III SA/Kr 876/11
WyrokWSA w Krakowie2012-06-26
Skład orzekający: Barbara Pasternak, Elżbieta Kremer, Janusz Kasprzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zatwierdzenie projektu organizacji ruchu drogowego przez starostę jest czynnością materialno-techniczną podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 PPSA, oraz czy projekt organizacji ruchu spełnia wymogi formalne określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r.?Ratio decidendi
Zatwierdzenie projektu organizacji ruchu przez starostę jest czynnością materialno-techniczną podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 PPSA. W niniejszej sprawie czynność ta została dokonana z naruszeniem przepisów § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r., ponieważ projekt organizacji ruchu nie zawierał wymaganych elementów, takich jak plan sytuacyjny w odpowiedniej skali z lokalizacją znaków i parametrów drogi, co uniemożliwiło kontrolę zgodności z prawem.Stan faktyczny
Wójt Gminy zwrócił się do Starosty o zatwierdzenie projektu zmian organizacji ruchu na drogach gminnych, w tym wprowadzenie znaku zakazu wjazdu samochodów ciężarowych. Starosta zatwierdził projekt, jednak w dokumentacji wystąpiła omyłka pisarska dotycząca numeru działki ewidencyjnej drogi. Po sprostowaniu omyłki, skarżący (przedsiębiorca prowadzący działalność przy tej drodze) wezwał Starostę do usunięcia naruszenia prawa, zarzucając bezprawność zatwierdzenia projektu z powodu błędów formalnych i merytorycznych. Po bezskutecznym wezwaniu, skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując zatwierdzenie projektu organizacji ruchu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności, orzekł, że zaskarżona czynność nie może być wykonana i zasądził od Starosty na rzecz skarżącego kwotę 200,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak Sędziowie WSA Elżbieta Kremer (spr.) WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi K. R. na czynność Starosty z dnia 22 czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu zmian organizacji ruchu na drodze gminnej w S w Gminie P I. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności, II. orzeka, że zaskarżona czynność nie może być wykonana, III. zasądza od Starosty na rzecz skarżącego kwotę 200,00 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu 27 maja 2010r. Wójt Gminy P. zwrócił się do Starosty T. o weryfikację projektu organizacji ruchu dróg będących we władaniu Gminy P. droga ewidenc. 4456/4 zlokalizowana w P. oraz droga ewid. 25436/3 zlokalizowana w S. gmina P. w celu zwiększenia bezpieczeństwa poprzez postawienie znaku zakazu B-5 "zakaz wjazdu samochodów ciężarowych powyżej 5 ton" oraz umieszczenia tabliczki pod istniejącym znakiem zakazu B-5 o treści "Nie dotyczy stałych mieszkańców". Projekt zawierał opis techniczny oraz plan orientacyjny w skali 1 : 20000.
Czynnością z dnia 22 czerwca 2010r. znak [...], na podstawie art. 10 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 58, poz. 515 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem (Dz. U. Nr 177, poz. 1729) Starosta T. zatwierdził projekt dotyczący zmiany organizacji ruchu na drodze gminnej nr ew. 4456/4 w S. w Gminie P., zgodnie z załączonym przez Wójta Gminy P. projektem. W zatwierdzeniu znalazły się informacje, że wzory
i kolorystyka znaków drogowych winny odpowiadać przepisom rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz.U. Nr 220, poz. 2181) a zgodnie z § 12 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 23 września 2003r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem (Dz.U. Nr 177, poz. 1729) o terminie wprowadzenia oznakowania wnioskodawca winien powiadomić Starostę T. oraz Wydział Ruchu Drogowego KPP w Z. z wyprzedzeniem 7 dni. Powiadomienie tego rodzaju nastąpiło w piśmie z 14 lipca 2010r.
Czynnością z dnia [...] 2010r. znak [...] Starosta T. nie zatwierdził wnioskowanej zmiany organizacji ruchu na drodze gminnej nr ew. 4456/4 zlokalizowanej w P.
Pismem z dnia 8 kwietnia 2011r. nadanym pocztą w dniu 11 kwietnia 2011r. Wójt Gminy P. zwrócił się do Starosty T. podając, że w zatwierdzonym przez Starostę projekcie organizacji ruchu z dnia 22 czerwca 2010r. znak [...] błędnie wpisano nr działki ewidencyjnej drogi w S. To znaczy w zatwierdzonym projekcie z dnia 22 czerwca 2010r. podano "...zmiany organizacji ruchu na drodze gminnej nr ew. 4456/4 w S. w gminie P..." podczas gdy prawidłowo powinno być "...zmiany organizacji ruchu na drodze gminnej nr ew. 25436/3 w S. w gminie P..."
Starosta T. w piśmie z dnia 12 kwietnia 2011r. adresowanym do Wójta Gminy P. podał " niniejszym prostuję oczywistą omyłkę pisarską dotyczącą zatwierdzenia projektu organizacji ruchu na drodze gminnej w S. w gminie P.- nr ew. działki 25436/3. Omyłka polegała na błędnym wpisaniu numeru działki. Zamiast nr ew. 25436/3 omyłkowo wpisano nr 4456/4. Omyłka wynikła z faktu umieszczenia w jednym piśmie 2 wniosków dotyczących dwóch różnych ulic w P., ulicy w S. o numerze 25436/3 i ulicy "A" o numerze 4465/4. Z opisu technicznego projektu organizacji ruchu mapki dołączonej do wniosku jednoznacznie wynika, że jest to oczywista omyłka pisarska."
W dniu 13 kwietnia 2011r. do Starosty T. wpłynęło pismo K. R. zamieszkałego w S. nr [...], prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą K. R. "B" zatytułowane "wezwanie do usunięcia naruszenia prawa" spowodowanego oświadczeniem woli Starosty T. zawartym w piśmie z dnia 22 czerwca 2010r. dotyczącym zatwierdzenia projektu zmiany organizacji ruchu na drodze gminnej nr Ew. 4496/4 poprzez uchylenie zaskarżonej czynności.
Uzasadniając wezwanie, K. R. uznał, że czynność Starosty T. jest bezprawna z tego powodu, iż zgodnie z ewidencją gruntów "droga do "M"" przy której ustawiony został znak B-5 zakaz wjazdu samochodów ciężarowych powyżej 5 ton stanowi działkę ewidencyjną nr 25436/3
a nie działkę o nr ew. 4496/4, której dotyczyło oświadczenie Starosty. Z tego względu zaskarżona czynność winna być w ocenie skarżącego uchylona
a postępowanie, w wyniku którego doszło do jej podjęcia powinno być umorzone. Następnie skarżący, na wypadek nie uznania jego racji, wskazał, że zaskarżona czynność dotknięta jest wadą, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270). Wyjaśnił, że w postępowaniu poprzedzającym zatwierdzenie zmiany organizacji ruchu Starosta T. dopuścił się szeregu naruszeń przepisów postępowania, w konsekwencji czego niemożliwym jest ocena projektu, zgodności z przepisami dotyczącymi warunków umieszczenia na drogach znaków i sygnałów drogowych czy efektywności. Zaznaczył, że co prawda postępowanie uregulowane rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z 23 września 2003r. toczy się bez udziału stron, niemniej nie zwalnia to organu od przestrzegania ogólnych zasad wyrażonych w kodeksie postępowania administracyjnego, zwłaszcza, że postępowanie zmierzające do zmiany organizacji ruchu wkracza w konkretne obowiązki użytkowników drogi. W tym miejscu skarżący zwrócił uwagę, iż organ nie dokonał stosownej analizy potrzeby wprowadzania przedmiotowego znaku, podając, że znak B-5 stosuje się na drogach, na których występuje duże natężenie ruchu lub występują trudne warunki drogowe ze względu na niewystarczające parametry drogi (mała szerokość, małe promienie łuków na skrzyżowaniach). Starosta T. twierdzi w projekcie organizacji ruchu, że celem jest ograniczenie ruchu ze względu na trudne warunki drogowe, ale nie w postaci nieodpowiednich parametrów drogi ale z powodu "uszkodzeń przez nadmierny ciężar pojazdów". Określenie to jest przy tym nieprecyzyjne i nie poparte żadnymi dowodami w postaci odpowiednich analiz ugięć sprężystych nawierzchni drogi, która jak podał skarżący w roku 2010 była poddana remontowi z wymianą nawierzchni na całym odcinku. W tych warunkach w ocenie skarżącego bez wiedzy odnośnie rodzaju uszkodzeń nawierzchni drogi oraz przyczyn ich powstania niemożliwym było dokonanie przez Starostę T. prawidłowej oceny efektywności projektowanych zmian w ruchu drogowym. Skarżący zarzucił również projektowi wójta Gminy P. naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 23 września 2003r. poprzez niezawarcie w projekcie planu sytuacyjnego w skali 1:500 lub 1: 1000 wraz z lokalizacją znaków drogowych i parametrów drogi oraz opisu technicznego zawierającego charakterystykę drogi i ruchu na drodze. Bez tych elementów niemożliwym było dokonanie przez Starostę właściwej oceny efektywności projektowanych zmian. Ponadto kolejnym zarzutem ze strony skarżącego było to, iż Starosta T. nie określił terminu, w którym powinna zostać wprowadzona zatwierdzona organizacja ruchu. Tym samym nie można stwierdzić czy zatwierdzona organizacja ruchu nie utraciła ważności na zasadzie § 12 ust. 4 w/w rozporządzenia a okoliczność ta dla skarżącego nabiera szczególnego znaczenia, jeśli zważyć, że zmieniona organizacja ruchu weszła w życie z dniem 01.01.2011r. a zatem po upływie pół roku od jej zatwierdzenia.
Odpowiadając na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa pismem z dnia [...] 2011r. znak [...] Starosta T. wyjaśnił, iż zatwierdził przedłożony mu projekt organizacji ruchu uznając, iż zawarte w nim dane są wystarczające. Wyjaśnił przy tym, że droga w S. jest drogą wąską, bez poboczy, bez przejazdu, nie posiadającą parametrów nawet drogi lokalnej. Przejeżdżające ciężkie samochody stwarzają zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego, a wydzielane przez nie spaliny zanieczyszczają środowisko. Droga położona jest w terenie przeznaczonym zgodnie z planem zagospodarowania do zabudowy mieszkaniowej, pensjonatowej i nieuciążliwej działalności gospodarczej. Dlatego wprowadzenie ograniczenia tonażu do 5 ton na tej drodze było jak najbardziej zasadne. Starosta wyjaśnił przy tym, że dokonano sprostowania omyłki pisarskiej polegającej na błędnym podaniu numeru drogi w S. Co do wejścia w życie planowanej organizacji ruchu organ wskazał, iż skarżący jest w błędzie ponieważ w dniu 20.07.2010r. wpłynęło do starostwa powiadomienie od Wójta Gminy P., że przedmiotowy znak zostanie zamontowany w ciągu 7 dni. Organ podał również, że w marcu 2011 r. przeprowadzona została kontrola skarżącego posiadającego licencję na [...] wydana na adres W. [...]. Z zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z dnia 30.07.2010r. wynika miejsce prowadzenia działalności gospodarczej P. S [...]. Dlatego w ocenie organu zmiana adresu w licencji [...] nie mogła być dokonana wcześniej niż było wydane zaświadczenie przez Wójta gminy P. Wynika z tego, że skarżący wiedział o wprowadzonym ograniczeniu jeszcze przed zmianą adresu. Dlatego jak podał organ, jeśli poniósł jakiekolwiek starty to z własnej winy. Co więcej, organ podał, iż jako przedsiębiorca winien mieć rozeznanie co do terenu, w obrębie którego ma być prowadzona działalność gospodarcza.
Odpowiedź na wezwanie została wysłana na adres pełnomocnika skarżącego listem poleconym w dniu 17 maja 2011 r.
W dniu 17 czerwca 2011r. K. R. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na czynność Starosty T. z dnia 22 czerwca 2010r., wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów według norm przepisanych. Uzasadnienie skargi w zasadniczej części pokryło się
z uzasadnieniem wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Skarżący dodatkowo podniósł na uzasadnienie istnienia po jego stronie interesu prawnego, z tego względu że zatwierdzenie organizacji ruchu na drodze gminnej w S. nr Ew. 25436/3 w sposób ewidentny godzi w jego interes prawny, gdyż w miejscowości S. przy tej drodze prowadzi on działalność gospodarczą w zakresie [...] i w związku ze zmianą organizacji ruchu, nie mogąc dojechać do swojej bazy [...] ponosi straty rzeczywiste i szkody polegające na utracie spodziewanych korzyści. Odnośnie dopuszczalności zaskarżenia podał, że przedmiotowa czynność Starosty T. stanowi czynność prawna, o jakiej mowa w art. 88 ust. 1 w zw. z art. 87 ustawy o samorządzie powiatowym podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, względnie o jej oddalenie. W ocenie organu zaskarżoną czynność stanowi czynność materialno-techniczną z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a , stąd zaskarżenie winno poprzedzać wyczerpanie trybu z art. 52 3 p.p.s.a z uwzględnieniem wymogu by wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wnieść w terminie do 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Skarżący tymczasem nie dochował tego terminu. Znak został postawiony w lipcu 2010r. (co stwierdza pismo Wójta Gminy P. z 14.07.2010r.) a wezwanie złożono w dniu 13.04.2011r.. Organ zauważył, że sam skarżący w piśmie tym podaje datę 01.01.2011r. jako datę postawienia znaku co oznacza, że w tej dacie dowiedział się o podjęciu czynności.
Argumentując oddalenie skargi, organ wskazał, że podmioty posiadające licencję i zezwolenie [...] muszą w ramach prowadzonej działalności [...] planować i wykonywać [...] zgodnie
z ustalonymi zasadami wynikającymi z organizacji ruchu drogowego, korzystanie z dróg publicznych nie jest prawem nieograniczonym a każdy podmiot gospodarczy winien liczyć się z faktycznymi ograniczeniami w prowadzeniu działalności . Wyjaśnił też, że projekt organizacji ruchu nie tworzy bezpośrednio obowiązków dla obywateli, albowiem nie mają oni obowiązku podporządkowania się planowi ale ustawione mu znakowi. To dopiero znak określa sytuację prawną obywatela. W konsekwencji z chwilą zatwierdzenia zmiany organizacji ruchu przez starostę zachodzą podstawy prawne do umieszczenia znaku. W sprawie tej, w ocenie organu została zachowana procedura umieszczenia znaku jak też zaskarżona czynność nie narusza praw materialnego.
W piśmie z dnia 13 października 2011 r. pełnomocnik skarżącego uzupełnił ocenę prawną zaskarżonej czynności w ten sposób, że stanowi czynność o jakiej mowa w art. 88 ust. 1 w zw. z art. 87 ustawy o samorządzie powiatowym a zaskarżenie nastąpiło na podstawie tych przepisów. Skarżący nie brał udziału w postępowaniu , co oczywiste a wiedzę o zmianie organizacji ruchu powziął od swego pełnomocnika w dniu 31.03.2011. Podał też, że czynności nie można kwalifikować z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a z tego względu, że czynności z tego artykułu podejmowane są w sprawach indywidualnych, w stosunku do konkretnych osób, co wyłącza potraktowanie zatwierdzenia organizacji ruchu jako akt lub czynność wymienioną w tym przepisie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z przepisem art.3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej /art.1 p 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz.U. Nr 153, poz.1269/. W sprawowaniu tej kontroli pod względem zgodności z prawem, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną /art.134 p 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/.
Zdaniem Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym ( Dz.U. Nr 58, poz. 515 ze zm.), drogami gminnymi i powiatowymi zarządza starosta. Szczegółowe warunki zarządzania ruchem na drogach publicznych określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem ( Dz.U. Nr 177, poz. 1729 )
Zgodnie z § 2 rozporządzenia działania w zakresie zarządzania ruchem realizowane są przez: podejmowanie czynności organizacyjno-technicznych, obsługę systemów sterowania ruchem, wprowadzanie tymczasowych zakazów lub ograniczeń w ruchu.
Stosownie do § 2 ust. 1, do czynności organizacyjno technicznych podejmowanych w ramach zarządzania ruchem rozporządzenie zalicza: sporządzanie projektów organizacji ruchu, przedstawianie projektów organizacji ruchu do zatwierdzenia, rozpatrywanie projektów organizacji ruchu, przekazywanie zatwierdzonej organizacji ruchu do realizacji, nadzór nad zgodnością istniejącej organizacji ruchu z zatwierdzoną organizacją ruchu, nadzór i analiza istniejącej organizacji ruchu w zakresie bezpieczeństwa ruchu i jego efektywności, nadzór nad zarządzaniem ruchem. Działania te realizują odpowiednio do kompetencji, organ zarządzający ruchem, zarząd drogi, organ sprawujący nadzór nad zarządzaniem ruchem, Policja, Żandarmeria Wojskowa lub wojskowe organy porządkowe.
Do starosty, jako organu zarządzającego ruchem na drogach gminnych i powiatowych, należy zatem - stosownie do § 3 ust. 1 rozporządzenia - między innymi rozpatrywanie projektów organizacji ruchu oraz wniosków dotyczących zmian organizacji ruchu (pkt 1), zatwierdzanie organizacji ruchu na podstawie złożonych projektów (pkt. 3), przekazanie zatwierdzonej organizacji ruchu do realizacji (pkt 4). Jak wynika z § 4 ust. 1 rozporządzenia, podstawą do wprowadzenia zmiany organizacji ruchu na drodze istniejącej jest zatwierdzenie organizacji ruchu przez organ zarządzający. Zgodnie z § 5 ust.1 powołanego rozporządzenia projekt organizacji ruchu powinien zawierać:
1) plan orientacyjny w skali od 1:10.000 do 1:25.000 z zaznaczeniem drogi lub dróg, których projekt dotyczy;
2) plan sytuacyjny w skali 1:500 lub 1:1.000 (w uzasadnionych przypadkach organ zarządzający ruchem może dopuścić skalę 1:2.000 lub szkic bez skali) zawierający:
a) lokalizację istniejących, projektowanych oraz usuwanych znaków drogowych, urządzeń sygnalizacyjnych i urządzeń bezpieczeństwa ruchu; dla projektów zmian stałej organizacji ruchu dopuszcza się zaznaczenie lokalizacji tylko znaków i urządzeń dla nowej organizacji ruchu,
b) parametry geometrii drogi;
3) program sygnalizacji i obliczenia przepustowości drogi - w przypadku projektu zawierającego sygnalizację świetlną;
4) zasady dokonywania zmian oraz sposób ich rejestracji - w przypadku projektu zawierającego znaki świetlne lub znaki o zmiennej treści oraz w przypadku projektu dotyczącego zmiennej organizacji ruchu lub zawierającego inne zmienne elementów mające wpływ na ruch drogowy;
5) opis techniczny zawierający charakterystykę drogi i ruchu na drodze, a w przypadku organizacji ruchu związanej z robotami prowadzonymi w pasie drogowym - opis występujących zagrożeń lub utrudnień; przy robotach prowadzonych w dwóch lub więcej etapach opis powinien zawierać zakres planowanych robót dla każdego etapu i stan pasa drogowego po zrealizowaniu etapu robót;
6) przewidywany termin wprowadzenia czasowej organizacji ruchu oraz termin wprowadzenia nowej stałej organizacji ruchu lub przywrócenia poprzedniej stałej organizacji ruchu - w przypadku projektu dotyczącego wykonywania robót na drodze;
7) nazwisko i podpis projektanta.
Na tle wskazanego stanu prawnego w pierwszej kolejności rozważenia wymaga ocena prawna charakteru podejmowanej przez starostę czynności zatwierdzenia organizacji ruchu drogowego. Przepisy § 2 ust. 1 pkt 1 lit. d oraz ust. 2 oraz § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzeniem (Dz. U. Nr 177, poz. 1729) wprost stanowią, że zatwierdzenie organizacji ruchu, jako jedno z działań w zakresie zarządzania ruchem, jest "czynnością organizacyjno - techniczną". Zatwierdzenie organizacji ruchu jest zatem z jednej strony aktem o charakterze generalnym, z drugiej zaś konkretnym, dotyczącym uprawnień i obowiązków każdego uczestnika ruchu drogowego wynikających z ustawy Prawo o ruchu drogowym. Dlatego też uznać należy, że czynność materialno - techniczna, jaką jest zatwierdzenie projektu organizacji ruchu na drodze mieści się w katalogu przesłanek określonych w art. art. 3 § 2 pkt 4 powołanej ustawy, a zatem podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Taki pogląd był już wyrażany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 11 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1767/11 oraz z dnia 1 września 2011 r., sygn. akt I OSK 1394/11), a także w postanowieniu NSA z dnia 18 stycznia 2012r. I OSK 201/11. W tym ostatnim postanowieniu z dnia 18 stycznia 2012r. NSA sformułował następujący pogląd "Zatwierdzenie przez starostę organizacji ruchu na drodze powiatowej (§ 2 ust. 1 pkt 1 lit. d i § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem (Dz. U. Nr 177, poz. 1729) nie jest aktem organu samorządu powiatowego w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 5 ani pkt 6 p.p.s.a., ani czynnością organu powiatu w rozumieniu art. 88 ust. 2 ustawy z 1998 r. o samorządzie powiatowym w związku z art. 3 § 3 p.p.s.a., lecz jest czynnością materialno-techniczną w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a."
Natomiast czynność postawienia znaku drogowego w konkretnym miejscu jest czynnością wykonawczą, wtórną do czynności materialno - technicznej, jaką jest zatwierdzenie projektu organizacji ruchu. Oznacza to, że faktyczna czynność postawienia znaku drogowego nie jest jedną z czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a więc nie podlega zaskarżeniu do sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zdając sobie sprawę z faktu, że w orzecznictwie sądów administracyjnych nie ma jeszcze w tych kwestiach pełnej jednolitości, akceptuje przedstawione wyżej stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Zgodnie z art.52 § 3 p.p.s.a. jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej (inne niż decyzje lub postanowienia), dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 i 4a p.p.s.a.), można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa, wspomniane wezwanie należy wnieść w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności.
Dla zachowania powyższego terminu istotne jest zatem ustalenie , kiedy skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Problem ten nie występuje w tych przypadkach gdy podjęty akt jest doręczany stronie, np w wypadku interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego, która podlega doręczeniu, termin do wniesienia wezwania został powiązany z dniem dokonania tej czynności (doręczenia wspomnianej interpretacji). Natomiast w przypadku takich czynności, które podejmowane są bez udziału stron, nie są również im doręczane w żadnej formie zawiadomienia o podjętej czynności, ustalenie dnia w którym skarżący dowiedział się o podjętej czynności, a tym samym ustalenie początku biegu terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa może nastręczać wiele trudności. W rozpoznawanej sprawie Sąd przyjął, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa czynności zatwierdzającej projekt organizacji ruchu zostało złożone w terminie, albowiem jako datę początkową przyjęto pismo Starosty T. z dnia 12 kwietnia 2011r. w którym Starosta podaje, że zatwierdzenie projektu organizacji ruchu z dnia 22 czerwca 2010r. dotyczy drogi gminnej w S. w gminie P. stanowiącej działkę ewidencyjną nr 25436/3, a nie działkę ewidencyjną nr 4456/4. Dopiero bowiem z tą datą nie było wątpliwości jakiej działki dotyczy podjęta czynność o zatwierdzeniu projektu organizacji ruchu. Podkreślić należy, że dla zachowania terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa istotne jest dowiedzenie się o czynności będącej przedmiotem skargi, a nie o czynności faktycznej postawienia znaku, która nie jest przedmiotem kontroli przez sąd administracyjny.
Przechodząc zaś do kwestii merytorycznej skargi należy stwierdzić , że podjęta przez Starostę T. czynność zatwierdzenia zmiany organizacji ruchu podjęta została z naruszeniem przepisu § 5 rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem. Zgodnie z § 5 projekt organizacji ruchu powinien między innymi zawierać 1) plan orientacyjny w skali od 1:10.000 do 1:25.000 z zaznaczeniem drogi lub dróg, których projekt dotyczy; 2) plan sytuacyjny w skali 1:500 lub 1:1.000 (w uzasadnionych przypadkach organ zarządzający ruchem może dopuścić skalę 1:2.000 lub szkic bez skali) zawierający: a) lokalizację istniejących, projektowanych oraz usuwanych znaków drogowych, urządzeń sygnalizacyjnych i urządzeń bezpieczeństwa ruchu; dla projektów zmian stałej organizacji ruchu dopuszcza się zaznaczenie lokalizacji tylko znaków i urządzeń dla nowej organizacji ruchu, b) parametry geometrii drogi. Natomiast w rozpoznawanej sprawie do wniosku został dołączony dokument nazwany załącznik graficzny, sporządzony w skali 1:20000, na którym nie została nawet zaznaczona działka ewidencyjna nr 25436/3, która stanowić ma drogę gminną objętą zaskarżoną czynnością zatwierdzenia projektu zmiany organizacji ruchu. Na wskazanym załączniku kolorową linią zaznaczono miejsce postawienia znaku B-5, z uwagi jednak na wskazane wyżej "cechy" załącznika nie można ustalić, czy ten obszar objęty jest zaskarżoną czynnością, a tym samym podjęta czynność zatwierdzenia projektu zmiany organizacji ruchu nie poddaje się kontroli.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art.146 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art.200 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło