I SA/Łd 181/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Sędzia WSA Bożena Kasprzak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu [...] sprawy ze skargi Ż. G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę Pismem z 13 stycznia 2021 r. Ż. G. wniosła do sądu administracyjnego skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...]r., utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-P. z [...]r. oddalające jako nieuzasadnioną skargę na czynność egzekucyjną. Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Ł Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. decyzją z [...]r. określił Ż. G. wysokość zobowiązania w podatku akcyzowym za miesiące od marca do sierpnia oraz od października do grudnia 2013 r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego Ł.-B. postanowieniem z [...]r., nadał ww. decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W wyniku rozpoznania odwołania strony, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. decyzją z [...] r. uchylił decyzję Naczelnika Ł. Urzędu Celno-Skarbowego z [...] r. w części określającej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za marzec 2013 r. i w tym zakresie umorzył postępowanie, z uwagi na przedawnienie zobowiązania za ten okres, zaś w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W oparciu o ww. decyzję Naczelnika Ł. Urzędu Celno-Skarbowego z [...] r. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w S. [...]r. wystawił na Ż. G. tytuły wykonawcze o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], obejmujące należności w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące 2013 r., które następnie skierował do przymusowej realizacji w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Na podstawie ww. tytułów wykonawczych Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-P. wystosował m.in. zawiadomienie z 19.12.2018 r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego zobowiązanej w Banak A S.A. W odpowiedzi na powyższe zajęcie dłużnik zajętej wierzytelności pismem z 24.12.2018 r. r. poinformował o przeszkodzie w realizacji zajęcia z uwagi na brak środków Zajęcie z 19.12.2018 r. zostało doręczone stronie wraz z odpisami 03.01.2019 r. Pismami z 9.01.2019 r. pełnomocnik strony złożył zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...]. Z kolei 17.01.2019 r. pełnomocnik strony złożył do Urzędu Skarbowego Ł.-P. skargę na czynność egzekucyjną polegającą na skierowaniu zawiadomienia z [...] r. Nr [...] wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego zobowiązanej w Banak A S.A. Postanowieniem z [...] r. Nr [...] , na podstawie art. 54 § 2 i § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm., dalej "upea") Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-P. oddalił jako nieuzasadnioną skargę na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banak A S.A. dokonaną zawiadomieniem z 19.12.2018 r. W wyniku rozpoznania zażalenia Ż. G. postanowieniem z [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, odwołując się do treści art. 54 § 1, art. 1a pkt 2 oraz pkt 12, a także art. 80 i art. 67 § 2 upea, że w postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. Tym samym podnoszone przez pełnomocnika zobowiązanej kwestie ewentualnego nieistnienia obowiązku, braku jego wymagalności, niedopuszczalności prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych wskazanych w zawiadomieniu o zajęciu z dnia 19.12.2018 r. wykraczają poza zakres przedmiotowy skargi na czynności egzekucyjne i nie mogą być rozpoznane w ramach tego środka zaskarżenia. Ponadto organ wskazał, że podniesiona przez pełnomocnika strony zarówno w skardze z 17.01.2019 r., jak i zażaleniu na postanowienie z [...] r. argumentacja dotycząca zarzutów nieistnienia, przedawnienia i braku wymagalności obowiązku oraz niedopuszczalności prowadzenia egzekucji administracyjnej stanowiła przedmiot rozpoznania w postępowaniu wszczętym w wyniku wniesienia przez pełnomocnika strony zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o tytuły wykonawcze o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...]. Prowadzone zaś postępowanie zakończyło się podjęciem przez: - Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – P. postanowienia z [...] r. Nr [...] , którym rozpoznając zarzuty zgłoszone w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...], [...], [...], [...], [...], uznał: zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 2, pkt 6 i pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji za nieuzasadnione, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 ww. ustawy (nieistnienie obowiązku) za uzasadnione i na tej podstawie umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o ww. tytuły wykonawcze; - Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. postanowienia z [...]r. Nr [...] utrzymującego w mocy postanowienie z 03.03.2020 r. Nr [...], którym Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-P. uznał za nieuzasadnione zarzuty złożone przez pełnomocnika Ż. G. w oparciu o art. 33 § 1 pkt 1, 2, 6 i 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, na postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o tytuły wykonawcze o numerach [...], [...] i [...]. We wniesionej do sądu administracyjnego skardze pełnomocnik Ż. G. zarzucił postanowieniu Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł z [...]r. naruszenie: - art. 29 § 1 i art. 80 § 1 upea poprzez wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie polegające na przyjęciu, że w niniejszej sprawie egzekucja jest celowa i dopuszczalna pomimo braku podstaw do prowadzenia postępowania, bowiem w dniu zastosowania niniejszego środka egzekucyjnego brak było obowiązku podatkowego podlegającego wykonaniu, z uwagi na brak prawidłowego doręczenia postanowienia o nadaniu decyzji Naczelnika Ł. Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. z dnia [...] r. [...] rygoru natychmiastowej wykonalności, co w rezultacie spowodowało brak możliwości wykonania decyzji organu pierwszej instancji określającej zobowiązania w podatku akcyzowym za 2013 r., a zatem nie istniała podstawa wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego oraz podstawa do dokonywania czynności egzekucyjnych zmierzających do realizacji obowiązku; - art. 29 ww. ustawy, poprzez uznanie, iż w niniejszej sprawie prowadzenie postępowania egzekucyjnego i dokonywanie w jego ramach czynności egzekucyjnych, jest dopuszczalne w przypadku, gdy brak jest podstawy prawnej do takiego działania organu; - art. 29 § 1 w związku z art. 80 § 1 ww. ustawy, poprzez prowadzenie postępowania egzekucyjnego i zastosowanie środków egzekucyjnych, pomimo upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za poszczególne okresy rozliczeniowe 2013 r., - art. 6 ww. ustawy, poprzez niewłaściwe zastosowanie wymienionego przepisu, bowiem podatnik w żaden sposób nie uchylał się od ciążącego na nim obowiązku, - art. 54 § 1 ww. ustawy, poprzez niezasadne uznanie, iż argumenty podnoszone w skardze na czynność egzekucyjną mogą być rozpatrywane tylko w ramach zarzutów, co skutkuje oddaleniem skargi. Domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia pełnomocnik skarżącej w uzasadnieniu wniesionej skargi ponownie przedstawił argumentację dotyczącą przedawnienia dochodzonego obowiązku oraz braku jego wymagalności, podniesioną wcześniej w zażaleniu na postanowienie organu I instancji, a ponadto podkreślił, że Ż G. nie uchyla się od wykonania obowiązku, ani nie podejmuje działań polegających na wyzbywaniu się majątku. W jego ocenie nie ma podstaw, ani racjonalnych przesłanek w kierunku prowadzenia postępowania egzekucyjnego, co wiąże się z dodatkowymi kosztami dla zobowiązanej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Na wstępie wyjaśnić należy, iż sprawę niniejszą rozpoznano w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczy postanowienia. Stosownie do art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Skarga nie jest zasadna. W pierwszym rzędzie należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 54 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Skargę na czynności egzekucyjne, o której mowa w § 1, wnosi się w terminie 14 od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej (art. 54 § 4 u.p.e.a.). W myśl art. 54 § 5 u.p.e.a. w sprawie skarg, o których mowa w § 1 i 2, postanowienie wydaje organ egzekucyjny. Na postanowienie o oddaleniu skargi przysługuje zażalenie. W przypadku uwzględnienia skargi na czynności egzekucyjne organ egzekucyjny uchyla zakwestionowaną czynność egzekucyjną lub usuwa stwierdzone wady czynności (art. 54 § 5a u.p.e.a.). W orzecznictwie przyjmuje się, że skarga na czynność egzekucyjną jest przysługującym zobowiązanemu środkiem prawnym o charakterze subsydiarnym i stanowi uzupełnienie innych środków zaskarżenia, przysługujących zobowiązanemu w postępowaniu egzekucyjnym. W postępowaniu skargowym z art. 54 § 1 u.p.e.a. dopuszcza się badanie jedynie tych czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej. Postępowanie to ma charakter komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego (por. wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2015r., sygn. akt II FSK 778/13; wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015r., sygn. akt II FSK 1688/13; wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 października 2015r., sygn. akt III SA/Wa 3396/14, wyrok NSA z dnia 24 października 2014r., sygn. akt II GSK 1377/13). Skarga na czynności egzekucyjne, składana w trybie art. 54 u.p.e.a., nie może więc być traktowana jako uniwersalny środek zaskarżenia, za pomocą którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny lub egzekutora w toku całego postępowania egzekucyjnego (por. wyrok NSA z dnia 22 września 2010r., sygn. akt II FSK 568/09 oraz wyroki WSA w Warszawie z 9 listopada 2008r., sygn. akt III SA/Wa 644/08 i z dnia 11 kwietnia 2008r., sygn. akt III SA/Wa 139/09, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarga, o której mowa w art. 54 u.p.e.a. służy zaskarżaniu czynności o charakterze wykonawczym (zob. Dariusz Jankowiak [w:] Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - Komentarz 2005, wyd. Unimex, Wrocław 2005 r., s. 390). Nie jest zatem możliwe w trybie tego środka prawnego podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego, czy też osób trzecich. Czynność egzekucyjna została zdefiniowana w art. 1a pkt 2 u.p.e.a., jako wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Katalog środków egzekucyjnych w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych został określony w art. 1a pkt 12 u.p.e.a. Jednym z wymienionych środków egzekucyjnych, jest egzekucja wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego zobowiązanej (art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a.). Tryb postępowania w przypadku stosowania egzekucji z innych wierzytelności pieniężnych został uregulowany w Rozdziale 4 Działu II ustawy o postępowaniu egzekucyjnych w administracji. Zgodnie z art. 80 § 1 ww. ustawy, organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz niezwłocznie po upływie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty, w tym również o nieprowadzeniu rachunku bankowego zobowiązanego. Stosownie zaś do § 3 tego przepisu, jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego. Organ egzekucyjny zawiadomieniem z 19 grudnia 2018 r. zawiadomił skarżącą o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego Zawiadomienie to zostało doręczone wraz z odpisami przedmiotowych tytułów wykonawczych. Odnosząc się do przedstawionych w skardze na czynność egzekucyjną zarzutów należy wskazać, że wszczęcie egzekucji administracyjnej rozumianej jako jedno ze stadium postępowania egzekucyjnego związane jest z doręczeniem zobowiązanemu tytułu wykonawczego (art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a.). Doręczenia dokonuje organ egzekucyjny lub egzekutor w momencie przystąpienia do czynności egzekucyjnych, o ile odpis tytułu wykonawczego nie został wcześniej doręczony (art. 32 u.p.e.a.). Wiąże się to z faktem, że organ egzekucyjny przystępując do czynności egzekucyjnych w egzekucji należności pieniężnych od razu dokonuje zajęcia wierzytelności lub innego prawa majątkowego (por.: art. 67 § 1 u.p.e.a.). W przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny podjął czynności egzekucyjne, to jest działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, którym w tym przypadku było zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. Skarżąca domagając się uchylenia zajęcia powołuje się na egzekwowanie obowiązku, który nie istnieje, został określony niezgodnie z odrębnymi przepisami regulującymi kwestię wystawiania i doręczania tytułów wykonawczych, na błąd co do osoby zobowiązanego, niedoręczenie stronie upomnienia, jak również zastosowanie niedopuszczalnego środka egzekucyjnego, która to okoliczności z definicji odpowiadają innemu konkurencyjnemu wobec skargi środkowi zaskarżenia, z którego jak wynika z akt sprawy skarżąca również skorzystała. W tej sytuacji żądanie skarżącej wykracza poza ramy postępowania prowadzonego w trybie art. 54 u.p.e.a. Tym samym uznać należy za prawidłową ocenę organu nadzoru, że zarzuty nie mogą być przedmiotem skargi na czynności egzekucyjne, bowiem rozpatrzenie takiego żądania byłoby próbą obejścia prawa i naruszyłoby zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia. Skarga na czynność egzekucyjną jest sformalizowanym środkiem ochrony prawnej, służącym tylko i wyłącznie do poddania kontroli prawidłowości zastosowanej czynności egzekucyjnej. Sposób dokonania czynności zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego wyznacza treść regulacji zawartych w powołanym powyżej art. 80 u.p.e.a. i następnych. Wymogi formalne, jakim powinno odpowiadać zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności, określa art. 67 § 2 u.p.e.a. Zgodnie z art. 67 § 2 ustawy egzekucyjnej, zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności zawiera: 1) oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego; 2) oznaczenie dłużnika zajętej wierzytelności; 3) określenie stosowanego środka egzekucyjnego; 4) numer tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę do zajęcia; 5) kwotę należności, okres, za który należność, została ustalona lub określona, termin płatności należności, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę odsetek naliczonych do dnia wystawienia zawiadomienia; 6) kwotę należnych kosztów egzekucyjnych; 7) wezwanie dłużnika zajętej wierzytelności do realizacji zajęcia lub powiadomienia organu egzekucyjnego o przeszkodzie w realizacji zajęcia; 8) pouczenie zobowiązanego i dłużnika zajętej wierzytelności o skutkach zajęcia; oraz 9) datę wystawienia zawiadomienia, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci organu egzekucyjnego. W rozpoznawanej sprawie organ egzekucyjny dokonał czynności egzekucyjnych zgodnie z wyżej powołanymi przepisami Należy dodać, że zastosowany środek egzekucyjny znajduje się w katalogu środków wymienionych w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a., a z akt rozpatrywanej sprawy wynika, że zastosowanie przedmiotowego środka egzekucyjnego było zgodne z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Sąd nie dopatrzył się w przedmiotowej sprawie uchybień formalnych w dokonanej przez organ egzekucyjny czynności zajęcia rachunku bankowego. Czynność została dokonana prawidłowo, zgodnie z cytowanymi wyżej przepisami. Zdaniem Sądu, w kontekście wymagań zawartych w art. 93 u.p.e.a., zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego zostało dokonane w sposób prawidłowy. Sporządzone przez organ zawiadomienie zawiera stosowne pouczenia. W aktach sprawy znajduje się także potwierdzenia odebrania pisma przez skarżącą, którym organ dokonał zawiadomienie o zajęciu wierzytelności Wobec powyższego, w ocenie Sądu, brak jest podstaw do kwestionowania w drodze skargi na czynności egzekucyjne dokonanego przez organ zajęcia wierzytelności. Podkreślić należy, że skarga z art. 54 § 1 u.p.e.a. przysługuje zobowiązanemu na konkretną czynność egzekucyjną. Skarżąca wniosła w sprawie skargę na dokonane przez organ zajęcie. Skarżąca nie kwestionuje jednak zastosowania ww. regulacji prawnej i innych przepisów związanych z samym zajęciem egzekucyjnym. Zauważyć należy, że postępowanie wszczęte skargą na czynności egzekucyjne stanowi jedynie fragment postępowania egzekucyjnego i nie prowadzi do kontroli całego postępowania egzekucyjnego. Postępowanie to ma na celu dokonanie pod względem zgodności z prawem oceny podejmowanych przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czynności faktycznych podejmowanych już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora, wydawanych w toku egzekucji aktów, na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia, jak np. zażalenie czy zarzuty. Zatem podstawą skargi może być fakt, że dana czynność jest przeprowadzana niezgodnie z zasadami lub w niewłaściwej formie. W związku z powyższym, nie jest zasadnym podnoszenie w trybie skargi na czynności egzekucyjne zarzutów nieistnienia, przedawnienia i braku wymagalności egzekwowanego obowiązku. Argumenty na ich poparcie mogą być przedmiotem zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej w rozumieniu art. 34 upea, a nie skargi unormowanej w art. 54 upea. Zaskarżone postanowienie, a w szczególności jego uzasadnienie spełnia wymagania określone w art. 107 § 3 k.p.a., odnosi się do wszystkich zarzutów zawartych w zażaleniu, wskazując na ustalone fakty, które zostały udowodnione i wyjaśnia podstawę prawną rozstrzygnięcia. Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. P.C.