I SA/Łd 153/23
WyrokWSA w Łodzi2023-04-05
Skład orzekający: Cezary Koziński, Bożena Kasprzak, Agnieszka Gortych-Ratajczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zajęcie rachunku bankowego, na którym nie ma środków, skutecznie przerywa bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zajęcie rachunku bankowego, nawet jeśli jest "pusty" (nie zawiera środków pieniężnych), jest skutecznym środkiem egzekucyjnym, który przerywa bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Brak środków na rachunku nie ma znaczenia dla skuteczności zajęcia w kontekście przerwania biegu przedawnienia. Ponadto, sąd stwierdził, że wszczęcie postępowania karnego-skarbowego, które nastąpiło po skutecznym zajęciu rachunku bankowego, zawiesiło bieg terminu przedawnienia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego w sprawie zaległości podatkowych z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 rok. Strona skarżąca wniosła o umorzenie postępowania, argumentując przedawnienie zobowiązania. Organy egzekucyjne odmówiły umorzenia, wskazując na przerwanie i zawieszenie biegu terminu przedawnienia poprzez zastosowanie środków egzekucyjnych (m.in. zajęcie rachunku bankowego) oraz wszczęcie postępowania karnego-skarbowego. WSA w Łodzi oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Cezary Koziński Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Kasprzak Asesor WSA Agnieszka Gortych-Ratajczyk (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E.B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 7 grudnia 2022 r. nr 1001-IEE-1.711.145.2022.5.JW w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. oddala skargę.
Postanowieniem z dnia 7 grudnia 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, po rozpatrzeniu zażalenia E. B., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Tomaszowie Mazowieckim z dnia 5 października 2022 r. o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 12 października 2012 r.
Jak wynika z akt sprawy, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Tomaszowie Mazowieckim w dniu 25 września 2012 r. wydał decyzję określającą E. B. zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 rok oraz odsetki od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy za miesiące: styczeń - grudzień 2006 roku. Postanowieniem z dnia 5 października 2012 r. nadano ww. decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
W dniu 21 marca 2013 r. strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na decyzję Dyrektora Izby Administracyjnej w Łodzi z dnia 21 lutego 2013 r. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Tomaszowie Mazowieckim z dnia 25 września 2012 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 17 grudnia 2013 r. sygn. akt I SA/Łd 495/13 oddalił ww. skargę. W dniu 11 marca 2014 r. strona wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 17 września 2014 r. sygn. akt II FSK 1428/14 oddalił skargę kasacyjną. W dniu 13 listopada 2014 r. do Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wpłynęło prawomocne od dnia 17 września 2014 r. orzeczenie WSA w Łodzi o sygn. akt I SA/Łd 495/13.
W dniu 12 października 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Tomaszowie Mazowieckim wystawił tytuły wykonawcze o numerach od [...] do [...], podstawę ww. tytułów wykonawczych stanowiła ww. decyzja z dnia 25 września 2012 r.
Zawiadomieniem z dnia 22 października 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Tomaszowie Mazowieckim dokonał zajęcia wynagrodzenia strony za pracę w S. S.A. Ww. zawiadomienie wraz z odpisami tytułów wykonawczych o ww. numerach strona odebrała dnia 26 października 2012 r. Dłużnik zajętej wierzytelności zawiadomienie otrzymał dnia 5 listopada 2012 r., natomiast pismem z dnia 6 listopada 2012 r. poinformował, że wynagrodzenie jest naliczane w kwocie wolnej od potrąceń.
Zawiadomieniem z dnia 23 października 2012 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności strony z rachunku bankowego w Banku B. S.A. Ww. zawiadomienie strona odebrała dnia 26 października 2012 r. Dłużnik zajętej wierzytelności otrzymał je dnia 31 października 2012 r., natomiast pismem z dnia 2 stycznia 2013 r. poinformował, że saldo rachunku jest niewystarczające do rozpoczęcia realizacji ww. zawiadomienia.
Zawiadomieniem z dnia 25 września 2014 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia innej wierzytelności pieniężnej strony w Izbie Skarbowej w Łodzi, z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego. Ww. zawiadomienie strona odebrała dnia 2 października 2014 r., natomiast dłużnik zajętej wierzytelności otrzymał je dnia 26 września 2014 r.
Zawiadomieniem z dnia 21 listopada 2014 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia innej wierzytelności pieniężnej strony w Urzędzie Skarbowym w Tomaszowie Mazowieckim, z tytułu zwrotu kosztów postępowania egzekucyjnego. Ww. zawiadomienie strona odebrała dnia 28 listopada 2014 r. Natomiast dłużnik zajętej wierzytelności otrzymał je dnia 21 listopada 2014 r.
Zawiadomieniem z dnia 19 marca 2015 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia innej wierzytelności pieniężnej strony w Izbie Skarbowej w Łodzi, z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego. Ww. zawiadomienie strona odebrała dnia 27 marca 2015 r. Natomiast dłużnik zajętej wierzytelności otrzymał je dnia 24 marca 2015 r.
Zawiadomieniami z dnia 16 czerwca 2021 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę:
• w R. Sp. z o. o., ww. zawiadomienie strona odebrała dnia 22 czerwca 2021 r. Dłużnik zajętej wierzytelności otrzymał je dnia 30 czerwca 2021 r., natomiast pismem z dnia 2 lipca 2021 r. poinformował, że nie może dokonać potrącenia wynagrodzenia, gdyż jego kwota jest wolna od potrąceń. Jednocześnie wskazał, że "W dniu 30.06.2021r. nastąpiło rozwiązanie umowy o pracę z pracownikiem";
• w T. Sp. z o. o., ww. zawiadomienie doręczono stronie w dniu 22 czerwca 2021 r. Dłużnik zajętej wierzytelności otrzymał je dnia 30 czerwca 2021 r., natomiast pismem z dnia 2 lipca 2021 r, poinformował, że nie może dokonać potrącenia wynagrodzenia, gdyż jego kwota jest wolna od potrąceń;
• w S.1 Sp. z o. o., ww. zawiadomienie doręczono stronie w dniu 22 czerwca 2021 r. Dłużnik zajętej wierzytelności otrzymał je dnia 29 czerwca 2021 r., natomiast pismem z dnia 2 lipca 2021 r. poinformował, że rozwiązał ze stroną umowę o pracę w dniu 16 stycznia 2021 r.
Pismem z dnia 2 września 2022 r. strona wystąpiła o umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na upływ terminu przedawnienia zaległości podatkowych z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. oraz odsetek od nieuregulowanych w terminie zaliczek na ww. podatek. Jednocześnie pełnomocnik strony wniósł o uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych.
Postanowieniem z dnia 5 października 2022 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Tomaszowie Mazowieckim, na podstawie art. 59 § 1 pkt 2, § 3, art. 72 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r. poz. 1438) w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r. - w związku z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r.; poz. 2070) dalej: u.p.e.a., odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 12 października 2012 r.
Organ I instancji argumentował, iż zastosowane skutecznie środki egzekucyjne w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę oraz wierzytelności z rachunku bankowego doprowadziły do przerwania biegu terminu przedawnienia w dniach:
- 5 listopada 2012 r. - data odbioru przez pracodawcę zajęcia wynagrodzenia za pracę dokonanego zawiadomieniem w S. S. A.,
- 31 października 2012 r. - data odbioru przez bank zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego dokonanego zawiadomieniem w Banku B. S. A.,
- 30 czerwca 2021r. - data odbioru przez pracodawcę zajęcia wynagrodzenia za pracę dokonanego zawiadomieniem w R. Spółka z o. o.
Ponadto wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe, o którym zawiadomiono stronę zawiesiło bieg terminu przedawnienia w okresie od dnia 7 listopada 2012 r. do dnia 3 października 2019 r. W związku z powyższym nie doszło do przedawnienia należności objętych tytułami wykonawczymi, co starała się wykazać strona.
W zażaleniu na postanowienie z dnia 5 października 2022 r. pełnomocnik strony zarzucił organowi I instancji naruszenie przepisu art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. poprzez odmowę umorzenia postępowań egzekucyjnych prowadzonych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Tomaszowie Mazowieckim, z uwagi na upływ terminu przedawnienia zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2006 oraz odsetek od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy pochodzących z tego samego roku.
Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Uzasadniając zarzut i wniosek zażalenia pełnomocnik wykazywał, iż w sprawie doszło do instrumentalnego wszczęcia postępowania karno-skarbowego, a skoro tak to nie miało miejsce zawieszenie terminu przedawnienia. Nadto zajęcie rachunku bankowego nie było skuteczne w związku z brakiem wystarczających środków na rachunku bankowym, co za tym nie doszło do zajęcia, a tym samym do skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia.
Postanowieniem z dnia 7 grudnia 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, podzielając ustalenia i wywiedzione z nich oceny organu I instancji, utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Tomaszowie Mazowieckim z dnia 5 października 2022 r.
W odniesieniu do kwestii przedawnienia egzekwowanych należności, wskazując na zapis art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm.), dalej: O.p., organ wyjaśnił, że - co do zasady - zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. W analizowanej sprawie zobowiązanie podatkowe uległoby przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2012 r. Jednakże, w trakcie prowadzonego wobec strony postępowania egzekucyjnego zaistniały zdarzenia, które przerwały oraz zawiesiły bieg terminu przedawnienia, tym samym wydłużając termin przedawnienia zobowiązań strony z tytułu podatku dochodowego pobieranego od dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej za 2006 r. W rozpatrywanej sprawie zdarzeniami, które przerwały bieg terminu przedawnienia były:
• zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego strony w Banku B. S.A.- zawiadomienie zostało doręczone stronie dnia 26 października 2012 r., zaś dłużnikowi zajętej wierzytelności dnia 31 października 2012 r.
• zajęcie wynagrodzenia za pracę w S. S.A. - zawiadomienie zostało doręczone stronie dnia 26 października 2012 r., zaś dłużnikowi zajętej wierzytelności dnia 5 listopada 2012 r.,
• zajęcie wynagrodzenia za pracę w R. Sp. z o. o. - zawiadomienie zostało doręczone stronie 22 czerwca 2021 r., zaś dłużnikowi zajętej wierzytelności dnia 30 czerwca 2021 r.
Z kolei, okolicznością, która zawiesiła bieg terminu przedawnienia było wszczęcie wobec strony, dnia 7 listopada 2012 r., postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe, które zostało zakończone dnia 3 października 2019 r.
Organ podsumował, iż w niniejszej sprawie z uwagi na ww. okoliczności nie upłyną termin przedawnienia. Nie podzielił zarzutu, że postępowanie karno-skarbowe zostało wszczęte w ostatnim roku biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego i miało charakter instrumentalny, nakierowany jedynie na zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Przypomniał, iż zawiadomieniem z dnia 23 października 2012 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności strony z rachunku bankowego w Banku B. S.A. Ww. zawiadomienie doręczono stronie w dniu 26 października 2012r., zaś dłużnikowi zajętej wierzytelności 31 października 2012 r., a zatem bieg terminu przedawnienia uległ w tym dniu przerwaniu. W związku z powyższym, 5-letni termin przedawnienia tej należności rozpoczął swój bieg na nowo od dnia 1 listopada 2012 r. a wszczęcie postępowania karnego-skarbowego (zawieszające bieg terminu przedawnienia) nastąpiło dnia 7 listopada 2012 r., a więc po dniu, w którym termin przedawnienia zaczął biec od nowa.
Organ nie zgodził się również ze stroną, iż nie doszło do skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia bowiem zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego nie było skuteczne, wobec braku środków finansowych. Wskazując na wypracowane w tym zakresie stanowisko sądów administracyjnych organ wskazał, iż mimo całkowitego braku środków na zajętym rachunku bankowym lub braku środków wystarczających do zaspokojenia należności z wszystkich egzekwowanych tytułów wykonawczych, zajęcie takiego rachunku i zawiadomienie o tym zobowiązanego jest skutecznym zastosowaniem środka egzekucyjnego, prowadzącym do przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązań wymienionych we wszystkich tytułach wykonawczych będących podstawą zajęcia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik E. B. zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie:
- art. 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez nienależyte uzasadnienie postanowienia polegające na braku wskazania w tym uzasadnieniu w sposób przekonujący i wyczerpujący, przyczyn, dla których organ odmówił umorzenia postępowań egzekucyjnych prowadzonych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Tomaszowie Mazowieckim;
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji w sytuacji, gdy organ ten bezzasadnie odmówił umorzenia postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie ww. tytułów wykonawczych, z uwagi na upływ terminu przedawnienia zaległości podatkowej.
Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu I instancji oraz zwrot kosztów postępowania, w tym zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Tytułem wstępu wyjaśnić należy, iż niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, stosownie do art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.) dalej p.p.s.a.
Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021r., Nr 137 ze zm.), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego aktu, a jedynie uwzględniając skargę może go uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1, skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy zasadnie, w ustalonych okolicznościach sprawy, organ odmówił stronie skarżącej umorzenia postępowania egzekucyjnego, ponieważ wbrew stanowisku strony nie ziściły się przesłanki, o których mowa w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw, do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie i dlatego zastosowanie znajdują przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 30 lipca 2020 r., na co zasadnie wskazał organ.
Zgodnie z art. 59 § 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się:
1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;
2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał,
3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;
4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;
5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;
6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego,
7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;
8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;
9) na żądanie wierzyciela;
10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.
W niniejszej sprawie strona wnosząc o umorzenie postępowania egzekucyjnego wskazała na przepis art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., który stanowi, że postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Zdaniem strony zobowiązanie podatkowe, którego dotyczyła egzekucja, uległo przedawnieniu.
Sąd nie ma przy tym wątpliwości, iż przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego przewidziana w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. odnosi się także do przedawnienia zobowiązania podatkowego, co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyroki NSA: z dnia 4 września 2018 r., sygn. akt II FSK 141/18, z dnia 16 marca 2022 r., sygn. akt III FSK 418/21 dostępne, jak i pozostałe przywołane w uzasadnieniu, w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ocenie Sądu trafna jest ocena organów, iż w okolicznościach sprawy nie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego, zatem nie było podstawy do uwzględnienia żądania strony i umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Zgodnie z przepisem art. 70 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Jednocześnie stosownie do treści art. 70 § 4 O.p. bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.
Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania (art. 70 § 6 pkt. 1 O.p.).
Mając na uwadze powyższe regulacje prawne organy trafnie stwierdziły, iż w niniejszej sprawie zobowiązanie podatkowe przedawniłoby się co do zasady z dniem 31 grudnia 2012 r., jednakże wystąpiły zdarzenia, które przerwały i zawiesiły bieg terminu przedawnienia.
Po pierwsze, po wystawieniu w dniu 12 października 2012 r. tytułów wykonawczych o ww. numerach, jak opisano w stanie faktycznym niniejszego uzasadnienia, zastosowano środek egzekucyjny w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego strony w Banku B. S.A.- zawiadomienie zostało doręczone stronie dnia 26 października 2012 r., zaś dłużnikowi zajętej wierzytelności dnia 31 października 2012 r. Zgodnie z art. 80 § 2 u.p.e.a. zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu. Kolejny zastosowany środek egzekucyjny to zajęcie wynagrodzenia za pracę w S. S.A. - zawiadomienie zostało doręczone stronie dnia 26 października 2012 r., zaś dłużnikowi zajętej wierzytelności dnia 5 listopada 2012 r. Następnie zajęcie wynagrodzenia za pracę w R. Sp. z o. o. - zawiadomienie zostało doręczone stronie 22 czerwca 2021 r., zaś dłużnikowi zajętej wierzytelności dnia 30 czerwca 2021 r. W przypadku zajęcia wynagrodzenia za pracę, zajęcie to stosownie do art. 72 u.p.e.a. jest dokonane z chwilą doręczenia pracodawcy zawiadomienia o zajęciu.
Uwzględniając powyższe prawidłowo wskazały organy, iż zastosowane środki egzekucyjne doprowadziły do przerwania biegu terminu przedawnienia w dniach:
- 31 października 2012 r. - data odbioru przez bank zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego dokonanego zawiadomieniem w Banku B. S. A.,
- 5 listopada 2012 r. - data odbioru przez pracodawcę zajęcia wynagrodzenia za pracę dokonanego zawiadomieniem w S. S. A.,
- 30 czerwca 2021 r. - data odbioru przez pracodawcę zajęcia wynagrodzenia za pracę dokonanego zawiadomieniem w R. Spółka z o. o.
Powyższe ustalenia wypełniają znamiona zastosowania przepisu art. 70 § 4 O.p. Skutkiem powyższego było przerwanie biegu terminu przedawnienia, który rozpoczął swój bieg na nowo w dniu następującym po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.
Przy czym zgodzić należy się z organami, iż powyższe okoliczności nie były jedynymi mającymi wpływ na bieg terminu przedawnienia. Jak bowiem ustaliły, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Tomaszowie Mazowieckim w dniu 7 listopada 2012 r. postanowił o wszczęciu wobec strony dochodzenia o przestępstwo skarbowe. Pismem z dnia 12 listopada 2012 r. (odebranym przez stronę w dniu 13 listopada 2012 r.) organ zawiadomił stronę o zawieszeniu z dniem 7 listopada 2012 r. biegu terminu przedawnienia przedmiotowego zobowiązania podatkowego wynikającego z decyzji z dnia 25 września 2012 r. Zawiadomieniem z dnia 26 maja 2022 r. organ poinformował stronę o zakończeniu dnia 3 października 2019 r. zawieszenia biegu terminu przedawnienia ww. zobowiązania z uwagi na zakończone postępowanie karno- skarbowe.
Reasumując, po zastosowaniu wobec strony środków egzekucyjnych, co wiązało się z przerwaniem biegu terminu przedawnienia, ale przede wszystkim z biegiem tegoż terminu przedawnienia na nowo, doszło do zawieszenia przedmiotowego terminu przedawnienia z uwagi na wszczęcie postępowania karno-skarbowego. A skoro tak, to trudno podzielić zarzut strony, że postępowanie karno-skarbowe zostało wszczęte w ostatnim roku biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym za 2006 r. i miało charakter instrumentalny, nakierowany jedynie na zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Do wszczęcia postępowania karno-skarbowego doszło po zastosowaniu środka egzekucyjnego, o którym strona została powiadomiona, zatem po przerwaniu biegu omawianego terminu, a po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Wobec powyższego nie sposób podzielić zarzutu strony, iż wszczęcie postępowania karno-skarbowego miało miejsce w ostatnim roku biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego a jednocześnie, iż nie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia.
Pełnomocnik strony zarzucił nadto, iż organ na podstawie ww. zawiadomień nie dokonał we wskazanych terminach skutecznego zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, gdyż nie zajął żadnych środków, co powoduje, że nie doszło do skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r.
W tym zakresie Sąd w składzie rozpoznającym sprawę podziela ugruntowaną już linię orzeczniczą sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego, a także literaturę przedmiotu, zgodnie, z którą dla przerwania biegu terminu przedawnienia wystarczające jest samo zajęcie rachunku zobowiązanego, nawet, jeśli jest to rachunek "pusty". Okoliczność braku środków pieniężnych na zajętym rachunku bankowym nie ma żadnego znaczenia dla skuteczności tego zajęcia (wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 sierpnia 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 481/09; wyroki NSA: z dnia 15 marca 2011 r., sygn. akt II FSK 1978/09; z dnia 16 listopada 2011 r., sygn. akt II FSK 962/10; a także Komentarz do art. 80 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Waldemar Łuczaj). NSA wielokrotnie wypowiadał się, iż mimo całkowitego braku środków na zajętym rachunku bankowym lub braku środków wystarczających do zaspokojenia należności z wszystkich egzekwowanych tytułów wykonawczych, zajęcie takiego rachunku i zawiadomienie o tym zobowiązanego jest skutecznym zastosowaniem środka egzekucyjnego, prowadzącym do przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązań wymienionych we wszystkich tytułach wykonawczych będących podstawą zajęcia. Jeżeli zatem zawiadomienie o zajęciu zostało doręczone bankowi oraz zobowiązanemu, to nastąpiło zastosowanie środka egzekucyjnego z rachunku bankowego, które skutecznie prawnie przerwało bieg terminu przedawnienia, niezależnie od tego czy na rachunku bankowym były środki pieniężne pozwalające na zaspokojenie roszczeń wierzyciela (por. np. wyroki NSA: z dnia 20 lipca 2018 r., sygn. akt II FSK 2007/16, z dnia 11 lutego 2014 r., sygn. akt II FSK 578/12). W świetle wypracowanego i podzielanego przez skład orzekający w niniejszej sprawie stanowiska judykatury i doktryny, tak sformułowanego zarzutu strony nie sposób podzielić.
W ustalonych w niniejszej sprawie okolicznościach faktycznych i prawnych Sąd nie mógł podzielić i zarzutu skargi, iż doszło do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 18 w zw. z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., bowiem prawidłowa jest ocena organu, iż nie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego, co za tym, nie zaistniały podstawy do orzeczenia na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 O.p. o co wnioskowała strona. Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut naruszenia art. 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.
Stosownie do art. 124 § 2 k.p.a. postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie. Z treści art. 107 § 3 k.p.a., mającego zastosowanie w zw. z art. 126 k.p.a., wynika zaś, że uzasadnienie faktyczne postanowienia powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej postanowienia, z przytoczeniem przepisów prawa.
Z tych wszystkich względów, w ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie zawiera zarówno uzasadnienie faktyczne i prawne, ale wszystkie elementy postanowienia wymienione w art. 124 § 1 i § 2 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie wydane zostało zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa, w tym ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz Kodeksu postępowania administracyjnego i zawiera rozstrzygnięcie wszystkich kwestii poruszonych w zażaleniu. Okoliczność, iż oceny wywiedzionej przez organ nie podziela strona, nie świadczy o jej nieprawidłowości. Ocena ta została wyprowadzona na podstawie lektury akt sprawy, w tym dokumentów, które wskazują jak i kiedy doszło do zdarzeń mających wpływ na bieg terminu przedawnienia. Nadto oceny tej strona nie zdołała podważyć.
Uwzględniając powyższe okoliczności i nie dopatrując się naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa, jak również innych naruszeń, które Sąd jest zobligowany brać pod uwagę z urzędu, a zatem nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
mko
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło