III SAB/Kr 40/09

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 11 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. T. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. T. na bezczynność Prezydenta Miasta postanawia: oddalić wniosek. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Uwidocznił brak osób z którymi pozostawałaby we wspólnym gospodarstwie domowym. Określając swój majątek uwidocznił, że nie ma żadnych nieruchomości ani przedmiotów wartościowych a tylko 40 zł oszczędności. Podał, że nie ma dochodów. Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że nie ma żadnego majątku z którego mógłby opłacić koszty sądowe i wynagrodzenia pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Jak powiada poszukuje pracy. Wezwany nie przedstawił rachunków za media oświadczając jedynie, że te opłaca matka. Ich wysokość ma się kształtować pomiędzy 400-600 zł miesięcznie. Choć skarżący mieszka z matką to twierdzi, że nie prowadzi z nią wspólnego gospodarstwa a jedynie korzysta z jej doraźnej pomocy finansowej .Na przestrzeni ostatniego pół roku skarżący nie korzystał z pomocy społecznej. Nie jest też zarejestrowany jako bezrobotny. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 243 §1 w związku z art. art. 246 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym o ile wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zgodnie z wolą ustawodawcy wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o jej stanie majątkowym, rodzinnym i dochodach (art. 252 ppsa). Dokładność owych danych stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący. Realia niniejszej sprawy nie stwarzają wystarczającej podstawy do takich ustaleń. Pomijając gołosłowność twierdzeń skarżącego na temat wysokości stałych miesięcznych obciążeń zwrócenia uwagi wymaga, że jeśli skarżący jak powiada jest osobą bez majątku, bez pracy, beż żadnego własnego dochodu i pozostaje na utrzymaniu matki z którą zamieszkuje pod jednym adresem, to sąd przy ocenie możliwości płatniczych skarżącego obowiązany jest uwzględnić jej dochody oraz stan majątkowy (por. post. WSA w W-wie z 21 listopada 2005 r. III SA/Wa 1709/05). Skarżący zdaje się też nie dostrzegać, że skoro zamieszkuje razem z matką czego wcześniej nigdy nie ujawniał i ta opłaca za skarżącego rachunki oraz prowadzą wspólną kuchnię to wbrew przyjmowanej przez skarżącego wersji nie prowadzą dwóch odrębnych gospodarstw domowych lecz jedno. W konsekwencji na próbę dokonania sztucznego rozdziału trudno spoglądać inaczej jak tylko przez pryzmat przyjętej taktyki procesowej. To budzi sprzeciw. W sytuacji gdy bowiem o przyznaniu prawa pomocy stronie będącej osobą fizyczną nie decyduje wyłącznie jej stan majątkowy strony również stan rodzinny strony siłą rzeczy do oceny aktualnych możliwości płatniczych koniecznym jest poznanie źródeł i wysokości dochodu oraz majątku matki. Silnego zaakcentowania wymaga też to co wynika z przepisów kodeksu rodzinnego i opiekuńczego a mianowicie, iż rodzice i dzieci zobowiązani są wspierać się wzajemnie (art. 87 kro). Pojęcie wzajemnego wspierania się jest zaś w tym samym stopniu ogólne i pojemne aby pozwalało na objecie nim różnorakich form i sposobów pomocy stosownej do sytuacji życiowej osoby, której ta pomoc jest potrzebna. Oznacza to, że jak długo matka jest w stanie ofiarować synowi pomoc tak długo taki jej obowiązek wyprzedza w tym zakresie wszelką powinność państwa. Dzieje się tak dlatego, że prawo pomocy jest instytucją o charakterze wyjątkowym (por. H Knysiak – Molczyk w "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz". pod redakcją prof. T. Wosia. Warszawa 2005 s. 631). Problem w tym, że skarżący nie przedstawiając informacji o źródle i wysokości dochodów matki uniemożliwił dokonanie oszacowanie takiego poziomu wsparcia. Nie można też tracić z pola widzenia, że jeśli skarżącego stać na pozostawanie bez pracy od kilku lat i nie jest zmuszony korzystać z pomocy społecznej to jego sytuacja nie jest tak zła jak stara się to przedstawić. Wskazując na powyższe wypada przypomnieć, że w sytuacji gdy przedstawiona przez stronę sytuacji życiowa nie jest ona do końca jasna sąd ani referendarz nie są zobowiązani do prowadzenia dochodzeń (por. postan. WSA w Gd. z14 listopada 2005 r. I SA/Gd 140/04) bo to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). Mając na uwadze powyższe należało postanowić jak w sentencji działając na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 i art. 255 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 i art. 245 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).