I SA/Łd 1095/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Ewa Cisowska - Sakrajda po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. K. o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...]Nr [...] w sprawie ze skargi G. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za marzec 2007r. p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. G. K. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od towarów i usług za wskazany w postanowieniu okres rozliczeniowy. W skardze tej zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania tej decyzji, poza przedstawieniem zarzutów co do tej decyzji, nie wskazała jednak żadnych okoliczności, uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, w dniu 29 marca 2010 r. zaś złożył do akt sprawy odpis postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] r. odmawiającego wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego do Sądu aktu lub czynności administracji publicznej została uregulowana w art. 61 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa. Zgodnie z § 1 tegoż przepisu wniesienie skargi do Sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, stosownie do § 3 zdanie pierwsze powołanego przepisu, Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części tego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Regulacja prawna wskazanego przepisu prowadzi do wniosku, iż wnioskodawca zobowiązany jest do rzeczowego uzasadnienia swego wniosku poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej (por. postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2008 r., I FSK 983/08, Centralna Baza Orzeczeń i Informacji o Sprawach – www.nsa.gov.pl). Wniesienie skargi nie pociąga za sobą skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania przez Sąd zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie. Niewykonywanie ostatecznych aktów administracyjnych jest, bowiem stanem niepożądanym i prawo wnoszenia skargi do sądu nie może uniemożliwiać prawidłowego funkcjonowania procesu stosowania i realizowania norm prawa podatkowego. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest wyjątkową okolicznością, a przesłanki uzasadniające wstrzymanie tego aktu nie powinny być interpretowane w sposób rozszerzający. W analizowanej sprawie skarżąca, wnosząc o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, nie wykazała zaistnienia przesłanek wynikających z powołanego wyżej art. 61 § 3 zdanie pierwsze ppsa, nie wskazała bowiem żadnych zdarzeń (okoliczności), które potencjalnie mogłyby zaistnieć, gdyby zaskarżona decyzja została wykonana przed rozpoznaniem skargi przez sąd administracyjny. Nie wykazała w szczególności, jakie w jej konkretnej sytuacji finansowej, życiowej i osobistej szczególnie chronione przez system prawny wartości zostałyby zagrożone w przypadku uiszczenia zobowiązania podatkowego i na czym owo zagrożenie miałoby polegać. W skardze, zawierającej przedmiotowy wniosek, i jej uzasadnieniu, podniosła jedynie zarzuty przeciwko zaskarżonej decyzji oraz argumenty mające potwierdzać ich zasadność. Zarzuty te nie stanowią jednak przesłanki wstrzymania wykonania decyzji, nie zostały one bowiem wymienione w art. 61 § 3 ppsa jako przesłanki wstrzymania wykonania decyzji, a Sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania nie ma kompetencji do oceny legalności tej decyzji. Rozstrzygając wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania decyzji, Sąd stosownie do art. 64 § 3 w zw. z art. 134 ppsa rozważał także z urzędu zaistnienie w niniejszej sprawie potencjalnych przyszłych przesłanek z art. 61 § 3 ppsa (zob. postanowienie NSA z dnia 31 marca 2005r., II OZ 155/05 OwSS 2005/3/72 wraz glosą M. Bogusza, GSP-Prz.Orz.2006/1/1, odmiennie zob. postanowienie NSA z dnia 26 lutego 2009 r., II FZ 39/09, CBOS i LEX nr 489786, postanowienie NSA z dnia 21 lipca 2008 r., I FZ 314/08 LEX nr 494216). Zaistnienia tych przesłanek Sąd jednakże nie dopatrzył się. Ze złożonego w postępowaniu sądowym wniosku o przyznanie prawa pomocy, wynika wprawdzie, że skarżąca nie osiąga żadnych dochodów i pozostaje na utrzymaniu męża, którego dochód miesięczny wynosi 1.224 zł brutto, a nadto nie posiada żadnych oszczędności ani majątku. Okoliczności te, jakkolwiek wskazują na trudną sytuację majątkową rodziny skarżącej, nie mieszczą się w pojęciu wynikającej z art. 61 § 3 zdanie pierwsze ppsa przesłance groźby powstania niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w przypadku gdyby została wykonana zaskarżona decyzja. Jak bowiem podkreśla orzecznictwo sądowe, szkoda występuje wówczas, gdy nie będzie mogła być ona wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego z uwagi na utratę przedmiotu świadczenia, który w skutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub poniesie on straty na życiu lub zdrowiu (zob. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 25 października 2005r., I OZ 1074/05, nie publ.). Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04, LEX nr 281811). Nieodwracalny skutek z kolei to takie następstwo, konsekwencja, efekt, rezultat jakichś działań, których nie będzie można cofnąć lub których nie da się usunąć (zob. Popularny słownik języka polskiego pod red. B. Dunaja, Warszawa 2000, s. 365 i 644). Uprawdopodobnienie zaistnienia tych przesłanek oznacza wykazanie, iż zachodzi duże prawdopodobieństwo – graniczące z pewnością - zmaterializowania się trudnych do odwrócenia skutków lub wyrządzenia znacznej szkody w następstwie wykonania zaskarżonego aktu. Nie ulega wątpliwości, że wykonanie jakiejkolwiek decyzji określającej zobowiązanie podatkowe ma dla jej adresata niekorzystne konsekwencje. Jednakże przepis art. 61 § 3 wymaga wykazania niebezpieczeństwa wyrządzenia szkody znacznej, a więc większej niż przeciętnie wywoływanych wykonaniem decyzji tego rodzaju oraz skutków trudnych do odwrócenia, to jest skutków takich, gdzie powrót do stanu poprzedniego będzie niemożliwy lub będzie wymagał znacznych środków. Konsekwencji takich nie wywołuje ewentualne wykonanie decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w VAT, rodzaj obowiązku objętego tą decyzją nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, skoro odnosi się do świadczenia pieniężnego, z natury rzeczy przecież odwracalnego. W sytuacji uwzględnienia skargi istnieje wszakże możliwość zwrotu nadpłaconych kwot. Zauważyć nadto należy, iż skarżąca nie pracuje, nie osiąga dochodu i nie posiada majątku, z którego mogłaby być prowadzona egzekucja celem wykonania zaskarżonej decyzji. To zaś oznacza, iż nawet w przypadku ewentualnego wszczęcia postępowania egzekucyjnego, postępowanie to będzie bezskuteczne. Nie została również zagrożona jej egzystencja, bowiem pozostaje na utrzymaniu męża, ten zaś osiąga dochód. Rozważając kwestię wstrzymania wykonania decyzji Sąd nie mógł też pominąć i tej okoliczności, że wstrzymanie wykonania decyzji ma charakter szczególny i nie może mieć zastosowania, co już podkreślono, w każdej sprawie, w której zapłata zobowiązania podatkowego rodzi trudności dla podatnika. Trudności te nie mogą wynikać jedynie z przekonania strony skarżącej o ich istnieniu, lecz muszą mieć charakter obiektywny. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w postanowieniu. t.n.