I SA/Łd 130/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Joanna Tarno (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Porczyńska Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk - Drozda Protokolant: specjalista Małgorzata Kowalczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2018 rok oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. ustalającą M. K. wysokość zobowiązania podatkowego podatku od nieruchomości. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że na zasadzie kontynuacji decyzją z dnia [...] roku Prezydent Miasta Ł. ustalił M. K. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A. 105, lok. 3U i 3K za 2018 rok w kwocie 8.587, 00 zł, opodatkowując 144,84 m2 powierzchni użytkowej budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz 366,03 m2 powierzchni gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Od tej decyzji podatnik złożył odwołanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...]roku uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Postanowieniem z dnia 18 czerwca 2018 roku organ pierwszej instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego za 2018 rok. Pismami z dnia 22 czerwca oraz 18 lipca 2018 roku organ pierwszej instancji wezwał podatnika do złożenia informacji na podatek od nieruchomości IN-1 oraz informacji, czy nieruchomo ta została wpisana do ewidencji środków trwałych. W dniu 12 lipca i 6 sierpnia 2018 roku do organu pierwszej instancji wpłynęła informacja na podatek od nieruchomości IN-1, w której podatnik zadeklarował do opodatkowania 144,84 m2 powierzchni użytkowej budynków mieszkalnych oraz 366,03 m2 powierzchni gruntów pozostałych, tabela amortyzacyjna środków trwałych, w której została wskazana nieruchomość przy ul. A. 105, informując że w ewidencji środków trwałych jest ujęta cała nieruchomość przy ul.A. 105, nie zaś wyodrębnione lokale. Decyzją z dnia [...] roku organ pierwszej instancji ustalił M. K. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości położonej Ł., przy ul. A. 105 (KW nr [...] - lokal użytkowy 3U wraz z komórką 3K), za 2018 rok w kwocie 8.587,00 zł. Utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. w decyzji z [...] r. wskazało m. in., że z księgi wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości oraz z ewidencji gruntów i budynków wynika, iż umową sprzedaży z dnia 30 października 2006 roku, zawartą w formie aktu notarialnego Rep. A nr [...], M. K. kupił odrębną własność lokalu niemieszkalnego nr 3 (w ewidencji lokal 3U nr ewid. lokalu 1163472) wraz z pomieszczeniem przynależnym - komórką nr III (w ewidencji lokal 3K nr ewid. lokalu 1163473) położonego w Ł., przy ul. A., o powierzchni użytkowej 349,22 m2 (+33,62 m2 powierzchni użytkowej pomieszczenia przynależnego o wysokości poniżej 2,20 m) dla którego jest prowadzona księga wieczysta KW nr LD1 [...] wraz z udziałem wynoszącym 38284/277013 części wspólnych budynku i innych urządzeń, nie służących do wyłącznego użytku właścicieli poszczególnych lokali wraz z taką samą częścią ułamkową użytkowania wieczystego działki gruntu dla którego jest prowadzona księga wieczysta [...]8, tj., działki 385/1, o powierzchni 1048,00 m2. Oznacza to, że powierzchnia gruntu przypadająca na podatnika wynosi 38284/277013 * 1048,00 m2 = 144,84 m , którą w zaskarżonej decyzji przyjął organ pierwszej instancji. Powierzchnia użytkowa lokalu wynosi 349,22 m2 + 16,81 m2 (33,62 m2 / 2 = 16,81 m2). Te podstawy opodatkowania zostały przyjęte w zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy zauważył, że kluczowe dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest przesądzenie, czy lokal - część budynku mieszkalnego, będący odrębną nieruchomością, stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a w konsekwencji może podlegać odmiennemu niż budynek mieszkalny reżimowi opodatkowania. W ocenie organu na podstawie art. 3 ust. 4, w zw. z art. 3 ust. 5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r o podatkach i opłatach lokalnych o podatkach i opłatach lokalnych (j.t. Dz.U. z 2017 r., poz. 1785 ze zm.; dalej: "u.p.o.l."), nieruchomość lokalowa została uznana za odrębny przedmiot opodatkowania. Odrębność ta (od innych części budynku) pozwala na różne opodatkowanie, w zależności od charakteru lokalu, który może być mieszkalny, pozostały bądź przeznaczony na działalność gospodarczą w rozumieniu art. 5 ust. 1 u.p.o.l. Wobec powyższego organ nie zgodził się ze stanowiskiem podatnika, że pojęcie "zajęcia budynku" odnosi się do budynku, w którym prowadzona jest działalność gospodarczą. Wykładnia gramatyczna oraz wewnętrzna systemowa przywoływanych norm prawa nie pozostawiają wątpliwości, że pojęcie "zajęcia budynku" odnosi się również do budynku mieszkalnego lub jego części. Udział we współwłasności działki gruntu oraz w części wspólnej budynku dzieli zaś byt prawny lokalu, czyli grunty i części wspólne budynków powinny być obciążone stawkami, jak od gruntów i budynków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, nie można bowiem dzielić podstawy opodatkowania w ten sposób, że sama powierzchnia lokalu jest opodatkowana według stawki jak dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, a udział w częściach wspólnych już nie. SKO w Ł. zauważyło przy tym, że organy nie są kompetentne do występowania do organu ewidencyjnego o dokonanie zmiany w zakresie ewidencji gruntów. Tymi osobami, organami i jednostkami organizacyjnymi, jak wprost wynika §10 i §11 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków - są: właściciele nieruchomości, użytkownicy wieczyści gruntów, jednostki organizacyjne sprawujące zarząd lub trwały zarząd nieruchomościami, państwowe osoby prawne, którym Skarb Państwa powierzył w stosunku do jego nieruchomości wykonywanie prawa własności lub innych praw rzeczowych, organy administracji publicznej, które gospodarują nieruchomościami wchodzącymi w skład zasobu nieruchomości Skarbu Państwa oraz gminnych, powiatowych i wojewódzkich zasobów nieruchomości, użytkownicy gruntów państwowych i samorządowych. Wyliczenie podmiotów uprawnionych do wystąpienia z wnioskiem o aktualizację ma tym samym charakter enumeratywny. Ponadto, jak wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych i poglądów doktryny, zmiana treści w ewidencji nie ma mocy wstecznej. W przedmiotowym postępowaniu strony zatem nie mogą kwestionować wiążącego oznaczenia w ewidencji gruntów i budynków, w której bez wątpliwości lokal został oznaczony jako niemieszkalny (podobnie lokal został oznaczony w akcie notarialnym umowy sprzedaży oraz w księdze wieczystej nieruchomości lokalowej). Co za tym idzie, w przypadku wyodrębnionego lokalu użytkowego nie musi wystąpić przesłanka "zajęcia na prowadzenie działalności gospodarczej" (w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) in fine u.p.o.l.) - jak twierdzi podatnik, a wystarczy wykazanie "związana z prowadzeniem działalności gospodarczej" (w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) in fine w związku z art. la ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.). Końcowo organ odwoławczy stwierdził, że M. K. jest przedsiębiorcą - od 1 czerwca 2010 roku prowadzi działalność gospodarczą pod firmą "B." o przeważającej działalności (kod PKD) 68.20.Z "Wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi" (Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej www.firma.gov.pl). Nieruchomość w postaci przedmiotowego lokalu użytkowego ma charakter niemieszkalny. Nieruchomość położona w Ł. przy ul.A. 105 (w tym także lokal 3U i 3K) została wpisana do ewidencji środków trwałych. Tym samym, przedmiotowy lokal, pomimo tego że jak twierdzi strona i czego organy podatkowe nie kwestionują, jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., a zatem zarówno lokal, jak i związany z tym lokalem udział w gruncie podlega opodatkowaniu najwyższymi stawkami. Z uwagi na powyższe organ podatkowy pierwszej instancji dokonał prawidłowego obliczenia podatku od przedmiotowej nieruchomości, w sposób znajdujący oparcie we wskazanych powyżej przepisach powszechnie obowiązującego prawa oraz prawa miejscowego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M.K. zakwestionował zaskarżone rozstrzygnięcie w całości zarzucając naruszenie: - art. 1a ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 1a ust. 2a pkt 1 u.p.o.l. - poprzez niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji uznanie, że lokale stanowiące odrębną nieruchomość oznaczone numerami 3 U oraz 3 K, położone w Ł. przy ul. A. 105 powinny zostać zakwalifikowane jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, w sytuacji gdy opisana nieruchomości jest zabudowana budynkiem o charakterze mieszkalnym, który częściowo, w zakresie powierzchni 174,62 m2 w pewnym zamkniętym okresie czasu (nieobjętym zaskarżoną decyzją) był wykorzystywany na potrzeby prowadzenia działalności gospodarczej; - art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.p.o.l. w zw. z § 1 pkt 1 lit. a) oraz § 1 pkt 2 lit. b) uchwały Rady Miejskiej w Łodzi nr LX/1588/17 z dnia 15 listopada 2017 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości - poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji tego ustalenie wysokości zobowiązania na najwyższym poziomie, pomimo tego, iż przedmiotowy lokal po pierwsze nie jest w żaden sposób użytkowany, tym bardziej na prowadzenie działalności gospodarczej, a po wtóre znajduje się w budynku mieszkalnym, co w pełni uzasadnia zakwalifikowanie rzeczonej nieruchomości jako gruntu oraz budynku przeznaczonych na cele mieszkalne; - art. 121 § 1, 122 w zw. z art. 187 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.), dalej: "O.p." - poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, a tym samym zaniechanie obowiązku podjęcia wszelkich niezbędnych działań mających na celu wyjaśnienie stanu faktycznego oraz okoliczności niniejszej sprawy, jak również błędną ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co doprowadziło do utrzymania w mocy decyzji, zawierającej niewłaściwą klasyfikację przedmiotu opodatkowania, a zarazem określającą wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2018 r. w niewłaściwej, zawyżonej wysokości. - art. 233 § 1 pkt 1 O.p. - poprzez niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, pomimo tego, iż została ona wydana z naruszeniem szeregu przepisów prawa procesowego oraz materialnego. Mając to na względzie skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z treści zaskarżonej decyzji, ustalając wysokość przedmiotowego zobowiązania, organ pierwszej instancji oparł się na danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków. W myśl art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (j.t. Dz.U. z 2017, poz. 2101 ze zm.), dalej: "P.g.k.", podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Ewidencja gruntów i budynków stanowi środek dowodowy o szczególnej, silniejszej, mocy dowodowej, za pomocą którego należy udowodnić dany fakt w zakresie statusu prawnego nieruchomości. Dane zawarte w ewidencji walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 O.p., co oznacza, że służy im domniemanie prawdziwości. Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 marca 2006 r., III SA/Wa 3501/05, LEX nr 201545). Przez podstawę wymiaru podatku należy rozumieć zarówno określenie przedmiotu opodatkowania, zaliczenie do właściwej stawki podatkowej, jaki i objęcie określonych gruntów zwolnieniem od opodatkowania (por. wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2008 r., II FSK 372/07, LEX nr 490966 czy wyrok NSA z dnia 3 marca 2005 r., FSK 912/04, LEX nr 164493). Organ podatkowy nie ma podstaw do zmiany danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, zaś czynienie ustaleń faktycznych przez organ podatkowy co do statusu gruntu lub obiektu byłoby możliwe dopiero wówczas, gdyby ewidencja gruntów i budynków z danego roku nie zawierała stosownych danych (por. wyrok NSA z dnia 9 marca 2007r., II FSK 145/06, LEX nr 338647). W przeciwnym razie podważenie zapisów ewidencji gruntów i budynków, bądź też ich zmiana może nastąpić w postępowania prowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji. Zasadą przy tym jest, że podatnik kwestionujący prawidłowość danych z ewidencji gruntów i budynków, powinien wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję, którym obecnie jest starosta. Następnie w przypadku uwzględnienia jego zastrzeżeń, na podstawie zmienionych danych z ewidencji, może wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych (wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 lutego 2008r., III SA/Wa 1690/07, LEX nr 447887 czy wyrok WSA w Gdańsku z dnia 15 marca 2006 r., I SA/Gd 348/04, FK 2008/3/75). Wszelkie zmiany danych w tej ewidencji dokonywane są na wniosek właściciela/posiadacza samoistnego i to on jest zobowiązany do tego, by zapisy w ewidencji odzwierciedlały stan rzeczywisty. Przywrócenie zgodności zapisów ewidencji ze stanem rzeczywistym gruntu lub budynków/obiektów budowlanych może nastąpić poprzez uruchomienie postępowania przed właściwym starostą powiatowym, nie zaś w postępowaniu podatkowym. Dzieje się tak dlatego, iż ewidencja stanowi dokument urzędowy, któremu przysługuje domniemanie prawidłowości tak długo jak długo nie zostanie podważona jej treść poprzez przeprowadzenie przeciwdowodu. Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: grunty, budynki lub ich części oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 kwietnia 2013 r., II FSK 1537/11 (Lex nr 1336876), każdy z wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 1-3 u.p.o.l. składników majątkowych (grunt, budynek lub jego część, budowla lub jej część związana z prowadzeniem działalności gospodarczej) jest odrębnym, samodzielnym przedmiotem opodatkowania. Każdy z tych samodzielnych przedmiotów konstytuuje odrębne zobowiązanie w podatku od nieruchomości. A zatem na gruncie art. 2 ust. 1 u.p.o.l. każdy budynek, podobnie jak każdy wyodrębniony lokal, stanowią odrębny przedmiot opodatkowania, bez względu na to, czy został objęty jedną księgą wieczystą z innymi budynkami czy też nie. W art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.p.o.l. ustawodawca wskazuje na opodatkowanie podatkiem od nieruchomości stawką jak od działalności gospodarczej budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Nie można zatem zgodzić się ze skarżącym, że pojęcie "zajęcia budynku" odnosi się do budynku, w którym prowadzona jest działalność gospodarczą. Wykładnia gramatyczna oraz wewnętrzna systemowa przywoływanych norm prawa nie pozostawiają wątpliwości, że pojęcie "zajęcia budynku" odnosi się do budynku mieszkalnego lub jego części. Tym samym w przypadku spornego lokalu użytkowego należy przyjąć, że nie jest on częścią lokalu mieszkalnego – jak prawidłowo przyjmują organy obu instancji. Wymieniony lokal użytkowy stanowi miejsce wykonywania działalności gospodarczej przez skarżącego, a z danych ewidencji gruntów i budynków wynika, że lokal ten pełni funkcję niemieszkalną. W sytuacji wyodrębnienia lokali w budynku mieszkalnym "jednorodny" przedmiot opodatkowania, czyli budynek, rozpada się na mniejsze części – nieruchomości lokalowe. Przedmiotem podatku nie jest już budynek mieszkalny, ale poszczególne lokale. Lokale mieszkalne powinny być, łącznie z pomieszczeniami przynależnymi (m. in. garażami), opodatkowane według stawek mieszkalnych. Natomiast inne niż mieszkalne – zgodnie z przeznaczeniem (por. L. Etel Podatek od lokali garażowych Finanse Komunalne 5/2011). Należy przyznać rację organowi, że w przypadku wyodrębnionego lokalu użytkowego nie musi wystąpić przesłanka "zajęcia na prowadzenie działalności gospodarczej" (w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 2 lit b) in fine u.p.o.l.), jak twierdzi podatnik, a wystarczy wykazanie "związania z prowadzeniem działalności gospodarczej" (w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) in fine w związku z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.). Organ wykazał, że M. K. jest przedsiębiorcą - od 1 czerwca 2010 roku prowadzi działalność gospodarczą pod firmą "B." o przeważającej działalności (kod PKD) 68.20.Z "Wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi" (Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej www.firma.gov.pl). Nieruchomość w postaci przedmiotowego lokalu użytkowego ma charakter niemieszkalny i została wpisana do ewidencji środków trwałych. Tym samym, przedmiotowy lokal jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., a zatem zarówno lokal, jak i związany z tym lokalem udział w gruncie podlega opodatkowaniu najwyższymi stawkami. W tej sytuacji Sąd uznał za niezasadne zarzuty dotyczące naruszenia art. 1a ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 1a ust. 2a pkt 1 u.p.o.l., art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.p.o.l. w zw. z § 1 pkt 1 lit. a) oraz § 1 pkt 2 lit. b) uchwały Rady Miejskiej w Łodzi nr LX/1588/17 z dnia 15 listopada 2017 r. – gdyż organy prawidłowo zakwalifikowały sporny lokal jako związany z prowadzeniem działalności gospodarczej, stosując odpowiednie stawki podatkowe. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia zasad ogólnych postępowania podatkowego wyrażonych w przepisach wymienionych w skardze: art. 121 (zaufania do organów podatkowych), art. 122 (prawdy obiektywnej) i art. 187 § 1 (zupełności postępowania podatkowego), gdyż materiał dowodowy został należycie zebrany i oceniony, a organy wyjaśniły zasadność przesłanek, którymi kierowały się przy załatwianiu sprawy. Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji. AKE.