III SA/Kr 933/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Tadeusz Wołek po rozpoznaniu w dniu 30 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. L. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia 7 maja 2012 r. nr [....] w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej postanawia: odrzucić skargę Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w P. orzeczeniem nr [....] z dnia [....] 2012 r. w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej - uznała starszego szeregowego W. L. za trwale niezdolnego do służby wojskowej - kategoria "N". Jako podstawę prawną organ wskazał art. 5 ust. 1, 6 i 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2010 r., nr 90, poz. 593, ze zm.) oraz § 4, § 16, § 21 ust. 1 i 2, § 24 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2010 r., nr 15, poz. 80 ze zm.). W orzeczeniu (pkt 8) rozpoznano u W. L. szereg schorzeń: A. Powodujące niezdolność do służby wojskowej: 1. Zaburzenia nerwicowe o podłożu osobowościowym znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne - § 66 pkt 2, 2. Zespół uzależnienia od alkoholu – 72 pkt 2. B. Schorzenia współistniejące: 3. Nierówność kończyn dolnych (lewa krótsza od prawej o 1,5 cm) - § 76 pkt 1, 4. Podwyższone wartości biochemicznych wskaźników wydolności wątroby do diagnostyki - § 44 pkt 6, 5. Braki i wady uzębienia z utratą zdolności żucia do 67 % przy zachowanych zębach przednich - § 24 pkt 1, 6. Próchnica zębów – § 24 pkt 5. Ponadto organ: - uznał W. L. za trwale niezdolnego do służby wojskowej kategoria "N" (pkt 9); - oraz, że schorzenia nie pozostają w związku ze służbą wojskową (pkt 10); - zaliczył W .L. do trzeciej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia (pkt 11a) i nie zaliczył do żadnej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową (pkt 11b). W uzasadnieniu orzeczenia organ wskazał, że orzekany jest zdolny do pracy. W. L. odwołał się od powyższego orzeczenia, podnosząc, że od 2 lutego 2012 r. podjął leczenie odwykowe w Miejskim Ośrodku Zapobiegania Uzależnieniom w P. Podpisany kontrakt terapeutyczny pozwoli mu na eliminację zaburzeń zdrowia psychicznego spowodowanych problemem alkoholowym. Skarżący podjął również leczenie psychiatryczne w celu wyeliminowania zaburzeń nerwicowych. Zgodnie z zaleceniami lekarza skarżący przyjmuje przypisane mu leki. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska decyzją z dnia 7 maja 2012 r. nr [....] utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję TWKL. W uzasadnieniu RWKL wskazała, że orzekany w trakcie badań w TWKL P. został skierowany do [...] Szpitala [....] w P. do badań i konsultacji niezbędnych do oceny zdolności do zawodowej służby wojskowej. W trybie odwoławczym RWKL skierowała skarżącego na badania do [...] Szpitala [....] w K. do konsultacji psychiatrycznej. Badanie wykazało zespół zależności alkoholowej w okresie abstynencji. W. L. wniósł 9 lipca 2013 r. (data nadania) skargę na powyższe orzeczenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżący zarzucił błąd w ustaleniach faktyczno-prawnych przyjętych za podstawę orzeczenia. Podniósł, że stwierdzenie, iż schorzenie będące podstawą orzeczenia niezdolności do służby nie ma związku ze służbą, jest gołosłowne i ma na celu pozbawienie go świadczeń rentowych. Podniósł również, że przewlekły charakter schorzenia wskazuje na jego związek ze służbą, a za jego powstanie po części odpowiada wojsko z powodu braku nadzoru przełożonych jednostki. Wskazał też, że choroby nabawił się podczas pełnienia służby wojskowej. Wraz ze skargą wniósł skarżący wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia motywując go zaburzeniami nerwicowymi i zespołem uzależnienia od alkoholu. Podniósł, że przewlekła choroba alkoholowa z cyklicznymi napadami emisji padaczkowej i znaczne upośledzenie sprawności fizycznej i intelektualnej organizmu uniemożliwiły mu samodzielne rozeznanie niekorzystnej sytuacji związanej z zaskarżonymi orzeczeniami. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie w części dotyczącej zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz jej odrzucenie w części dotyczącej związku ustalonych schorzeń ze służbą wojskową. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy - art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.". Sąd dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem uwzględniając stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Podstawę prawną orzeczeń w sprawie poddanej kontroli Sądu stanowiły przepisy zawarte w treści ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2010 r. nr 90, poz. 593, ze zm.) oraz przepisy wykonawcze. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.: Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego (...). Odrzucenie skargi z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego następuje w szczególności wówczas, gdy skarga dotyczy aktu lub czynności nieobjętych zakresem właściwości sądów administracyjnych (art. 3 § 2 i 3 oraz art. 4 P.p.s.a.) lub gdy dotyczy sprawy wyłączonej z właściwości tych sądów (art. 5 P.p.s.a.). Odrzucenie skargi z wymienionego powodu ma miejsce także w wypadku, gdy skarga została wniesiona w sprawie objętej właściwością sądów powszechnych. Skarga podlega odrzuceniu, gdyż sprawa będąca przedmiotem zaskarżenia nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Orzeczenia wydawane przez wojskowe komisje lekarskie można podzielić na dwie grupy: orzeczenia ustalające stan zdrowia danej osoby na potrzeby zaliczenia jej do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej w celu jej powołania lub przyjęcia do odbycia tej służby albo zwolnienia ze służby oraz orzeczenia ustalające stan zdrowia danej osoby i ich związek ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych, rentowych lub zaopatrzenia emerytalnego. Zarówno w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19.01.1998 r. sygn. OPS 8/97, jak i w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27.10.1999 r. sygn. akt III ZP 9/99 wskazano, że orzeczenia ustalające związek schorzeń ze służbą nie podlegają kontroli sądowoadministracyjnej. Pogląd ten był także podzielany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego w kolejnych latach (por. postanowienia z dnia 7 września 2006 r. sygn. akt l OSK 1103/06, niepubl., z dnia 21 listopada 2006 r. sygn. akt II OSK 1368/06, niepubl.; z dnia 29 maja 2008 r. sygn. akt II OSK 667/08, niepubl., z dnia 15 czerwca 2012 r. sygn. akt II OSK 1365/12, niepubl.), jak i jest akceptowany przez Sąd, rozpoznający niniejszą skargę. W sprawie analiza zaskarżonego orzeczenia, treści skargi oraz uzasadnienia wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia wskazuje, że skarżący w istocie kwestionuje rozstrzygnięcie organów obu instancji, iż stwierdzone u skarżącego inwalidztwo ujawnione w czasie pełnienia służby wojskowej, nie pozostaje w związku ze służbą wojskową. W sprawie zaskarżone orzeczenie komisji lekarskiej w części rozstrzygającej o braku zaliczenia skarżącego do grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową, jest zatem elementem sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych. Sprawy takie zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 1964 r., nr 43, poz. 296 ze zm.), mają charakter spraw cywilnych, do których rozpoznania właściwe są sądy powszechne (art. 2). Sprawy w przedmiocie związku rozpoznanych u żołnierza chorób ze służbą wojskową, a także w zakresie ustalania grupy inwalidztwa i jej związku ze służbą wojskową nie mają charakteru spraw, w których służyłaby skarga do sądu administracyjnego. Tym samym Sąd uznał, że skoro zakres zaskarżenia kwestionowanego orzeczenia sprowadza się do związku schorzenia ze służbą wojskową, to sprawa nie podlega kognicji sądów administracyjnych i nie jest możliwym rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny. Z uwagi na powyższe należało również uznać, że rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi jest bezprzedmiotowe, bowiem nie mogło doprowadzić do skutecznego wniesienia skargi i jej rozpoznania przez Sąd. Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a.