I SA/Łd 1417/13

WyrokWSA w Łodzi2014-04-02

Skład orzekający: Cezary Koziński, Tomasz Adamczyk, Bogusław Klimowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnik, który nie złożył oświadczenia o spełnieniu warunków do skorzystania z ulgi meldunkowej w ustawowym terminie, może skorzystać z tego zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak złożenia oświadczenia o spełnieniu warunków do skorzystania z ulgi meldunkowej w ustawowym terminie, który ma charakter materialnoprawny i nie podlega przywróceniu, uniemożliwia podatnikowi skorzystanie z tego zwolnienia. W związku z tym, organ podatkowy prawidłowo określił wysokość zobowiązania podatkowego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego. Podatniczka zbyła lokal przed upływem pięciu lat od jego nabycia. Nie skorzystała jednak z ulgi meldunkowej, ponieważ nie złożyła wymaganego oświadczenia w ustawowym terminie. Organ podatkowy pierwszej instancji oraz Dyrektor Izby Skarbowej utrzymali w mocy decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego. Podatniczka wniosła skargę do sądu administracyjnego, podnosząc argumenty dotyczące swojej trudnej sytuacji materialnej i choroby, a także niewiedzy co do konieczności złożenia oświadczenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Cezary Koziński Sędziowie: Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.) Protokolant: Sekretarz sądowy Agnieszka Kerszner po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi B. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w 19% podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi M. R. kwotę 2400 ( dwa tysiące czterysta) złotych powiększoną o kwotę podatku od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu. I SA/Łd 1417/13 Uzasadnienie Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...]r. utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-W. z dnia [...]r. określającą B. W. wysokość zobowiązania podatkowego w 19% podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok z tytułu odpłatnego zbycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego. W toku prowadzonego postepowania organ pierwszej instancji ustalił, że iż aktem notarialnym z dnia [...]r. Repertorium A Nr [...] skarżąca nabyła wraz z mężem H. W. na prawach małżeńskiej wspólności ustawowej, w wyniku przekształcenia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu położone w Ł. przy ul. A 37 m. 4. Następnie aktem notarialnym z dnia [...]r. Repertorium A Nr [...] małżonkowie zbyli wskazany wyżej lokal mieszkalny za kwotę 160.000,00 zł. Z uwagi na fakt, iż sprzedaż wymienionego spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego została dokonana przed upływem 5 lat od końca roku kalendarzowego w którym je nabyto organ I instancji postanowieniem z dnia [...]r. wszczął wobec podatniczki postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia w dniu 10 czerwca 2008 r. prawa do wymienionego lokalu. Powołując treść art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. b ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r., nr 14, poz. 176 ze zm., dalej "u.p.d.o.f.") w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2008 r. organ wskazał, iż źródłem przychodu jest odpłatne zbycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie. Natomiast ze względu na brzmienie art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2008 r. Nr 209, poz. 1316) do rozliczenia zbycia nabytej również w 2008 r. nieruchomości należy stosować przepisy obowiązujące od 1 stycznia 2007 r. do 31 grudnia 2008 r. Organ wskazał, iż z uwagi na fakt, że nabycie nieruchomości nastąpiło w 2008 r. podatnik mógł zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 126 u.p.d.o.f. skorzystać z tzw. ulgi meldunkowej. Aby skorzystać z przedmiotowej ulgi należało być zameldowanym w zbywanej nieruchomości na pobyt stały przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy przed datą zbyć oraz złożyć stosowne oświadczenie o spełnieniu warunku uprawniającego do skorzystania ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości nabytych od dnia 1 stycznia 2007 r. Stosowne oświadczenie winno zostać złożone w terminie złożenia zeznania podatkowego za rok podatkowy, w którym nastąpiło zbycie nieruchomości. W toku postępowania ustalono, że podatniczka z prawa tego nie skorzystała, a zatem stosownie do brzmienia art. 30 e ust. 1 u.p.d.o.f. w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. b organ stwierdził, iż podatek dochodowy z tytułu zbycia nieruchomości przy ul. A 37 m. 4 w Ł. wynosi 19% podstawy obliczenia podatku. W efekcie powyższych ustaleń decyzją z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-W. określił B. W. wysokość zobowiązania podatkowego w 19% podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. z tytułu odpłatnego zbycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego w wysokości 15.177 zł. W odwołaniu od powyższej decyzji podatniczka wskazała na ciężką sytuację materialną, w której się znajduje oraz własną poważną chorobę. Ponadto stwierdziła, że była przekonana, iż dokonując zakupu nowego lokalu ze środków uzyskanych ze sprzedaży mieszkania przy ul. A 37 spełniała warunki do skorzystania ze zwolnienia od podatku, a brak złożenia oświadczenia o skorzystaniu z ulgi meldunkowej wynikał z braku kompetencji i niewiedzy. Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Skarbowe] w Ł. decyzją z dnia [...]r., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swego stanowiska organ odwoławczy wskazał, iż poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, iż zbycie nieruchomości w niniejszej sprawie nastąpiło przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło jej nabycie. W myśl art. 21 ust. 21 u.p.d.of. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2007 r. do 31 grudnia 2008 r. zwolnienie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 126 ma zastosowanie do przychodów podatnika, który w terminie 14 dni od dokonania odpłatnego zbycia nieruchomości lub prawa majątkowego złoży oświadczenie, że spełnia warunki do zwolnienia. W niniejszej sprawie termin ten zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 2 kwietnia 2008 r. w sprawie przedłużenia terminu do złożenia oświadczenia o spełnieniu warunków zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych przychodów uzyskanych z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych (Dz. U. z 2008 r., Nr 59, poz. 361) został przedłużony do dnia 30 kwietnia 2009 r. Organ wskazał, iż w powyższym terminie podatniczka nie złożyła oświadczenia uprawniającego do skorzystania z tzw. ulgi meldunkowej, a termin ów jest terminem prawa materialnego i jako taki nie podlega przywróceniu. W tych okolicznościach za zasadne uznano określenie stronie zobowiązania podatkowego w 19% podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego nr 4, położonego w Ł., przy ul.A 37 w wysokości 15.177 zł. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi B. W. wskazała, że sprawa dotyczy umorzenia zobowiązania podatkowego w 19% podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. Skarżąca nie sformułowała żadnych zarzutów wobec kwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przy czym, jak stanowi art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej "p.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, jak i racji prawnych przedstawionych przez organ w zaskarżonej decyzji, skarga jest nieuzasadniona, a tym samym nie zachodzi podstawa do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa w stopniu mającym wpływ na jej wynik, co jest o tyle istotne, że w skardze nie sformułowano jakiegokolwiek zarzutu naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też przepisów procedury administracyjnej. W ocenie Sądu organ podatkowy trafnie uznał, iż w stanie faktycznym niniejszej sprawy podatniczka nie była uprawniona do skorzystania z ulgi meldunkowej, o której mowa w art. 21 ust. 1 pkt 126 u.p.d.o.f., ponieważ nie złożyła oświadczenia o spełnieniu wymogów do zastosowania tej ulgi. Przechodząc do analizy stanu prawnego, istotnego dla oceny legalności zaskarżonej decyzji, stwierdzić należy, że w sprawie prawidłowo organ zastosował przepisy u.p.d.o.f. obowiązujące na koniec 2008 r. Zgodnie z art. 22 ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U Nr 217, poz.1588) ustawa zmieniająca u.p.d.o.f. weszła w życie z dniem 1 stycznia 2007 r. i wprowadziła do porządku prawnego m.in. art. 21 ust. 1 pkt 126 u.p.d.o.f. Wyjątkowo, na mocy art. 7 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych do przychodu (dochodu) z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a – c ustawy, nabytych lub wybudowanych (oddanych do użytkowania) do dnia 31 grudnia 2006 r., stosuje się zasady określone w ustawie, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r. Następnie, w myśl art. 8 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw do przychodu (dochodu) z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c ustawy, nabytych lub wybudowanych (oddanych do użytkowania) w okresie od dnia 1 stycznia 2007 r. do dnia 31 grudnia 2008 r., stosuje się zasady określone w ustawie, w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2008 r. Skoro zatem podatniczka nabyła wraz z małżonkiem w 2008 r. na prawach małżeńskiej wspólności ustawowej spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, to do przychodu ze sprzedaży tego lokalu uzyskanego także w 2008 r., stosuje się zasady określone w u.p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym na koniec 2008 r. W tym stanie prawnym poza sporem pozostaje, iż co do zasady podatniczka, miała możliwość skutecznego uzyskania prawa do tzw. ulgi meldunkowej. Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 126 lit.c u.p.d.o.f., w brzmieniu obowiązującym na koniec 2008 r., wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane z odpłatnego zbycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, jeżeli podatnik był zameldowany w lokalu na pobyt stały przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy przed datą zbycia, z zastrzeżeniem ust. 21 i 22. Jednak stosownie do art. 21 ust. 21 u.p.d.o.f. zwolnienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 126, ma zastosowanie do przychodów podatnika, który w terminie 14 dni od dnia dokonania odpłatnego zbycia nieruchomości, złoży oświadczenie, że spełnia warunki do zwolnienia, w urzędzie skarbowym, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika. Powyższy termin 14 dni do złożenia oświadczenia dla uzyskania ulgi meldunkowej został przedłużony mocą art. 8 ust. 3 zd. 1 powołanej ustawy nowelizującej z 2008 r. Stosownie do tego uregulowania, podatnicy, którzy m. in. nabyli nieruchomość w okresie od dnia 1 stycznia 2007 r. do dnia 31 grudnia 2008 r., oświadczenie, o którym mowa w art. 21 ust. 21 ustawy, składają w terminie złożenia zeznania za rok podatkowy, w którym nastąpiło odpłatne zbycie nieruchomości. A zatem w stanie faktycznym niniejszej sprawy podatniczka, w celu skorzystania ze wskazanej ulgi, miała obowiązek złożyć stosowne oświadczenie w terminie do dnia 30 kwietnia 2009 r. Poza sporem pozostaje, że oświadczenie to w ogóle nie zostało złożone, co w toku postępowania wielokrotnie potwierdzała strona skarżąca. Jeśli zatem strona nie spełniła powyższego warunku, to nie może skorzystać z omawianego zwolnienia i podlega obowiązkowi zapłaty podatku od przychodu ze sprzedaży nieruchomości. Omawiany przepis i wynikający z niego termin mają zatem charakter materialnoprawny. Wobec powyższego jest to termin, który nie podlega przywróceniu (por. wyrok NSA z dnia 9 października 2013 r., II FSK 2814/11 oraz wyrok NSA z dnia 29 listopada 2013 r., II FSK 2862/11). Dodatkowo Sąd pragnie podkreślić, że ulga meldunkowa nie jest jedyną ulgą wskazaną w art. 21 u.p.d.o.f., a zatem to podatnik w pełni swobodnie, znając swoją sytuację faktyczną decyduje czy i ewentualnie z jakiego zwolnienia opodatkowania przychodu chce skorzystać. Swoją wolę podatnik powinien wyrazić wobec organów podatkowych składając oświadczenie, którego treść nie jest wszak skomplikowana. Wystarczającym jest wskazanie, że podatnik spełnia warunki do zwolnienia, czyli że był zameldowany w zbywanym lokalu mieszkalnym przez okres 12 miesięcy. Ponadto wskazać należy, organ podatkowy nie może podatnikowi sugerować możliwości skorzystania z ulgi podatkowej oraz pouczać z jakiej ewentualnie ulgi podatnik mógłby skorzystać. To do podatnika należy bowiem decyzja, czy w ogóle i z jakiej ulgi zamierza skorzystać. Z powyższych względów na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. ak

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło