 i 43 K.p.c. przez ich nieuwzględnienie, a także błędne przyjęcie, że decyzja Prezydenta Miasta została mu skutecznie doręczona w dniu 12 marca 2009r. Wyjaśnił, iż decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] 2009r. została mu doręczona na wskazany przez niego adres do doręczeń, który jest adresem jego miejsca pracy. Zgodnie z art. 42 § 1 K.p.a., pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. W chwili przyniesienia przesyłki z decyzją A. D. był nieobecny w pracy i przesyłkę odebrała jego żona L. D. A. D. stwierdził, iż nie była ona osobą upoważnioną do odbioru korespondencji przeznaczonej dla niego, a ponadto nie mogła być też uznana za dorosłego domownika w rozumieniu art. 43 K.p.a., gdyż przesyłka została doręczona nie do mieszkania, tylko do miejsca pracy. A. D. wyjaśnił, iż żona przekazała mu przedmiotową przesyłkę w dniu 13 marca 2009r. i powiedziała, że w tym właśnie dniu ją odebrała. Dlatego odwołanie A. D. złożył 27 marca 2009r., uważając, że wnosi je w terminie. Zdaniem A. D., decyzja organu I instancji została mu doręczona w sposób naruszający art. 42 § 1 oraz art. 43 K.p.a. i dlatego Wojewoda wadliwie przyjął w zaskarżonym postanowieniu, iż odwołanie zostało wniesione po terminie i błędnie pozostawił je bez rozpatrzenia. W odpowiedzi na skargę Wojewoda stwierdził, iż z uwagi na przedstawioną przez stronę skarżącą argumentację, rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie pozostawia pod rozwagę Sądu. W dniu 18 sierpnia 2009r. pełnomocnik uczestniczki postępowania E. K. złożył w siedzibie Sądu pismo, w którym wniósł o oddalenie skargi. Pełnomocnik uczestniczki postępowania podniósł, iż E. K. pozostaje ze swoim bratem A. D. w wielu sporach, w tym także sądowych, i we wszystkich tych procesach A. D. podaje adres dla korespondencji: ul. B, K., przy czym nie wyłącza żadnej osoby jako nieuprawnionej do odbioru korespondencji. Należy zatem uznać, że odwołanie złożone przez skarżącego od decyzji Prezydenta Miasta zostało właściwie doręczone także w myśl artykułu 142 § 1 K.p.c. Zgodnie z treścią powołanego artykułu jeżeli osoba odbierająca pismo nie chce lub nie może potwierdzić jego odbioru, znajduje to potwierdzenie poprzez osobę doręczającą. W tym przypadku pismo zostało odebrane bez zastrzeżeń. Pełnomocnik uczestniczki postępowania stwierdził, że niezrozumiałe jest dlaczego A. D. jest osobą upoważnioną do reprezentowania małoletniej córki D. D., zaś jego małżonka – L. D., jest osobą nieuprawnioną do reprezentowania małoletniej córki D. D. Natomiast powołane przez stronę skarżącą art. 42 i art. 43 K.p.c. nie mają w ogóle zastosowania w tym przypadku. Skarżący nie podał żadnego innego adresu jako właściwego dla doręczeń pism, zaś zarówno A. D. jak i jego żona L. D. są osobami prowadzącymi działalność gospodarczą (a zatem jest to ich miejsce pracy), wobec czego należy przyjąć, że jest to jedyne właściwe miejsce dla doręczeń pism. Ponadto w długotrwałej korespondencji prowadzonej w przedmiocie wymeldowania małoletniej D. D., skarżący nigdy nie zastrzegał, by korespondencja nie była doręczana jego żonie L. D. Pełnomocnik uczestniczki postępowania wniósł o oddalenie skargi także z uwagi na fakt, iż wymeldowanie małoletniej D. D. już nastąpiło w oparciu o decyzję Wojewody. Dodał przy tym, iż małoletnia D. D. została zameldowana w budynku przy ul. A w K. bez zgody jej prawowitych właścicieli tj. E. K. i jej syna P. K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny kontroluje działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie zaś do treści art. 134 i 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), sąd administracyjny dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji nie jest związany granicami skargi. Oznacza to, że jeżeli wydana w granicach sprawy której dotyczy skarga decyzja administracyjna narusza prawo w sposób określony w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podlega uchyleniu bez względu na to, czy skarga formułuje zarzuty o naruszeniu prawa. W ocenie Sądu skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżone postanowienie Wojewody zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie to polegało na wadliwym doręczeniu pełnomocnikowi skarżącej – A. D. decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2009r., nr [...] o wymeldowaniu małoletniej wówczas D. D. z pobytu stałego z lokalu numer [...] przy ul. A w K. Decyzja ta została wprawdzie doręczona na adres wskazany przez A. D. w protokole przesłuchania strony z dnia 2 lutego 2009r. (k. 99 akt administracyjnych), tj. K., ul. B, jednak Wojewoda nie zwrócił uwagi, iż jest to adres miejsca pracy pełnomocnika skarżącej. Zgodnie z treścią art. 42 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), powoływanej dalej jako Kpa, pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Organ administracji może wybrać, czy pismo zostanie doręczone w mieszkaniu adresata, czy w jego miejscu pracy, chyba że strona wskaże pod jaki adres pisma mają być dostarczane. W niniejszej sprawie A. D. wniósł o doręczanie mu pism na adres miejsca pracy. Doręczając pismo w miejscu pracy organ administracyjny musi pamiętać, że aby doręczenie było skuteczne adresat powinien je odebrać osobiście. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmowany jest pogląd, że doręczenie pisma osobie fizycznej w jej miejscu pracy (art. 42 § 1 Kpa) może być dokonane wyłącznie adresatowi (por. wyrok NSA w Krakowie z dnia 2 czerwca 1999r., sygn. akt I SA/Kr 129/98, Lex nr 39698; postanowienie SN z dnia 14 listopada 2002r., sygn. akt III RN 115/02; wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 marca 2007r., sygn. akt VI SA/Wa 2281/06; wyrok WSA w Opolu z dnia 1 kwietnia 2008r., sygn. akt II SA/Op 19/08; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 11 czerwca 2008r., sygn. akt II SA/Go 275/08; wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 9 października 2008r., sygn. akt I SA/Rz 549/08; wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 stycznia 2009r., sygn. akt VI SA/Wa 1845/08, orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w przypadku doręczeń w miejscu pracy nie przewidują możliwości dokonania doręczenia zastępczego tak jak przy doręczeniach w mieszkaniu adresata (art. 43 Kpa). W przypadku, gdy osoba doręczająca pismo nie zastanie adresata w jego miejscu pracy może oddać pismo innej osobie tylko wtedy, gdy jest ona upoważniona do jego odbioru w imieniu adresata. W przeciwnym razie powinna zostać zastosowana procedura przewidziana w art. 44 Kpa, czyli pismo winno być pozostawione w placówce pocztowej lub w urzędzie właściwej gminy. W niniejszej sprawie decyzja organu I instancji została doręczona na adres miejsca pracy A. D. Z podpisu widniejącego na zwrotnym potwierdzeniu odbioru i ze skargi wynika, że odebrała ją L. D. – żona A. D., mimo iż nie była do tego uprawniona, co potwierdził pełnomocnik skarżącej w skardze. Bez znaczenia jest tutaj fakt, iż osoba odbierająca przesyłkę jest żoną adresata, gdyż, jak już wcześniej wskazano, do doręczeń w miejscu pracy nie stosuje się przepisów o doręczeniu zastępczym, a w szczególności o możliwości oddania pisma dorosłemu domownikowi. W sytuacji zatem, gdy listonosz nie zastał A. D. w miejscu pracy, powinien był zostawić zawiadomienie o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej. Należy zatem stwierdzić, iż Wojewoda błędnie przyjął, że decyzja I instancji została skutecznie doręczona, i że w związku z tym pełnomocnik skarżącej wniósł odwołanie po terminie. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że organ administracji naruszył wskazane przepisy postępowania administracyjnego w stopniu istotnym dla wyniku sprawy i dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.