I SA/Łd 1132/11
WyrokWSA w Łodzi2011-12-07
Skład orzekający: Joanna Tarno, Joanna Grzegorczyk - Drozda, Paweł Kowalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przychody uzyskane z umowy o dzieło, zawartej przez osobę prowadzącą działalność gospodarczą w zakresie usług windykacyjnych, podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, czy też mogą być wyłączone z opodatkowania na podstawie art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy o VAT?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że przychody uzyskane z umowy o dzieło, której zakres pokrywał się z prowadzoną przez wnioskodawcę działalnością gospodarczą w zakresie usług windykacyjnych, należy rozliczyć jako przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej podlegające opodatkowaniu VAT. Kluczowe było ustalenie, że umowa o dzieło wiązała się z ryzykiem gospodarczym i nie była zawierana w ramach działalności wykonywanej osobiście w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych.Stan faktyczny
Wnioskodawca, prowadzący działalność gospodarczą w zakresie usług windykacyjnych, zawarł umowę o dzieło ze spółką z o.o. na prowadzenie windykacji należności. Wnioskodawca uważał, że przychody z tej umowy nie podlegają opodatkowaniu VAT, powołując się na art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy o VAT. Organ interpretacyjny uznał stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe, wskazując, że usługi te wchodzą w zakres prowadzonej działalności gospodarczej i podlegają opodatkowaniu VAT. Wnioskodawca zaskarżył interpretację, podnosząc zarzuty naruszenia prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Joanna Tarno Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk - Drozda (spr.) Sędzia WSA Paweł Kowalski Protokolant: Szymon Chrostek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi C. F. na interpretację Ministra Finansów z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przepisów prawa podatkowego w sprawie podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania czynności realizowanych na podstawie zawartej umowy o dzieło oddala skargę.
Interpretacją indywidualną z [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w P. działając w imieniu Ministra Finansów uznał za nieprawidłowe stanowisko C. F., przedstawione we wniosku z 3 lutego 2011 r. o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania czynności realizowanych na podstawie umowy o dzieło.
W rozpatrywanym wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny. W dniu 1 kwietnia 2010 r. została zawarta umowa o dzieło pomiędzy Towarzystwem Budownictwa Społecznego spółką z ograniczoną odpowiedzialnością w B. (zamawiającym), a wnioskodawcą. Na jej podstawie zamawiający powierzył wnioskodawcy wykonanie szeregu czynności polegających na prowadzeniu windykacji przeterminowanych należności powyżej 30 dni od dłużników zamawiającego, kartoteki dłużników, rozmów i wzywaniu dłużników do zapłaty, na przygotowywaniu ugód na spłatę należności z propozycją rozłożenia na raty, prowadzeniu negocjacji w sprawie zadłużeń oraz przeprowadzaniu wywiadów środowiskowych w miejscu zamieszkania dłużników. Na mocy kolejnych postanowień umowy wnioskodawca został upoważniony przez zamawiającego do wizyt w miejscu zamieszkania dłużników. Za wykonanie dzieła strony uzgodniły wynagrodzenie prowizyjne od wyegzekwowanej kwoty brutto, od której zamawiający miał potrącać i odprowadzać podatek dochodowy od osób fizycznych. Spółka występowała w roli płatnika podatku dochodowego od ww. umowy. Zgodnie z oświadczeniem złożonym przez spółkę ponosiła ona odpowiedzialność wobec osób trzecich za wykonanie usług objętych ww. umową.
Umowa została zawarta na okres od 1 kwietnia do 30 września 2010 r. W tym czasie według ustaleń przeprowadzonych z prezesem spółki, wnioskodawca zorganizował komórkę windykacyjną działającą w ramach struktury organizacyjnej spółki. Zainteresowany wprowadził również pracowników spółki, zatrudnionych dla celów windykacji, w procedury prawne i organizacyjne związane ze egzekwowaniem długów. Czynności wynikające z zawartej umowy były wykonywane w siedzibie spółki w godzinach jej pracy pod nadzorem pracowników spółki (przede wszystkim głównego księgowego). Wszelkie skargi osób trzecich, związane z czynnościami realizowanymi w ramach umowy, były kierowane do Prezesa Zarządu spółki i przez niego rozpatrywane.
Ponadto wnioskodawca wyjaśnił, że równocześnie z wykonywaniem ww. umowy prowadził działalność gospodarczą na swoje imię i nazwisko w zakresie usług windykacyjnych (działalność rozpoczęta 27 lipca 2006 r.). W jej ramach realizował zlecenia zarówno na rzecz osób fizycznych, jak i innych jednostek gospodarczych. W związku z wykonywaniem tych usług był czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.
Na tle tak przedstawionego stanu faktycznego wnioskodawca zadał pytanie czy w opisanym przypadku ma zastosowanie przepis art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm., dalej "u.p.t.u.") wyłączający z opodatkowania kwoty uzyskane przez wnioskodawcę z tytułu zawartej umowy o dzieło, czy raczej wnioskodawca powinien opodatkować podatkiem od towarów i usług kwoty uzyskane z tej umowy?
Zdaniem Wnioskodawcy, cytowany przepis art. 15 ust. 3 pkt 3 u.p.t.u. ma zastosowanie do stanu faktycznego przedstawionego we wniosku. Przychody uzyskane z umowy o dzieło nie powinny być opodatkowane podatkiem od towarów i usług ponieważ jako źródło przychodów zostały wymienione w art. 13 pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 14 poz. 176 ze zm.; dalej "p.d.f."). Podatnik zwrócił uwagę, że analizowany stosunek prawny dotyczył warunków wykonywania objętych nim czynności, wynagrodzenia oraz nakładał odpowiedzialność wobec osób trzecich po stronie zlecającego.
Wskazaną na wstępie interpretacją indywidualną z [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w P. uznał przedstawione przez wnioskodawcę stanowisko za nieprawidłowe. Powołując się na m.in. treść art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1 oraz art. 15 ust. 1–2 oraz ust. 3 pkt 3 u.p.t.u. wywiódł, że w rozumieniu ustawy za wykonywaną samodzielnie działalność gospodarczą, nie uznaje się czynności, z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 13 pkt 2–9 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli z tytułu wykonania tych czynności osoby te są związane ze zlecającym wykonanie tych czynności prawnymi więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym wykonanie czynności i wykonującym zlecane czynności co do warunków wykonywania tych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich. Z kolei art. 13 pkt 8 lit. a p.d.f. zawierał szczególną regulację, na mocy której przychody, które co do zasady stanowią przychody z działalności wykonywanej osobiście, należy zaliczyć do przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej. Organ interpretujący wskazał, że zaliczenie przychodów do działalności wykonywanej osobiście, zależało od łącznego spełnienia następujących warunków:
– zleconą usługę podatnik wykonywał osobiście, tj. bez udziału osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, umowy zlecenia lub umowy o dzieło, które wykonywałyby czynności związane z istotą tej usługi;
– umowa zlecenia lub umowa o dzieło została zawarta z osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą lub osobą prawną i jej jednostką organizacyjną niemającą osobowości prawnej;
– zlecona usługa nie wchodziła w zakres prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej.
W konsekwencji do powyższych przychodów nie można było zaliczyć przychodów uzyskanych przez podatnika na podstawie umów zlecenia i dzieło, których zakres pokrywał się z przedmiotem prowadzonej przez niego działalności gospodarczej.
Z przedstawionej w złożonym wniosku sytuacji wynikało, że świadczone przez podatnika usługi na podstawie umowy o dzieło wchodziły w zakres prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Okoliczność ta wykluczała uznanie przychodów uzyskiwanych w ramach umowy o dzieło za przychody wymienione w art. 13 pkt 8 p.d.f., co w konsekwencji nie pozwalało na objecie świadczonych usług treścią przepisu art. 15 ust. 3 pkt 3 u.p.t.u.
W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził brak podstaw do zmiany ww. interpretacji.
W skardze na tę interpretację podatnik, wnosząc o jej uchylenie, podniósł zarzuty naruszenia prawa materialnego, a mianowicie:
1. art. 15 ust. 3 pkt 3 w zw. z art. 15 ust. 1–2 u.p.t.u. przez błędną wykładnię i uznanie, że skarżący jest podatnikiem podatku od towarów i usług w zakresie czynności wykonywanych w oparciu o umowę o dzieło z 1 kwietnia 2010 r.;
2. art. 15 ust. 3 pkt 3 u.p.t.u. w zw. z art. 13 pkt 8 lit. a p.d.f. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że w analizowanym stanie faktycznym przepis ten nie ma zastosowania mimo, że z zawartej przez skarżącego umowy o dzieło, jak również z relacji stron tej umowy jednoznacznie wynikało, że nie została ona zawarta w ramach działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego;
Zdaniem strony organ podatkowy przy analizie przedstawionego stanu faktycznego całkowicie pominął fakt, że umowa o dzieło nie została zawarta w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej (co wynika jednoznacznie z jej treści), że płatnikiem zaliczek na podatek dochodowy od wynagrodzenia z tej umowy pozostawał zleceniodawca, zakres czynności realizowanych na podstawie umowy nie pokrywał się w całości z zakresem przedmiotowym prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej, ponieważ obejmował szereg innego rodzaju czynności, jak na przykład organizowanie komórki windykacyjnej, szkolenia pracowników i inne. Organ podatkowy nie wziął również pod uwagę, że z tytułu realizacji umowy o dzieło odpowiedzialność wobec osób trzecich za podatnika ponosił prezes spółki – zleceniodawca zarówno w sferze formalnej, jak i faktycznej. Co więcej obowiązki wynikające z umowy o dzieło były przez podatnika wykonywane w warunkach podległości i nadzoru prezesa spółki oraz głównego księgowego. W realizacji czynności na podstawie umowy o dzieło brak było cech samodzielnej działalności gospodarczej, a przede wszystkim ryzyka i odpowiedzialności wobec osób trzecich. Skarżący nie ponosił żadnego ryzyka gospodarczego w związku wykonywanymi czynnościami. Z tego też względu zadań wykonywanych przez podatnika zgodnie z umową o dzieło, nie można uznać za pozarolniczą działalność gospodarczą. Całokształt okoliczności, w jakich była zawarta i funkcjonowała umowa o dzieło wskazywały zdaniem strony na to, że umowa ta była odpowiednikiem umowy o pracę, co zresztą znalazło swoje potwierdzenie w treści nawiązanego przez skarżącego od 1 grudnia 2010 r. ze spółką stosunku pracy (umowę o pracę zawarto na warunkach w zasadzie identycznych, jak umowa o dzieło). Reasumując, skarżący przyjął, że otrzymywane przez niego wynagrodzenie z umowy o dzieło, należy zaliczyć do przychodów z działalności wykonywanej osobiście, o których mowa w art. 13 ust. 8 lit. a p.d.f., co tyym samym oznaczało wyłączenie wykonywanych na tej podstawie usług z pojęcia samodzielnie wykonywanej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 w zw. z art. 15 ust. 3 pkt 3 u.p.t.u.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie.
W piśmie procesowym złożonym w toku postępowania sądowego pełnomocnik skarżącego podniósł, że w zaskarżonej interpretacji całkowicie pominięto faktyczne i prawne okoliczności, w których umowy o dzieło były przez skarżącego realizowane. Tymczasem skoro całkowitą odpowiedzialność wobec osób trzecich za rezultat działań podejmowanych przez skarżącego ponosił zleceniodawca, skarżący nie ponosił żadnego ryzyka swoich działań, faktycznie wykonywał czynności pod nadzorem władz spółki, w miejscu i w czasie przez nich wskazanym, a tego rodzaju umowę o dzieło skarżący miał zawartą tylko z jednym podmiotem, wszystkie te elementy świadczą o braku samodzielności w wykonywaniu czynności i o spełnieniu przesłanek określonych w art. 15 u.p.t.u. dla uznania, że wynagrodzenie otrzymane przez skarżącego z tytułu umowy o dzieło nie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Na początku rozważań przypomnieć należy, że postępowanie o udzielenie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie wszczynane jest na wniosek podmiotu wymienionego w art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, ze zm.; dalej "o.p."), którym w sprawie niniejszej był (skarżący) podatnik.
Zgodnie z art. 14 b § 3 o.p. wnioskodawca zobowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz własnego stanowiska w sprawie, oceny prawnej tego stanowiska albo zdarzenia przyszłego. Stan faktyczny powinien być przedstawiony w relacji do przepisów prawa wskazanych w stanowisku wnioskodawcy. Analizowane postępowanie dotyczy bowiem interpretacji konkretnych przepisów prawa, które, według stanowiska wnioskodawcy, mogą mieć znaczenie w jego określonej indywidualnej sprawie, a nie zakwalifikowania stanu faktycznego opisanego we wniosku pod jakiekolwiek, niewymienione w nim, przepisy prawa podatkowego. Stan faktyczny przedstawiony we wniosku i przepisy prawa przywołane w odnoszącym się do niego stanowisku wnioskodawcy wyznaczają zakres i przedmiot pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie, a więc także i przedmiot oraz zakres sprawy administracyjnej. Skutkiem tego, ani organ wydający interpretację, ani sąd administracyjny ją kontrolujący, nie mogą przyjmować własnych ustaleń faktycznych, odmiennych od okoliczności przedstawionych we wniosku (por. wyrok NSA z 7 stycznia 2009 r., II FSK 1408/07, oraz wyrok NSA z 31 maja 2011 r., II FSK 142/10 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
W niniejszej sprawie przedmiotem sporu jest to, czy usługi wykonywane przez podatnika na podstawie umowy o dzieło zawartej ze spółką z o.o. podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Obie strony słusznie przy tym wskazują, że rozstrzygnięcie tych rozbieżności uzależnione jest przede wszystkim od tego czy usługi podatnika można zaliczyć do usług wykonywanych w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 u.p.t.u.
Przypomnieć w tym miejscu należy, że zgodnie z brzmieniem art. 15 ust. 1 u.p.t.u., podatnikami tego podatku są m.in. osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Definicję działalności gospodarczej na potrzeby ustawy zawiera art. 15 ust. 2 zd. 1 u.p.t.u. Działalność ta obejmuje zatem "wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców (...) również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy." Uzupełnieniem tej definicji jest m.in. uregulowanie zawarte w art. 15 ust. 3 pkt 3 u.p.t.u. zgodnie z którym "za wykonywaną samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 1, nie uznaje się czynności, z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy (...) o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli z tytułu wykonania tych czynności osoby te są związane ze zlecającym wykonanie tych czynności prawnymi więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym wykonanie czynności i wykonującym zlecane czynności co do warunków wykonywania tych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich."
Podkreślić należy, że z tego ostatniego przepisu wynika tyle i tylko tyle, że wspomniane czynności (z tytułu których przychody zaliczane są do przychodów z działalności wykonywanej osobiście w rozumieniu przepisów o podatku od osób fizycznych), po spełnieniu dodatkowych warunków przewidzianych w cytowanym art. 15 ust. 3 pkt 3 u.p.t.u., nie będą zaliczane do wykonywanej samodzielnie działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. Słusznie zatem przyjmuje Dyrektor Izby Skarbowej w zaskarżonej interpretacji, że wykluczenie przychodów uzyskanych w ramach umowy o dzieło, z przychodów o których mowa w art. 13 p.d.f., nie pozwala na objecie świadczonych przez wnioskodawcę usług treścią art. 15 ust. 3 pkt 3 u.p.t.u. W konsekwencji traci znaczenie w takiej sytuacji dalsza analiza związków pomiędzy zlecającym a zleceniobiorcą (tj. czy określono warunki wykonywania czynności, wynagrodzenie, kwestię odpowiedzialności zlecającego wobec osób trzecich).
Przechodząc do analizy przychodów z umowy o dzieło z 1 kwietnia 2010 r. z punktu widzenia przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – obie strony przyjmują zgodne, że w rachubę wchodzić mogą jedynie źródła przychodów wymienione pkt 2 i 3 art. 10 ust. 1 tj. działalność wykonywana osobiście oraz pozarolnicza działalność gospodarcza. Rozstrzygnięcie tych rozbieżności wymaga przypomnienia podstawowych, znajdujących zastosowanie uregulowań prawnych.
Definicja pozarolniczej działalności gospodarczej zawarta została w art. 5a pkt 6 p.d.f. Zgodnie z jej treścią pozarolnicza działalność gospodarcza to działalność zarobkowa (m.in. usługowa) prowadzona we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9. Co istotne z powyższej definicji wynika wyłączenie obejmujące m.in. przychody uzyskane z działalności wykonywanej osobiście, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2 p.d.f.
Poszczególne kategorie przychodów z działalności wykonywanej osobiście zostały wymienione w art. 13 p.d.f. Zgodnie z art. 13 pkt 8 lit. a p.d.f., za przychody z działalności wykonywanej osobiście (w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 2 p.d.f.) uważa się przychody z tytułu wykonywania usług, na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło, uzyskiwane wyłącznie od m.in. osoby prawnej i jej jednostki organizacyjnej, z wyjątkiem przychodów uzyskiwanych na podstawie umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej (oraz drugim jeszcze wyjątkiem niemającym znaczenia w sprawie). Zauważyć zatem należy, że powołany przepis art. 13 ust. 8 lit. a p.d.f. jednoznacznie wyłącza z przychodów z działalności wykonywanej osobiście, przychody z tytułu wykonywania usług na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło uzyskiwane wyłącznie od osoby prawnej i jej jednostki organizacyjnej, jeśli są to przychody uzyskiwane na podstawie umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej.
W stanie faktycznym zaprezentowanym we wniosku o udzielenie interpretacji zasadnicze znaczenie mają trzy elementy. Po pierwsze zgodnie z treścią wniosku nie może być wątpliwości co do tego, że zawarta przez podatnika umowa z 1 kwietnia 2010 r. była umową o dzieło. Zastrzeżenie to ma o tyle istotne znaczenie, że warunkuje prawidłową kwalifikację uzyskanych z tego tytułu przychodów do właściwego źródła przychodów. Późniejsze sugestie podatnika, zawarte w skardze złożonej do sądu, jakoby umowa ta miała charakter umowy o pracę (przychody ze stosunku pracy stanowią odrębne źródło przychodów – art. 10 ust. 1 pkt 1 p.d.f.), nie mogą mieć żadnego znaczenia dla oceny poprawności kwestionowanej interpretacji. Podkreślić należy, że kwalifikacja przedmiotowej umowy do umów o pracę wykraczałoby poza stan faktyczny zaprezentowany we wniosku o udzielenie interpretacji, gdzie wyraźnie określono charakter prawny ww. umowy. Tymczasem, co zostało już wyżej powiedziane, ani sąd, ani też organ dokonujący interpretacji nie mogą wykraczać poza stan faktyczny przytoczony we wniosku o udzielenie interpretacji. Tu zaś nie ma wątpliwości co do tego, że przedmiotem wątpliwości podatnika jest prawidłowe zaliczenie przychodów uzyskanych z umowy o dzieło, nie zaś z umowy o pracę. Kwalifikacja tych przychodów do przychodów ze stosunku pracy byłaby zresztą – jak się wydaje – niezgodna z intencjami skarżącego, skoro w podsumowaniu skargi postuluje zaliczenie przychodów uzyskanych z analizowanej umowy do przychodów z działalności wykonywanej osobiście.
Po drugie we wniosku o udzielenie interpretacji zainteresowany podaje, że "Za wykonanie dzieła strony uzgodniły wynagrodzenie prowizyjne od wywindykowanej kwoty brutto (...)". Nie jest rzeczą sądu dociekanie, czy rzeczywiście przychody skarżącego z ww. umowy były uzależnione wyłącznie od efektów jego działalności (wielkości wyegzekwowanych należności). Stan faktyczny opisany we wniosku strony jest w tym zakresie wystarczająco jednoznaczny. Skoro tak, to analizowana umowa nie tylko nie miała charakteru umowy o pracę (której zasadniczym elementem jest wynagrodzenie przysługujące pracownikowi generalnie niezależnie od rezultatów wykonanej pracy), ale również – wbrew temu co dowodzi podatnik – jej realizacja wiąże się dla podatnika z ewidentnym i bezpośrednim ryzykiem gospodarczym. Skoro bowiem działania podatnika nie przynoszą żadnych wymiernych efektów w danym okresie rozliczeniowym, podatnik – zgodnie z analizowanym zapisem umowy – nie uzyskuje żadnego przychodu. Element ryzyka gospodarczego jest zaś zasadniczą cechą pozarolniczej działalności gospodarczej, o której mowa w art. 5a pkt 6 p.d.f. ("działalność zarobkowa (...) prowadzona we własnym imieniu bez względu na jej rezultat").
Po trzecie nie jest też prawdą, że pomiędzy prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą, a treścią obowiązków podatnika wynikających z umowy o dzieło z 1 kwietnia 2010 r., istnieje istotna jakościowa różnica. Z treści wniosku wynika, że na podstawie ww. umowy zamawiający powierzył wnioskodawcy wykonanie czynności polegających na prowadzeniu windykacji należności, kartoteki dłużników, rozmów i wzywaniu dłużników do zapłaty, przygotowywaniu ugód na spłatę należności z propozycją rozłożenia na raty, prowadzeniu negocjacji w sprawie zadłużeń oraz przeprowadzaniu wywiadów środowiskowych i wizyt w miejscu zamieszkania dłużników. W ocenie sądu tak określone działania stanowią rutynowe czynności prowadzone w ramach działalności w zakresie usług windykacyjnych. To, że równocześnie podatnik został zobowiązany do wprowadzenia pracowników spółki, zatrudnionych dla celów prowadzenia windykacji, w procedury prawne i organizacyjne związane ze egzekwowaniem długów, nie zmienia oceny sądu. Gdyby bowiem podatnik, prowadząc własną działalność gospodarczą, chciał (co jest oczywiście możliwe) zatrudnić pracownika, sam musiałby wykonać dokładnie te same czynności, które wykonał wprowadzając pracowników spółki (jego współpracowników) w zakres powierzonych im zadań. Wykonywanie tych czynności nie wyklucza zatem kwalifikacji działalności podatnika jako działalności gospodarczej w zakresie usług windykacyjnych.
Reasumując podzielić należy zaprezentowane przez organ dokonujący interpretacji stanowisko, zgodnie z którym – z uwagi na zakres prowadzonej przez wnioskodawcę działalności gospodarczej – przychody uzyskane z tytułu świadczenia przez niego usług na podstawie wymienionej we wniosku umowy o dzieło, wiążą się bezpośrednio z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. W konsekwencji z uwagi na brzmienie przepisu art. 13 pkt 8 lit. a p.d.f. przychody te zostały wyłączone ze źródła przychodów określanego jako działalność wykonywana osobiście. Oznacza to, że przychody te należy rozliczyć jako przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 p.d.f.
Na marginesie wspomnieć należy, że tutejszy sąd, dokonując kontroli legalności interpretacji wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w P, w zakresie opodatkowania podatkiem dochodowym przychodów uzyskanych przez wnioskodawcę z analizowanej umowy o dzieło, zajął stanowisko analogiczne do zaprezentowanego wyżej (wyrok WSA w Łodzi z 7 grudnia 2011 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 1131/11).
W świetle powyższego podzielić wypada stanowisko wyrażone w zaskarżonej interpretacji, zgodnie z którym wykonywanie przez wnioskodawcę usług windykacyjnych w ramach zawartej umowy o dzieło, w realiach niniejszej sprawy, uznać należy za samodzielnie wykonywaną działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2 u.p.t.u., która podlega opodatkowaniu podatkiem VAT na zasadach ogólnych. Interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej, w której stanowisko wnioskodawcy uznano za nieprawidłowe, okazała się zatem zgodna z prawem, a wniesiona skarga – bezzasadna.
Mając na uwadze powyższe, sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił skargę.
P.Z-C.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło