I SA/Łd 1077/12

Dnia 23 listopada 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Sędzia NSA Paweł Janicki po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi R. H. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 2006 roku postanawia: odmówić przywrócenia terminu. Zarządzeniem z 2 października 2012 r. R. H. został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia pisma. Odpis zarządzenia został doręczony skarżącemu 10 października 2012 r. W dniu 22 października 2012 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu oświadczył, że zamierzał złożyć wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych ponieważ z powodu choroby i związanej z nią niemożności zarobkowania, nie posiada środków finansowych na pokrycie opłat sądowych. Wnioskodawca wyjaśnił, że stan zdrowia nie pozwolił mu na złożenie takowego wniosku. Guz czaszki powoduje, że skarżący przez określony czas postrzega rzeczywistość w sposób zaburzony. Nie potrafi wówczas prawidłowo ocenić dokumentów, które otrzymuje i podjąć decyzji oraz czynności dotyczących ochrony swoich interesów. Wnioskodawca oświadczył, że obecnie jego stan psychiczny i neurologiczny poprawił się i jest w stanie złożyć wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Do wniosku załączył kserokopię zaświadczenia o stanie zdrowia z dnia 29 sierpnia 2011 r. oraz opinię psychologiczną z 18 września 2006 r. Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego neurologa i psychiatry w celu ustalenia stanu zdrowia i zdolności postrzegania oraz rozumienia rzeczywistości, w sytuacji gdyby sąd powziął wątpliwości, co do tych okoliczności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 13 marca 2012 r., poz. 270) powoływanej dalej w skrócie jako "P.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, § 2 i § 4 P.p.s.a.). Z treści przywołanych przepisów wynika, że uchybiony termin należy przywrócić, jeśli łącznie zostaną spełnione następujące przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi; jednocześnie z wnioskiem zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin; we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu oraz powstaną ujemne dla strony skutki w zakresie postępowania sądowego. W rozpoznawanej sprawie Sąd przyjął, że intencją wnioskodawcy było przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu. Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych należałoby uznać za niedopuszczalny ponieważ obowiązujące przepisy nie zakreślają terminu do złożenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Strona może wystąpić o zwolnienie od kosztów sądowych przed wszczęciem postępowania sądowego lub w dowolnym momencie w toku tego postępowania (art. 243 § 1 P.p.s.a.). Ponadto Sąd wziął pod uwagę, że z uzasadnienia wniosku o przywrócenie terminu, wynika że w otwartym terminie do uiszczenia wpisu od skarg wnioskodawca zamierzał złożyć wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Powyższe znajduje potwierdzenie w aktach innych spraw zainicjowanych przez skarżącego (sygn. akt I SA/Łd 1068-1075/12), z których wynika, że po otrzymaniu odpisu zarządzenia zobowiązującego do uiszczenia wpisu od skargi, skarżący wystąpił z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd ocenił, że wniosek został złożony z zachowaniem siedmiodniowego terminu, do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, o którym stanowi art. 87 § 1 P.p.s.a., pomimo że skarżący nie wskazał konkretnego dnia, w którym ustała przeszkoda uniemożliwiająca uiszczenie wpisu bądź złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd przyjął, że przyczyna ta ustała najpóźniej w dniu 15 października 2012 r., bowiem w tym dniu skarżący osobiście odebrał odpisy zarządzeń zawierających wezwanie do uiszczenia wpisów od skarg w ośmiu wymienionych powyżej sprawach, a następnie sporządził i złożył wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych, z zachowaniem terminu. Powyższe wskazuje, że stan zdrowia pozwalał skarżącemu na podjęcie działań w celu ochrony swoich interesów. Odmawiając przywrócenia terminu Sąd ocenił, że skarżący nie uprawdopodobnił, że nie ponosi winy za uchybienie terminowi. Uchybienie terminu jest niezawinione wówczas, gdy nawet przy dołożeniu najwyższej staranności strona nie mogła w terminie dopełnić czynności procesowej. Przeszkody te zatem muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny, a brak winy w uchybieniu terminu można uznać tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z 21 lutego 2012 r. sygn. akt II GZ 56/12, podobnie postanowienie NSA z 28 listopada 2011 r. sygn. akt II FZ 677/11). W rozpoznawanej sprawie skarżący podniósł, że okolicznością wyłączającą jego winę w uchybieniu terminowi jest guz czaszki, który powoduje że – jak określono we wniosku - skarżący czasowo postrzega rzeczywistość w sposób zaburzony. Na potwierdzenie tych twierdzeń wnioskodawca załączył kserokopię zaświadczenia o stanie zdrowia z dnia 29 sierpnia 2011 r. oraz opinię psychologiczną z 18 września 2006 r. W ocenie Sądu powyższe dokumenty nie uprawdopodobniają, że w trakcie biegu siedmiodniowego terminu do uiszczenia wpisu, tj. od 10 października 2012 r. stan zdrowia uniemożliwiał skarżącemu dokonanie czynności polegającej na uiszczeniu wpisu bądź złożeniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Wynika z nich, że od 2006 r. skarżący leczy się w poradni neurologicznej, ponadto cierpi na guza czaszki, nadciśnienie tętnicze i niedorozwój umysłowy. Skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów wskazujących na to, że po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu jego stan zdrowia pogorszył tak dalece, że stanowił nie dającą się usunąć przeszkodę. Zauważyć również należy, że stan zdrowia nie stanowił dla skarżącego przeszkody do samodzielnego sporządzenia i złożenia skarg. Wymóg uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, zawarty w art. 87 § 2 P.p.s.a., jest niezbędną przesłanką zasadności wniosku o przywrócenie terminu. Zaświadczenia lekarskiego wskazującego na chorobę strony nie należy automatycznie traktować jako okoliczność wykluczającą winę. Tylko nagła choroba stanowi przesłankę do przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej, jednak muszą zostać spełnione określone warunki. Przede wszystkim choroba musi mieć charakter niespodziewany i nawet najpoważniejsza choroba o charakterze przewlekłym, o ile tylko strona ma obiektywne możliwości podjęcia określonych czynności w postępowaniu sądowym, nie może być wystarczającym powodem dla uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione (postanowienie NSA z dnia 25 października 2011 r. sygn. akt II FZ 551/11). Dodatkowo, odnosząc się do wniosku skarżącego o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego, wyjaśnić należy, że to na skarżącym, nie zaś sądzie ciąży obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności podnoszonych we wniosku o przywrócenie terminu. Ponadto, zgodnie z art. 106 § 3 P.p.s.a. sąd przeprowadza dowody uzupełniające jedynie z dokumentów, o ile jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Opinia biegłego zgodnie z treścią i systematyką art. 308 k.p.c., nie jest dowodem z dokumentów (por. wyrok NSA z 10 maja 2011 r. II FSK 1/10 LEX nr 989154 oraz z 26 lipca 2011 r. I FSK 911/10 LEX nr 1082307). Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. odmówił uwzględnienia wniosku. J.Z.