III SA/Kr 801/11

WyrokWSA w Krakowie2012-02-23

Skład orzekający: Barbara Pasternak, Dorota Dąbek, Krystyna Kutzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy akt Prezydenta Miasta odmawiający przyznania lokalu mieszkalnego z zasobu Gminy Miejskiej, wydany na podstawie uchwały Rady Miasta, której kluczowy fragment został uznany za nieważny prawomocnym wyrokiem sądu, może stanowić podstawę prawną dla takiego rozstrzygnięcia?
Ratio decidendi
Akt Prezydenta Miasta odmawiający przyznania lokalu mieszkalnego, wydany na podstawie uchwały Rady Miasta, której kluczowy fragment został prawomocnie uznany za nieważny, nie może stanowić podstawy prawnej dla takiego rozstrzygnięcia. Skoro podstawa prawna aktu została wyeliminowana z obrotu prawnego z mocą wsteczną, akt ten jest niezgodny z prawem i podlega uchyleniu na podstawie art. 146 § 1 PPSA.
Stan faktyczny
L. S. złożył wniosek o przyznanie lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy Miejskiej. Prezydent Miasta odmówił przyznania lokalu, wskazując na niespełnienie kryterium posiadania "centrum życiowego" w Krakowie przez co najmniej 5 lat. Skarżący wniósł skargę, argumentując, że adres do korespondencji nie jest adresem zamieszkania, a on sam jest bezdomny i spełnia kryterium niskich dochodów. Sąd administracyjny uznał, że podstawa prawna odmowy, czyli fragment uchwały Rady Miasta dotyczący wymogu posiadania centrum życiowego, została prawomocnie uznana za nieważną.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżony akt Prezydenta Miasta z dnia 22 kwietnia 2009 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak Sędziowie WSA Dorota Dąbek (spr.) NSA Krystyna Kutzner Protokolant Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2012 r. sprawy ze skargi L. S. na akt Prezydenta Miasta z dnia 22 kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy I. uchyla zaskarżony akt, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz radcy prawnego K. W. Kancelaria [...] ul. [...] w K kwotę 240,00 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania. W dniu 25 marca 2009r. do Urzędu Miasta wpłynął wniosek L. S. o udzielenie pomocy mieszkaniowej z tytułu względów społecznych (bezdomność, eksmisja bez prawa do lokalu socjalnego, przemoc w rodzinie). W uzasadnieniu wniosku L. S. podał, że jest zarejestrowany w Urzędzie Pracy S. jako bezrobotny bez prawa do zasiłku, a od pięciu lat nie ma gdzie mieszkać. Pismem z dnia 22 kwietnia 2009r. Nr [...] Prezydent Miasta poinformował L. S., iż jego wniosek o przyznanie lokalu mieszkalnego z zasobu Gminy Miejskiej został rozpatrzony negatywnie. Organ wyjaśnił, iż o lokal mieszkalny mogą się ubiegać m.in. osoby spełniające jednocześnie kryterium niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych i osiągania niskich dochodów. Prezydent Miasta wskazał, iż uprawnionymi do ubiegania się o najem lokalu z tytułu niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych są m.in. osoby bezdomne, tj. osoby nie posiadające zameldowania na pobyt stały i pobyt czasowy na terenie Gminy Miejskiej oraz na terenie innej gminy, ubiegające się o pomoc mieszkaniową ze względów społecznych. Wnioski wymienionych powyżej osób są przedmiotem rozpatrzenia pod warunkiem spełnienia kryterium osiągania niskich dochodów i udokumentowania, że Gmina Miejska stanowi ich centrum życiowe. Organ wyjaśnił, iż Gminę Miejską uznaje się za "centrum życiowe" w przypadku udokumentowania przez wnioskodawcę faktycznego zamieszkiwania na jej terenie przez okres co najmniej pięciu lat przed datą złożenia wniosku. Udokumentowania wymaga również fakt posiadania przez wnioskodawcę stałego źródła dochodu na terenie Gminy Miejskiej, a w przypadku posiadania dzieci w wieku szkolnym pobierania przez dzieci wnioskodawcy nauki na terenie Gminy Miejskiej. Prezydent Miasta podniósł, iż kryterium niskich dochodów spełniają z kolei wnioskodawcy, których średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 1 roku poprzedzającego datę złożenia wniosku, nie przekracza 150% najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym (1012,65 zł) i 100% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym (675,10 zł). Zdaniem Prezydenta Miasta, analiza złożonego przez L. S. wniosku oraz doręczonych dokumentów wykazuje, że K. w okresie ostatnich 5 lat nie stanowił dla niego "centrum życiowego", zaś jego miejscem zamieszkania jest G. W., Gmina M. Równocześnie Prezydent Miasta pouczył L. S., iż na podstawie § 20 ust. 6 uchwały Rady Miasta z dnia 24 października 2007r. Nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej (Dz. Urz. Woj. M. Nr 850, poz. 5589 z późn. zm.) może wnieść skargę na akt prawny z zakresu administracji publicznej na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). W dniu 11 maja 2009r. do Urzędu Miasta wpłynęło pismo L. S. zatytułowane "Dotyczy: Wniosek o zaprzestanie naruszenia prawa. Podstawa § 20 ust. 6 uchwały Nr [...] RM z dnia 24 paź. 2007" i zaadresowane do Wydziału Mieszkalnictwa. W piśmie tym L. S. wyjaśnił, iż adres G. W. jest tylko adresem do korespondencji, a on sam został stamtąd wymeldowany 26 lipca 2005r. Adres ten podaje w kontaktach z Policją i innymi organami. Stwierdził również, iż jest zarejestrowany w Urzędzie Pracy w S., gdyż ostatnio zameldowany był w Gminie M. W odpowiedzi na argument Prezydenta Miasta, że w ciągu ostatnich pięciu lat K. nie był dla niego centrum życiowym, L. S. przedłożył m.in. kserokopie wniosku Policji o jego ukaranie oraz wyroku Sądu Rejonowego [...] z dnia 20 lipca 2006r., sygn. akt [...]. Zdaniem L. S., przedłożone przez niego dokumenty stanowią niezbity dowód tego, że funkcjonuje w K., zaś adres do korespondencji, będący jego ostatnim adresem zameldowania, podawał by móc opuścić komisariat Policji. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Organ dodał również, iż dotychczasowe orzecznictwo Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz Samorządowego Kolegium Odwoławczego było w podobnych sprawach do tej pory jednoznaczne i w praktyce jednolicie stosowane. Zgonie z nim, realizowanie zadania własnego gminy z zakresu pomocy mieszkaniowej od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 2 lipca 1994r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 1998r. nr 120, poz. 787 z późn. zm.) nie podlega przepisom regulującym postępowanie administracyjne. Jest to uwarunkowane zapisem art. 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdzającym, że ustawa ta ma zastosowanie w sprawach postępowania przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów indywidualnych sprawach rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej. Prezydent Miasta stwierdził, iż ustawa o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych wyłączyła tryb decyzyjny w sprawach z zakresu mieszkalnictwa. Również obowiązująca aktualnie ustawa z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005r. nr 31, poz. 266 z późn. zm.) nie daje podstaw prawnych do wydawania decyzji administracyjnych w sprawach z zakresu pomocy mieszkaniowej. Sprawy pomocy mieszkaniowej mają zatem, zdaniem organu, charakter stricte cywilnoprawny. Wezwany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny o wyjaśnienie charakteru pism z dnia 11 maja 2009r., L. S. w piśmie z dnia 14 lipca 2009r. stwierdził, iż jest to skarga na odmowę przyznania mu lokalu mieszkalnego przez Urząd Miasta. Odpowiadając na kolejne wezwanie Sądu, L. S. w piśmie z dnia 9 września 2009r. wyjaśnił, iż skargę wniósł zgodnie z pouczeniem o możliwości jej złożenia na akt prawny z zakresu administracji publicznej na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. oraz zawartym w piśmie dołączonym do pisma Prezydenta Miasta z dnia 22 kwietnia 2009r. Nr [...], w którym podano adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz co powinna zawierać skarga. Pismem z dnia 21 lipca 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny wezwał skarżącego do wykazania w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, że poprzedził ją wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa w trybie przewidzianym w art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W dniu 26 lipca 2011r. wpłynęło do tut. Sądu pismo L. S., w którym skarżący wyjaśnił, iż w piśmie z dnia 11 maja 2009r. zawał wniosek o zaprzestanie naruszenia prawa i są to wszystkie materiały jakie posiada. Skarżący nie dokonywał żadnych innych czynności. W piśmie z dnia 6 lutego 2012r. pełnomocnik L. S. podtrzymał wniesioną przez skarżącego skargę i wniósł o uchylenie zaskarżonego aktu i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu aktowi zarzucił naruszenie art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego oraz § 16 ust. 10 uchwały Rady Miasta z dnia 24 października 2007r. Nr [...]. Pełnomocnik skarżącego wskazał, iż zgodnie z art. 4 ust 1 w/w ustawy tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej należy do zadań własnych gminy. Gmina na zasadach i w wypadkach przewidzianych w ustawie zapewnia lokale socjalne i lokale zamienne, a także zaspokaja potrzeby mieszkaniowe gospodarstw domowych o niskich dochodach (art. 4 ust. 2 tej ustawy). Zdaniem pełnomocnika L. S., wydając rozstrzygnięcia o odmowie przyznania skarżącemu lokalu mieszkalnego Prezydent Miasta naruszył przepisy ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego dotyczące realizacji zadań własnych gminy, gdyż odmowne załatwienie wniosku skarżącego było w przedmiotowej sprawie bezpodstawne. Pełnomocnik skarżącego podniósł również, iż w świetle przepisów uchwały Rady Miasta z dnia 24 października 2007r. Nr [...] uprawnionymi do ubiegania się o najem lokalu z tytułu niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych są m.in. osoby bezdomne, tj. osoby nie posiadające zameldowania na pobyt stały oraz pobyt czasowy na terenie Gminy Miejskiej, jak również na terenie innej gminy, ubiegające się o pomoc mieszkaniową ze względów społecznych. Wymienione powyżej osoby mogą uzyskać pomoc mieszkaniową pod warunkiem łącznego spełnienia dwóch przesłanek: osiągania niskich dochodów oraz posiadania "centrum życiowego" na terenie Gminy Miejskiej przez okres przynajmniej pięciu lat przed datą złożenia wniosku. Pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, iż skarżący jest osobą ubogą, nie posiada żadnych nieruchomości, a jego oszczędności wynoszą łącznie zaledwie 1500 zł. Natomiast miesięczne dochody skarżącego oscylują wokół kwoty 350 zł i pochodzą ze zbierania puszek lub innych zajęć jak np. rozdawanie ulotek czy też rozklejanie plakatów. Skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, nie posiada stałego miejsca zamieszkanie oraz pracy zarobkowej. Pełnomocnik skarżącego wskazał, iż kwota 350 zł nie starcza na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych skarżącego i dlatego musi on korzystać z pomocy oferowanej przez państwo dla osób bezdomnych. Tym samym zdaniem pełnomocnika skarżącego spełnia on pierwsze kryterium określone w w/w uchwale Rady Miasta , tj. osiągania niskich dochodów. Odnośnie drugiej przesłanki, tj. posiadania "centrum życiowego" na terenie Gminy Miejskiej przez przynajmniej pięcioletni okres przed złożeniem wniosku, pełnomocnik skarżącego wskazał, iż L. S. jest osobą bezdomną, co oznacza, że nie posiada zameldowania na pobyt stały, ani czasowy zarówno na terenie Gminy Miejskiej, jak i na terenie innej gminy. Natomiast podawany na składanych przez niego dokumentach adres: G. W. [...], [...] M. jest wyłącznie adresem do korespondencji. Zdaniem pełnomocnika skarżącego, nie można twierdzić, że adres do korespondencji jest tożsamy z adresem zamieszkania. Jak bowiem wskazuje sama nazwa adresu korespondencyjnego jego głównym zadaniem jest określenie miejsca, w którym można adresatowi skutecznie doręczyć pocztę w taki sposób, który umożliwi mu zapoznanie się z nią. L. S. będąc osobą bezdomną, której sytuacja mieszkaniowa często ulega zmianie, podawał więc na dokumentach adres do korespondencji, pod którym jej doręczenie będzie skuteczne. Pełnomocnik skarżącego podniósł, iż za mieszkańca gminy należy uznać, każdą osobę fizyczną, która na terenie danej gminy ma miejsce zamieszkania. Kodeks cywilny określa miejsce zamieszkania osoby fizycznej, jako miejsce w którym ta osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu (art. 25 Kc). Pełnomocnik skarżącego uważa zatem, iż w świetle powyższej definicji adresem zamieszkania nie jest ani adres zameldowania, ani adres do doręczeń, ani też adres do korespondencji. Zdaniem pełnomocnika skarżącego, określona w w/w uchwale Rady Miasta przesłanka odnośnie posiadania "centrum życiowego" na terenie Gminy Miejskiej oznacza faktyczne zamieszkiwanie na jej obszarze i podanie adresu do korespondencji, niezbędnego w trakcie toczącego się postępowania, w żadnym wypadku nie może decydować o fakcie niespełnienie powyższego warunku. Skarżący jest bowiem mieszkańcem Gminy Miejskiej, gdyż przebywa na jej terytorium z zamiarem stałego pobytu. Odmowne załatwienie wniosku skarżącego tylko na tej podstawie było zatem niedopuszczalne. Pełnomocnik skarżącego podkreślił, iż organ nie przeprowadził postępowania w przedmiocie ustalenia miejsca przebywania skarżącego z zamiarem stałego pobytu oraz nie umożliwił mu powołania np. świadków celem wykazania przebywania na terenie Gminy Miejskiej z zamiarem stałego pobytu. Nie doszło zatem, zdaniem pełnomocnika skarżącego, do ustalenia okoliczności istotnych dla określenia praw skarżącego. Pełnomocnik L. S. stwierdził również, iż zarówno przesłanka uzyskiwania przez wnioskodawcę niskich dochodów, jak i przesłanka posiadania "centrum życiowego" na terenie Gminy Miejskiej, wymagają w świetle w/w uchwały udokumentowania. Zgodnie bowiem z § 17 ust. 1 tej uchwały podstawą rozpatrzenia sprawy jest złożony przez osobę zainteresowaną wniosek wraz z pełną dokumentacją, niezbędną do stwierdzenia spełniania przez wnioskodawcę kryteriów określonych w uchwale. W przypadku braków w złożonej dokumentacji organ ma obowiązek wezwać wnioskodawcę do ich uzupełnienia (§ 18 ust. 1 i 2 uchwały), kierując się w tym względzie zasadą obiektywnego załatwienia sprawy, pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej, jak również słusznym interesem skarżącego. Pełnomocnik skarżącego odniósł się również do kwestii złożenia przez skarżącego skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Jego zdaniem, skarżący słusznie skorzystał z przysługującego mu prawa co wynikało z treści dołączonego do zaskarżonego aktu pouczenia. Pełnomocnik skarżącego uważa, iż błędne pouczenie nie może szkodzić stronie, która się do niego zastosowała. W piśmie z dnia 17 lutego 2012r. pełnomocnik organu podtrzymał wniosek o oddalenie skargi wskazując, że zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wspólnotę samorządową tworzą wyłącznie mieszkańcy gminy i to na skarżącym spoczywa obowiązek udowodnienia rzeczywistego zamieszkiwania na terenie Gminy Miejskiej. Skarżący tej okoliczności nie udowodnił a wskazanie przez niego adresu korespondencyjnego w G. W. uprawdopodobniało fakt, że skarżący tam przebywa i tam koncentruje się jego centrum życiowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, zwanej dalej p.p.s.a) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną . Kontrolę Sądu w niniejszej sprawie zainicjowała skarga L. S. na podjęty na podstawie uchwały Rady Miasta z dnia 24 października 2007r. Nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy (Dziennik Urzędowy Województwa M. z dnia 5 grudnia 2007, nr 850, poz. 5589 z późniejszymi zmianami) akt Prezydenta Miasta z dnia 22 kwietnia 2009r. w przedmiocie odmowy przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy Miejskiej. Skarżący wniósł niniejszą skargę działając zgodnie z treścią przesłanego mu przez organ wraz z rozstrzygnięciem pouczenia o sposobie jego zaskarżenia (k. 29 i 30). W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje dopuszczalność tego rodzaju skargi przed sądem administracyjnym. Pisemne zawiadomienie wnioskodawcy, że nie spełnia określonych w uchwale przesłanek do zawarcia lub przedłużenia umowy najmu, stanowi akt z zakresu administracji publicznej, który dotyczy uprawnień wynikających z przepisów prawa miejscowego, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Skarżący w niniejszej sprawie domagał się od organu przyznania mu lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy Miejskiej na podstawie uchwały Rady Miasta z dnia 24 października 2007r. Nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy. Organ odmówił przyznania mu lokalu z powodu niespełnienia kryterium bezdomności w rozumieniu przedmiotowej uchwały. W zaskarżonym akcie organ wskazał bowiem, że skarżący nie spełnia wymaganego uchwałą posiadania centrum życiowego w K. przez ostatnich 5 lat, albowiem wskazywanym przez niego miejscem zamieszkania jest G. W. gmina M. W ocenie Sądu przepisy uchwały, na które powołał się organ wydając zaskarżony w niniejszej sprawie akt, nie mogły stanowić jego podstawy prawnej. Określony bowiem w §16 ust. 11 uchwały (według numeracji po nowelizacji uchwały - § 16 ust. 10) bezwzględny wymóg posiadania co najmniej 5 letniego centrum życiowego na terenie K. został przez sąd administracyjny uznany za przekraczający zakres delegacji ustawowej i stwierdzono jego nieważność prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 2011r., sygn. akt III SA/Kr 1047/10. Skarga kasacyjna od tego wyroku została oddalona wyrokiem NSA z dnia 24 stycznia 2012r., I OSK 2021/11. Należy zaznaczyć, że stanowiąca w niniejszej sprawie podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia uchwała Rady Miasta z dnia 24 października 2007r. Nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, wydana została na podstawie upoważnienia zawartego w art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie Gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t.j.: Dz. U. z 2005 r. Nr 31 poz. 266 z późn. zm.) oraz art. 18 ust. 2 pkt 15 i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (t.j.: Dz. U. z 2001 r. Nr 142 poz. 1591 z późn. zm.). Uchwała ta jest aktem prawa miejscowego, a więc jednym z powszechnie obowiązujących źródeł prawa, które w świetle rozdziału III Konstytucji RP mogą stanowić podstawę prawną jednostronnych, władczych rozstrzygnięć skierowanych do podmiotów zewnętrznych wobec administracji. W niniejszej sprawie jednak, z powodu stwierdzenia nieważności § 16 ust. 10 uchwały przewidującego bezwzględny wymóg posiadania co najmniej 5 letniego centrum życiowego na terenie K., uznać należy, że organ nie miał podstawy prawnej do negatywnego dla skarżącego rozstrzygnięcia. Powołany zatem przez organ powód odmowy udzielenia pomocy mieszkaniowej w postaci niespełnienia przez skarżącego wymogu posiadania centrum życiowego w K. przez okres co najmniej 5 lat, uznać należy za nie znajdujący oparcia w prawie. Zgodnie z treścią art. 147 §2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, rozstrzygnięcia indywidualne wydane na podstawie uchwały, której nieważność została stwierdzona przez sąd, podlegają wzruszeniu w trybie określonym w postępowaniu administracyjnym albo w postępowaniu szczególnym. Postępowanie w sprawie udzielania przez gminę pomocy mieszkaniowej nie jest typowym postępowaniem administracyjnym toczącym się na podstawie kodeksu postępowania administracyjnego, a rozstrzygnięcie które je kończy nie jest decyzją administracyjną, lecz aktem z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Taki akt, będący zewnętrznym, jednostronnym i władczym rozstrzygnięciem organu administracji o prawach i obowiązkach jednostki, wymaga jednak każdorazowo podstawy prawnej w przepisie powszechnie obowiązującym, co wynika z konstytucyjnej zasady praworządności i legalności (art. 7 i art. 2 Konstytucji) oraz art. 93 w związku z art. 87 Konstytucji. W przypadku zatem, gdy podstawa prawna tego aktu została wyeliminowana z porządku prawnego z mocą wsteczną (skutek ex tunc), zachodzi przesłanka do jego uchylenia na podstawie art. 146 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wydany zatem w niniejszej sprawie akt Prezydenta Miasta z dnia 22 kwietnia 2009r. uznać należy za niezgodny z prawem, skoro przepis uchwały Rady Miasta z dnia 24 października 2007r. Nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, na podstawie którego zaskarżony akt wydano, został wyeliminowany z porządku prawnego z mocą wsteczną poprzez orzeczenie sądu o stwierdzeniu jego nieważności. Zaskarżony w niniejszej sprawie akt Prezydenta Miasta uznać więc należy za wydany w istocie bez podstawy prawnej. Wniesiona zatem na ten akt skarga musiała zostać uwzględniona i Sąd uwzględniając tę skargę orzekł zgodnie z art. 146 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylając ten akt. Odnosząc się do argumentów powoływanych w niniejszej sprawie przez organ należy stwierdzić, że trafnie zauważa pełnomocnik organu, że samo poczucie przynależności do wspólnoty samorządowej nie jest wystarczające do tego, by zostać uznanym za członka danej wspólnoty samorządowej, co do którego gmina obowiązana jest świadczyć pomoc mieszkaniową. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001r., Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.), członkami wspólnoty samorządowej są z mocy prawa jej mieszkańcy. Bycie mieszkańcem gminy jest jednak przesłanką znacznie szerszą niż przewidziany w zakwestionowanej uchwale wymóg posiadania co najmniej 5-letniego centrum życiowego. Zamieszkania o którym mowa w ustawie nie można utożsamiać z samym faktem zameldowania lub wskazywania adresu korespondencyjnego, a ciężaru dowodu w zakresie wykazania tej przesłanki organ nie może w całości przerzucać na stronę. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji. O kosztach pomocy prawnej udzielonej w urzędu orzeczono na podstawie art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło