III SA/Kr 829/19

WyrokWSA w Krakowie2019-11-05

Skład orzekający: Hanna Knysiak-Sudyka, Janusz Kasprzycki, Halina Jakubiec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy określająca tryb i sposób powoływania oraz odwoływania członków Gminnego Zespołu Interdyscyplinarnego oraz szczegółowe warunki jego funkcjonowania, która zawiera regulacje wykraczające poza zakres upoważnienia ustawowego lub powtarzające przepisy ustawowe, może zostać uznana za nieważną w całości lub w części?
Ratio decidendi
Uchwała rady gminy, która zawiera regulacje wykraczające poza zakres upoważnienia ustawowego lub powtarzające przepisy ustawowe, narusza prawo w sposób istotny, co uzasadnia stwierdzenie jej nieważności w całości lub w części. Organy samorządu terytorialnego działają na podstawie i w granicach prawa, a akty prawa miejscowego powinny uzupełniać przepisy powszechnie obowiązujące, a nie je powtarzać lub modyfikować bez podstawy prawnej.
Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy w Gorlicach wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy Sękowa dotyczącą trybu i sposobu powoływania oraz odwoływania członków Gminnego Zespołu Interdyscyplinarnego i warunków jego funkcjonowania. Skarżący zarzucił uchwale istotne naruszenie prawa, w tym przekroczenie zakresu delegacji ustawowej i naruszenie Konstytucji RP, poprzez regulacje dotyczące składu zespołu, przesłanek odwołania członków, zakresu prac, zwoływania posiedzeń, powoływania grup roboczych, wykonywania zadań oraz obsługi organizacyjno-technicznej. Wójt Gminy Sękowa wniósł o oddalenie skargi, argumentując, że uchwała mieści się w zakresie kompetencji rady gminy. W trakcie postępowania Rada Gminy Sękowa podjęła nową uchwałę uchylającą zaskarżoną uchwałę.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność § 2 ustęp 2 i 3, § 3 punkt 4 i 5, § 4 ustęp 3, 5, 6, 9, 11 i 12 zaskarżonej uchwały.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki WSA Halina Jakubiec Protokolant Julia Mejer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2019 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Gorlicach na uchwałę Rady Gminy Sękowa z dnia 8 września 2011 r. nr VIII/92/2011 w sprawie trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków Gminnego Zespołu Interdyscyplinarnego w Sękowej oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania stwierdza nieważność § 2 ustęp 2 i 3, § 3 punkt 4 i 5, § 4 ustęp 3, 5, 6, 9, 11 i 12 zaskarżonej uchwały. W dniu 8 września 2011 r. Rada Gminy Sękowa podjęła uchwałę nr VIII/92/2011, działając na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), art. 9a ust. 15 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz. U. z 2005 r. Nr 180, poz. 1493 ze zm., dalej powoływanej jako "u.p.p.r.") i art. 17 ust. 1 pkt 1 oraz art. 110 ust. 10 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. 2009 r. nr 175 poz. 1362) w sprawie trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków Gminnego Zespołu Interdyscyplinarnego w Sękowej oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania. Prokurator Rejonowy w Gorlicach wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na tę uchwałę, domagając się stwierdzenia jej nieważności w części, tj. w zakresie § 2 ust. 2 i 3, § 3 pkt 4 i 5, § 4 ust. 3, 5, 6, 9,11,12 uchwały. Zaskarżonej uchwale skarżący zarzucił: istotne naruszenie prawa, a to art. 9a ust. 15 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie oraz art. 7 i 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej polegające na przekroczeniu zakresu delegacji ustawowej poprzez wskazanie w § 2 ust. 2 zaskarżonej uchwały katalogu podmiotów, których przedstawiciele wchodzą w skład zespołu interdyscyplinarnego, w sytuacji gdy zagadnienie to zostało uregulowane w art. 9a ust. 3-5 ustawy, a nadto dokonanie tej regulacji w sposób modyfikujący normę ustawową; istotne naruszenie prawa, a to art. 9a ust. 15 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie oraz art. 7 i 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, polegające na przekroczeniu zakresu delegacji ustawowej poprzez wskazanie w § 3 pkt 4 zaskarżonej uchwały wśród przesłanek uzasadniających odwołanie członka zespołu interdyscyplinarnego - skazania prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne lub umyślne przestępstwo skargowe; istotne naruszenie prawa, a to art. 9a ust. 15 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie oraz art. 7 i 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej polegające na przekroczeniu zakresu delegacji ustawowej poprzez wskazanie w § 3 pkt 5 zaskarżonej uchwały wśród przesłanek uzasadniających odwołanie członka zespołu interdyscyplinarnego - niezachowanie poufności informacji i danych uzyskanych przy realizacji zadań związanych z przeciwdziałaniem przemocy w rodzinie; istotne naruszenie prawa, a to art. 9a ust. 15 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie oraz art. 7 i 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, polegające na przekroczeniu zakresu delegacji ustawowej poprzez wskazanie w § 4 ust. 3 zaskarżonej uchwały, że szczegółowy zakres prac Zespołu zostanie określony w regulaminie organizacyjnym opracowanym przez Zespół i zatwierdzonym przez Wójta Gminy Sękowa w drodze zarządzenia; 5. istotne naruszenie prawa, a to art. 9a ust. 15 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie oraz art. 7 i 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, polegające na przekroczeniu zakresu delegacji ustawowej poprzez wskazanie w § 4 ust. 5 zaskarżonej uchwały, że posiedzenie Zespołu może być zwołane także na wniosek każdego członka Zespołu, podczas gdy ustawodawca w art. 9a ust. 7 ustawy wprost określił, iż posiedzenia zespołu interdyscyplinarnego odbywają się w zależności od potrzeb, jednak nie rzadziej niż raz na trzy miesiące; 6. istotne naruszenie prawa, a to art. 9a ust. 8 oraz 15 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie oraz art. 7 i 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz § 118 w zw. § 143 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 roku w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. z 2002 r. Nr 100, poz. 908, obecnie tekst jednolity Dz. U z 2016 poz. 283) polegające na przekroczeniu zakresu delegacji ustawowej poprzez wskazanie w § 2 ust. 3 zaskarżonej uchwały, że zespół działa na podstawie porozumień zawartych między Wójtem Gminy Sękowa, a podmiotami których przedstawiciele powołani zostaną do Zespołu, co stanowi powtórzenie i modyfikację zapisu zawartego w art. 9a ust. 8 ustawy; 7. istotne naruszenie prawa, a to art. 9a ust. 7 oraz 15 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie oraz art. 7 i 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz § 118 w zw. § 143 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" polegające na przekroczeniu zakresu delegacji ustawowej poprzez wskazanie w § 4 ust. 6 zaskarżonej uchwały, że posiedzenia zespołu odbywają się w zależności od potrzeb, nie rzadziej niż raz na trzy miesiące, co stanowi powtórzenie zapisu zawartego w art. 9a ust. 7 ustawy; 8. istotne naruszenie prawa, a to art. 9a ust. 10 oraz 15 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie oraz art. 7 i 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz § 118 w zw. § 143 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" polegające na przekroczeniu zakresu delegacji ustawowej poprzez wskazanie w § 4 ust. 9 zaskarżonej uchwały, że zespół może powoływać grupy robocze na zasadach określonych w ustawie o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, w celu rozwiązywania indywidulnych problemów związanych z występowaniem przemocy w rodzinie, co stanowi powtórzenie i modyfikację zapisu zawartego w art. 9a ust. 10 ustawy; 9. istotne naruszenie prawa, a to art. 9a ust. 13 oraz 15 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie oraz art. 7 i 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz § 118 w zw. § 143 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" polegające na przekroczeniu zakresu delegacji ustawowej poprzez wskazanie w § 4 ust. 11 zaskarżonej uchwały, że członkowie Zespołu i grup roboczych wykonują zadania w ramach obowiązków służbowych lub zawodowych, co stanowi powtórzenie zapisu ustawowego zawartego w art. 9a ust. 13 ustawy; 10. istotne naruszenie prawa, a to art. 9a ust. 9 oraz 15 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie oraz art. 7 i 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz § 118 w zw. § 143 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie "Zasad techniki prawodawczej", polegające na przekroczeniu zakresu delegacji ustawowej poprzez wskazanie w § 4 ust. 12 zaskarżonej uchwały, że obsługę organizacyjno - techniczną Zespołu zapewnia Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Sękowej, co stanowi powtórzenie i modyfikację zapisu zawartego w art. 9a ust. 9 ustawy; Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Gminy Sękowa nr VIII/92/2011 z dnia 8 września 2011 roku w sprawie trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków Gminnego Zespołu Interdyscyplinarnego w Sękowej oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania, w zakresie § 2 ust. 2 i 3, § 3 pkt 4 i 5, § 4 ust. 3, 5, 6, 9,11,12 uchwały. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Sękowa wniósł o oddalenie skargi w całości. W ocenie organu kwestia szczegółowych regulacji zawartych w zaskarżonej uchwale nie została określona w art. 9a ust. 15 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie. W ocenie organu powołany przepis upoważnia Radę Gminy do szczegółowego regulowania w uchwale zasad dotyczących trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania. Zdaniem organu nie stanowi naruszenia prawa wskazanie w § 2 ust. 2 zaskarżonej uchwały przedstawicieli instytucji i jednostek wchodzących w skład zespołu interdyscyplinarnego. Stanowi to bowiem dookreślenie ze względów porządkowych jednostek oraz instytucji z terenu Gminy Sękowa oraz Powiatu Gorlickiego, których przedstawiciele wchodzą w skład zespołu. Z zapisów uchwały nie można wyciągnąć wniosku, jakoby uchwała wykluczała możliwość powołania do zespołu interdyscyplinarnego przedstawicieli innych organów i instytucji wymienionych w art. 9a ust. 3 ustawy. Odnosząc się do zarzutów dotyczących niezgodności z ustawą o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie § 2 ust. 3, § 3 pkt. 4 i pkt. 5, § 4 ust. 3, ust. 5, ust. 6, ust. 9, ust. 11, ust. 12 zaskarżonej uchwały organ podniósł, że w jego ocenie powyższa regulacja mieści się w zakresie kompetencji Rady Gminy do określenia trybu i sposobu powoływania oraz odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego. W piśmie z dnia 16 października 2019 r. Wójt Gminy Sękowa podniósł, że w dniu 30 września 2019 r. Rada Gminy Sękowa podjęła uchwałę nr IX/107/2019 w sprawie trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków Zespołu Interdyscyplinarnego oraz szczegółowe warunki jego funkcjonowania. Zgodnie z § 2 powyższej uchwały "traci moc Uchwała Nr VIII/92/2011 Rady Gminy Sękowa z dnia 8 września 2011 r. w sprawie trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków Zespołu Interdyscyplinarnego oraz szczegółowe warunki jego funkcjonowania". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej powoływanej jako "p.p.s.a.") zakres kontroli administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego. Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 506, powoływanej dalej jako "u.s.g.") uchwały organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Podstawą stwierdzenia takiego faktu jest uznanie, że doszło do istotnego naruszenia prawa. Do istotnych wad uchwały, skutkujących stwierdzeniem jej nieważności, zalicza się naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję organów samorządu do podejmowania uchwał, naruszenie podstawy prawnej podjętej uchwały, naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego poprzez wadliwą ich interpretację oraz przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (por. Z. Kmieciak, M. Stahl, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego, Samorząd Terytorialny 2001, nr 1-2, s. 102). Na wstępie należy podnieść, że brak jest podstaw do umorzenia postępowania sądowego ze względu na uchylenie zaskarżonej uchwały uchwałą Rady Gminy Sękowa z 30 września 2019 r. Nr IX/107/2019. W tym zakresie Sąd podziela bowiem wielokrotnie wyrażany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że uchylenie zaskarżonego aktu prawa miejscowego po wniesieniu skargi nie czyni skargi bezprzedmiotową, a to ze względu na odmienność skutków związanych z uchyleniem i stwierdzeniem nieważności uchwały. Zgodnie bowiem z poglądami doktryny zmiana lub uchylenie uchwały podjętej przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej nie czyni zbędnym wydania przez sąd wyroku, jeżeli zaskarżona uchwała może być stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego jej uchylenie lub zmianę (por. np. wyroki NSA z dnia 4 sierpnia 2005 r., OSK 1290/04 i 1 września 2010 r., I OSK 368/10; jak również W. Kisiel w: Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, pod red. P. Chmielnickiego, Warszawa 2010, s. 805-806 oraz R. Lewicka, Kontrola prawotwórstwa administracji o charakterze powszechnie obowiązującym, Warszawa 2008, s. 220). Stwierdzenie nieważności uchwały przez sąd oznacza, że w tym zakresie wskazane unormowania należy traktować tak, jak gdyby nigdy nie zostały podjęte. Ta różnica między istotą i skutkami uchylenia aktu prawa miejscowego a stwierdzeniem jego nieważności w trybie kontroli sądowej powoduje, że nie można uznać postępowania za bezprzedmiotowe. W orzecznictwie podkreśla się przy tym, z czym zgadza się Sad orzekający w obecnym składzie, że zmiana lub uchylenie zaskarżonego do sądu aktu prawa miejscowego nie czyni zbędnym wydania przez sąd wyroku, jeżeli objęty skargą akt prawa miejscowego był i może być zastosowany do sytuacji z okresu poprzedzającego jego stwierdzenie nieważności, a w konsekwencji stanowić podstawę do kształtowania praw i obowiązków podmiotów prawa (por. wyrok NSA z dnia 27 września 2007 r., II OSK 1046/07 Lex 384291, wyrok NSA z 1 września 2010 r., I OSK 368/10, wyrok NSA z dnia 4 listopada 2010 r., II OSK 1783/10 Lex 746796, postanowienie NSA z dnia 12 lutego 2013 r., II OSK 228/13 Lex nr 1281479). Przechodząc do merytorycznej oceny kwestionowanych zapisów zaskarżonej uchwały należy podnieść, że podstawę jej wydania stanowił art. 9a ust. 15 u.p.p.r., zgodnie z którym rada gminy określi, w drodze uchwały, tryb i sposób powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowe warunki jego funkcjonowania. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, zważywszy na charakter zespołu interdyscyplinarnego, jego zróżnicowany skład osobowy, zakres kompetencji, stosowane przez niego środki oraz treść upoważnienia ustawowego zamieszczonego w art. 9a ust. 15 u.p.p.r. nie ulega wątpliwości, iż zawarte w tym akcie wykonawczym normy prawne mają charakter norm generalnych, wyznaczających adresatom tych norm określony sposób funkcjonowania oraz charakter powszechny na terenie gminy i wywołujący określone skutki prawne, a tym samym stanowi akt prawa miejscowego. Zgodnie z art. 9a ust. 3 u.p.p.r. w skład zespołu interdyscyplinarnego wchodzą przedstawiciele: 1) jednostek organizacyjnych pomocy społecznej; 2) gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych; 3) Policji; 4) oświaty; 5) ochrony zdrowia; 6) organizacji pozarządowych; 7) kuratorzy sądowi. Ponadto w skład zespołu interdyscyplinarnego mogą wchodzić także prokuratorzy oraz przedstawiciele innych podmiotów, działających na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie. Jak trafnie podniesiono w skardze, art. 9a u.p.p.r. w ust. 3, 4 i 5 szczegółowo określa skład zespołu interdyscyplinarnego, zaś norma art. 9a ust. 15 u.p.p.r. nie przyznaje radzie gminy kompetencji do określania takiego składu, a jedynie określenia w drodze uchwały trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania. Przepis ten nie przewiduje natomiast dla rady gminy kompetencji do samodzielnego wskazywania podmiotów wchodzących w skład tego zespołu (podobnie np.: wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 14 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Go 10/18 – dostępny w internetowej bazie orzeczeń http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W zaskarżonej uchwale zawarto natomiast regulacje o treści: § 2. 2. W skład Zespołu wchodzą przedstawiciele następujących instytucji, organizacji i jednostek organizacyjnych działających na terenie Gminy Sękowa: 1) Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej; 2) Urzędu Gminy Sękowa; 3) Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Sękowej; 4) Komendy Powiatowej Policji w Gorlicach; 5) Oświaty; 6) Ochrony zdrowia; 7) Kuratorzy Sądowi. Ust. 3) Zespół działa na podstawie Porozumień zawartych pomiędzy Wójtem Gminy Sękowa, a podmiotami, których przedstawiciele powołani zostaną do Zespołu.". W przepisach powyżej przytoczonych zatem nie tylko w sposób nieuprawniony ustawodawca lokalny w ogóle poddał regulacji materię, w zakresie której wypowiada się już ustawa, ale także dokonał niedozwolonego ograniczenia składu osobowego zespołu dyscyplinarnego, już przez to, że nie objął nim prokuratorów, przedstawicieli organizacji pozarządowych oraz innych podmiotów, działających na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie (których możliwość udziału przewiduje ustawa w art. 9a ust. 3-5 u.p.p.r.). Przekroczenie w tym zakresie delegacji ustawowej stanowi także naruszenie art. 7 Konstytucji RP, który zobowiązuje organy władzy publicznej do działania na podstawie i w granicach prawa. Ustęp 3 paragrafu 2 zaskarżonej uchwały stanowi powtórzenie w wersji zmodyfikowanej art. 9a ust. 8 u.p.p.r., zgodnie z którym "Zespół interdyscyplinarny działa na podstawie porozumień zawartych między wójtem, burmistrzem albo prezydentem miasta a podmiotami, o których mowa w ust. 3 lub 5". Ustawodawca lokalny nie miał w tym zakresie upoważnienia do modyfikacji normy ustawowej. W świetle powyższego za zasadne należało uznać zarzuty naruszenia art. 9a ust. 15 w zw. z ust. 3, 4 i 5 u.p.p.r. oraz art. 7 i 94 Konstytucji przez § 2 ust. 2 i 3 zaskarżonej uchwały – co uzasadniało stwierdzenie ich nieważności. Zasadny jest również zdaniem Sądu zarzut skargi dotyczący naruszenia w § 3 pkt 4 i 5 zaskarżonej uchwały art. 9a ust. 15 u.p.p.r. Sąd uznał, że również w tym przypadku zachodziła podstawa do stwierdzenia nieważności kwestionowanych zapisów uchwały. W powyższych przepisach zostały wskazane przesłanki obligatoryjnego odwołania członka zespołu interdyscyplinarnego poprzez wskazanie, że Wójt Gminy Sękowa odwołuje członka Zespołu Interdyscyplinarnego w przypadku skazania prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne lub umyślne przestępstwo skarbowe oraz w przypadku nie zachowania poufności informacji i danych, uzyskanych przy realizacji zadań związanych z przeciwdziałaniem przemocy w rodzinie. Organ przekroczył zdaniem Sądu w tym zakresie delegację ustawową. Powszechnie obowiązujący charakter zawartych w uchwale, wydawanej na podstawie art. 9 a ust. 15 u.p.p.r. norm zobowiązuje bowiem do formułowania ich jedynie na podstawie i w granicach upoważnienia ustawowego, precyzyjnie i kompleksowo realizujących delegację ustawową. Stanowione przez organy jednostek samorządu terytorialnego akty prawa miejscowego winny bowiem regulować kwestie wynikające z delegacji ustawowej w taki sposób, by przyjęte w oparciu o nią normy uzupełniały, wydane przez inne podmioty, przepisy powszechnie obowiązujące kształtujące prawa i obowiązki ich adresatów. Ustawodawca, formułując określoną delegację do wydania aktu wykonawczego, przekazuje upoważnienie do uregulowania wyłącznie kwestii nie objętych dotąd żadną normą o charakterze powszechnie obowiązującym w celu ukształtowania stanu prawnego uwzględniającego m.in. specyfikę, możliwości i potrzeby środowiska, do którego właściwy akt wykonawczy jest skierowany. Żaden z przepisów u.p.p.r. nie upoważnia rady gminy do określenia przesłanek merytorycznych odwołania członka zespołu interdyscyplinarnego. Określenie takich obligatoryjnych przesłanek odwołania członka zespołu interdyscyplinarnego wykracza poza upoważnienie ustawowe do określenia trybu i sposobu odwołania członków takiego zespołu. W § 4 ust. 3 zaskarżonej uchwały znalazło się sformułowanie, iż "Szczegółowy zakres prac Zespołu zostanie określony w regulaminie organizacyjnym opracowanym przez Zespół i zatwierdzonym przez Wójta Gminy Sękowa w drodze zarządzenia". Zdaniem Sądu organ przekroczył zakres delegacji ustawowej, gdyż – jak była mowa wyżej – zgodnie z art. 9a ust. 15 u.p.p.r. rada gminy określi, w drodze uchwały, tryb i sposób powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowe warunki jego funkcjonowania. To Rada Gminy jest zatem upoważniona do określenia szczegółowych warunków funkcjonowania zespołu interdyscyplinarnego, a nie ma kompetencji do scedowania tego upoważnienia na inny podmiot. W § 4 ust. 5 zaskarżonej uchwały postanowiono, że "Posiedzenie Zespołu może być zwołane także na wniosek każdego członka Zespołu". W art. 9a ust. 7 u.p.p.r. ustawodawca postanowił, że posiedzenia zespołu interdyscyplinarnego odbywają się w zależności od potrzeb, jednak nie rzadziej niż raz na trzy miesiące. Skoro kwestia zwoływania posiedzeń zespołu została uregulowana w ustawie, to brak było podstaw do uzupełnienia powyższej normy ustawowej. W § 4 ust. 6 zaskarżonej uchwały postanowiono, że "Posiedzenia Zespołu odbywają się w zależności od potrzeb, nie rzadziej niż raz na trzy miesiące". Powyższa regulacja stanowi powtórzenie in extenso powołanego wyżej art. 9a ust. 7 u.p.p.r. W § 4 ust. 9 zaskarżonej uchwały postanowiono, że "Zespół może powoływać grupy robocze na zasadach określonych w ustawie o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, w celu rozwiązywania indywidualnych problemów związanych z występowaniem przemocy w rodzinie.". Powyższa regulacja stanowi powtórzenie art. 9a ust. 10, który stanowi" "Zespół interdyscyplinarny może tworzyć grupy robocze w celu rozwiązywania problemów związanych z wystąpieniem przemocy w rodzinie w indywidualnych przypadkach.". Zmiana treści przepisu dokonana w zaskarżonej uchwale nie zmienia istoty regulacji, w gruncie rzeczy jest ona tożsama z regulacją ustawową. W § 2 ust. 11 zaskarżonej uchwały postanowiono, że "Członkowie Zespołu i grup roboczych wykonują zadania w ramach obowiązków służbowych lub zawodowych". Powyższa regulacja stanowi powtórzenie art. 9a ust. 13 u.p.p.r. który stanowi: "Członkowie zespołu interdyscyplinarnego oraz grup roboczych wykonują zadania w ramach obowiązków służbowych lub zawodowych.". W § 2 ust. 12 zaskarżonej uchwały postanowiono, że "Obsługę organizacyjno-techniczną Zespołu zapewnia Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Sękowej". Powyższa regulacja stanowi powtórzenie – z modyfikacją - art. 9a ust. 9 u.p.p.r., zgodnie z którym "Obsługę organizacyjno-techniczną zespołu interdyscyplinarnego zapewnia ośrodek pomocy społecznej". Zasadne są zdaniem Sądu – odnoszące się do wyżej wskazanych zapisów zaskarżonej uchwały - zarzuty skargi dotyczące naruszenia § 118 w zw. z § 143 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 roku w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" poprzez powtórzenie – dokładnie lub z modyfikacjami - w § 4 ust. 6, 9, 11 i 12 uchwały przepisów - kolejno - art. 9a ust. 7, 10, 13 i 9 u.p.p.r. Sąd uznał, że również w tym przypadku zachodziły podstawy do stwierdzenia ich nieważności. Powszechnie obowiązujący charakter zawartych w uchwale, wydawanej na podstawie art. 9 a ust. 15 u.p.p.r. norm zobowiązuje bowiem do formułowania ich jedynie na podstawie i w granicach upoważnienia ustawowego, precyzyjnie i kompleksowo realizujących delegację ustawową, pozbawionych jednocześnie powtórzeń przepisów powszechnie obowiązujących zawartych w innych aktach normatywnych, a w szczególności w aktach rangi ustawowej. Stanowione przez organy jednostek samorządu terytorialnego akty prawa miejscowego winny bowiem regulować kwestie wynikające z delegacji ustawowej w taki sposób, by przyjęte w oparciu o nią normy uzupełniały, wydane przez inne podmioty, przepisy powszechnie obowiązujące kształtujące prawa i obowiązki ich adresatów. Ustawodawca, formułując określoną delegację do wydania aktu wykonawczego, przekazuje upoważnienie do uregulowania wyłącznie kwestii nie objętych dotąd żadną normą o charakterze powszechnie obowiązującym w celu ukształtowania stanu prawnego uwzględniającego m.in. specyfikę, możliwości i potrzeby środowiska, do którego właściwy akt wykonawczy jest skierowany. Sąd dostrzega przy tym, że powołane w skardze rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" traktować należy przede wszystkim jako zbiór dyrektyw skierowanych do prawodawców. Zasady określone w tym rozporządzeniu tylko wyjątkowo mogą być przydatne do oceny legalności aktów prawa miejscowego. Nie służą one natomiast do oceny ich ważności z uwagi na podstawę upoważnienia do ich wydania (por. wyrok NSA z dnia 5 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 1059/10, CBOSA). Powoływanie się na te zasady może mieć miejsce jedynie wtedy, kiedy zakres powtórzeń przepisów ustaw, w tym definicji ustawowych, będzie rozległy albo kiedy postanowienia aktu prawa miejscowego będą powodowały zmianę postanowień ustaw (por. T. Bąkowski, Sądowa kontrola legislacji administracyjnej pod względem zgodności z zasadami techniki prawodawczej, Legislacja administracyjna. Teoria. Orzecznictwo. Praktyka, pod red. M. Stahl, Z. Łuniewskiej, Warszawa 2012, s. 37-46; G. Wierczyński Konsekwencje nieprzestrzegania zasad techniki prawodawczej, w: T. Bąkowski, P. Uziębło, G. Wierczyński, Zarys legislacji administracyjnej. Uwarunkowania i zasady prawotwórczej działalności administracji publicznej, pod red. T. Bąkowskiego, Gdańsk 2011, s. 86-87). W wyroku z dnia 15 czerwca 2012 r. w sprawie II CSK 436/11 (LEX nr 1232234) Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że naruszenie wspomnianych zasad nie wywołuje z mocy prawa żadnych ujemnych skutków. W aktualnym w orzecznictwie sądów administracyjnych dopuszcza się możliwość powtórzenia w akcie prawa miejscowego zapisów ustawowych, o ile takie powtórzenie ma charakter dosłowny (por. wyrok WSA w Poznaniu z 22 kwietnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Po 1284/14, CBOSA) i uzasadnione to jest względami zapewnienia komunikatywności tekstu prawnego, stanowiąc określenie materii, która jest regulowana aktem prawa miejscowego. Taka sytuacja nie wystąpiła jednak w rozpoznawanej sprawie, bowiem nie sposób dopatrzeć się konieczności powtórzenia w § 4 ust. 6, 9, 11 i 12 zaskarżonej uchwały regulacji ustawowych. Wręcz przeciwnie, rozległy charakter powtórzeń i wprowadzone modyfikacje powodują niejasność tekstu i mogą wywoływać wątpliwości interpretacyjne przy zestawieniu treści zaskarżonej uchwały z powołanymi wyżej przepisami ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło