I SA/Łd 18/18
WyrokWSA w Łodzi2018-04-25
Skład orzekający: Teresa Porczyńska, Tomasz Adamczyk, Joanna Tarno
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo ustalił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług, kwestionując faktury wystawione przez P. M. jako niedokumentujące rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, pomimo wątpliwości co do prawidłowości przeprowadzonego postępowania dowodowego, w szczególności w zakresie przesłuchania kluczowego świadka?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ odwoławczy nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości, że świadek P. M. został prawidłowo wezwany na przesłuchanie, co uniemożliwiło weryfikację istotnych dla sprawy okoliczności. Brak pewności co do prawidłowego przeprowadzenia tego dowodu uniemożliwia sądową kontrolę prawidłowości ustaleń faktycznych i zastosowania prawa materialnego, naruszając zasady postępowania podatkowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia zobowiązania podatkowego w VAT za okresy rozliczeniowe w 2008 roku. Organy podatkowe zakwestionowały faktury wystawione przez P. M., uznając je za fikcyjne. Po uchyleniu decyzji przez WSA w Łodzi w 2014 r. i oddaleniu skargi kasacyjnej przez NSA w 2016 r., organ odwoławczy ponownie wydał decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i błędną ocenę dowodów. Sąd zwrócił uwagę na problemy z przesłuchaniem kluczowego świadka P. M. oraz kwestię przedawnienia zobowiązań.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. oraz zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia NSA Teresa Porczyńska Sędziowie: Sędzia WSA Tomasz Adamczyk (spr.) Sędzia WSA Joanna Tarno Protokolant: St. sekretarz sądowy Agnieszka Kerszner po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi G. N. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] UNP: [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe styczeń, luty, kwiecień - listopad 2008r. oraz wysokości nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc za marzec 2008r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. na rzecz skarżącego kwotę 7417 (słownie: siedem tysięcy czterysta siedemnaście ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z [...]12.2013 r. określającą G. N. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za styczeń - luty, kwiecień - listopad 2008 r. oraz wysokość nadwyżki podatku naliczonego na należnym do przeniesienia na następny miesiąc za marzec 2008 r.
W uzasadnieniu powyżej decyzji przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania.
W wyniku przeprowadzonego postępowania kontrolnego Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. wydał decyzję z dnia [...]12.2013 r. określająca skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za styczeń - luty, kwiecień - listopad 2008 r. oraz wysokość nadwyżki podatku naliczonego na należnym do przeniesienia na następny miesiąc za marzec 2008 r.
Podstawą prawną decyzji organu pierwszej instancji był m.in. art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług. Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. stwierdził, że czynności udokumentowane fakturami wystawionymi przez P. M. nie miały miejsca w rzeczywistości.
Od decyzji organu I instancji strona wniosła odwołanie.
Decyzją z dnia [...] maja 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podzielając argumenty zawarte w jej uzasadnieniu.
Strona nie zgadzając się ze stanowiskiem organu wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi .
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi orzeczeniem z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt I SA/Łd 899/14 uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd stwierdził, że uzasadnione są zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych, w szczególności art. 122, art. 180, art. 187 § 1, art. 188, art. 191 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez niepodjęcie wszelkich możliwych i koniecznych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego mogącego mieć istotne znaczenie dla ustalenia stanu faktycznego, pominięcie niektórych dowodów na skutek dokonanego z góry założenia, że nie będą one miały znaczenia w sprawie, bez należytego i przekonującego uzasadnienia takiego stanowiska.
Jednocześnie Sąd zauważył, że zgromadzony materiał dowodowy i ustalone przez organy podatkowe okoliczności sprawy rzeczywiście mogą nasuwać wątpliwości co do rzeczywistego wykonania przez P. M. usług budowlanych na rzecz G. N. W ocenie Sądu organu podatkowe nie wyczerpały wszystkich istniejących, realnych możliwości dokładnego wyjaśnienia sprawy. Organ powinien rozważyć możliwość i celowość powtórnego przesłuchania P. M., który mógłby ustosunkować się do dowodów złożonych przez skarżącego w końcowym etapie postępowania, mających dokumentować roboty wykonywane przez wystawcę faktur
Powyższe orzeczenie WSA w Łodzi było również rozpatrywane przez Naczelny Sąd Administracyjny który wyrokiem z dnia 09.09.2016 r. sygn. akt I FSK 275/15 oddalił skargę kasacyjną złożoną przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. ponownie rozpatrując sprawę w pierwszej kolejności odniósł się do zagadnienia przedawnienia zobowiązań podatkowych. Wyjaśniono, że w dniu 13.12.2013 r. w stosunku do G. N. wszczęto postępowanie karne skarbowe o nr [...]. Podatnik jest podejrzany m.in. o to, że w złożonych do Urzędu Skarbowego w O. deklaracjach VAT-7 za okresy rozliczeniowe od stycznia do grudnia 2008 r., z wyjątkiem marca 2008 r. podano nieprawdę poprzez bezpodstawne ujęcie w tych deklaracjach faktur, które nie uwzględniały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Takim działaniem G. N. uszczuplił budżet państwa na łączną kwotę 163.850,00 zł. Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. pismem z 13.12.2013 r. - działając na podstawie art. 70c Ordynacji podatkowej - zawiadomił podatnika, że bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do grudnia 2008 r., z wyjątkiem marca 2008 r., uległ zawieszeniu od dnia 13.12.2013 r. w związku z wystąpieniem przesłanki zawieszenia biegu terminu przedawnienia określonej w art. 70 § 6 pkt 1 ww. ustawy, tj. od dnia wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe. Podatnikowi powyższe zawiadomienie doręczono 30.12.2013 r. W konsekwencji w sprawie zobowiązania podatkowe za styczeń, luty i okresy od kwietnia do listopada 2008 r. nie uległy przedawnieniu, gdyż doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia ww. zobowiązań podatkowych. O tym fakcie podatnik został skutecznie zawiadomiony przed upływem terminu przedawnienia tych zobowiązań podatkowych, zgodnie z art. 70c Ordynacji podatkowej.
W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. również kwota nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za marzec 2008 r. również nie uległa przedawnieniu, gdyż "zmaterializowała się" w kolejnym okresie rozliczeniowym w postaci zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za kwiecień 2008 r., a bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za kwiecień 2008 r. uległ zawieszeniu z dniem 13.12.2013 r. na skutek wszczęcia postępowania karno-skarbowego. Pismem z dnia 21.09.2017 r. organ I instancji poinformował, że zawieszenie to trwa nadal.
Przechodząc do meritum - w opinii Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. - ustalenia organu pierwszej instancji są zasadne, odpowiednio udokumentowane w aktach sprawy i szczegółowo opisane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Uznano, że zgromadzony w sprawie obszerny materiał dowodowy bezsprzecznie dowodzi, że P. M. nie wykonywał na rzecz G. N. usług budowlanych. Zeznania i oświadczenia P. M. są jednymi z podstawowych dowodów w sprawie. Zdaniem organu na ich podstawie można stwierdzić, że P. M. nie wie praktycznie nic na temat prowadzonej rzekomo przez siebie działalności gospodarczej. Podkreślono, że znamienna jest odpowiedź na pytanie kontrolujących w trakcie przesłuchania w dniu 16.07.2013 r., dotyczące usług świadczonych na rzecz podatnika: "Tak świadczyłem usługi na rzecz Pana G. N., ale nie wiem, gdzie zamieszkuje. Nie pamiętam, jakiego rodzaju usługi świadczyłem na rzecz Pana G. N. mogły to być usługi budowlane".
Oceniono, że organ pierwszej instancji właściwie uznał oświadczenia P. M. z 18.03.2013 r. i 22.04.2013 r. w części dotyczącej "braku współpracy" z G. N. za wiarygodne. W ocenie organu za zasadnością powyższego przemawia także fakt, że przesłuchiwany świadek zeznał nawet, że nie wie, jak wygląda G. N., co jest zastanawiające z uwagi na fakt, że w okresie styczeń-grudzień 2008 r. i maj 2011 r. wystawił na rzecz strony 40 faktur VAT. Zgodzono się z organem pierwszej instancji, że zeznania świadka z 16.07.2013 r. są mało wiarygodne w części dotyczącej wykonywania usług budowlanych na rzecz G. N. Odmówiono wiarygodności wyjaśnieniem, że wykonywało się usługi budowlane przez cały 2008 r. (z wyjątkiem marca, bowiem w tym miesiącu P. M. nie wystawił na rzecz G. N. faktur VAT) i maj 2011 r. na rzecz jednego kontrahenta na kwotę 992.632,92 zł i jednocześnie zasłaniać się niepamięcią i niewiedzą co do wszystkich aspektów rzekomo świadczonych usług (rodzaju usług, miejsc ich wykonywania, sposobu rozliczania się, rozpoczęcia współpracy z kontrahentem). Co więcej, P. M. nie posiada żadnych dokumentów potwierdzających wykonanie tych usług w postaci np. umów, protokołów zdawczo-odbiorczych, nie posiada nawet kopii wystawionych przez siebie faktur na rzecz podatnika.
Mając na uwadze powyższe organ II instancji stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy bezsprzecznie dowodzi, że P. M. nie wykonywał na rzecz Pana G. N. usług budowlanych. Zeznania i oświadczenia P. M. są jednymi z podstawowych dowodów w sprawie. Na ich podstawie można stwierdzić, że P. M. nie wie praktycznie nic na temat prowadzonej rzekomo przez Siebie działalności gospodarczej.
Odnosząc się do wytycznych WSA w Łodzi zawartych w wyroku z dnia 21.10.2014 r. sygn. akt I SA/Łd 899/14 podniesiono, że realizując przedmiotowe wytyczne, przesłuchano świadka Z. K. i S. S. Natomiast Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. nie mógł przesłuchać w charakterze świadka A. C. z uwagi na fakt, że strona nie wskazała jego danych adresowych.
Wyjaśniono również, że organ II instancji zwrócił się do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. z prośbą o przesłuchanie P. M. na okoliczność współpracy z G. N. - jednak dwukrotnie kierowane wezwania do ww. nie zostały podjęte w terminie wobec czego przesłuchanie świadka nie odbyło się.
W konstatacji, stwierdzono, że organ pierwszej instancji zasadnie zastosował regulację zawartą w art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług.
W opinii organu odwoławczego bezspornie udowodniono, że faktury wystawione przez P. M. na rzecz podatnika nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Dotyczy to także faktury nr [...] z 30.01.2008 r. - jedyna faktura niedotycząca świadczenia usług - w której wykazano sprzedaż towarów na kwotę netto 5000,15 zł i podatek VAT 1100,02 zł. Jej fikcyjność została usankcjonowana decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w K.
Zdaniem organu - skoro strona twierdzi, że usługi budowlane na jej rzecz wykonywał P. M., zaś organy podatkowe ponad wszelką wątpliwość udowodniły, że P. M. nie mógł ich wykonywać, a jedynie wystawiał puste faktury, to przyjąć należy, że G. N. w sposób świadomy dokonał nienależnego odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez P. M.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. również zarzuty naruszenia procedury podatkowej podniesione w odwołaniu uznał za bezzasadne.
Na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] wniesiono skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów:
– art. 120, art. 121 § 1, art. 124, art. 187, art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania podatkowego na podstawie przepisów prawa, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej i w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych oraz przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów,
– art. 122, art. 123 § l i art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, polegające na niepodjęciu wszelkich działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego,
– art. 191 w zw. z naruszeniem art. 122, art. 180 § l i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez wydanie decyzji niepoprzedzonej prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym i niepoprzedzonej dokonaniem oceny okoliczności sprawy na podstawie całego materiału dowodowego,
– art. 210 § 4 w zw. z art. 120, art. 122, art. 124, art. 187 § 1, art. 188, art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez wydanie decyzji zawierającej błędnie ustalony stan faktyczny, który nie znajduje podstawy w zebranym materiale dowodowym,
– art. 86 ust. 1, art. 88 ust. 3a pkt. 4 lit. a, art. 99 ust. 12 i art. 109 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług w związku z naruszeniem art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1, art. 124,
– art. 180 § l, art. 187 § 1, art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na zakwestionowaniu faktur wystawionych przez "A" P. M. na rzecz G. N. i stwierdzeniu, że faktury te dokumentują czynności, które nie zostały dokonane.
Mając na uwadze powyższe wniesiono o uchylenie w całości decyzji organu drugiej instancji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zobowiązanie organu podatkowego do wydania w określonym terminie decyzji wskazując sposób załatwienia sprawy tj. uchylenia decyzji organu I instancji w całości, lub merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd, na podstawie art. 145a § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania.
W uzasadnieniu wniesionej skargi wskazano, że organy podatkowe nie podjęły wszelkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nie zebrały i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego. Przekroczyły także granice swobodnej oceny dowodów. W ocenie strony zeznania świadków zostały zinterpretowane na korzyść organu podatkowego, i co istotne nie dostrzeżono w ich treści potwierdzenia wykonywania prac budowlanych przez P. M. Wg autora skargi organ II instancji z góry przyjął założenie, że sporne faktury nie dokumentują rzeczywiście wykonanych prac budowlanych i jedynie szukał dowodów oraz argumentów uzasadniających tą tezę. Nie zrealizowano również wytycznych WSA w Łodzi poprzez nieprzesłuchanie ponowne P. M.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podnosząc argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 29 marca 2018 r., Sąd pisemnie zobowiązał Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., aby w terminie 14 dni wskazał powody kierowania wezwań do P. M. na adres w G. przy ul. B 46/4, w miejsce adresu w S. przy ul. C 55, wskazanego przez organ odwoławczy w piśmie z 28 lutego 2017 r., skierowanym do Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. Jednocześnie organ został zobowiązany do przedstawienia dowodów uzasadniających zmianę miejsca zamieszkania tego świadka.
Mimo upływu 14-dniowego terminu, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nie udzielił odpowiedzi na wezwanie Sądu, informacji na ten temat nie dostarczyła również pełnomocniczka organu obecna na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2018 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), powoływanej dalej "P.p.s.a.", ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
W omawianej sprawie wiąże wyrok WSA w Łodzi z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt I SA/Łd 899/14 oraz wyrok NSA z dnia 9 września 2016 r. r. sygn. akt II FSK 275/15.
Z wyroków tych wynika, że organ nie zrekonstruował stanu prawnopodatkowego w sposób wyczerpujący na potrzeby rozstrzygnięcia sprawy wskazując na wątpliwości jakie wynikały z dotychczas poczynionych ustaleń, które powinny być usunięte ażeby można z całą pewnością wypowiedzieć się na temat charakteru wykonania przez P. M. usług budowlanych na rzecz podatnika.
Zdaniem sądu I instancji wówczas rozpoznającego sprawę zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na podzielenie wątpliwości organu co do rzeczywistego charakteru wykonanych usług ale jednocześnie wskazał na te okoliczności , które nie wykluczają stanowiska podatnika ,że sporne faktury być może chociaż ich cześć są związane z rzeczywistym wykonaniem tych usług, a ta okoliczność była przedmiotem sporu. Dlatego odnosząc się szczegółowo do poszczególnych dowodów w kontekście wydanej wobec P. M. decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. na podstawie art. 108 VAT stwierdził ,że nie ma ona decydującego znaczenia , gdyż nie musi to oznaczać, ze P. M. wystawił tzw. puste faktury ale oznacza ,że wystawił faktury które mogą być puste lub nie , ale których nie rozliczy w deklaracji podatkowej. Wobec zmienności stanowiska P. M. co do okoliczności współpracy ze skarżącym , początkowo zaprzeczał później potwierdzał fakt wyświadczenia usług budowlanych na rzecz podatnika , za zasadne i konieczne uznał sąd wówczas rozpoznający sprawę podjęcie przez organy wszelkich możliwych działań mogących wyjaśnić , czy P. M. rzeczywiście wykonał usługi dokumentowane wystawionymi przez siebie fakturami . W tym celu organ został zobowiązany do przeprowadzenia dowodów z zeznań dwu świadków wnioskowanych przez stronę: S. S. oraz Z. K., którzy w konsekwencji zostali przesłuchani w ramach pomocy prawnej przez organy właściwe dla tych osób.
W uzasadnieniu wyroku z dnia 21 października 2014 r. I SA/Łd 899/14, WSA w Łodzi odwoływał się także do zeznań P. M. w ten sposób , iż zasugerował rozważenie możliwości i celowości powtórnego przesłuchania P. M., z taką oto argumentacją , iż mógłby ustosunkować się do dowodów złożonych przez skarżącego w końcowym etapie postępowania , mających dokumentować roboty wykonane przez tę osobę ( P.M. był już wcześniej przesłuchany 16 lipca 2013 r., o ponowne przesłuchanie wnioskował także podatnik 4 listopada 2013 r. ) , chociaż – zdaniem składu orzekającego w dniu dzisiejszym – nie można na tej podstawie stwierdzić, że WSA w Łodzi zobowiązał organ również do ponownego przesłuchania wymienionego świadka. Dostrzegając jednak taką potrzebę , organ podjął czynności zmierzające do przeprowadzenia dowodu z zeznań P. M., co jednak nie wywołało zamierzonego skutku, gdyż świadek nie stawił się na przesłuchanie, chociaż dwukrotnie był wzywany przez pracowników [...] Urzędu Skarbowego w G.
W tym kontekście należy zwrócić uwagę, że organ odwoławczy sam uznał, iż wyjaśnienia tego świadka są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ sformułował 28 pytań i przekazał je Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w K. (tj. organowi właściwemu dla P. M. ze względu na miejsce zamieszkania pod adresem S. ul. C 55), celem przesłuchania świadka w drodze pomocy prawnej.
Jednakże, z nieznanych powodów, Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. przekazał ten wniosek kolejnemu organowi – Naczelnikowi [...] Urzędu Skarbowego w G. Należy zauważyć przy tym, że P. M. sam posługiwał się adresem w S. przy ul. C 55 i wezwanie na poprzednie przesłuchanie było tam właśnie kierowane. Z kolei Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G. wezwania na przesłuchanie tego świadka wysyłał na adres w G. przy ul. B 46/4. Wezwania nie zostały podjęte przez P. M., natomiast na jednej z kopert doręczyciel skreślił zarówno adres, jak i nazwisko adresata, co – zdaniem Sądu – może wskazywać, że wymieniona osoba w ogóle tam nie zamieszkuje.
Wyjaśnienie tej kwestii Sąd uznał za ważne dla rozstrzygnięcia sprawy, skoro świadek miał udzielić odpowiedzi aż na 28 pytań. Z uwagi na nieobecność pełnomocnika organu na rozprawie przed WSA w Łodzi w dniu 29 marca 2018 r., Sąd pisemnie zobowiązał Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., aby w terminie 14 dni wskazał powody kierowania wezwań do P. M. na adres w G. przy ul. B 46/4, w miejsce adresu w S. przy ul. C 55, wskazanego przez organ odwoławczy w piśmie z 28 lutego 2017 r., skierowanym do Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. Jednocześnie organ został zobowiązany do przedstawienia dowodów uzasadniających zmianę miejsca zamieszkania tego świadka.
Mimo upływu 14-dniowego terminu, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nie udzielił odpowiedzi na wezwanie Sądu, informacji na ten temat nie dostarczyła również pełnomocniczka organu obecna na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2018 r. Nie ma zatem pewności czy wymieniony świadek został prawidłowo wezwany, czy też unikał kontaktu z organem lub nie mógł się stawić z jakichś innych powodów. Przypomnieć należy ,że sąd rozstrzyga na podstawie akt sprawy ( art.133 ppsa) a sądowa kontrola polega między innymi na weryfikowaniu wyrażonego stanowiska organu w oparciu o przedstawione dowody , które mają zaświadczać, tak jak w niniejszej sprawie, że do przesłuchania P. M. nie doszło bez winy organu. W tym zakresie sądowa kontrola nie jest możliwa .
Zdaniem Sądu ponowne zeznania P. M. mogą przyczynić się do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, które wynikają z treści zaskarżonej decyzji. W tym kontekście należy przyznać rację skarżącym, iż nie jest do końca jasne czy organ przyjmuje, że P. M. w ogóle nie wykonał jakiekolwiek usługi na rzecz skarżącego, czy też, że wykonał, ale w mniejszym zakresie niż to wynika z zakwestionowanych faktur. Jeżeli przyjąć ten drugi wariant – organ powinien rozważyć czy którąkolwiek ze spornych faktur można uznać za rzetelną. Dla dokonania pełnej oceny w tym zakresie, należy zgromadzić wszystkie dowody istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Brak możliwości przeprowadzenia takiego dowodu powinien być uzasadniony w sposób niebudzący wątpliwości. Uzasadnienie, które nie zawiera wyjaśnienia istotnych wątpliwości, narusza zasady postępowania podatkowego wynikające z Ordynacji podatkowej: zasadę zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1 O.p.), przekonywania (art. 124), zupełności postępowania podatkowego (art. 187) oraz swobodnej oceny dowodów (art. 191). Nie ma bowiem pewności czy organ podjął wszelkie działania w celu zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego ważnego dla rozstrzygnięcia sprawy.
Na rozprawie przed WSA w Łodzi w dniu 29 marca 2018 r., pełnomocnik skarżącego podniósł też zarzut przedawnienia zobowiązań podatkowych w sprawach połączonych do wspólnego rozpoznania (w zakresie podatku dochodowego i podatku VAT za 2008 r.), wskazując, iż uchylenie decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej spowodowało, że czynności egzekucyjne prowadzone na podstawie decyzji organu pierwszej instancji stały się bezskuteczne i nie mogą wywoływać skutku w postaci tamowania biegu przedawnienia. O zarzucie tym Sąd poinformował organ w piśmie wzywającym do złożenia wyjaśnień.
Kwestia przedawnienia została omówiona w wiążącym w sprawie wyroku WSA w Łodzi z dnia 21 października 2014 r. (I SA/Łd 899/14), wyjaśnił ją również Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w treści zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy podał ,
że bieg terminu przedawnienia zobowiązań objętych decyzją został zawieszony na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Op. albowiem 13.12.2013 r. w stosunku do podatnika wszczęto postępowanie karne skarbowe za wskazane okresy rozliczeniowe w podatku VAT a Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. pismem z 13.12.2013 r. działając na podstawie art. 70 c OP. zawiadomił podatnika o zwieszeniu biegu terminu przedawnienie zobowiązań podatkowych , doręczając je 30.12.2013 r. Wyjaśnił także , iż kwota nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za marzec 2008 r. również nie uległa przedawnieniu gdyż zmaterializowała się w kolejnym okresie rozliczeniowym w postaci zobowiązania podatkowego w podatku VAT za kwiecień 2008 r. i jak wcześniej wskazano bieg terminu przedawnienia zobowiązania za kwiecień uległ zawieszeniu.
Odnosząc się do zarzutu podniesionego na rozprawie przed WSA w Łodzi w dniu 29 marca 2018 r., należy stwierdzić, że uchylenie decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej nie powoduje unicestwienia skutków przerwania biegu terminu przedawnienia, skoro decyzja organu pierwszej instancji, w oparciu o którą tego dokonano, nie została uchylona.
Wobec istnienia wątpliwości co do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, na tym etapie postępowania nie jest możliwe ustosunkowanie się do pozostałych zarzutów dotyczących prawa materialnego.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ wyjaśni kwestię adresu zamieszkania P. M., a gdyby okazało się, że był on wzywany na błędny adres – organ podejmie działania w celu prawidłowego przeprowadzenia dowodu z zeznań tego świadka. Organ ustali stan faktyczny sprawy i dokona oceny wszystkich zgromadzonych dowodów, zestawiając je z treścią każdej faktury wystawionej przez P. M., należącej do przedmiotu sprawy.
Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 200 i 205 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.
ds
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło