III SA/Kr 696/19

WyrokWSA w Krakowie2019-09-26

Skład orzekający: Renata Czeluśniak, Bożenna Blitek, Krystyna Kutzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opuszczenie lokalu przez jednego z małżonków w związku z toczącym się postępowaniem rozwodowym i konfliktem małżeńskim, przy jednoczesnym braku możliwości dostępu do lokalu z powodu wymiany zamków przez drugiego małżonka, może stanowić podstawę do wymeldowania z pobytu stałego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że opuszczenie lokalu przez uczestniczkę postępowania, które nastąpiło w związku z konfliktem małżeńskim i toczącym się postępowaniem rozwodowym, a także z powodu jednostronnych działań skarżącego uniemożliwiających jej dostęp do lokalu (wymiana zamków), nie może być uznane za trwałe i dobrowolne opuszczenie miejsca pobytu stałego w rozumieniu przepisów ustawy o ewidencji ludności. W związku z tym, organ odwoławczy prawidłowo odmówił wymeldowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku T. D. o wymeldowanie jego żony, M. D., z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego. M. D. opuściła lokal w marcu 2018 r. w związku z konfliktem małżeńskim i toczącym się postępowaniem rozwodowym, zamieszkując z córką u swojej matki w tym samym budynku. Skarżący zarzucał, że opuszczenie mieszkania było dobrowolne i trwałe, podczas gdy M. D. twierdziła, że została zmuszona do opuszczenia lokalu z powodu przemocy ze strony męża i że skarżący wymienił zamki, uniemożliwiając jej dostęp. Organ I instancji wymeldował M. D., jednak organ II instancji uchylił tę decyzję i odmówił wymeldowania, uznając opuszczenie lokalu za czasowe i nie dobrowolne. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując ocenę organu II instancji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę T. D.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie WSA Bożenna Blitek (spr.) NSA Krystyna Kutzner Protokolant specjalista Bernadetta Szczypka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2019 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Kraków Krowodrza Marty Suchodolskiej sprawy ze skargi T. D. na decyzję Wojewody z dnia 19 kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego skargę oddala Pismem z dnia 20 sierpnia 2018 r. T. D. wniósł o wymeldowanie M. D. z pobytu stałego z lokalu przy ul. K w K. Uzasadniając złożony wniosek T. D. podał, że M. D. jest jego żoną, że toczy się między nimi sprawa o rozwód i że obecnie małżonkowie nie widzą możliwości wspólnego zamieszkiwania w jednym lokalu mieszkalnym. Podał, że w związku z tym jego żona wyprowadziła się w dniu 8 marca 2018 r. na stałe z wymienionego wyżej lokalu do mieszkania swojej siostry w tym samym budynku przy ul. K w K i nie ponosi żadnych opłat z tytułu korzystania z lokalu przy ul. K w K, zaś opuszczenie przez nią przedmiotowego lokalu ma – zdaniem wnioskodawcy - charakter długotrwały. W tzw. uzupełnieniu wniosku o wymeldowanie T. D. podał, że M. D. wyprowadziła się do teściowej do mieszkania przy ul. K w K zabierając wymienione w piśmie rzeczy swoje i dziecka. Decyzją z dnia [...] 2019 r. nr [...] Prezydent Miasta wymeldował M. D. z pobytu stałego w lokalu przy ul. K w K. Organ I instancji stwierdził, że fakt niezamieszkiwania M. D. w przedmiotowym lokalu został ustalony na podstawie wyjaśnień złożonych przez T. D. oraz samą zainteresowaną. Organ podał, że w toku prowadzonego postępowania administracyjnego ustalono, że M. D. wyprowadziła się wraz z małoletnią córka stron z przedmiotowego lokalu "na skutek faktycznego rozpadu małżeństwa" z T. D. "i konfliktu z małżonkiem". Organ zaznaczył, że M. D. podała, iż była ofiarą przemocy fizycznej i psychicznej ze strony męża T. D. i z tego powodu jej rodzina była objęta procedurę "Niebieskiej Karty", która została zamknięta w maju 2018 r. Organ wskazał, że M. D. od daty wyprowadzenia się z mieszkania nr [...] zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. K w K, chociaż podaje, że jej pobyt w obecnym miejscu zamieszkania ma charakter czasowy, gdyż w sądzie toczy się sprawa o orzeczenie rozwodu małżeństwa z T. D., o ustalanie sposobu korzystania z mieszkania, a także o orzeczenie eksmisji w stosunku do T. D. Zdaniem organu I instancji, poza sporem pozostaje to, że małżonkowie nie widzą możliwości wspólnego zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu, a M. D. wielokrotnie podkreślała, że chce aby T. D. opuścił przedmiotowy lokal i dlatego wystąpiła o orzeczenie jego eksmisji z tego lokalu, oraz że po zakończeniu sprawy rozwodowej zamierza wrócić do przedmiotowego lokalu. Prezydent Miasta stwierdził, że pomimo deklaracji powrotu i zamieszkiwania w lokalu przy ul. K w K M. D. rozwiązała umowę z T sp. z o.o. o dostarczenie energii elektrycznej do mieszkania przy ul. K w K, co w ocenie organu, potwierdza, że M. D. faktycznie nie zamierza zamieszkiwać w wymienionym wyżej lokalu, gdyż "trudno sobie wyobrazić sytuację, że osoba, która twierdzi, że nie opuściła mieszkania i że zamierza w nim zamieszkiwać rozwiązuje umowę o dostarczenie energii elektrycznej do tego mieszkania". Organ I instancji wskazał, że zamiar stałego pobytu pod oznaczonym adresem nie stanowi jeszcze o zamieszkiwaniu tam osoby, gdyż musi być połączony z fizycznym przebywaniem w lokalu, które polega na skoncentrowaniu w nim swoich interesów osobistych i majątkowych. Prezydent Miasta podał, że dla oceny przez organ meldunkowy zamiaru strony co do opuszczenia lub woli powrotu do lokalu znaczenie mają nie tylko deklaracje strony, ale także działania, które podejmuje lub brak tych działań. Organ I instancji stwierdził, że M. D. nie zamieszkuje w lokalu przy ul. K w K i nie posiada do niego dostępu, a T. D. oświadczył, że nie wyraża zgody na powrót M. D. do przedmiotowego lokalu. Organ dodał, że obecnie M. D. zamieszkuje w mieszkaniu przy ul. K w K, gdzie powinna się zameldować zgodnie z charakterem pobytu. W związku z tym Prezydent Miasta uznał, że utrzymanie w takiej sytuacji zameldowania na pobyt stały M. D. w lokalu przy ul. K w K oznaczałoby w dalszym ciągu respektowanie przez organ orzekający istniejącej fikcji meldunkowej. W odwołaniu od powyższej decyzji Prezydenta Miasta M. D. podała, że lokal przy ul. K w K opuściła z powodu przemocy jakiej doświadczyła ze strony T. D. Odwołująca podała, że procedura "Niebieskiej Karty" została zakończona 14 maja 2018 r. z uwagi na to, że uciekła z przedmiotowego mieszkania i już tam nie przebywa. M. D. wskazała, że w lokalu tym pozostały jej rzeczy, jednak od lipca 2018 r. nie ma do nich dostępu, gdyż T. D. wymienił zamki w drzwiach lokalu. Podała, że aby wejść do mieszkania w lipcu 2018 r. wezwała ślusarza i wymieniła zamki, o czym powiadomiła Komisariat Policji w K ul. K, zaznaczając gotowość przekazania skarżącemu kompletu kluczy do tego mieszkania. Pomimo tego skarżący ponownie wymienił zamki w drzwiach i uniemożliwił skarżącej wejście do mieszkania, nawet w asyście Policji, a 1 listopada 2018 r. przy próbie wejścia do mieszkania została pobita. Odwołująca wyraziła rozgoryczenie z tego powodu, że jako matka z dzieckiem nie może liczyć na pomoc ani Policji próbując zabrać z mieszkania swoje rzeczy, ani urzędników w załatwieniu jej sprawy. Decyzją z dnia 19 kwietnia 2019 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.), w związku z art. 35 ustawy z dnia24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2018 r. poz. 1382 z późn. zm.), Wojewoda uchylił decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2019 r. nr [...] i odmówił wymeldowania M. D. z pobytu stałego w lokalu przy ul. K w K. Organ odwoławczy w sposób odmienny od organu I instancji dokonał oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego podając, że stanowisko Prezydenta Miasta wskazuje na niepełną ocenę tego materiału. Według Wojewody, M. D. nie opuściła lokalu, w którym zameldowana jest na pobyt stały ani dobrowolnie, ani trwale. Odwołująca podała bowiem, że wspólnie z córką opuściła lokal, w którym zameldowana jest na pobyt stały z uwagi na przemoc jaką doznawała ze strony męża T. D. Z kolei z wyjaśnień T. D. składanych przed organem I instancji wynika jednoznacznie, że M. D. próbowała wejść do lokalu nr [...] przy ul. T. K. w K przy pomocy ślusarza, jednak T. D. ponownie wymienił zamki i nie udostępnił jej klucza do drzwi wejściowych. Zdaniem organu II instancji, obiektywna ocena zaistniałej sytuacji pozwala sądzić, że każda kolejna próba wymiany zamków przez M. D. byłaby nieskuteczna, gdyż istnieje duże prawdopodobieństwo, że T. D. ponownie wymieniłby zamki. Powielanie takiego zachowania narażałoby odwołującą na znaczne koszty i byłoby bezcelowe. Organ II instancji wskazał, że M. D. ma aktualnie prawo korzystać ze spornego lokalu, gdyż Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 2 października 2018 r. sygn. akt [...] zabezpieczył jej prawo do zamieszkiwania w spornym lokalu na czas trwania postępowania rozwodowego, co organ I instancji pominął. W ocenie Wojewody, materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wskazuje jednoznacznie, że M. D. chce koncentrować swoje sprawy życiowe pod adresem: K, ul. K, a to oznacza, że nie doszło do trwałego i dobrowolnego opuszczenia przez M. D. lokalu, w którym zameldowana jest na pobyt stały i z tego względu należało uchylić w całości decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2019 r. nr [...] i orzec o odmowie wymeldowania odwołującej z pobytu stałego pod adresem: K, ul. K. W skardze na powyższą decyzję Wojewody T. D. wniósł o jej uchylenie zarzucając naruszenie: 1. art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności, poprzez odmowę wymeldowania M. D., w sytuacji gdy niniejsza sprawa spełniała wszelkie przesłanki pozwalające na wydanie decyzji o wymeldowaniu. 2. nieprzeprowadzenie w sposób należyty postępowania wyjaśniającego, w szczególności nierozważenie przedstawionych przez skarżącego dowodów na okoliczność dobrowolnego opuszczenia mieszkania przez uczestniczkę i nie przeprowadzenie w sposób szczegółowy i wszechstronny postępowania dowodowego co stanowi naruszenie art. 7 i art. 8, a także art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu skargi T. D. opisał dotychczasowy przebieg postępowania i stwierdził, że organ l instancji słusznie uznał, że M. D. jest osobą kwalifikującą się do wymeldowania z pobytu stałego z lokalu przy ul. K w K z tytułu ciążącego na niej obowiązku meldunkowego wynikającego z powołanej ustawy o ewidencji ludności. Skarżący zaprzeczył twierdzeniom M. D. podniesionym w odwołaniu podnosząc, że organy prowadzące postępowania wynikłe z zawiadomień złożonych przez M. D. nie dały wiary jej twierdzeniom i nie postawiły mu jakiegokolwiek zarzutu. Co więcej, Sąd Okręgowy oddalił wniosek o zabezpieczenie w przedmiocie orzeczenia zakazu kontaktów z dzieckiem, nie dając wiary twierdzeniom M. D. Skarżący stwierdził też, że pobicie, na które powołuje się M. D. nie miało miejsca i nie zostało przez nią w żaden sposób udowodnione i ani w tej, ani w żadnej innej sprawie nie jest prowadzone przeciwko niemu postępowanie karne. Za niezgodne z prawdą skarżący uznał twierdzenia M. D., jakoby procedura "Niebieskiej Karty" została zakończona w wyniku jej "ucieczki" z mieszkania wynikającej ze stosowania przemocy. Zdaniem skarżącego, M. D. świadomie i dobrowolnie opuściła mieszkanie przy ulicy K zabierając ze sobą rzeczy wymienione we wcześniejszych pismach. Według skarżącego, w dniu 2 października 2018 r. przesłuchiwana przed Sądem Okręgowym M. D. - pracownik socjalny, która prowadziła postępowanie w sprawie procedury "Niebieskiej Karty", zeznała o umorzeniu postępowania wobec stwierdzania konfliktu pomiędzy małżonkami i braku dowodów na stosowanie przemocy. Skarżący podkreślił, że M. D. nie partycypuje w kosztach utrzymania przedmiotowego lokalu w żaden sposób - nie ponosi opłat z tytułu czynszu ani wszelkiego rodzaju opłat za media - prąd, gaz, ogrzewanie, woda i śmieci. Nie jest też prawdą, że w mieszkaniu przy ulicy K pozostawiła całe wyposażenie i we wcześniejszych pismach został wskazany spis przedmiotów zabranych z mieszkania. Zaznaczył także, że M. D. nie ponosiła kosztów remontu mieszkania przy ulicy K oraz kosztów jego utrzymania i nie powołała na okoliczność swoich rzekomych nakładów żadnego dowodu. W ocenie skarżącego, organ II instancji całkowicie błędnie więc ocenił stan prawny i faktyczny sprawy, zakładając prawdziwość słów M. D., która wielokrotnie była przez skarżącego podważona. Organ ten skupił się na kwestii wydanego w październiku postanowienia Sądu Okręgowego i wywiódł z niej podstawę prawną do zmiany decyzji organu l instancji pomimo tego, że postanowienie nadal nie jest prawomocne. Zdaniem skarżącego, postanowienie to nie zostało wydane w oparciu o prawidłową podstawę prawną, albowiem w obecnym stanie prawnym taka podstawa prawna do wydania przedmiotowego orzeczenia w sprawie o rozwód nie istnieje i z tego powodu powinno zostać uchylone, a żądanie M. D. w zakresie udzielenia zabezpieczenia roszczenia o sposobie korzystania ze wspólnego mieszkania na czas trwania postępowania jako pozbawione podstawy prawnej oddalone. Zdaniem skarżącego, Wojewoda Małopolski błędnie skupił się na treści nieprawomocnego i niezgodnie z prawem wydanego postanowienia w przedmiocie zabezpieczenia w sytuacji, gdy niniejsza sprawa spełniała wszelkie konieczne przesłanki do wydania decyzji o wymeldowaniu, zgodnej ze stanowiskiem przedstawionym decyzji organu l instancji w oparciu o poczynione ustalenia faktyczne związane z niezamieszkiwaniem M. D. pod adresem jej zameldowania, a nadto z niezrozumiałych względów nie wziął pod uwagę szeregu dowodów podnoszonych przez skarżącego dając wiarę gołosłownym twierdzeniom M. D. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. W sprawie zgłosił udział Prokurator Prokuratury Rejonowej, który wniósł o oddalenie skargi. W piśmie z dnia 16 września 2019 r. T. D. wskazał, że postanowieniem z dnia 12 września 2019 r. sygn. akt [...] Sąd Apelacyjny, Wydział I Cywilny zmienił postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 2 października 2018 r. o sposobie korzystania przez skarżącego i M. D. z mieszkania przy ulicy K w K w ten sposób, że oddalił wniosek M. D. o zabezpieczenie sposobu korzystania z mieszkania przez małżonków w toku sprawy rozwodowej. Zdaniem skarżącego, w uzasadnieniu swojego postanowienia Sąd Apelacyjny wskazał wprost, że opuszczenie przez M. D. przedmiotowego lokalu nastąpiło w sposób dobrowolny i trwały, a ta dobrowolność wynikała z jej własnej woli, a nie z powodu jego działań lub zachowań. Na rozprawie w dniu 26 września 2019 r. pełnomocnik skarżącego podkreślił dobrowolność wyprowadzenia się przez M. D. oraz podniósł, że przemoc ze strony skarżącego nie została udowodniona, a kwestia pieczy nad dzieckiem nie została jeszcze ostatecznie ustalona. Natomiast kwestię wymiany przez T. D. zamków w drzwiach lokalu jego pełnomocnik wytłumaczył obawą skarżącego przed założeniem mu przez M. D. podsłuchu w mieszkaniu. Sąd stwierdza z urzędu, że z akt administracyjnych organu II instancji (z zaświadczenia z dnia 4 kwietnia 2019 r.) wynika, iż skarżący T. D. zameldowany jest na pobyt stały w domu nr [...] w miejscowości Ż, gmina M, natomiast w mieszkaniu przy ul. K w K zameldowany jest na pobyt czasowy do 20 stycznia 2024 r. Sąd stwierdza z urzędu, że z akt administracyjnych wynika, że: - uczestniczka M. D. i skarżący T. D. zawarli umowę najmu mieszkania przy ul. K w K z pełnomocnikiem Zgromadzenia [...] w K (k. 5), - uczestniczka ma umowę o dozorcostwo w dwóch sąsiednich budynkach, w tym w budynku przy ul. K w K (k. 16-18), - w okresie od 8 stycznia 2018 r. do maja 2018 r. rodzina skarżącego objęta została procedurą "Niebieskiej Karty" (zaświadczenie Zespołu Interdyscyplinarnego ds. Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie – k. 19), - uczestniczka w styczniu 2018 r. wniosła o rozwód, o czym – według twierdzenia skarżącego – skarżący dowiedział się w marcu 2018 r. (k. 15), - uczestniczka w marcu 2018 r. przeniosła się wraz z niespełna 4-ro letnią córką stron (ur. 24 lipca 2014 r. i według opinii psychologicznej w aktach adm. organu II instancji – ujawniającej wiele cech autystycznych) do matki - zajmującej mieszkanie w tym samym budynku pod nr [...] – i do lipca 2018 r. miała dostęp do mieszkania przy ul. K w K, - uczestniczka M. D. złożyła wniosek o rozwiązanie umowy na dostawę energii elektrycznej do mieszkania przy ul. K w K w dniu 27 listopada 2018 r. (k. 56). Sąd stwierdza z urzędu, że ze złożonego do akt uzasadnienia postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 12 września 2019 r. sygn. akt [...], którym oddalono wniosek M. D. w przedmiocie zabezpieczenia sposobu korzystania z mieszkania wynika, że Sąd ten pomimo, iż rozstrzygał w toku postępowania rozwodowego, które nie musi zakończyć się orzeczeniem rozwodu, stanął na stanowisku, że w toku postępowania rozwodowego należy małżonków - w miarę istniejących możliwości odseparować, powołując się na stanowisko zawarte w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia 1978 r., sygn. III CZP 30/77, dotyczącej art. 58 § 2 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (k.r.o.), a więc rozstrzygnięcia sądu powszechnego zawartego w wyroku orzekającym rozwód małżonków. Sąd ten stwierdził, że M. D. "dobrowolnie się wyprowadziła z lokalu sama, zrywając ten element wspólnoty gospodarczej" i dobrowolność tej wyprowadzki "przejawia się w tym, że nie została ona zmuszona do opuszczenia lokalu lecz wyprowadziła się by uniknąć dyskomfortu związanego z konfliktem małżeńskim. Nie doszło zatem do jednostronnego nagannego zachowania męża, które miałoby skutkować koniecznością wyprowadzki". Sąd stwierdził także, że M. D. pozostawiła w mieszkaniu rzeczy "jedynie te, które z uwagi na gabaryty nowego lokum nie nadawały się do zabrania" i "pozostawienie tych rzeczy w żaden sposób nie przekłada się jednak na zamiar dalszego korzystania z opuszczonego mieszkania". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 z późn. zm.), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zdaniem Sądu, skarga T. D. jest nieuzasadniona. Sąd podkreśla, że nie jest w żaden sposób związany poglądami wyrażonymi w uzasadnieniach postanowień tymczasowych wydanych w toku postępowania rozwodowego przez sądy powszechne, tj. nie jest związany w niniejszej sprawie poglądami wyrażonymi zarówno w postanowieniu Sądu Okręgowego z dnia 2 października 2018 r. sygn. akt [...] zabezpieczającym prawo uczestniczki do zamieszkiwania w spornym lokalu na czas trwania postępowania rozwodowego, ani w postanowieniu Sądu Apelacyjnego z dnia 12 września 2019 r. sygn. akt [...], którym oddalono wniosek M. D. w przedmiocie zabezpieczenia sposobu korzystania z mieszkania i którego celem – jak wskazał to ten sąd – było odseparowanie małżonków na czas trwania postępowania rozwodowego. Przedmiotem niniejszego postępowania jest kontrola zasadności odmowy wymeldowania uczestniczki M. D. z pobytu stałego w lokalu przy ul. K w K w związku z niekwestionowanym jej pobytem wraz z małoletnią córką stron od marca 2018 r. w innym mieszkaniu w tym samym budynku zajmowanym przez matkę uczestniczki. Podstawą prawna wymeldowania osoby jest art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2018 r. poz. 1382 z późn. zm.), który stanowi: "Art. 35. Organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się." Zdaniem Sądu, istotnym w niniejszej sprawie są następujące okoliczności: - uczestniczka w styczniu 2018 r. wniosła o rozwód, o czym – według twierdzenia skarżącego – skarżący dowiedział się w marcu 2018 r. - skarżący we wniosku o wymeldowanie żony stwierdził, iż wyprowadziła się ona ze wspólnie zajmowanego mieszkania w dniu 8 marca 2018 r., - procedura tzw. "Niebieskiej Karty" wszczęta w wyniku interwencji Policji w dniu 8 stycznia 2018 r. i została zamknięta 14 maja 2018 r., - uczestniczka od marca 2018 r. przebywająca wraz z małoletnią córką stron u swojej matki w mieszkaniu pod numerem 7 w tym samym budynku do lipca 2018 r. miała dostęp do wynajmowanego mieszkania pod numerem [...], - skarżący w dniu 8 lipca 2018 r. wymienił zamki w drzwiach nie przekazując żonie kluczy i uniemożliwiając jej wejście do mieszkania (protokół przesłuchania skarżącego k. 15, pismo skarżącego – k. 21, odwołanie uczestniczki), - uczestniczka M. D. w dniu 23 lipca 2018 r. wymieniła zamki w drzwiach tego mieszkania zawiadamiając Policję - Komisariat Policji w K ul. K, z zaznaczeniem gotowości przekazania skarżącemu kompletu kluczy do tego mieszkania (odwołanie uczestniczki, cz. protokół przesłuchania skarżącego - k. 15, pismo skarżącego – k. 21 akt) - skarżący w tym samym dniu – 23 lipca 2018 r. ponownie wymienił zamki w drzwiach z oświadczeniem, że kluczy żonie nie przekaże i wejście żony do mieszkania już nie będzie możliwe (protokół przesłuchania skarżącego k. 15 i pismo skarżącego – k. 21, odwołanie uczestniczki), - uczestniczka w dniu 26 lipca 2018 r. złożyła wniosek w sprawie rozwodowej o zabezpieczenie sposobu korzystania z mieszkania (k. 16-17). - skarżący wniosek o wymeldowanie złożył 20 sierpnia 2018 r. Z chronologii przedstawionych powyżej wydarzeń wynika, że w związku z procesem rozwodowym nastąpiły takie zachowania między małżonkami, które spowodowały przeniesienie się uczestniczki wraz z czteroletnią córką stron do innego mieszkania w tym samym budynku, mieszkania zajmowanego przez matkę uczestniczki, przy czym, co nie jest kwestionowane, w mieszkaniu wspólnie wynajmowanym przez małżonków pozostały rzeczy uczestniczki, do których skarżąca miała dostęp do lipca 2018 r., gdyż do lipca 2018 r. posiadała klucze do mieszkania i w nim bywała. Bez większego znaczenia, zdaniem Sądu, są w tej sytuacji próby podejmowane przez strony, przedstawienia w niniejszej sprawie powodów, dla których przeprowadzenie się uczestniczki wraz z czteroletnią córką stron do innego mieszkania w tym samym budynku. Niewątpliwe jest bowiem to, że miało to miejsce w związku z postępowaniem rozwodowym, co przy zachowaniu kluczy do mieszkania przez uczestniczkę i bywania w nim do lipca 2018 r. czyni zasadnym stwierdzenie, że wyprowadzenie się uczestniczki wraz z czteroletnią córką stron do innego mieszkania w tym samym budynku miało charakter czasowy, przejściowy i właśnie było związane z konfliktem między małżonkami i trwaniem postępowania rozwodowego. Takie wyprowadzenie się nie może więc oznaczać opuszczenia mieszkania w rozumieniu przytoczonego wyżej art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności, albowiem co najmniej nie ma charakteru trwałego jego opuszczenia, jeśli w ogóle można mówić o opuszczeniu mieszkania w sytuacji posiadania dostępu do mieszkania i korzystania z niego choćby tylko w czasie nieobecności drugiego z małżonków celem uniknięcia eskalacji konfliktu małżeńskiego. Zdaniem Sądu, to jednostronne działania skarżącego, polegające na dwukrotnej wymianie w lipcu 2018 r. zamków do drzwi mieszkania wynajmowanego wspólnie przez strony i odmowa wydania uczestniczce kluczy uniemożliwiają uczestniczce dostęp do mieszkania i korzystania z niego choćby tylko w czasie nieobecności skarżącego. Z kolei nie można w żaden sposób zarzucić uczestniczce, że nie czyniła starań o dostęp do tego mieszkania, gdyż po pierwsze: w dniu 23 lipca 2018 r. skarżąca przez wynajęcie ślusarza i wymianę zamków sama odzyskała dostęp do mieszkania nie zabraniając korzystania z niego małżonkowi, a po drugie: wobec nieskuteczności takiego własnego działania i ponownej wymiany zamków przez skarżącego – wystąpiła na możliwą w jej sytuacji drogę prawną składając w dniu 26 lipca 2018 r. wniosek w sprawie rozwodowej o zabezpieczenie sposobu korzystania z mieszkania. Sąd podkreśla, że z materiału zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym jednoznacznie wynika, iż to skarżący w dniu 8 lipca 2018 r. wymienił zamki w drzwiach nie przekazując żonie kluczy i uniemożliwiając jej wejście do mieszkania. Zachowanie uczestniczki, chcącej odzyskać faktyczny dostęp do wspólnie wynajmowanego mieszkania było o tyle odmienne, że wymieniając w dniu 23 lipca 2018 r. zamki do tego mieszkania jednocześnie zawiadomiła organ Policji o takiej sytuacji z zaznaczeniem gotowości przekazania skarżącemu kompletu kluczy, z czego skarżący nie skorzystał i jeszcze w tym samym dniu – 23 lipca 2018 r. - ponownie wymienił zamki w drzwiach z oświadczeniem, że kluczy żonie nie przekaże i wejście żony do mieszkania już nie będzie możliwe. Takie zachowanie skarżącego, przyznane przez niego, Sąd ocenia jako jednostronne działanie skarżącego uniemożliwiające dostęp uczestniczce do wspólnie wynajmowanego mieszkania i powodujące, że nie można uznać, iż uczestniczka opuściła mieszkanie w rozumieniu art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności, albowiem ani nie wyprowadziła się z niego na trwałe ani w sposób dobrowolny nie ma możliwości korzystania z niego. W związku z powyższym Sąd podzielił stanowisko organu II instancji, że M. D. nie opuściła lokalu, w którym zameldowana jest na pobyt stały zarówno dobrowolnie jak i trwale. Sąd uznał, że organ odwoławczy prawidłowo ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy pomimo tego, że organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji przypisał pewną rolę nieprawomocnemu orzeczeniu Sądu Okręgowego z dnia 2 października 2018 r. sygn. akt [...] zabezpieczającemu prawo uczestniczki do zamieszkiwania w spornym lokalu na czas trwania postępowania rozwodowego, następnie uchylonemu przez Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 12 września 2019 r. sygn. akt [...] z oddaleniem wniosku. Przypisanie pewnego znaczenia temu postanowieniu nie było jednak przesądzające o odmiennym stanowisku organu odwoławczego w stosunku do stanowiska organu I instancji, który z kolei w sposób całkowicie nieuzasadniony przypisał decydującą rolę w swojej decyzji samemu wyprowadzeniu się uczestniczki z dzieckiem do innego mieszkania nie zauważając, że wyprowadzenie się nastąpiło do mieszkania zajmowanego przez matkę uczestniczki w tym samym budynku i mogło być czasowe, związane z niewątpliwym konfliktem małżeńskim skonkretyzowanym postępowaniem rozwodowym oraz nie dostrzegając tego, że do zmiany zamków przez skarżącego w lipcu 2018 r. uczestniczka miała dostęp do mieszkania i korzystała z niego. Z kolei ze względów już wskazanych powyżej Sąd uznał za nieuzasadnione przypisywanie przez skarżącego pewnej roli postanowieniu Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 12 września 2019 r. sygn. akt I Acz 1071/19 oddalającemu wniosek uczestniczki o zabezpieczenie sposobu korzystania z mieszkania na czas trwania postępowania rozwodowego. Istotne znaczenie dla oceny trwałości opuszczenia mieszkania ma nie tyle stanowisko sądu powszechnego oddalające taki wniosek (zresztą ze względów naprowadzonych w uzasadnieniu wskazujących na celowość czasowego odseparowania małżonków – na czas postępowania rozwodowego), jak okoliczność podejmowania przez uczestniczkę prób zarówno faktycznego odzyskania dostępu do mieszkania jak i prawnego, a takie uczestniczka podejmowała nie godząc się na uniemożliwienie jej dostępu do mieszkania przez skarżącego. Sąd zaznacza także, że całkowicie nieuzasadnione jest przypisywanie znaczącej roli decyzji uczestniczki o rozwiązaniu zawartej przez nią umowy o dostarczanie energii do mieszkania, do którego dostępu skutecznie uniemożliwił jej skarżący. Rozwiązanie umowy o dostawę energii do mieszkania, w którym uczestniczka nie ma możliwości przebywania uniemożliwia jedynie obciążenie jej ewentualne niezapłaconymi opłatami i nie uniemożliwia skarżącemu jako osobie zajmującej to mieszkanie zawarcia niemal natychmiast nowej umowy na jego rachunek. Przedstawiając zajęte stanowisko Sąd podkreśla, że w postępowaniu administracyjnym zebrano pełny i obszerny materiał dowodowy, który pozwolił organowi odwoławczemu na dokonania prawidłowych ustaleń i prawidłowej, wszechstronnej oceny zebranego materiału. Sąd jednocześnie podkreśla, że prezentując powyżej zajęte stanowisko miał na względzie utrwalone orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w omawianym zakresie, w szczególności wskazując na orzeczenie w sprawie o sygn. akt II OSK 1354/19 - wyrok z dnia 23 maja 2019 r. (opubl. LEX nr 2680223): "Nie każde opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stanowi podstawę do orzeczenia o wymeldowaniu. Dla stwierdzenia, że nastąpiło opuszczenie lokalu konieczne jest ustalenie, że opuszczenie to miało charakter dobrowolny, było wynikiem realizacji uprzednio powziętego zamiaru zmiany miejsca pobytu i przeniesienia centrum swych spraw życiowych w inne miejsce" oraz na orzeczenie w sprawie o sygn. akt II OSK 802/17 - wyrok z dnia 21 lutego 2019 r. (opubl. LEX nr 2637477). "Decydujące znaczenie dla wydania decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego ma przesłanka trwałości opuszczenia lokalu, przez którą należy rozumieć przebywanie poza miejscem stałego zameldowania z równoczesnym zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym." Sąd orzekający w niniejszej sprawie podzielił powyższe stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego i ustalając, że wyprowadzenie się M. D. wraz z małoletnią córką nie było wynikiem realizacji uprzednio powziętego zamiaru zmiany miejsca pobytu i przeniesienia centrum swych spraw życiowych w inne miejsce i przebywając wraz z dzieckiem u swojej matki w tym samym budynku nie zerwała związków z lokalem, w którym zameldowana jest na stałe, a jej pobyt u matki ma charakter przejściowy, związany z konfliktem małżeńskim i toczącym się postępowaniem rozwodowym – stwierdził, że organ II instancji wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył przepisów prawa ani materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W oparciu o powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, że nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, a zatem na podstawie powołanych wyżej przepisów i art. 151 p.p.s.a. orzekł - jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło