III SA/Kr 703/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie: WSA Bożenna Blitek (spr.) WSA Janusz Bociąga po rozpoznaniu w dniu 21 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. G. na postanowienie [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Decyzją z dnia [...] 2017 r. nr [...] znak: [...] Powiatowy Inspektor Sanitarny nie stwierdził u J. G. choroby zawodowej – przewlekłego obturacyjnego zapalenie oskrzeli, które spowodowało trwałe upośledzenie sprawności wentylacyjnej płuc z obniżeniem natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej (FEV1) poniżej 60% wartości należnej, wywołanego narażeniem na pyły lub gazy drażniące, jeżeli w ostatnich 10 latach pracy zawodowej co najmniej w 30% przypadków stwierdzono na stanowisku pracy przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń – wymienionej w poz. 5 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367). Decyzja zawierała pouczenie o terminie i sposobie złożenia odwołania i została doręczona J. G. (do rąk domownika) w dniu 5 kwietnia 2017 r. (dowód: zwrotnie poświadczenie odbioru dopięte do ostatniej karty decyzji organu I instancji akt adm.). W dniu 20 kwietnia 2017 r. (data stempla pocztowego) J. G. wniósł odwołanie od powyższej decyzji organu I instancji. Odwołanie zostało opatrzone przez odwołującego się także datą 20 kwietnia 2017 r. Postanowieniem z dnia 24 maja 2017 r. nr [...], wydanym na mocy art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 z późn. zm.) - Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.) i art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2015 r. poz. 1412 z późn. zm.), Wojewódzki Inspektor Sanitarny stwierdził, że uchybiony został przez stronę ustawowy termin do złożenia odwołania, przewidziany w art. 129 § 2 k.p.a., tj. 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Organ podkreślił, że decyzja organu I instancji została doręczona stronie w dniu 5 kwietnia 2017 r., a odwołanie zostało wniesione w dniu 20 kwietnia 2017 r., a więc po terminie, który upłynął z dniem 19 kwietnia 2017 r. Pismem z dnia 8 czerwca 2017 r. J. G. wniósł skargę na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, domagając się jego uchylenia. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie: 1. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie dokonania niezbędnych czynności wyjaśniających w zakresie prawidłowego ustalenia daty doręczenia decyzji nr [...] z dnia [...] 2017 r. znak: [...]; 2. art. 129 § 2 k.p.a., poprzez błędne stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia odwołania; 3. art. 134 k.p.a. w związku z art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, poprzez bezzasadne stwierdzenie uchybienia ustawowego terminu do wniesienia odwołania przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że zaskarżone postanowienie oparto wyłącznie na rzekomej dacie zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki poleconej przez skarżącego (tj. 5 kwietnia 2017 r.), która jest sprzeczna z faktyczną datą odbioru wynikającą z oficjalnego rejestru doręczania przesyłek prowadzonego przez Pocztę Polską, tj. 6 kwietnia 2017 r. Skarżący stwierdził, że data wpisana na zwrotnym potwierdzeniu odbioru została wpisana omyłkowo i jest niezgodna z datą doręczenia mu przesyłki. Skarżący uważa zatem, że nie uchybił terminowi do wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutów skargi organ stwierdził, że informacje zawarte w nadesłanym przez skarżącego wydruku ze strony internetowej Poczty Polskiej z zakładki "śledzenie przesyłek" pozostają w sprzeczności z datą wpisaną na potwierdzeniu odbioru, a poza tym na wydruku znajduje się zastrzeżenie, że "Wyświetlane informacje maja jedynie charakter poglądowy". W ocenie organu, wydruk ten nie może stanowić wiarygodnego dowodu i nie może prowadzić do zmiany wydanego postanowienia o uchybieniu terminu. Sąd stwierdza z urzędu, że na dowodzie doręczenia J. G. decyzji organu I instancji oprócz wpisanej ręcznie daty 5 kwietnia 2017 r. obok podpisu odbiorcy widnieje okrągła pieczęć urzędu pocztowego "K" wraz z datą: "05042017". (dowód: zwrotnie poświadczenie odbioru dopięte do ostatniej karty decyzji organu I instancji akt adm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie Sądu, skarga J. G. nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego o nie stwierdzeniu u skarżącego choroby zawodowej. Zostało ono wydane na podstawie art. 134 k.p.a., który stanowi: "Art. 134. Organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne." Należy podkreślić, że przed merytorycznym rozpoznaniem sprawy organ odwoławczy obowiązany jest w pierwszej kolejności zbadać, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Warunkiem bowiem skuteczności wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania, który to termin uregulowany jest przez art. 129 § 1 i § 2 k.p.a. stanowiący: "Art. 129. § 1. Odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. § 2. Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie." Wniesienie odwołania w terminie umożliwia stronie niezadowolonej z wydanego rozstrzygnięcia ponowne rozpoznanie sprawy przez organ odwoławczy. Konsekwencją wniesienia odwołania po terminie jest obowiązek stwierdzenia takiego faktu przez organ odwoławczy i - co za tym idzie - uzyskanie przymiotu ostateczności przez decyzję organu I instancji. Stwierdzenie przez organ odwoławczy, zgodnie z art. 134 k.p.a., w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania lub uchybienie terminu do wniesienia odwołania nie tylko kończy etap postępowania wstępnego, lecz całe postępowanie odwoławcze. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną, niezależną od uznania organu odwoławczego i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 9/09, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl - CBOSA). Tym samym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2126/12, dostępny w CBOSA). Gdy organ II instancji stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, lecz ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 15 listopada 1995 r., sygn. akt SA/Ka 2111/94, opubl. LEX nr 27060). W przedmiotowej sprawie decyzja organu I instancji została doręczona skarżącemu w dniu 5 kwietnia 2017 r., co potwierdził na zwrotnym potwierdzeniu odbioru swoim podpisem domownik skarżącego P. G. Zawierała ona prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie wniesienia odwołania. Termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 19 kwietnia 2017 r. Natomiast skarżący odwołanie wniósł w dniu 20 kwietnia 2017 r., a więc po terminie. Skarżący nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W związku z powyższym organ II instancji zobowiązany był do wydania na podstawie art. 134 k.p.a. postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Odnosząc się do zarzutów skargi należy stwierdzić, że są one bezzasadne. Wbrew bowiem twierdzeniom skarżącego wydruk ze strony internetowej Poczty Polskiej z zakładki "śledzenie przesyłek" nie może stanowić dowodu potwierdzającego datę doręczenia stronie decyzji. Zwrotne poświadczenie odbioru, na którym strona własnoręcznym podpisem potwierdza datę odbioru przesyłki stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Natomiast wydruk ze strony internetowej Poczty Polskiej waloru takiego nie posiada. "Śledzenie przesyłek" jest usługą przeznaczoną dla klientów Poczty Polskiej, która umożliwia nadawcy i adresatowi dysponującym numerem przesyłki ustalenie jaki w procesie doręczenia jest jej status i gdzie się znajduje. W przeciwieństwie do wszelkich adnotacji na zwróconej przesyłce (zamieszczonych na kopercie lub na zwrotnym potwierdzeniu odbioru), opatrzonych stosownymi pieczęciami i podpisami, nie ma waloru dokumentu urzędowego i nie może stanowić przeciwdowodu tego, co wynika z jego treści (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 kwietnia 2017 r., sygn. akt II FSK 778/15, dostępny w CBOSA). W przypadku zatem rozbieżności pomiędzy datą widniejącą na zwrotnym poświadczeniu odbioru a datą na wydruku ze strony internetowej Poczty Polskiej "śledzenie przesyłek", rozstrzygająca jest data na zwrotnym poświadczeniu odbioru. Nie oznacza to oczywiście niemożliwości przeprowadzania przeciwdowodu wobec domniemań wynikających z takiego dokumentu. Należy jednak rozważyć jakie okoliczności i na podstawie przede wszystkim jakich dowodów mogą podlegać badaniu w ramach postępowania. W judykaturze wyrażono pogląd, że takim przeciwdowodem może być reklamacja uzyskana od operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, który dokonywał określonego doręczenia. Domniemań tych nie podważa zaś wydruk ze strony internetowej "śledź przesyłkę". Organ odwoławczy prawidłowo zatem uznał, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., gdyż organ odwoławczy prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, tj. termin doręczenia skarżącemu decyzji organu I instancji oraz datę wniesienia przez niego odwołania. Nie znajdując zatem podstaw do uznania, że zaskarżone postanowienie narusza przepisy prawa materialnego lub zasady postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł - jak w sentencji.